اسامی و القاب حضرت فاطمه زهرا (س)

حضرت فاطمه‌نين (س) آدلاري‌نين سيرّي نه‌دي؟

آللاه تعالا فاطمه‌ني اؤز عظمت نوري‌ايله ياراتدي. فاطمه پاريلداياندا يئر و گؤي ايشيقلاندي و ملكلر تعجوبله سوروشدولار: آللاه بو نه ايشيقدي؟

آد نيشانه معناسيندا و آد قويماق بير جور نيشانه قويماقدير. علمي نظردن اينسانين آدي اونون حالي و آينده‌سينده چوخ اثرليدير. و روحي جهتدن پيسليك و يا ياخجيليق، حركت و يا سيكونا باعيث اولار و بونا خاطير ايسلام اونون موريدينده چوخلو توصيه‌لر ائله‌ييب.

ايسلام ايسته‌ييب كي اوشاغا ائله آد قويولسون كي اونو روشد وئرسين، اونون بير مكتب و دوشونجه‌يه باغلي اولماسين گؤرستسين، اونا غرور و ايفتيخار گتيرسين، اونو موثبت ايشلره وادار ائله‌سين و حتّي بعضي موريدلرده بير دوشونجه‌نين ديريلمه‌سينه كؤمك ائله‌سين.

آللاهين رسولو خانيم فاطمه(س) شخصيتي ابعادينا موناسيب او حضرتي موختليف آدلار و لقبلرله چاغيراردي كي اونلارين هاميسي گؤزل، غرور و ايفتيخار گتيرن،  ايسلامي دوشونجه رنگلري اولان و هر بيري اؤزونه مخصوص موناسيبتده ايشله‌نردي و يا خانيم فاطمه‌نين(س) حالت و صيفتلرين نيشان وئرردي.

 خانيم زهرا(س)-نين موبارك آدلاري

 ايمام صادق (ع) بويوروبلار: خانيم فاطمه‌نين (س) آللاه يانيندا دوققوز مخصوص آدي وار: فاطمه، صدیقه، مبارکه، طاهره، زکیه، راضیه، مرضیه، محدثه و زهراء.

ايمام صادق(ع) فرماييشينه گؤره خانيم فاطمه زهرا نين (س) آللاه يانيندا دوققوز مخصوص آدي وار و بونا گؤره او حضرتين كونيه‌لريندن «اُمّ‏الأسماء» دير. يعني چوخ آدي اولان خانيم. و بو مسأله صدیقه کبرى‌نين (س) روحي عظمتيندن خبر وئرير، چونكي او حضرت نمونه خانيميدي. نمونه خانيم يعني كاميل اينسان كي بشريّته اولگو اولسون. بونا خاطير بوتون عالي اينساني صيفتلر او حضرتده جمع اولموشدو و حضرت زهرانين(س) هر ياخشي صيفت اوچون مخصوص لقبي واريدي.

نيه فاطمه؟

 خانيم فاطمه زهرانين (س) بير رسمي آدي واردي كي همان فاطمه‌دير. بو آدي پيغمبر اكرم(ص) قيزي‌ دونيايا گلنده او حضرته سئچدي.

آللاه رسولو(ص) بويوردو: او و اونون شيعه‌لري جهنم اوتوندان قطع اولدولار و فاطمه قطع اولموش و كسيلميش معناسيندادير و بونا خاطير بو آد او حضرت اوچون سئچيلدي. هابئله ايمام صادق(ع) بويورب: چون او هر جور شرّدن و پيسليقدان قطع اولوب و چون جماعت اونو كاميل تانيماقدان قطع اولوبلار، بو آدا آدلانيب.

 نيه صديقه؟

 چونكي او حضرت دوزلوقدان سونرا هئچ نه دانيشمادي و حؤرمتلي آتاسي هر نه دئدي، تصديق ائله‌دي.

آللاه رسولو(ص) حضرت علي‌يه (ع) بويوردو: من فاطمه‌يه نئچه سيفاريش ائله‌ميشم كي سنه دئسين. او نه دئسه قبول ائله چونكي او دوز دانيشاندي، چوخ دوز دانيشاندي.

