ملکونو بوراخیب عبادته گئتدی ! * ترك المُلك وذهب يتعبد !

مقدمه: حیاتی بوراخیب کنارا چکیلمک نه عقله سیغاندیر و نه دین طرفیندن تأیید اولور، چونکی انسان بو دنیایا خدمت اوچون گلیب. و قرآنین بویوردوغو کیمی: «لا یکلف الله نفساً الا وسعها لها ما کسبت و علیها ما اکتسبت» (بقره 286) «الله هئچ کسه گوجوندن آرتیق تکلیف ائتمه‌ییب. هر نه یاخشیلیق ائله‌سه فایداسی اؤزونه قاییداجاق و هر نه پیسلیک ائله‌سه ضرری اؤزونه قاییداجاق؛ بو اساسدا، پادشاه اولدوغو مقامدا تکلیفینه عمل ائله‌مه‌لیدیر و اوردان ائنیب اورداکی تکلیفلرینی بوراخسا بؤیوک گناها مرتکب اولوب.

آما نه ایسه بو حکایت نظریمه جالب گلدی.

 

ملکونو بوراخیب عبادته گئتدی !

بوندن اوّلکی شاهلارین بیری بؤیوک بیر شهر تیکدیریب اونون بناسینا فخر ائدیردی. سونرا یئمک پیشیریب جماعتی یئمگه چاغیردی. قاپیلاریندا انسانلار اوتوردوب هر چیخاندان سوروشوردولار: «بوردا عیب گؤره بیلدین؟» جواب وئریردیلر: «یوخ». نهایتده جماعتین آخرینده بیر عده گلدی. اونلاردان سوروشدولار: «بوردا عیب گؤره بیلدیز؟»

دئدیلر: «بلی !»

اونلاری شاهین یانینا آپاردیلار.

شاه سوروشدو: «بوردا عیب گؤره بیلدیز؟»

دئدیلر: «بلی !»

شاه دئدی: «عیبی نه‌دیر؟»

جواب وئردیلر: «بیر گون ییخیلاجاق و صاحبی اؤله‌جک !»

شاه دئدی: «ائله بنا تانیرسیز کی ییخیلماسین و صاحبی اؤلمه‌سین؟»

دئدیلر: «بلی» اونو آخرت ائوینی آبادلاماغا چاغیردیلار. شاه‌دا اونلاری استجابت ائدیب شاهلیغینی اؤتوروب اونلارلا عبادته گئتدی !

ترك المُلك وذهب يتعبد !

بنى ملك ممن كان قبلنا مدينة عظيمة ، فتنوق في بنائها ( تَنَوّق، أي: تأنق في الصنعة وجودها ) ثم صنع طعاما ودعا عامة الناس إليه ، وأقعد على أبوابها ناساً يسألون كل من خرج ، هل رأيتم عيباً ؟فيقولون : لا، حتى جاء في آخر الناس قوم ، فسألوهم : هل رأيتم عيباً ؟
فقالوا : نعم ، فأدخلوهم على الملك ، فقال : هل رأيتم عيباً ؟
فقالوا : نعم !
قال : وما هو ؟ قالوا : تخرب ، ويموت صاحبها !
قال : أفتعلمون دارا لا تخرب ولا يموت صاحبها ؟ قالوا : نعم ، فدعوه للدار الآخرة ، فاستجاب لهم ، وانخلع من ملكه، وتعبد معهم!

دنیایا دار باجادان باخان کیشی

بوتون وارلیغی و مخصوصاً تاریخی اولدوغو کیمی قبول ائتمک و تانیتدیرماق، ایندیکی و گلن نسلین آیدینلانماسینا سبب اولار. آما اونو دار باخیشیمیزلا و اؤز سلیقه‌میزله گؤستریب بیر بؤلومونو انکار ائتمک آشاغیداکی حکایتده اولان شخصین ایشینه بنزر :

بیر کیشی آیاقلاری اوزون اولان بیر قوشا راستلانیر. باخیر کی ایکی اوزون آیاغین اوستونده بالاجا بیر قوش وار. اؤز-اؤزونه دئییر «بو اگر قوشدور بو اوزون آیاقلاری نه‌دیر». بیر قیچی تاپیب آیاقلارینی یاریدان کسیب دئییر: «هه ! ایندی قوش حدّینه دوشدون با !»

یازیق قوش‌دا یارادان جان وئریر.

