X
تبلیغات
★ دین خادیمی din xadimi ★ - دين din

★ دین خادیمی din xadimi ★

دين, حکایه,تکنولوژی و سایر din,hekayə, texnoloji və sair

نهج البلاغه نین تورکجه ترجمه سی (حکمتلی سؤزلر 12)



401
وَ قَالَ عليه السلام الْقَلْبُ مُصْحَفُ الْبَصَرِ
امام علی (علیه السلام) (فکرلشمک باره‌سینده) بويورموشدور:
قلب گؤزون صحیفه‌‌سیدیر. (گرک گؤزون گؤردويو شئي قلبین صحیفه‌‌سینه يازیلسین، باره‌سینده فکرلشه‌رک دوشونولسون، حقّ و يا باطل، خیر و شر اولماسی آيدینلاشدیریلسین.)
402
وَ قَالَ عليه السلام التُّقَى رَئِيسُ الْأَخْلَاقِ
امام علی (علیه السلام) (پرهیزکارلیغین مدحینده) بويورموشدور:
پرهیزکارلیق خاصيّتلرین باشچیسیدیر. (هر بیر گؤزل خاصيّت اونا باغلیدیر و پرهیزکارلیق، اونلارین هامیسینی احاطه‌‌ ائدیر.)
403
وَ قَالَ عليه السلام لَا تَجْعَلَنَّ ذَرَبَ لِسَانِكَ عَلَى مَنْ أَنْطَقَكَ وَ بَلَاغَةَ قَوْلِكَ عَلَى مَنْ سَدَّدَكَ
امام علی (علیه السلام) (معلمه احترام گؤسترمگه تشویق ائده‌رک) بويورموشدور:
دیلی‌نین ایتی‌لیگینی سنی دانیشدیرانا (سنه دانیشماق اؤيره‌دنه)، ائله‌جه ده ناطقلیک باجاریغینی سنی (ناطقلیکده) دوز يولا هدایت ائدنه يؤنلتمه.
404
وَ قَالَ عليه السلام كَفَاكَ أَدَباً لِنَفْسِكَ اجْتِنَابُ مَا تَكْرَهُهُ مِنْ غَيْرِكَ
امام علی (علیه السلام) (چیرکینلیکلردن اوزاق اولماق باره‌سینده) بويورموشدور:
سنین ادب و گؤزللیگین اوچون باشقاسیندا پیس سايدیغین شئيدن (چیرکین ایشلردن) اوزاقلاشماغین کفایتدیر.
405
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ صَبَرَ صَبْرَ الْأَحْرَارِ وَ إِلَّا سَلَا سُلُوَّ الْأَغْمَارِ
امام علی (علیه السلام) (صبرلی‌لیک باره‌سینده) بويورموشدور:
کیم (مصیبت و غم-غصّه باش وئرنده دنيانین بزک-دوزگینه باغلی اولمايان) آزاد انسانلار کیمی صبر ائتسه، صبرلیدیر (و اؤز ثوابینی آلاجاقدیر). اگر (همین حادثه‌‌ده دؤزومسوزلوک ائده‌رک) صبر ائتمه‌سه، تجربه‌سیز نادانلارین اونوتماسی کیمی ياددان چیخاراجاقدیر. (همین نادانلار حادثه‌‌لرله قارشیلاشاندا دؤزومسوزلوک ائدرلر و سونرا بیر چاره اولماماسینی گؤروب سوسارلار. اونلارین بو سوسماغیندا ثواب يوخدور و عکسینه، دؤزومسوزلوکلرینه گؤره جزالاندیریلاجاقلار.)
406
وَ فِي خَبَرٍ آخَرَ أَنَّهُ عليه السلام قَالَ لِلْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ مُعَزِّياً إِنْ صَبَرْتَ صَبْرَ الْأَكَارِمِ وَ إِلَّا سَلَوْتَ سُلُوَّ الْبَهَائِمِ
دیگر بیر روايتده دئيیلیر کی، امام علی (علیه السلام) باش ساغلیغی و اورک-دیرک وئردیگی اشعث ابن قيسه (يئنه ده صبرلی‌لیک باره‌سینده) بويورموشدور:
اگر بؤيوکلر و عالیجنابلار کیمی صبرلی‌لیک ائتسن، بو، (عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله‌ین يانیندا) گؤزل و بَیَنیلن بیر ایشدیر. آمّا صبرسیزلیک ائتسن، (همین مصیبتی) حیوانلار (چکدیکلری اذیّتلری) اونوتدوقلاری کیمی ياددان چیخاراجاقسان. (آخر کی، ناچارلیقدان صبرلی اولاجاقسان، آمّا بو دفعه‌‌ ثوابسیز.)
407
وَ قَالَ عليه السلام فِي صِفَةِ الدُّنْيَا الدُّنْيَا تَغُرُّ وَ تَضُرُّ وَ تَمُرُّ إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ لَمْ يَرْضَهَا ثَوَاباً لِأَوْلِيَائِهِ وَ لَا عِقَاباً لِأَعْدَائِهِ وَ إِنَّ أَهْلَ الدُّنْيَا كَرَكْبٍ بَيْنَا هُمْ حَلُّوا إِذْ صَاحَ بِهِمْ سَائِقُهُمْ فَارْتَحَلُوا
امام علی (علیه السلام) دنيانین وصفی و نئجه‌لیگی باره‌سینده بويورموشدور:
دنيا (اؤز زینت و بزگی ایله) آلدادیر، (بلا و چتینلیکلری ایله) زیان وورور و (سرعتله، تئز) کئچیر (اونلاردان آيریلیر). (دنيا حقیر و آلچاق اولدوغو اوچون) عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله اونو اؤز دوستلاری‌نین ثوابی، دوشمنلری‌نین ایسه جزاسی ائتمگه راضی اولمادی. دنيا اهلی او کاروان کیمیدیر کی، (بیر آز استراحت ائدیب يورغونلوقلارینی آلماق اوچون) دوشدويو اسنادا بیردن کاروان‌باشیلاری (کاروانین قاباغیندا گئدن باشچیلاری) هاراي سالار (کی: يولا دوشون، بورا استراحت يئری دئيیل) و سونرا اونلار يولا دوشرلر.
408
وَ قَالَ عَلَيْهِ السَّلَامُ لِابْنِهِ الْحَسَنِ عليه السلام (يَا بُنَيَّ) لَا تُخَلِّفَنَّ وَرَاءَكَ شَيْئاً مِنَ الدُّنْيَا فَإِنَّكَ تَخَلِّفُهُ لِأَحَدِ رَجُلَيْنِ إِمَّا رَجُلٍ عَمِلَ فِيه‏ بِطَاعَةِ اللَّهِ فَسَعِدَ بِمَا شَقِيتَ بِهِ وَ إِمَّا رَجُلٍ عَمِلَ فِيهِ بِمَعْصِيَةِ اللَّهِ (فَشَقِيَ بِمَا جَمَعْتَ لَهُ) فَكُنْتَ عَوْناً لَهُ عَلَى مَعْصِيَتِهِ وَ لَيْسَ أَحَدُ هَذَيْنِ حَقِيقاً أَنْ تُؤْثِرَهُ عَلَى نَفْسِكَ وَ يُرْوَى هَذَا الْكَلَامُ عَلَى وَجْهٍ آخَرَ وَ هُوَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الَّذِي فِي يَدَيْكَ مِنَ الدُّنْيَا قَدْ كَانَ لَهُ أَهْلٌ قَبْلَكَ وَ هُوَ صَائِرٌ إِلَى أَهْلٍ بَعْدَكَ وَ إِنَّمَا أَنْتَ جَامِعٌ لِأَحَدِ رَجُلَيْنِ رَجُلٍ عَمِلَ فِيمَا جَمَعْتَهُ بِطَاعَةِ اللَّهِ فَسَعِدَ بِمَا شَقِيتَ بِهِ أَوْ رَجُلٍ عَمِلَ فِيهِ بِمَعْصِيَةِ اللَّهِ فَشَقِيَ بِمَا جَمَعْتَ لَهُ وَ لَيْسَ أَحَدُ هَذَيْنِ أَهْلًا أَنْ تُؤْثِرَهُ عَلَى نَفْسِكَ وَ تَحْمِلَ لَهُ عَلَى ظَهْرِكَ فَارْجُ لِمَنْ مَضَى رَحْمَةَ اللَّهِ وَ لِمَنْ بَقِيَ رِزْقَ اللَّهِ
امام علی (علیه السلام) اوغلو (امام) حسن علیه السلاما (وارثلره مال-ثروت ساخلاماغین زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:
اوغول جانیم! اؤزوندن سونرا دنيادان (دنيانین مال و ثروتیندن) هئچ نه قويما. چونکی اونو ایکی شخصدن بیری اوچون قويورسان: يا الله‌ین اطاعت و بنده‌لیگی يولوندا صرف ائدن کس اوچون کی، بئله اولان صورتده او، سنین بدبخت اولماغینا و زیانا اوغراماغینا سبب اولان شئيله خوشبخت اولور. يا دا الله‌ـا قارشی گناه و اطاعتسیزلیک ائدن کس اوچون کی، بئله اولان حالدا، او، سنین اونون اوچون توپلادیغین شئيه گؤره بدبخت اولور و سن اونون گناه ائتمه‌سینه کؤمکچی و ياردیمچی اولوبسان. بو ایکی حالدان هئچ بیری سنین، اؤزون اوچون سئچیب گؤتورمگینه لايق و مناسب دئيیل.
