حرّ، امام حسینین (ع) مدینه‌یه طرف یولونو باغلایاندان سونرا، امام حسین (ع) حرّه بویوردو: «آنان آغلار قالسین ! نه ایستیرسن؟» حرّ دئدی: «سیزدن سونرا هر کیم بو حالدا من ایله بئله دانیشسایدی جوابینی وئرردیم ! آما آند اولسون الله‌-ـا سیزین آنازین آدینی یاخشیلیقدان ساوایی هئچ یئرده چکه بیلمه‌رم».

محرمین اوّل اون گونون هر بیری بیر عنوانا و معمولاً کربلا شهیدلری گونونه مشهور اولوب و اهل بیت (ع) عاشقلری مقدمه کیمی او گونون صاحبی‌نین مصیبتلرینی دئمکله، ابا عبدالله حسینین (ع) عزاسینی توتارلار.

امام حسینین (ع) اصحابیندان بیری حرّ بن یزید ریاحی‌دیر. حرّ، ابن زیاد قوشونونون باشچیلاریندان ایدی کی کوفه‌لیلرین امام حسینه (ع) وفاسیزلیغینی بیلندن سونرا و جنگی دایاندیرماغا چالیشماقدان سونرا، نهایتده عاشورا گونو عمر بن سعدین قطعی جنگ قراری ایله اوزلشندن سونرا نجات یولونو امام حسینین (ع) رکابیندا ساواشماغی گؤردو و او حضرتین کؤمکلرینه قوشولدو.

ابو مخنف حرّ قوشونونون امام حسین ایله (ع) اوزلشمگینی اماملا سفرده اولان ایکی اسدی کیشی‌نین دیلی ایله بئله یازیر:

« امام حسینین (ع) کاروانی «شراف» دوشرگه‌سیندن حرکت ائله‌ینده گونون اوّلین سرعتله گئتدیلر تا کی گونون اورتالارینا چاتدیلار. بو آندا کاروان ایچیندن بیر کیشی «الله اکبر » قیشقیردی. امام حسین‌ده (ع) تکبیر بویوردولار و سوروشدولار: «نییه تکبیر دئدین؟» او کیشی جواب وئردی: «خرما آغاجی گؤرورم!»

او ایکی اسدی کیشی دئدیلر: «بیز بوردا بیر دانا دا اولسون خرما آغاجی گؤرمه‌میشیک». امام اونلارا بویوردو: «سیزجه او نه گؤروب؟» دئدیلر: «بونلار دوشمن قوشونونون قاراوول‌لاری و اونلارین آتلاری‌نین بویونلاریدیر». امام بویوردو: «آند اولسون الله‌-ـا منیم‌ده نظریم بودور». سونرا امام بویوردولار: «بو منطقه‌ده سیغینا بیله‌جگیمیز بیر یئر وار کی دالیمیز اورا اولسون و بو قومونان بیر طرفدن ساواشاق؟» دئدیلر: «بلی سول طرفده «ذو حُسم» آدیندا بیر یئر وار». امام سرعتله «ذو حُسم»ـا طرف یوللاندی. دوشمن‌ده او طرفه چاپیردی. آما امام و کؤمکلری داها تئز اورا چاتدیلار. امام خیمه‌لری قورماغا امر بویوردو.

حر بن یزید قوشونو ایله گون‌اورتا وقتی چاتدیلار. امام کؤمکلرینه اونلاری و آتلارینی سووارماغی امر ائله‌دی. امامین کؤمکلری اطاعت ائدیب حرّین قوشونو و آتلارینی سوواردیلار.