 نيه مباركه؟

 بركت چوخ خئيرلي‌ليك معناسيندادير و فاطمه‌نين نسليندن ايسلام عالمينه چوخلو نسل هديه اولوب. بونا خاطير بعضي تفسيرلرده گليب كي «انا اعطیناک الکوثر» آيه‌سيندن منظور خانيم فاطمه زهرا(س) دير.

 نيه طاهره؟

 ايمام باقر(ع) بويوروب: چونكي او حضرت هر جور ناپاكليقدان اوزاقدير.

و چوخلو روايتلره گؤره تطهير آيه‌سي «انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا» خانيم فاطمه زهرا (س) موريدينده نازيل اولوب. پس او حضرت طاهره‌دير چون هر جور پيسليك و ناپاكليق حضرتين وجودوندان اوزاقدير.

 نيه زكيه؟

زكاة هم روشد تاپماق و هم طهارت معناسيندادير. بونا خاطير زكيه هم بو معنايه‌دير كي فاطمه ثمره‌لي نسلدن دونيايه گليب و هم اونون وجودي پاك و طاهيردير.

 نيه راضيه؟

 حضرت فاطمه‌نين (س) قيسا عؤمرو چتينليك و غم غوصّه‌ايله اولوب. اونون چوخ چتين بير ياشاييشي اولدو آما هئچ واخت شيكايت ائله‌مه‌دي و هميشه آللاها شوكر ائله‌دي و راضي‌ايدي.

ريوايتده گليب كي بير گون آللاهين روسولو فاطمه‌ني گؤرور كي كوبود و خشين پالتار گئييب و موبارك اللري‌ايله بوغدا دارتير و عئيني حالدا كيچيك اوشاغينا دا سوت وئرير. آللاهين رسولو آغلاييب بويوردو: عزيز قيزيم ! آخيرت شيرينليگينه چاتماق اوچون بو دونيانين آجيليغين داد.

خانيم فاطمه زهرا (س) نه اينكي شيكايت ائله‌مه‌دي، بلكه عرض ائله‌دي: ائي آللاهين روسولو من آللاهين وئرديگي نعمتلره گؤره شاكيرم.

و هابئله بير گون حضرت علي(ع) آللاهين رسولوندان ايسته‌دي كي ايمكاني اولسا فاطمه اوچون كولفت توتسون، آما آللاهين رسولي (ص) خانيم فاطمه زهرا تسبيحاتيني اونلارا اؤرگتدي. حضرت زهرا بو امري ائشيدندن سونرا پيغمبره اوچ دفعه بويوردو: من آللاهدان و رسولوندان راضي‌يم.

 نيه مرضيه؟

 آللاه و اونون رسولو حضرت فاطمه‌نين(س) بوتون ايشلريندن راضي ايديلر. آللاه رسولو هئچ‌واخت فاطمه‌يه غضبلنمه‌دي و عكسينه، گاهدان بويوراردي: آتاسين اونا قوربان اولسون.

بئله‌ايدي كي پيغمبر فاطمه‌نين ريضايتين آللاه ريضايتي بيليردي و بويورودو: آللاه فاطمه‌نين غضبي‌ايله غضبه گلر و اونون ريضايتي‌ايله راضي اولار.

 نيه محدثه؟

 ايمام صادق(ع) بو بارده‌ده بويوروب: چونكي گؤيون ملكلري يئنيب اونونلا دانيشارديلار.

ايسلام فرهنگينده دوز دانيشان موحدّيثلرين هميشه مخصوص حؤرمتلري واردير. موحدّيثلر و راويلر ديني ارزيشلرين و شيعه مكتبين ارزيشلي ذخيره‌لرين ساخلاماسيندا موهوم و بيرينجي نقشلري واردير.