(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)
بو کلام باشقا جور ده روايت ائدیلیب و او بئله‌دیر:
الله‌ـا حمد و حضرت پیغمبره سلامدان سونرا: دنيادان (دنيا مالیندان) سنین اللرینده اولانلارین سندن قاباق صاحبی اولوب. سندن سونرا دا دیگر بیر صاحبه چاتاجاق. سن (اونو) ایکی نفردن بیری اوچون توپلايیرسان: (يا) او کس (اوچون) کی، سنین توپلادیقلارین باره‌سینده الله‌ـا اطاعت ائده‌جک و بئله‌لیکله، سنین، سببیندن بدبخت اولدوغون شئيله خوشبخت اولاجاق. يا دا او کس (اوچون) کی، اونو الله‌ـا اطاعتسیزلیکده ایشله‌ده‌جک و بئله‌لیکله، سنین توپلادیغین شئيله بدبخت اولاجاق. بو ایکیسیندن هئچ بیرینی اؤزون اوچون سئچمگین و ائله‌جه ده اونون اوچون اؤز چیگینلرینه يوک (گناه) گؤتورمگین لايق دئيیل. بونا گؤره ده کئچن (اؤلن) اوچون الله‌ین باغیشلاماسینا، قالان اوچون ایسه الله‌ین روزیسینه اومیدوار اول. (نه گئدنه تأسفلن، نه ده قالانین دردینی چک.)
409
وَ قَالَ عليه السلام لِقَائِلٍ قَالَ بِحَضْرَتِهِ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ أَ تَدْرِي مَا الِاسْتِغْفَارَ الِاسْتِغْفَارُ دَرَجَةُ الْعِلِّيِّينَ وَ هُوَ اسْمٌ وَاقِعٌ عَلَى سِتَّةِ مَعَانٍ أَوَّلُهَا النَّدَمُ عَلَى مَا مَضَى وَ الثَّانِي الْعَزْمُ عَلَى تَرْكِ الْعَوْدِ إِلَيْهِ أَبَداً وَ الثَّالِثُ أَنْ تُؤَدِّيَ إِلَى الْمَخْلُوقِينَ حُقُوقَهُمْ حَتَّى تَلْقَى اللَّهَ أَمْلَسَ لَيْسَ عَلَيْكَ تَبِعَةٌ وَ الرَّابِعُ أَنْ تَعْمِدَ إِلَى كُلِّ فَرِيضَةٍ عَلَيْكَ ضَيَّعْتَهَا فَتُؤَدِّيَ حَقَّهَا وَ الْخَامِسُ أَنْ تَعْمِدَ إِلَى اللَّحْمِ الَّذِي نَبَتَ عَلَى السُّحْتِ فَتُذِيبَهُ بِالْأَحْزَانِ‏ حَتَّى تُلْصِقَ الْجِلْدَ بِالْعَظْمِ وَ يَنْشَأَ بَيْنَهُمَا لَحْمٌ جَدِيدٌ وَ السَّادِسُ أَنْ تُذِيقَ الْجِسْمَ أَلَمَ الطَّاعَةِ كَمَا أَذَقْتَهُ حَلَاوَةَ الْمَعْصِيَةِ فَعِنْدَ ذَلِكَ تَقُولُ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ
امام علی (علیه السلام) او حضرتین حضوروندا «أَسْتَغْفِرُ اللهَ» (الله‌دان باغیشلانماق ایسته‌يیرم) دئين شخصه (استغفار ائدیب گناهلارین باغیشلانماسینی ایسته‌مگین شرطلری باره‌سینده) بويورموشدور:
آنان وايینا اوتورسون! استغفارین (حقیقی معناسی‌نین) نه اولماسینی بیلیرسن (کی، اونو دوشونمه‌دن دیلینه گتیریرسن)؟ استغفار، يوکسک مقاملی دسته‌نین (مؤمنلرین) درجه‌‌ و مقامیدیر. او، آلتی معناسی (شرطی) اولان بیر آددیر. (اگر آلتی شرطین هامیسی بیر يئرده توپلانمیش اولسا استغفار کامل، عکس حالدا ایسه ناقصدیر.)
بیرینجیسی کئچمیش گناهدان پئشمان اولماق؛
ایکینجیسی اونا قايیتماغی همیشه‌لیک اولاراق ترک ائتمک قرارینا گلمک؛
اوچونجوسو، بوينوندا زیان و گناه اولمايان پاکلیقلا الله‌ـا قووشماغین (پاداش الده ائتمگین) اوچون جماعتین حقّلرینی ادا ائتمک؛
دؤردونجوسو سنه (نماز، اوروج و حج کیمی) واجب اولموش، ائله‌جه ده الدن چیخاردیغین (يئرینه يئتیرمه‌دیگین) هر بیر شئيین حقّینی (قضاسینی) يئرینه يئتیرمک؛
بئشینجیسی سعي گؤستریب (بدنینده) حرامدان يارانمیش اتی حزن و کدرله او قدر اریده‌سن کی، دری سوموگه ياپیشسین و اونلارین آراسیندا تزه ات بیتسین؛
آلتینجیسی بودور کی، گناهین شیرینلیگینی بدنینه داددیردیغین کیمی عبادت و بنده‌لیگین اذیّتینی ده اونا داددیراسان. بئله اولان حالدا، (دئيیلن شرطلر بیر يئره توپلانان زمان) «أَسْتَغْفِرُ اللهَ» (الله‌دان باغیشلانماق ایسته‌يیرم) دئيرسن.
410
وَ قَالَ عليه السلام الْحِلْمُ عَشِيرَةٌ
امام علی (علیه السلام) (صبرلیلیگین خیری باره‌سینده) بويورموشدور:
صبرلی‌لیک قبیله‌دیر (قبیله و قوهوملار انسانی دوشمنین شرعیندن قورودوغو کیمی، صبر ده انسانی قورويور. ياخود ده مقصد بودور کی، صبرلیلیگه گؤره جماعت همین شخصله دوستلاشار و اونون ياردیمچیسی اولار، سانکی او، قبیله صاحبی اولوب).
411
وَ قَالَ عليه السلام مِسْكِينٌ ابْنُ آدَمَ مَكْتُومُ الْأَجَلِ مَكْنُونُ الْعِلَلِ مَحْفُوظُ الْعَمَلِ تُؤْلِمُهُ الْبَقَّةُ وَ تَقْتُلُهُ الشَّرْقَةُ وَ تُنْتِنُهُ الْعَرْقَةُ
امام علی (علیه السلام) (انسانین عاجزلیگی باره‌سینده) بويورموشدور:
يازیق و عاجز آدم اولادی: اجلی گیزلیدیر (نه وقت اؤله‌جگینی بیلمیر)، خسته‌لیک و دردلری نامعلومدور (همیشه آجی حادثه‌‌لر و خسته‌لیکلره دچار اولماق تهلکه‌‌سینده‌دیر)، عملی ساخلانیلیر (عمل دفترینده يازیلیر و اگر اؤزونون يادیندان چیخسا دا اونودولماز). میغمیغا اونو اینجیدیر، سويون بوغازدا قالماسی اونو اؤلدورور و تر اونو ایي‌لندیریر. (بوتون بونلارلا ياناشی بئله بیر کسه لووغالیق و مغرورلوق ائده‌رک اؤيونمک ياراشیرمی؟!)