ظهر نمازی وقتی چاتاندا امام اذانچی «حجّاج بن مسروق جعفی»یه اذان وئرمگی امر ائله‌دی. امام حسین (ع) خیمه‌دن چیخیب الله-ین حمد و ثناسیندان سونرا بویوردو: «ای جماعت ! بو الله تعالانین درگاهینا و سیزه بیر عذردیر. سیزین نامه‌لریز و گؤندردیکلریز گلمه‌یینجه و مندن سیزه طرف گلمگیمی ایسته‌مه‌یینجه من سیزه طرف گلمه‌دیم. دئدیز امامیمیز یوخدور اولسون کی منیم وسیله‌مله الله سیزی هدایت ائله‌دی. ایندی باغلادیغیز عهدده اولسوز من سیزین شهریزه گلیرم و خوشلاماساز دا قاییدارام».

حرّ و قوشونو دینمه‌ییب هئچ نه دئمه‌دیلر. امام (ع) مؤذنه اقامه دئمگی امر بویوردو، سونرا حرّه خطاب بویوردو: «اؤز کؤمکلرینله نماز قیلماق ایستیرسن؟» حرّ جواب وئردی: «یوخ سیز نماز قیلیرسیز و بیز ده سیزه اقتدا ائلیریک».

امام حسین نمازی قیلیب خیمه‌سینه قاییتدی.

عصر نمازی زمانیندا امام، کؤمکلرینه حرکته حاضر اولماغی امر بویوروب خیمه‌دن چیخدی و مؤذنه اذان وئرمک امری بویوردو. عصر نمازی‌نین اقامه‌سیندن سونرا امام، جماعته اوز چئویریب الله‌-ین حمد و ثناسیندان سونرا بویوردو: «ای جماعت! تقوالی اولساز و حقّی اهلی اولانلار اوچون تانیساز الله‌-ی سئویندیررسیز. بیز اهل بیت سیزین ولایتیزه داها لایق‌یک. سیز بو حقّی بیزه قائل اولماساز و بیزدن اطاعت ائله‌مگه مایل اولماساز و نامه‌لریز دئدیکلریزله و نظرلریزله بیر اولماسا، من ائله بوردان قاییدارام».

حر بن یزید دئدی: «منیم بو بویوردوغوز نامه‌لردن خبریم یوخدور!» امام، عقبة بن سمعانا امر بویوردو ایکی خورجون نامه‌نی گتیریب حرّین یانینا قویدو. حرّ دئدی: «بیز بو نامه‌لری یازانلاردان دئییلیک. بیزه امر اولوب سیزی گؤرمک همان عبیدالله بن زیادین یانینا آپاراق».

امام بویوردو: «اؤلوم، سنه بو ایشدن داها یاخیندیر». سونرا کؤمکلرینه بویوردو: «دورون و مینین». اونلار میندیلر و اهل بیت‌ده میندی. امام کؤمکلرینه قاییتماق امری وئردی. آما حرّ بو ایشه مانع اولدو. امام بویوردو: «آنان آغلار قالسین ! نه ایستیرسن؟» حرّ دئدی: «سیزدن سونرا هر کیم بو حالدا منله بئله دانیشسایدی جوابینی وئرردیم ! آما آند اولسون الله‌-ـا سیزین آنازین آدینی یاخشیلیقدان ساوایی هئچ یئرده چکه بیلمه‌رم». یئنه امام بویوردو: « نه ایستیرسن؟» حرّ دئدی: «سیزی عبیدالله بن زیادین یانینا آپارمالییام». امام بویوردو: «آند اولسون الله‌-ـا سیزین دالینجا گلمیه‌جگم». حرّ ده دئدی: « آند اولسون الله-ـا سیزی بوشلامایا‌جاغام». بو سؤزلر اوچ دفعه تکرار اولدو. سونرا حرّ دئدی: «من سیزینله ساواشماغا امریم یوخدور. آما سیزی کوفه‌یه آپارینجا سیزدن آیریلماماغا مأمورام. سیز گلمه‌مک ایسته‌سز، من عبیدالله‌-ـا نامه یازینجا، ائله بیر یول گئدین کی نه کوفه‌یه چاتسین و نه مدینه‌یه، سیز ده مایل اولساز یزیده بیر نامه یازین! بلکه بو مسأله عافیت و صلح ایله قورتولدو. بو منیم اوچون داها یاخشیدیر».