 نيه زهرا؟

ايمام صادق(ع) بويوروب: چونكي او موكرّمه خانيمين ايشيغي گونده اوچ دفعه امیرالمؤمنین(ع) اوچون پاريلداييردي و چون عيبادت محرابيندا داياناندا اونون پارلاق ايشيغي آسمان اهلينه آشكار اولوردو، گؤيده‌كي اولدوزلارين ايشيقلاري‌نين يئر اهلينه گؤروندويو كيمي.

 حضرت فاطمه (س) آيري آدلاري بونلاردير:

حصان (محفوظ معناسيندا)، حره (آزاده معناسيندا )، سیده (مؤحترم خانيم معناسيندا)، عذراء (پرده دالي‌سيندا اوتوران معناسيندا) و او حضرتين گؤيلرده كي آدي منصوره (كؤمك اولونموش)گليب.


Həzərt fatmənin (s) adlarının sırrı nədi?

Allaə təala fatməni öz əzəmət nurıaylə yaratdı. Fatmə parıldayanda yer və göy işıqlandı və məlklər təəcüblə sürüşədülar: allaə bu nə işiqədi?
Ad nişanə mənasında və ad quymaq bir cur nişanə quymaqdır. Elmi nəzərdən insanın adı unun halı və ayndəsində çox əsərlidir. Və ruhı cəhətdən pıslik və ya yaxcılıq, hərkət və ya sıkuna baıs olar və buna xatır islam unun murıdındə çoxlu tüsiələr eləyib.
İslam istəyıb ki uşağa elə ad quyulsun ki unu rüşəd versin, unun bir məktəb və düşüncəyə bağlı ulmasın görsətəsin, una ğərür və iftıxar gətirsin, unu müsəbət işlərə vadar eləsin və hətti bəzi murıdlərdə bir düşüncənin dirilməsinə kömək eləsin.
Allaəin rəsülü xanım fatmə(s) şəxsiyyəti əbadına munasıb o həzərti müxətəlif adlar və ləqəblərlə çağırardı ki unların hamısı gözəl, ğərür və iftıxar gətirn,  islamı düşüncə rəngləri olan və hər biri özünə məxəsüs munasıbtdə işələnrədi və ya xanım fatmənin(s) halt və sifətlərin nışan verrədi.
 Xanım zəhra(s)-nın mubarək adları
 imam sadq () buyurublar: xanım fatmənin (s) allaə yanında düqəquz məxəsüs adı var: fatmə, sədiqə, məbarkə, tahrə, zəkiə, raziə, mərziə, məhədəsə və zəhraء.
İmam sadq() fərmayyşinə görə xanım fatmə zəhra nın (s) allaə yanında düqəquz məxəsüs adı var və buna görə o həzərtin küniələrindən «aomm‏aləsmaء» dır. Yəəni çox adı olan xanım. Və bu məsələ sədiqə kəbərinin (s) ruhı əzəmətindən xəbər verir, çünki o həzərt nəmünə xanımıdı. Nəmünə xanım yəəni kamıl insan ki bəşəriitə ulgu ulsun. Buna xatır bütün alı insanı sifətlər o həzərtdə cəm ulmüşədü və həzərt zəhranın(s) hər yaxşı sifət üçün məxəsüs ləqəbi varıdı.
Niə fatmə?
 Xanım fatmə zəhranın (s) bir rəsmi adı vardı ki həman fatmədir. Bu adı piğəməbər əkərm(s) qızı dunyaya gələndə o həzərtə seçədi.
Allaə rəsülü(s) buyurdu: o və unun şiələri cəhənm utundan qətə oldular və fatmə qətə ulmuş və kəsilmiş mənasındadır və buna xatır bu ad o həzərt üçün seçildi. Habelə imam sadq() buyurb: çun o hər cur şərrdən və pıslıqdan qətə ulub və çun cəmat unu kamıl tanımaqdan qətə ulublar, bu ada adlanıb.
 Niə sədiqə?
 Çünki o həzərt düzəlüqdan sonra heç nə danışmadı və hörmətli atası hər nə dedi, təsədiq elədi.