412
وَ رُوِيَ أَنَّهُ عليه السلام كَانَ جَالِساً فِي أَصْحَابِهِ فَمَرَّتْ بِهِمُ امْرَأَةٌ جَمِيلَةٌ فَرَمَقَهَا الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ فَقَالَ عليه السلام إِنَّ أَبْصَارَ هَذِهِ الْفُحُولِ طَوَامِحُ وَ إِنَّ ذَلِكَ سَبَبُ هَبَابِهَا فَإِذَا نَظَرَ أَحَدُكُمْ إِلَى امْرَأَةٍ تُعْجِبُهُ فَلْيُلَامِسْ أَهْلَهُ فَإِنَّمَا هِيَ امْرَأَةٌ كَامْرَأَة فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْخَوَارِجِ قَاتَلَهُ اللَّهُ كَافِراً مَا أَفْقَهَهُ فَوَثَبَ الْقَوْمُ لِيَقْتُلُوهُ فَقَالَ عليه السلام رُوَيْداً إِنَّمَا هُوَ سَبٌّ بِسَبٍّ أَوْ عَفْوٌ عَنْ ذَنْبٍ
نقل ائدیلیب کی، امام علی (علیه السلام) اؤز صحابه‌لری‌نین آراسیندا اوتورموشدو و اونلارین يانیندان گؤزل بیر قادین کئچدی. صحابه‌لری اونا باخدیلار. او حضرت (علیه السلام) (قادینلارا باخماقدان چکیندیره‌رک بئله) بويوردو:
بو ائرککلرین گؤزلری (کئفلی و سرخوش دوه کیمی) شهوته بره‌لیر و بو جور باخیشلار اونلاردا شهوت هيجانا گلمه‌سی و اويانماسینا سبب اولور. بونا گؤره ده سیزلردن بیری، اونا خوش گلن قادینا باخاندا گرک اؤز آروادی ایله ياخینلیق ائتسین. چونکی او دا (دیگر) قادینلار کیمی بیر قادیندیر. (قادینلار هامیسی لذت وئرمک باخیمیندان بیردیرلر.) سونرا خوارجدن بیری دئدی: الله اونو کافر اؤلدورسون، نئجه ده عالم ائدیب اونو؟! صحابه‌لر سیچرايیب همین شخصی اؤلدورمک ایسته‌دیلر. امام (علیه السلام) بويوردو: مهلت وئرین اونا (ایشیز اولماسین). سؤيوشون يئرینه (اؤلدورمک دئيیل) يا گرک او دا سؤيولسون، يا دا گناهیندان کئچیلسین.
413
وَ قَالَ عليه السلام كَفَاكَ مِنْ عَقْلِكَ مَا أَوْضَحَ لَكَ سُبُلَ غَيِّكَ مِنْ رُشْدِكَ
امام علی (علیه السلام) (عاغلین منفعتی باره‌سینده) بويورموشدور:
عاغلیندان سنه بو (منفعت) بسدیر کی، او سنین اوچون آزغینلیق يوللارینی نجات يوللاریندان سئچیر. (چونکی بو خیر و منفعت بوتون خیرلری احاطه‌‌ ائدیر.)
414
وَ قَالَ عليه السلام افْعَلُوا الْخَيْرَ وَ لَا تَحْقِرُوا مِنْهُ شَيْئاً فَإِنَّ صَغِيرَهُ‏ كَبِيرٌ وَ قَلِيلَهُ كَثِيرٌ وَ لَا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ إِنَّ أَحَداً أَوْلَى بِفِعْلِ الْخَيْرِ مِنِّي فَيَكُونَ وَ اللَّهِ كَذَلِكَ إِنَّ لِلْخَيْرِ وَ الشَّرِّ أَهْلًا فَمَهْمَا تَرَكْتُمُوهُ مِنْهُمَا كَفَاكُمُوهُ أَهْلُهُ
امام علی (علیه السلام) (ياخشی و خیر ایشی کیچیک سايماماق باره‌سینده) بويورموشدور:
ياخشی ایش گؤرون و اونون آزینی کیچیک حساب ائتمه‌يین. چونکی اونون کیچیگی (الله‌ین يانیندا) بؤيوک، آزی (آزی‌نین ثوابی) چوخدور. گرک سیزلردن هئچ کس «باشقاسی ياخشی ایش گؤرمگه مندن داها لايقدیر» دئمه‌سین. الله‌ـا آند اولسون کی، باشقاسی داها لايق اولار. (چونکی) ياخشی ایله پیسین هر بیری‌نین اؤز آدامی وار و سیز اونلاردان هر هانسی بیرینی ترک ائتسه‌ز، آدامی اونو سیزین يئریزه يئرینه يئتیره‌جک (و اونو يئرینه يئتیرن داها لايقدیر).
415
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ أَصْلَحَ سَرِيرَتَهُ أَصْلَحَ اللَّهُ عَلَانِيَتَهُ وَ مَنْ عَمِلَ لِدِينِهِ كَفَاهُ اللَّهُ أَمْرَ دُنْيَاهُ وَ مَنْ أَحْسَنَ فِيمَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللَّهِ أَحْسَنَ اللَّهُ مَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ النَّاسِ
امام علی (علیه السلام) (سعادته چاتماق باره‌سینده) بويورموشدور:
کیم اؤز گیزلینینی دوزلتسه (دوشونجه‌سینی پاکلاشدیرسا) الله اونون آشکارینی دوزلدر (گؤزللشدیرر). کیم دینی اوچون ایش گؤرسه، الله اونون دنيا ایشینی تأمین ائدر (چتینلیکلردن قورتارار اونو). کیم اؤزو ایله الله آراسیندا اولان شئيی گؤزللشدیرسه (الله‌دان باشقاسیندان گؤزونو چکسه) الله اونونلا جماعت آراسیندا اولانلاری گؤزللشدیرر (جماعتی اونا قارشی مهربانلاشدیرار).
416
وَ قَالَ عليه السلام الْحِلْمُ غِطَاءٌ سَاتِرٌ وَ الْعَقْلُ حُسَامٌ قَاطِعٌ فَاسْتُرْ خَلَلَ خُلْقِكَ بِحِلْمِكَ وَ قَاتِلْ هَوَاكَ بِعَقْلِكَ
امام علی (علیه السلام) (صبر و عاغیل باره‌سینده) بويورموشدور:
صبر (عيبلری) اؤرتن پرده‌دیر. عاغیل (پیس ایشلره امر ائدن نفسی) کسن قیلینجدیر. بئله ایسه خاصيّتی‌نین عيبلرینی صبرلی‌لیکله اؤرت و نفسینی و شهوتینی عاغیل ایله اؤلدور.
417
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ لِلَّهِ عِبَاداً يَخْتَصُّهُمُ اللَّهُ بِالنِّعَمِ لِمَنَافِعِ الْعِبَادِ فَيُقِرُّهَا فِي أَيْدِيهِمْ مَا بَذَلُوهَا فَإِذَا مَنَعُوهَا نَزَعَهَا مِنْهُمْ ثُمَّ حَوَّلَهَا إِلَى غَيْرِهِمْ
امام علی (علیه السلام) (احتیاجی اولانلارا ال توتماغا هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:
الله‌ین بعضی بنده‌لری وار کی، او، (دیگر) بنده‌لری‌نین خيری اوچون اونلارا نعمتلر آيیریر. اونلار نه قدر کی، (همین نعمتلردن احتیاجلیلارا و ال آلتیندا اولانلارا) باغیشلايیرلار، الله همین نعمتلری اونلارین اللرینده ساخلايیر. همین نعمتلری اسیرگه‌ينده (هئچ کسه بیر شئي وئرمه‌ينده) ایسه اونلاری اونلاردان آلیب باشقالارینا حواله ائدیر (کی، محتاجلارین يولوندا صرف ائتسینلر).
418
وَ قَالَ عليه السلام لَا يَنْبَغِي لِلْعَبْدِ أَنْ يَثِقَ بِخَصْلَتَيْنِ الْعَافِيَةِ وَ الْغِنَى بَيْنَا تَرَاهُ مُعَافًى إِذْ سَقِمَ وَ (بَيْنَا تَرَاهُ) غَنِيّاً إِذِ افْتَقَرَ
امام علی (علیه السلام) (ساغلاملیق و وارلیلیق باره‌سینده) بويورموشدور:
بنده‌نین ایکی شئيه آرخالانماسی ياراشماز: ساغلاملیق و وارلیلیق. (چونکی) اونو ساغلام گؤردويون اثنادا بیردن خسته‌لنر؛ وارلی گؤردويون اثنادا بیردن يوخسوللاشار.
419
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ شَكَا الْحَاجَةَ إِلَى مُؤْمِنٍ فَكَأَنَّهُ شَكَاهَا إِلَى اللَّهِ وَ مَنْ شَكَاهَا إِلَى كَافِرٍ فَكَأَنَّمَا شَكَا اللَّهَ
امام علی (علیه السلام) (احتیاجلی‌لیقدان گیلئي‌لنمک باره‌سینده) بويورموشدور:
کیم احتیاجیندان مؤمنین يانیندا گیلئي‌لنسه، سانکی گیلئيینی الله‌ـا دئيیب. (چونکی مؤمن الله‌ین دوستودور.) آمّا کیم همین احتیاجیندان کافره گیلئي‌لنسه، سانکی الله‌دان گیلئيله‌نیب. (چونکی کافر الله‌ین دوشمنیدیر.)