آللاهین وارلیغینا اینانمایان دللک * حلاق لايؤمن بوجود الله

کیشی باشینی قیرخدیریب ساققالینی شکیللندیرمک اوچون دللک دوکانینا گئدیر. دللک صندلینده اوتوروب دللک‌له موختلیف موضوعلادا دانیشماغا باشلیر. سؤز گلیب آللاهین وارلیغینا چاتیر . . .

دللک دئییر: «من آللاهین وارلیغینا اینانمیرام».

موشتری دئییر: «نییه بو سؤزو دانیشیرسان؟»

دللک:«یاخشی» دئییب سؤزونو بئله تماملیر: «آللاهین یوخلوغونو بیلمگه کیفایتدی خیابانا یئنه‌سن. منه دئ گؤروم آللاه اولسا اینسانلار خسته اولارلار؟ آللاه اولورسا بو قدر آوارا اوشاق اولار؟ البته آللاه اولورسا بونا تای آغری و عذابلاری هئچ واخت گؤره بیلمزسن. من مرحمتلی آللاهین بئله ایشلره نئجه ایمکان وئرمه‌سینی تصوّور ائده بیلمیرم».

موشتری بیر آز فیکیرلشدی آما جر بحثه چکمه‌سین دئیه دللگین جوابینی وئرمه‌دی. دللگین ایشی موشتری ایله قورتولاندان سونرا موشتری خیابانا چیخیب باشی‌نین توکلری لیفه بنزه‌ین اوزون، اوزون ساققال، چیرکلی پریشان، توز تورپاقلی بیر کیشینی گؤردو. تئر دللک سالونونا قاییدیب دللگه دئدی: «بیلیرسن کی هئچ بیر دللک یوخدور؟»

دللک تعجوبلو دئدی: «بونو نئجه دئییرسن . .من بوردایام و سنین باشینی ایندیجه قیرخدیم !!»

موشتری «دللکلر موجود اولسالار بئله کیشیلره تایلاری نییه تاپیلیر؟» سوروشدو.

دللک «البته دللک خانا وار . . . بو صحنه‌لری گؤرمگیزین سببی ایسه بودور کی بئله آداملار دللکلره موراجیعه ائتمیرلر» دئدی.

موشتری جواب وئردی: «بو مسأله دقیقاً آللاها نیسبت‌ده صادیقدیر».

آللاه موجوددور لاکین اینسانلار احتیاجلاری اولاندا اونا دوغرو گئتمیرلر اونا گؤره ایسه دونیادا آغری و عذاب گؤرورلر.

حلاق لايؤمن بوجود الله

ذهب رجل إلى الحلاق لكي يحلق له شعر رأسه ويهذب لحيته ، فجلس على الكرسي المخصص للحلاقه وتعرف على الحلاق .. حتى بدأ بالحديث معه في أمور كثيرة . إلى أن بدأ الحديث حول وجود الله..

قال الحلاق:- أنا لا أؤمن بوجود الله

'قال الزبون :- لماذا تقول ذلك ؟ قال الحلاق :- حسنا ، فــ أكمل الحلاق كلامه : مجرد أن تنزل إلى الشارع تدرك بأن الله غير موجود،قل لي، إذا كان الله موجودا هل ترى أناسا مرضى؟ وإذا كان الله موجودا هل سترى هذه الأعداد الغفيرة من الأطفال المشردين ؟ طبعا إذا كان الله موجودا فلن ترى مثل هذه الآلام والمعاناة .

أنا لا أستطيع أن أتصور كيف يسمح ذلك الاله الرحيم مثل هذه الامور.

فكر الزبون للحظات لكنه لم يرد على كلام الحلاق حتى لا يحتد النقاش وبعد أن

انتهى الحلاق من عمله مع الزبون ، خرج الزبون إلى الشارع فشاهد رجل طويل شعر رأسه مثل الليف، طويل اللحية، قذر المنظر، أشعث أغبر، فرجع الزبون فورا إلى صالون الحلاقة .... قال الزبون للحلاق:- هل تعلم بأنه لايوجد حلاق أبدا،

قال الحلاق متعجبا : كيف تقول ذلك . . أنا هنا وقد حلقت لك الان !!

قال الزبون : لو كان هناك حلاقين لما وجدت مثل هذا الرجل

قال الحلاق : بل الحلاقين موجودين . . وأنما حدث مثل هذا الذي تراه عندما لايذهب هؤلاء الناس للحلاقين

قال الزبون : وهذا بالضبط بالنسبة إلى الله .