Allaə rəsülü(s) həzərt əliiə () buyurdu: mən fatməyə neçə sıfarış eləmişəm ki sənə desin. O nə desə qəbül elə çünki o duz danışandı, çox duz danışandı.
 Niə məbarkə?
 Bərkət çox xeyərlilik mənasındadır və fatmənin nəslindən islam alminə çoxlu nəsl hədiə ulub. Buna xatır bəzi təfəsirlərdə gəlib ki «əna ətınak əlküsər» ayəsindən mənzür xanım fatmə zəhra(s) dır.
 Niə tahrə?
 İmam baqr() buyurub: çünki o həzərt hər cur napaklıqdan uzaqdır.
Və çoxlu ruaytlərə görə tətəhir ayəsi «ənma yərid allah lizəhəb ənkəm əlrəcəs ahəl əlbit və yətəhərkəm təthıra» xanım fatmə zəhra (s) murıdındə nazıl ulub. Pəs o həzərt tahrədir çun hər cur pıslik və napaklıq həzərtin vəcüdündan uzaqdır.
 Niə zəkiə?
Zəkaة həm rüşəd tapmaq və həm təhart mənasındadır. Buna xatır zəkiə həm bu mənayədir ki fatmə səmərəli nəsldən dünyayə gəlib və həm unun vəcüdi pak və tahırdır.
 Niə raziə?
 Həzərt fatmənin (s) qısa ömərü çətinlik və ğəm ğussəaylə ulub. Unun çox çətin bir yaşayışı oldu ama heç vaxt şıkayt eləmədi və həmişə allaha şükər elədi və razıaydı.
Rıvaytdə gəlib ki bir gün allaəin rusulu fatməni görür ki kubud və xəşin paltar geyyb və mubarək əllrıaylə buğda dartır və eyəni halda kıçık uşağına da sut verir. Allaəin rəsülü ağlayıb buyurdu: əziz qızım ! Axırt şırınliyinə çatmaq üçün bu dunyanın acılığın dad.
Xanım fatmə zəhra (s) nə inkı şıkayt eləmədi, bəlkə ərz elədi: ey allaəin rusulu mən allaəin verdigi nəəmətlərə görə şakirəm.
Və habelə bir gün həzərt əli() allaəin rəsülündan istədi ki imkanı olsa fatmə üçün külfət tütəsün, ama allaəin rəsüli (s) xanım fatmə zəhra təsbıhatını unlara örgətədi. Həzərt zəhra bu əməri eşidəndən sonra piğəməbərə uç dəfə buyurdu: mən allaədan və rəsülündan razıım.
 Niə mərziə?
 Allaə və unun rəsülü həzərt fatmənin(s) bütün işlərindən razı idılər. Allaə rəsülü heçvaxət fatməyə ğəzəbəlnəmədi və əkəsinə, gahdan buyurardı: atasın una qurban ulsun.
Beləayədi ki piğəməbər fatmənin rızaytın allaə rızaytı bilirdi və buyurudu: allaə fatmənin ğəzbıaylə ğəzəbə gələr və unun rızaytıaylə razı olar.
 Niə məhədəsə?
 İmam sadq() bu bardədə buyurub: çünki göyün məlkləri yenib ununla danışardılar.
İslam fərhəngində duz danışan mühəddislərin həmişə məxəsüs hörmətləri vardır. Mühəddislər və ravılər dini ərzişlərin və şiə məktəbin ərzişli zəxirələrin saxlamasında muhum və bırıncı nəqəşləri vardır.
 Niə zəhra?
İmam sadq() buyurub: çünki o mükərrmə xanımın işığı gündə uç dəfə əmiralmömnin() üçün parıldayırdı və çun ibadət məhrabında dayananda unun parlaq işığı asman ahəlinə aşkar ulurdu, göyədəki ulduzların işıqlarının yer ahəlinə göründüyü kimi.
 Həzərt fatmə (s) ayrı adları bunlardır:
həsan (məhəfüz mənasında), hərə (azadə mənasında ), sidə (möhətərm xanım mənasında), əzraء (pərdə dalısında uturan mənasında) və o həzərtin göylərdə ki adı mənsürə (kömək ulunmuş)gəlib.