420
وَ قَالَ عليه السلام فِي بَعْضِ الْأَعْيَادِ إِنَّمَا هُوَ عِيدٌ لِمَنْ قَبِلَ اللَّهُ صِيَامَهُ وَ شَكَرَ قِيَامَهُ وَ كُلُّ يَوْمٍ لَا يُعْصَى اللَّهُ فِيهِ فَهُوَ يَوْمُ عِيدٍ
امام علی (علیه السلام) بايراملارین بیرینده (اوروجلوق بايرامیندا) بويورموشدور:
بو گون او آدامین بايرامیدیر کی، الله اونون اوروجونو قبول ائدیب و نمازینی پاداشلاندیریب (تازا پالتار گئيینن، آمّا الله‌ین يانیندا آبری اولمايان کسین يوخ). الله‌ـا اطاعتسیزلیک و گناه ائدیلمه‌ين هر بیر گون بايرام (شادلیق و شنلیک) گونودور.
421
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ أَعْظَمَ الْحَسَرَاتِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَسْرَةُ رَجُلٍ كَسَبَ مَالًا فِي غَيْرِ طَاعَةِ اللَّهِ فَوَرِثَهُ رَجُلٌ فَأَنْفَقَهُ فِي طَاعَةِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ فَدَخَلَ بِهِ الْجَنَّةَ وَ دَخَلَ الْأَوَّلُ بِهِ النَّارَ
امام علی (علیه السلام) (حرام مالین زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:
قیامت گونونون اَن بؤيوک پئشمانچیلیغی او شخصین پئشمانچیلیق و افسوسودور کی، وار-دؤلتینی حرام يوللا قازانیب و دیگر بیر شخص اونو ارث آپاراراق الله‌ین اطاعت و بنده‌لیگینده صرف ائدیب. بئله‌لیکله، همین شخص جنّته، حرام وار-دؤلتی قازانان ایسه اودا داخل اولار.
422
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ امَالِهِ وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ الْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ فَخَرَجَ مِنَ الدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ وَ قَدِمَ عَلَى الْآخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ
امام علی (علیه السلام) (چوخ چالیشماغین زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:
انسانلارین آلیش-وئریشده اَن چوخ زیانا اوغرايانی و سعي و تلاشدا اَن اومیدسیزی او کسدیر کی، بدنینی اؤز آرزولارینا چاتماق اوچون کهنه‌لدیب (اؤزونو قوجالداراق عمرونو باشا چاتدیریب)، آمّا قضا-قدرلر ایستگینده اونا ياردیم ائتمه‌يیبلر (او، اؤز آرزولارینا چاتمايیب). بئله‌لیکله، او، حسرت و افسوسلا دنيادان گئدر و (چوخ چالیشمالاریندا قازاندیغی) گناهلاری ایله آخرته داخل اولار.
423
وَ قَالَ عليه السلام الرِّزْقُ رِزْقَانِ طَالِبٌ وَ مَطْلُوبٌ فَمَنْ طَلَبَ الدُّنْيَا طَلَبَهُ الْمَوْتُ حَتَّى يُخْرِجَهُ عَنْهَا وَ مَنْ طَلَبَ الْآخِرَةَ طَلَبَتْهُ الدُّنْيَا حَتَّى يَسْتَوْفِيَ رِزْقَهُ مِنْهَا
امام علی (علیه السلام) (روزی باره‌سینده) بويورموشدور:
روزی ایکی جوردور: بیری سنی آختارار، دیگرینی ایسه سن آختارارسان. بونا گؤره ده کیم دنيانی ایسته‌سه (روزی اوچون اؤزونو چتینلیگه سالسا) اؤلوم اونو آختارار، آرخاسینجا دوشر کی، دنيادان چیخارسین. آمّا کیم آخرتی ایسته‌سه (اطاعت و بنده‌لیکله مشغول اولاراق روزی اوچون احتیاجیندان آرتیق چالیشماسا) دنيا اونو آختارار کی، او، اؤز روزیسینی اوندان تام شکلده آلسین. (خلاصه‌‌، آخرت ایسته‌يه‌نی روزی اؤزو آختارار، دنيا طلب ایسه روزینی اؤزو آختارار.)
424
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ هُمُ الَّذِينَ نَظَرُوا إِلَى بَاطِنِ الدُّنْيَا إِذَا نَظَرَ النَّاسُ إِلَى ظَاهِرِهَا وَ اشْتَغَلُوا بِآجِلِهَا إِذَا اشْتَغَلَ النَّاسُ بِعَاجِلِهَا فَأَمَاتُوا مِنْهَا مَا خَشُوا أَنْ يُمِيتَهُمْ وَ تَرَكُوا مِنْهَا مَا عَلِمُوا أَنَّهُ سَيَتْرُكُهُمْ وَ رَأَوُا اسْتِكْثَارَ غَيْرِهِمْ مِنْهَا اسْتِقْلَالًا وَ دَرَكَهُمْ لَهَا فَوْتاً أَعْدَاءُ مَا سَالَمَ النَّاسُ وَ سِلْمُ مَا عَادَى النَّاسُ بِهِمْ عُلِمَ الْكِتَابُ وَ بِهِ عُلِمُوا وَ بِهِمْ قَامَ الْكِتَابُ وَ بِهِ قَامُوا لَا يَرَوْنَ مَرْجُوّاً فَوْقَ مَا يَرْجُونَ وَ لَا مَخُوفاً فَوْقَ مَا يَخَافُونَ
امام علی (علیه السلام) (الله‌ین دوستلاری‌نین بعضی خصلتلری باره‌سینده) بويورموشدور:
الله‌ین دوستلاری جماعت دنيانین ظاهرینه (زینت و بزگینه) باخاندا اونون باطنینه (يوخ اولاجاغینا) باخانلار، جماعت اونون بو گونو ایله مشغول اولاندا (دنيا مالی اله گتیرمک فکرینده اولاندا) اونون سونو ایله مشغول اولانلاردیر (اؤلوم سفری اوچون آذوقه  توپلايانلاردیر). بئله‌لیکله، اونلار دنيانین اونلاری اؤلدورمه‌سیندن قورخدوقلاری شئيی اؤلدوررلر (ایلاهی عذاب و جزايا سبب اولان شئيدن چکینرلر)، اونون اونلاری ترک ائده‌جگینی بیلدیکلری شئيینی ترک ائدرلر (اونلاردان آيریلاجاغینی بیلدیکلری اوچون اونون مالینا اورک باغلامازلار)، دنيادان باشقالاری‌نین چوخ بهره‌لنمه‌لری‌نین (آخرت بهره‌لرینه نسبتده) آز اولماسینی و دنيانی الده ائتمه‌لری‌نین (ابدی سعادتی) ایتیرمک اولدوغونو (ابدی سعادتی الدن چیخارماغا سبب اولماسینی) گؤررلر. اونلار جماعتین باریشدیغی شئيله دوشمن، جماعتین دوشمن اولدوغو شئيله ایسه باریشیقدادیرلار (نفسی ایستکلردن چکینه‌رک اونون مقابلینده مقاومت گؤستررلر). کتاب اونلارین واسطه‌‌سی ایله تانیندی (جماعت قرآنین حکملرینی درک ائتدی) و اونلار دا همین کتابلا تانیدیلار؛ کتاب اونلارین واسطه‌‌سی ایله اؤز يئرینده قالدی (ديَیشدیریلمک و آزالیب-چوخالماقدان قوروندو) و اونلار همین کتابلا قالدیلار (مالک اولدوقلاری بوتون شئيلری اوندان گؤتوردولر). اؤز اومید و آرزولاریندان (عيب و نقصان صفتلریندن پاک و اوزاق الله‌ین ثوابیندان) اوستون اومید، قورخولاریندان (ایلاهی جزادان) اوستون قورخو گؤرمورلر.
425
وَ قَالَ عليه السلام اذْكُرُوا انْقِطَاعَ اللَّذَّاتِ وَ بَقَاءَ التَّبِعَاتِ
امام علی (علیه السلام) (اؤلومو يادا سالماق باره‌سینده) بويورموشدور:
لذت و شادلیقلارین کسیلمه‌سینی و گناهلارین قالماسینی يادا سالین. (اؤلومون فکرینده اولون. چونکی اونون چاتماسی ایله بیر نئچه گونلوک لذتلر آرادان گئده‌جک و گناهلارین جزاسی همیشه‌لیک اولاراق قالاجاقدیر.)