فالله موجود ولكن يحدث ذلك عندما لا يذهب الناس إليه عند حاجتهم ، ولذلك ترى الآلام والمعاناة في العالم.

 

منیم اوچون اوغورلوق ائدنین آخیری مندن اوغورلاماغا چاتار * من يسرق لأجلي ، ينتهي به الأمر إلى سرقتي

موعلیم شاگیردلریندن یئمکلری اوچون بیر شئیلر حاضیرلامالارینی ایستیر.

شاگیردلر گئدیب یاخشی یئمک تاپماق اوچون چتینلیکلرله اوز به اوز اولورلار.

شاگیردلر آخشام قاییدیرلار و هر بیری‌نین الینده خئیریّه طریقی ایله الده ائتدیکلری واریدی: اؤلوشگه‌میش چوروک میوه، خیردا چؤرک.

لاکین اونلارین بیری دولو سله یئتیشمیش آلما گتیرمیشدی.

او آلمالاری بؤلرک دئییردی: «بوتون چالیشدیغیم موعلیمیمه و دوستلاریما کؤمک ائتمگه گؤره‌دیر».

موعلیم سوروشدو: «بونلاری هاردان تاپدین؟»

 - «مجبور قالدیم اوغورلوق ائدم. جماعت زده‌لنمیش ارزاقدان باشقا هئچ نه وئرمیردیلر بیر حالداکی بیلیرلر بیز آللاه کلامینی تبلیغ ائدیریک».

- «یاخشی ! سن آلمالارینلا گئد و بیر داها قاییتما !»

«منیم اوچون اوغورلوق ائدنین آخیری مندن اوغورلاماغا چاتار».

من يسرق لأجلي ، ينتهي به الأمر إلى سرقتي

طلب المعلم من تلاميذه الذهاب لإحضار شيء ليأكلوه .

كانوا مسافرين ، و يواجهون صعوبة في العثور على طعام جيد .

عاد التلاميذ في المساء ، و كل منهم يحمل القليل الذي تلقاه من إحسان : فاكهة ذابلة تكون عفنة ، خبز باءت.

لكن أحدهم أحضر سلة تفاح جيد النضج .

قال و هو يوزع التفاحات :

سأبذل جهدي دوماً لمساعدة معلمي و إخوتي .

سأله المعلم : أين وجدت هذا ؟

-    اضطررت لسرقته لم يعطني الناس سوى الأطعمة التالفة ، و هو يعرفون أننا نبشر بكلام الله .

-    حسناً اذهب أنت و تفاحاتك ، و لا ترجع أبداً .

" من يسرق لأجلي ، ينتهي به الأمر إلى سرقتي

کوپ صاحیبی‌نین آرزوسو * حلم صاحب الجرّة

حکایت اولوب زاهیدین یاتاغی‌نین اوستوندن آسلانمیش دولو یاغ کوپو واریدی. گونلرین بیرینده الینده آغاج یئرینده اوزانیب فیکره گئتمیشدی: «کوپو اون دیرهمه ساتیب بئش کئچی آلارام. ایلده ایکی دفعه بالالارلار. اون ایلده ایکی یوزه چاتارلار. اونلاری ساتیب اون اینک آلارام سونرا الیمده‌کی پول آرتار قول-کؤله آلارام، بیر اوشاغیم اولار، منی غضبلندیرسه اونو بو آغاجلا وورارام». آغاجلا بو حرکتی گؤسدیب کوپو ووردو.

کوپ سیندی و ایچینده‌کی یاغ اوزونه باشینا تؤکولدو ! . . .

حلم صاحب الجرّة
حُكيَ أن ناسكاً ، كان له سمن في جرة معلقة على سريره ، ففكر يوماً وهو مضطجع على السرير وبيده عصا ، فقال : أبيع الجرة بعشرة دراهم ، وأشتري بها خمس عنزات ، فأولدهن بكل سنة مرتين ، فيبلغ الإنتاج في عشر سنين مائتين ، فأشتري بكل عشر بقرة ، ثم ينمو المال بيدي فأشتري العبيد والإماء ، ويولد لي ولد فإن عصاني ضربته بهذه العصا ، وأشار بالعصا فأصاب الجرة
فانكسرت وصب السمن على وجهه ورأسه .... !