426
وَ قَالَ عليه السلام اخْبُرْ تَقْلِه
و من الناس من يروي هذا لرسول الله صلى الله عليه واله و مما يقوي أنه من كلام أمير المؤمنين عليه السلام ما حكاه ثعلب قال حدثنا ابن الأعرابي قال قال المأمون لو لا أن عليا عليه السلام قال اخبر تقله لقلت اقله تخبر
امام علی (علیه السلام) (انسانلاری سیناياراق امتحان ائتمک باره‌سینده) بويورموشدور:
(انسانلاری) سینا کی، (اونلاری) دوشمن بیله‌سن. (چونکی ظاهرده انسانلارین چوخو پیس دئيیلدیرلر. آمّا سیناياندا پیسلیکلری اوزه چیخیر.
(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)
بعضیلری بو کلامی پیغمبردن (صل الله علیه و آله) نقل ائدیبلر. آمّا بو کلامین امیرالمؤمنین علیه السلامدان اولماسی نظری‌نین دلیلی، ثعلبین بو بَيانیدیر: ابن اعرابی بیزه نقل ائتدی کی، مأمون دئدی: اگر علی (علیه السلام) «سینا کی، دوشمن بیله‌سن» بويورموش اولماسايدی من دئيردیم کی، «انسانلاری دوشمن بیل کی، اونلاری سیناياسان».
427
وَ قَالَ عليه السلام مَا كَانَ اللَّهُ لِيَفْتَحَ عَلَى عَبْدٍ بَابَ الشُّكْرِ وَ يُغْلِقَ عَنْهُ بَابَ الزِّيَادَةِ وَ لَا لِيَفْتَحَ عَلَى عَبْدٍ بَابَ الدُّعَاءِ وَ يُغْلِقَ عَنْهُ بَابَ الْإِجَابَةِ وَ لَا لِيَفْتَحَ لِعَبْدٍ بَابَ التَّوْبَةِ وَ يُغْلِقَ عَنْهُ بَابَ الْمَغْفِرَةِ
امام علی (علیه السلام) (شکر ائتمک، دعا و تؤبه باره‌سینده) بويورموشدور:
اولا بیلمز کی، الله بنده‌نین اوزونه شکر قاپیسینی آچسین (شکر ائتمه‌يه امر ائتسین)، آمّا آرتیم قاپیسینی اونون اوزونه باغلاسین (نعمتی آرتیرماسین)؛ دعا و ایسته‌مک قاپیسینی آچسین (اوندان ایسته‌نیلمه‌سینه امر ائتسین)، آمّا روا اولماق قاپیسینی اوزونه باغلاسین (اونون ایسته‌يینی قبول ائتمه‌سین)؛ تؤبه قاپیسینی آچسین، آمّا باغیشلاماق قاپیسینی اونون اوزونه باغلاسین (گناهلارینی باغیشلاماسین).
428
وَ قَالَ عليه السلام أَوْلَى النَّاسِ بِالْكَرَمِ مَنْ عَرَّقَتْ بِهِ الْكِرَامُ
امام علی (علیه السلام) (ایگیدلیک باره‌سینده) بويورموشدور:
انسانلارین ایگیدلیگه اَن لايقلیسی ایگیدلرین اوندا کؤک آتدیغی (آتا-بابالاری ياخشی و ایگیدلردن اولموش) کسدیر.
429
وَ سُئِلَ عليه السلام أَيُّهُمَا أَفْضَلُ الْعَدْلُ أَوِ الْجُودُ فَقَالَ عليه السلام الْعَدْلُ يَضَعُ الْأُمُورَ مَوَاضِعَهَا وَ الْجُودُ يُخْرِجُهَا عَنْ‏ جِهَتِهَا وَ الْعَدْلُ سَائِسٌ عَامٌّ وَ الْجُودُ عَارِضٌ خَاصٌّ فَالْعَدْلُ أَشْرَفُهُمَا وَ أَفْضَلُهُمَا
امام علی علیه السلامدان سوروشدولار کی، عدالتلی‌لیک اوستوندور، يوخسا سخاوتلی‌لیک؟ او حضرت (عدالتین سخاوتدن اوستون اولماسی باره‌سینده بئله) بويوردو:
عدالت ایشلری اؤز يئرینه قويور، سخاوت ایسه اونلاری اؤز يئریندن چیخاردیر. (چونکی سخاوتلی شخص لازم اولاندان آرتیق باغیشلايیر.) عدالت هامینی ساخلايیر، سخاوت ایسه آنجاق بخشش ائدیلمیش شخصه خیر وئریر. بونا گؤره ده عدالت داها شرفلی و داها اوستوندور.
430
وَ قَالَ عليه السلام النَّاسُ أَعْدَاءُ مَا جَهِلُوا
امام علی (علیه السلام) (نادانلیغین مذمّتینده) بويورموشدور:
انسانلار بیلمه‌دیکلری شئيین دوشمنیدیرلر. (چونکی نادانلار بیلدیکلری شئيی علم، اوندان قالان شئيلری ایسه سهو سانارلار، نئجه کی، قرآن کریمین يونس سوره‌سی‌نین 39-جو آيه‌سینده بويورولور: «بَلْ كَذَّبُواْ بِمَا لَمْ يُحِيطُواْ» «آنلایا بیلمه‌دیکلری شئيی انکار ائدیرلر.»)
431
وَ قَالَ عليه السلام الزُّهْدُ كُلُّهُ بَيْنَ كَلِمَتَيْنِ مِنَ الْقُرْآنِ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ (لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ) وَ مَنْ لَمْ يَأْسَ عَلَى الْمَاضِي وَ لَمْ يَفْرَحْ بِالْآتِي فَقَدْ أَخَذَ الزُّهْدَ بِطَرَفَيْهِ
امام علی (علیه السلام) (پرهیزکارلیق و زاهدلیک باره‌سینده) بويورموشدور:
زاهدلیک و پرهیزکارلیغین هامیسی قرآنین ایکی کلمه‌سینده خلاصه‌‌ ائدیلیب. عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله (الحدید سوره‌سی‌نین 23-جو آيه‌سینده) بويورموشدور: «لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ» «کی، هئچ وقت الیزدن چیخانا کدرلنمه‌يه‌سیز و سیزه وئریلنه سئوینمه‌يه‌سیز.» کئچمیشه حیفسلنمه‌ين و گله‌جگه سئوینمه‌ين کس، زاهدلیگی اونون ایکی طرفیندن (کئچمیشه و گله‌جگه اعتناسیزلیقلا) الده ائدیب.
432
وَ قَالَ عليه السلام الْوِلَايَاتُ مَضَامِيرُ الرِّجَالِ
امام علی (علیه السلام) (حکمدارلار باره‌سینده) بويورموشدور:
حکومتلر کیشیلرین (سیناق) میدانلاریدیر. (ياریش آتلاری مسابقه میدانیندا تانیندیغی کیمی انسانلارین ياخشی و يا پیس اولمالاری دا اونلار حاکمیته گلنده اوزه چیخیر.)
433
وَ قَالَ عليه السلام مَا أَنْقَضَ النَّوْمَ لِعَزَائِمِ الْيَوْمِ
امام علی (علیه السلام) (ایشده سوستلوق باره‌سینده) بويورموشدور:
يوخو گوندوزون قرارلارینی نئجه ده چوخ پوزور و محو ائدیر. (بو کلامین شرحی خطبه‌‌لر فصلینده 211-جی کلامین شرحینده‌دیر.)
434
وَ قَالَ عليه السلام لَيْسَ بَلَدٌ بِأَحَقَّ بِكَ مِنْ بَلَدٍ خَيْرُ الْبِلَادِ مَا حَمَلَكَ
امام علی (علیه السلام) (ياشايیش يئری باره‌سینده) بويورموشدور:
سنین اوچون شهرین بیری دیگریندن داها مناسب دئيیل. شهرلرین اَن ياخشیسی سنی چیگینلرینه آلان (اهالیسی سنی ایسته‌ين و ياشايیشیندا رفاه و آسايشده اولدوغون) شهردیر.
435
وَ قَالَ عليه السلام وَ قَدْ جَاءَهُ نَعْيُ الْأَشْتَرِ رَحِمَهُ اللَّهُ مَالِكٌ وَ مَا مَالِكٌ وَ اللَّهِ لَوْ كَانَ جَبَلًا لَكَانَ فِنْداً (وَ لَوْ كَانَ حَجَراً لَكَانَ صَلْداً) لَا يَرْتَقِيهِ الْحَافِرُ وَ لَا يُوفِي عَلَيْهِ الطَّائِرُ
و الفند المنفرد من الجبال
مالک اشترین (الله اونو باغیشلاسین) اؤلوم خبری امام علی علیه السلاما چاتاندا (او حضرت اونون بؤيوکلويو و جسورلوغو باره‌سینده بئله) بويورموشدور:
مالک گئتدی، آمّا نه ایدی مالک! الله‌ـا آند اولسون کی، اگر داغ ایدیسه، آيری قالمیش و عظمتلی بیر داغ ایدی؛ اگر داش ایدیسه، ائله محکم داش ایدی کی، (بؤيوکلوک و محکملیگیندن) هئچ بیر دیرناقلی حیوان اوندان يوخاری قالخا بیلمیر و هئچ بیر قوش اونون اوستوندن اوچموردو. (او، تک و مثلسیز ایدی، هئچ کس اونا غالب گله بیلمزدی.
(سیّد رضی عليه‌ الرحمه‌‌ دئيیر:)
(اساس متنده‌کی) «فِنْد» کلمه‌سی دیگر داغلاردان آيری اولان داغ معناسیندادیر.
436
وَ قَالَ عليه السلام قَلِيلٌ مَدُومٌ عَلَيْهِ خَيْرٌ مِنْ كَثِيرٍ مَمْلُولٍ مِنْهُ
امام علی (علیه السلام) (ایشده عزمکارلیق گؤستره‌رک اونو دوام ائتدیرمگین مدحینده) بويورموشدور:
دوام ائتدیریلن آز ایش يورغونلوق گتیرن چوخ ایشدن داها ياخشیدیر. (بو کلام ائله 270-جی کلامدیر، آمّا کلمه‌لرینده اولان بیر آز فرقله کی، اونون شرحی اورادا دئيیلدی.)
437
وَ قَالَ عليه السلام إِذَا كَانَ فِي رَجُلٍ خَلَّةٌ رَائِقَةٌ فَانْتَظِرُوا (منْهُ) أَخَوَاتِهَا
امام علی (علیه السلام) (صفتلرین انکشاف ائتمه‌سی باره‌سینده) بويورموشدور:
بیرینده (ياخشی و پیسلیگیندن آسیلی اولماياراق) تعجّبلو بیر صفت و خصلت اولسا، اونون بنزرلرینی گؤزله‌يین. (اگر همین صفت ياخشی ایدیسه داها ياخشی، پیس ایدیسه داها پیس اولاجاق.)
438
وَ قَالَ عليه السلام لِغَالِبِ بْنِ صَعْصَعَةَ أَبِي الْفَرَزْدَقِ فِي كَلَامٍ دَارَ بَيْنَهُمَا مَا فَعَلْتَ إِبِلَكَ الْكَثِيرَةَ قَالَ ذَعْذَعَتْهَا الْحُقُوقُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَ عليه السلام ذَلِكَ أَحْمَدُ سُبُلِهَا
امام علی (علیه السلام) صحبت اثناسیندا (شاعر) «فرزدق»ین آتاسی غالب ابن صعصعه‌يه دئدی:
چوخ سايلی دوه‌لرینی نئيله‌دین؟ غالب دئدی: حقّلر (جماعتین اوندا اولان حقّلری) اونلاری داغیتدی (صدقه‌‌، زکات، قوهوم-اقربايا کؤمک و بورجون اؤده‌نیلمه‌سی کیمی خیرلی يوللاردا ایشله‌دیلدی). او حضرت (علیه السلام) (جماعتین حقّینی اؤده‌مگین مدحینده) بويوردو: بو داغیلماق او دوه‌لرین داغیلما يوللاری‌نین اَن تعریفه لايقیدیر.
439
وَ قَالَ عليه السلام مَنِ اتَّجَرَ بِغَيْرِ فِقْهٍ فَقَدِ ارْتَطَمَ فِي الرِّبَا
امام علی (علیه السلام) (دینین حکملرینی بیلمه‌مگین زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:
دینین حکملرینی بیلمه‌دن آل-وئر ائدن کس ربايا (بورجدا حراما و ایلاهی جزايا سبب اولان درصد آلیب وئرمگه) باتار (دچار اولار).
440
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ عَظَّمَ صِغَارَ الْمَصَائِبِ ابْتَلَاهُ اللَّهُ بِكِبَارِهَا
امام علی (علیه السلام) (ناشکرلويون زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:
کیم کیچیک مصیبت و کدرلری بؤيوک سايسا، الله اونو اونلارین داها بؤيويونه دچار ائدر.
441
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ كَرُمَتْ عَلَيْهِ نَفْسُهُ هَانَتْ عَلَيْهِ شَهَوَاتُهُ
امام علی (علیه السلام) (شرف و حیثیّت باره‌سینده) بويورموشدور:
کیمین نفسی محترم و اوجا اولسا (کیم اؤزونو شرفلی بیلسه)، شهوتلری اونون يانیندا خوار اولار (ذلت و خوارلیغا دوشمه‌مک اوچون اونلارا تابع اولماز).
442
وَ قَالَ عليه السلام مَا مَزَحَ رَجُلٌ مَزْحَةً إِلَّا مَجَّ مِنْ عَقْلِهِ مَجَّةً
امام علی (علیه السلام) (شوخلوغون زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:
نؤعوندن آسیلی اولماياراق شوخلوق ائتمیش هر بیر شخص مطلق عاغلی‌نین بیر حصّه‌‌سینی معيّن شکلده ایتیره‌جکدیر. (شوخلوق عاغلین يونگوللشمه‌سینه سبب اولور.)
443
وَ قَالَ عليه السلام زُهْدُكَ فِي رَاغِبٍ فِيكَ نُقْصَانُ حَظٍّ وَ رَغْبَتُكَ فِي زَاهِدٍ فِيكَ ذُلُّ نَفْسٍ
امام علی (علیه السلام) (قارشیلیقلی انسیّتده اولماق باره‌سینده) بويورموشدور:
سنین، سنه رغبتی اولان کسه اعتناسیزلیغین پاي و قسمتین آزلیغیدیر (آزالماسینا سبب اولور). سنه اعتناسیز اولان کسه رغبت گؤسترمگین ایسه نفسین ذلتی و خوارلیغیدیر (خوارلیغینا سبب اولور).
444
وَ قَالَ عليه السلام مَا زَالَ الزُّبَيْرُ رَجُلًا مِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ حَتَّى نَشَأَ ابْنُهُ الْمَشْئُومُ عَبْدُ اللَّهِ
امام علی (علیه السلام) (عبدالله ابن زبيرین مذمّتینده) بويورموشدور:
زبير اونون نحس اوغلو عبدالله بؤيويه‌نه کیمی همیشه بیز اهل بیتدن (قوهوملاریمیزدان) ایدی.
445
وَ قَالَ عليه السلام مَا لِابْنِ آدَمَ وَ الْفَخْرِ أَوَّلُهُ نُطْفَةٌ وَ آخِرُهُ جِيفَةٌ لَا يَرْزُقُ نَفْسَهُ وَ لَا يَدْفَعُ حَتْفَهُ
امام علی (علیه السلام) (اؤيونمک و مغرورلوغون مذمّتینده) بويورموشدور:
آدم اولادی‌نین فخر ائتمک و اؤيونمکله نه ایشی کی، اوّلی نطفه، آخری ایسه ایيلنمیش لشدیر؛ نه اؤزونه روزی وئریر، نه ده اؤز اؤلومونو دفع ائدیر.
446
و قال عليه السلام الْغِنَى وَ الْفَقْرُ بَعْدَ الْعَرْضِ عَلَى اللَّهِ
امام علی (علیه السلام) (حقیقی زنگینلیک و يوخسوللوق باره‌سینده) بويورموشدور:
زنگینلیک و يوخسوللوق (قیامت گونو) وضعیّت معلوم اولاندان و عمللر الله‌ـا گؤستریلندن سونرادیر. (حقیقی وارلی او کسدیر کی، قیامت گونو ایلاهی ثواب و ابدی جنّت اونون نصیبی اولسون. هابئله حقیقی يوخسول او کسدیر کی، همین گون الله‌ین جزا و عذابینا دچار اولسون.)
447
وَ سُئِلَ عَلَيْهِ السَّلَامُ عَنْ أَشْعَرُ الشُّعَرَاءِ فَقَالَ إِنَّ الْقَوْمَ لَمْ يَجْرُوا فِي حَلْبَةٍ تُعْرَفُ الْغَايَةُ عِنْدَ قَصَبَتِهَا فَإِنْ كَانَ وَ لَا بُدَّ فَالْمَلِكُ الضِّلِّيلُ يريد إمرأ القيس
امام علی علیه السلامدان شاعرلرین اَن بؤيويونون کیم اولماسینی سوروشوبلار. او حضرت (امرء القيس باره‌سینده) بويورموشدور:
شاعرلر بیر دسته مرج آتلاریندا چاپمايیبلار کی، اونلارین کامل‌لیکلری‌نین سونو گیروو قامیشین گؤتورولمه‌سینده بیلینسین. (شاعرلرین شعرلری‌نین هامیسی بیر سبکده دئيیل و اونا گؤره اونلارین بیرینی دیگریندن اوستون توتماق اولماز.) اگر کیمه‌سه اوستونلوک وئرمک لابدّ و ضروری اولسا، اوندا «آزغین شاه» اوستوندور.
(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:) حضرتین «الْمَلِكُ الضَّلِيلُ»، یعنی، آزغین شاه افاده‌سیندن مقصدی امرء القیسدیر. (اونو شاه آدلاندیرماسی‌نین سببی شعرلری‌نین گؤزللیگیدیر. آزغین آدلاندیریلماسی‌نین سببی ایسه اونون کافر و فاسق اولماسیدیر.)
448
وَ قَالَ عليه السلام أَلَا حُرٌّ يَدَعُ هَذِهِ اللُّمَاظَةَ لِأَهْلِهَا إِنَّهُ لَيْسَ لِأَنْفُسِكُمْ ثَمَنٌ إِلَّا الْجَنَّةَ فَلَا تَبِيعُوهَا إِلَّا بِهَا
امام علی (علیه السلام) (دنيادان اوزاق اولماغا هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:
بیر آزاد کیشی يوخدورمو کی، آغیزدا قالمیش بو آرتیغی (آلچاق دنيانی) اؤز اهلی‌نین (کافر و منافقلرین) اختیارینا بوراخسین؟ سیزین جانلاریزین قيمتی و ديَری آنجاق جنّتدیر. بونا گؤره ده اونلاری همین قيمتدن باشقا هئچ نَه‌يه ساتمايین.
449
وَ قَالَ عليه السلام مَنْهُومَانِ لَا يَشْبَعَانِ طَالِبُ عِلْمٍ وَ طَالِبُ دُنْيَا
امام علی (علیه السلام) (علم و دنيا ایسته‌ين باره‌سینده) بويورموشدور:
ایکی يئيه‌ن دويماز: علم آختاریشی و آرزوسوندا اولان (کی، هر نه قدر مسئله‌‌لر آشکار اولسا يئنه ده دیگر بیر مجهولو معلوم ائتمک ایسته‌ير) و دنيا ایسته‌ين (کی، هر نه قدر دنيا مالی الده ائتسه يئنه ده دیگر شئيلر اله گتیرمک آرزوسوندا اولار).
450
وَ قَالَ عليه السلام عَلَامَةُ الْإِيمَانِ أَنْ تُؤْثِرَ الصِّدْقَ حَيْثُ يَضُرُّكَ عَلَى الْكَذِبِ حَيْثُ يَنْفَعُكَ وَ أَنْ لَا يَكُونَ فِي حَدِيثِكَ‏ فَضْلٌ عَنْ عِلْمِكَ وَ أَنْ تَتَّقِيَ اللَّهَ فِي حَدِيثِ غَيْرِكَ
امام علی (علیه السلام) (ایمانین بعضی نشانه‌لری باره‌سینده) بويورموشدور:
ایمانین نشانه‌سی بودور کی، سنه زیان ووراجاق يئرده دوغرو دانیشماغی سنه خیر گتیره‌جک يئرده يالان دانیشماقدان اوستون توتاسان و دانیشیغین بیلیگیندن آرتیق اولماسین.
هابئله باشقاسی باره‌سینده دانیشماقدا الله‌دان قورخاسان.
451
وَ قَالَ عليه السلام يَغْلِبُ الْمِقْدَارُ عَلَى التَّقْدِيرِ حَتَّى تَكُونَ الْآفَةُ فِي التَّدْبِيرِ
و قد مضى هذا المعنى فيما تقدم برواية تخالف هذه الألفاظ
امام علی (علیه السلام) (تدبیر تؤکمک و اوزاق گؤرنلیگه آرخالانماماق باره‌سینده) بويورموشدور:
ایلاهی قضا و قدر حسابلامالاری (بنده‌نین اؤزو اوچون جیزدیغی پلانلاری) ائله قاباقلايیر کی، (بعضاً) بلا و محو (اولماق) تدبیر تؤکمک و اوزاق گؤرنلیکده اولور. (بونا گؤره ده انسان توکّلدن ال گؤتورمه‌مه‌لی، اؤز تدبیر و فکرلرینه آرخالانمامالیدیر.
(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:) بو معنا بوندان قاباق (اون آلتینجی کلامدا) کلمه‌لری بو کلمه‌لردن بیر قدر فرقلی اولان بیر روايتده کئچدی.
452
وَ قَالَ عليه السلام الْحِلْمُ وَ الْأَنَاةُ تَوْأَمَانِ يُنْتِجُهُمَا عُلُوُّ الْهِمَّةِ
امام علی (علیه السلام) (صبرلی‌لیک و تلسمه‌مک باره‌سینده) بويورموشدور:
صبر و تلسمه‌مک بیر قاریندان اولان اکیزلردیرلر کی، اونلاری همّت و محکم اراده دوغور. (صبرلی‌لیک و تلسمه‌مک بیر درجه‌‌ و مرتبه‌ده‌دیرلر. يوکسک همّته مالک اولان شخص تئز غضبلنمه‌يیب صبر گؤستردیگی کیمی ایشلرده تلسکنلیک ده ائتمیر و ایشین سونونو فکرلشیر.)
453
وَ قَالَ عليه السلام الْغِيبَةُ جُهْدُ الْعَاجِزِ
امام علی (علیه السلام) (غيبت ائتمگین مذمّتینده) بويورموشدور:
غيبت ائتمک و (بیری‌نین) آرخاسینجا دانیشماق عاجز شخصین جهدیدیر (عاجز شخصین اؤز دوشمنیندن انتقام آلا بیلدیگی و يا حسد آپاردیغی شخصین دالینجا پیس دانیشماق اوچون استفاده ائتدیگی يگانه واسطه‌‌دیر).
454
وَ قَالَ عليه السلام رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيهِ
امام علی (علیه السلام) (بنده‌لرین امتحان ائدیلمه‌لری باره‌سینده) بويورموشدور:
نه چوخ آدام کی، باره‌سینده‌کی گؤزل سؤزلر سببیندن (جماعتین اونون باره‌سینده اولان خوش سؤزلرینه گؤره) فتنه و چتینلیگه دوشوب.
455
وَ قَالَ عليه السلام الدُّنْيَا خُلِقَتْ لِغَيْرِهَا وَ لَمْ تُخْلَقْ لِنَفْسِهَا
امام علی (علیه السلام) (دنيا باره‌سینده) بويورموشدور:
دنيا اؤزو اوچون دئيیل، باشقاسی اوچون يارادیلیب. (دنيا آخرت اوچون بیر يولدور کی، انسان ثواب اله گتیرمک اوچون گرک اوندا بنده‌لیک ائتسین؛ همیشه‌لیک دئيیل کی، اوندا آنجاق وقتی ياخشی کئچیرمکله مشغول اولسون!)
456
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ لِبَنِي أُمَيَّةَ مِرْوَداً يَجْرُونَ فِيهِ وَ لَوْ قَدِ اخْتَلَفُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ ثُمَّ كَادَتْهُمُ الضِّبَاعُ لَغَلَبَتْهُمْ
و المرود هاهنا مفعل من الإرواد و هو الإمهال و الإنظار و هذا من أفصح الكلام و أغربه فكأنه عليه السلام شبه المهلة التي هم فيها بالمضمار الذي يجرون فيه إلى الغاية فإذا بلغوا منقطعها انتقض نظامهم بعدها
امام علی (علیه السلام) (بنی اميّه دؤلتی‌نین داغیلماسی باره‌سینده) بويورموشدور:
بنی-اميّه اوچون بیر مهلت زمانی و بیر فرصت میدانی واردیر کی، اوندا (سلطنت و شاهلیق آتینی) چاپارلار. آرالاریندا خلافت و شاهلیق اوستونده دعوا-دالاش دوشندن سونرا گور ائشنلر (آلچاق و نا نجیبلر) آلداتماق يولو ایله اونلارا حاکم اولارلار.
(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)
اسم مفعول اولان «أَلْمُرْوَدُ» کلمه‌سی‌نین کؤکو «الْاِرْوادُ» دیر و معناسی مهلت و فرصت وئرمکدیر. او، «مُفْعَل» وزنینده‌دیر. بو اَن دولغون و حیرتلندیریجی سؤزلردندیر. سانکی او حضرت (علیه السلام) اونلارا وئریلمیش زمان مهلتینی، اونلارین آخرینا کیمی چاپدیقلاری و سونا چاتاندان سونرا ایشلری‌نین نظام-انتظامی پوزولان میدانا بنزه‌دیب.
457
وَ قَالَ عليه السلام فِي مَدْحِ الْأَنْصَارِ هُمْ وَ اللَّهِ رَبُّوا الْإِسْلَامَ كَمَا يُرَبَّى الْفَلُوُّ مَعَ غِنَائِهِمْ بِأَيْدِيهِمُ السِّبَاطِ وَ أَلْسِنَتِهِمُ السِّلَاطِ
امام علی (علیه السلام) انصارین مدحینده بويورموشدور:
الله‌ـا آند اولسون کی، اونلار وار-دؤلتلری، سخاوتلی اللری و ایتی دیللری ایله اسلامی سوتدن آيریلمیش (و يا بیر ياشی اولان) آت بالاسی بسله‌نن کیمی بسله‌يه‌رک يئتیشدیردیلر.
458
وَ قَالَ عليه السلام الْعَيْنُ وِكَاءُ السَّهِ
و هذه من الاستعارات العجيبة كأنه شبه السه بالوعاء و العين بالوكاء فإذا أطلق الوكاء لم ينضبط الوعاء و هذا القول في الأشهر الأظهر من كلام النبي صلى الله عليه واله و قد رواه قوم لأمير المؤمنين عليه السلام و ذكر ذلك المبرد في كتاب المقتضب في باب اللفظ بالحروف و قد تكلمنا على هذه الاستعارة في كتابنا الموسوم بمجازات الآثار النبوية
امام علی (علیه السلام) (گؤزون آچیق اولماسی باره‌سینده) بويورموشدور:
گؤز دوز باغیرساغین باغیدیر.
(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)
بو کلام حیران ائدیجی کنایه‌لردندیر. سانکی حضرت دوز باغیرساغی قابا، گؤزو ایسه باغا اوخاشادیب کی، باغ آچیلاندا قاب اؤز وضعیّتینده قالمیر (ایچینده اولانلار ائشیگه تؤکولور). داها مشهور نظره اساساً بو کلام حضرت پیغمبرین (صل الله علیه و آله) کلاملارینداندیر. بیر دسته ایسه اونو امیرالمؤمنین علیه السلامدان نقل ائدیب. بو مطلبی مبرّد «المقتضب» کتابی‌نین «اللفظ بالحروف» فصلینده بَيان ائدیب. بیز بو کنایه باره‌سینده اؤزوموزون «مجازات الآثار النبویّه» آدلی کتابیمیزدا صحبت ائتمیشیک.
459
وَ قَالَ عليه السلام فِي كَلَامٍ لَهُ وَ وَلِيَهُمْ وَالٍ فَأَقَامَ وَ اسْتَقَامَ حَتَّى ضَرَبَ الدِّينُ بِجِرَانِهِ
امام علی (علیه السلام) (عمر ابن خطّاب باره‌سینده‌کی) بیر کلامیندا بويورموشدور:
(ابو بکردن سونرا) بیر والی جماعته حاکم اولدو (عمر خلافت مقامیندا اوتوردو). بئله‌لیکله، (خلافت ایشینی) برپا ائتدی و مقاومت گؤستردی (هامی‌يا حاکم اولدو)، نهايت، (دوه استراحت ائدنده بوينونون قاباغینی يئره قويوب ساکتلشدیگی کیمی) دین قرار توتدو.
460
وَ قَالَ عليه السلام يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ عَضُوضٌ يَعَضُّ الْمُوسِرُ فِيهِ عَلَى مَا فِي يَدَيْهِ وَ لَمْ يُؤْمَرْ بِذَلِكَ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَ لا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ تَنْهَدُ فِيهِ الْأَشْرَارُ وَ تُسْتَذَلُّ فِيهِ الْأَخْيَارُ وَ يُبَايِعُ الْمُضْطَرُّونَ وَ قَدْ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه واله عَنْ بَيْعِ الْمُضْطَرِّينَ
امام علی (علیه السلام) (قارشی‌يا چیخاجاق خوشا گلمز حادثه‌‌لر باره‌سینده) بويورموشدور:
انسانلار اوچون ائله بیر تیکانلی (و چتین) زمان گله‌جک کی، اوندا وارلی، اللرینده اولانلارلا محکم سانجاجاق (مال و ثروتینده خسیس‌لیک ائده‌رک اونو الله يولوندا وئرمه‌يه‌جک)، حال‌بوکی بو ایشه امر اولونمايیب. عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله (قرآن کریمین بقره سوره‌سی‌نین 237-جی آيه‌سینده) بويوروب: «وَلا تَنسَوُاْ الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ» «بیر-بیریزه ياخشیلیق ائتمگی اونوتمايین (بیر-بیریزه ياردیم ائدین)!» همین زماندا پیس عمل صاحبلری قالخاراق اؤيونر، ياخشی عمل صاحبلری ایسه خوار و ذلیل اولارلار. و عاجزلر و بیچاره‌لرله آل-وئر ائدرلر (اونلارا باها ساتارلار، اونلاردان آلاندا ایسه اوجوز آلارلار). حال‌بوکی الله‌ین پیغمبری (صل الله علیه و آله) عاجزلره (يئمک) ساتماغی (و يا اونلارلا آل-وئر ائتمگی) قاداغان ائدیب. (چونکی اونلارا کؤمک اولونمالیدیر، ياخود اونلارلا، عاجز اولمايانلارلا آپاریلان آل-وئر کیمی آل-وئر ائدیلمه‌لیدیر. یعنی، اونلارا کؤمک ائدیلمه‌سه ده، هئچ اولماسا آل-وئرده اونلاری عاجز گؤروب آلداتماق اولماز و هامی ایله چکی و قيمتده نئجه آل-وئر ائدیلیرسه اونلارلا دا ائله آل-وئر ائدیلمه‌لیدیر.)
461
وَ قَالَ عليه السلام يَهْلِكُ فِيَّ رَجُلَانِ مُحِبٌّ مُفْرِطٌ وَ بَاهِتٌ مُفْتَرٍ
و هذا مثل قوله عليه السلام هَلَكَ فِيَّ رَجُلَانِ مُحِبٌّ غَالٍ وَ مُبْغِضٌ قَالٍ
امام علی (علیه السلام) (اؤز دوست و دوشمنی باره‌سینده) بويورموشدور:
منه گؤره ایکی نفر هلاک و محو اولاجاقدیر: (بیری منی سئومکده) افراطا واران دوست و (دیگری منه) يالان ياپیشدیران بهتانچی (کی، منه، منده اولمايان شئيی نسبت وئرر.
(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:) بو کلام او حضرت علیه السلامین بو (يوز اون اوچونجو) کلامی کیمیدیر کی: منیم يولومدا ایکی نفر هلاک اولدو: افراطا واران دوست و دوشمنچی‌لیگینده حدّینی آشان دوشمن. (بو کلامین شرحی اؤز يئرینده بَيان ائدیلیب.)
462
وَ سُئِلَ عَلَيْهِ السَّلَامُ عَنِ التَّوْحِيدِ وَ الْعَدْلِ فَقَالَ التَّوْحِيدُ أَلَّا تَتَوَهَّمَهُ وَ الْعَدْلُ أَلَّا تَتَّهِمَهُ
امام علی علیه السلامدان توحید و عدالت (اونلارین معنالاری) باره‌سینده سوروشدولار. او حضرت بويوردو:
توحید و الله‌ی تک بیلمک اونو فکر و خيالا گتیرمه‌مگیندیر. (چونکی ذهن و خيالا گلن شئي سنین کیمی مخلوقدور.) عدالت اونو (اونا لايق اولمايان شئيلرده) اتّهام ائتمه‌مگیندیر. (چونکی نالايق ایش گؤرمگین سببی يا نادانلیق و جهالتدیر، يا دا احتیاج و ناچارلیق کی، الله بونلارین هر ایکیسیندن اوزاق و پاکدیر.)
463
و قال عليه السلام لَا خَيْرَ فِي الصَّمْتِ عَنِ الْحُكْمِ كَمَا أَنَّهُ لَا خَيْرَ فِي الْقَوْلِ بِالْجَهْلِ
امام علی (علیه السلام) (يئرسیز سوسماغین و يئرسیز دانیشماغین مذمّتینده) بويورموشدور:
جهالت و نادانلیقلا دانیشماقدا خیر اولمادیغی کیمی حکمت و علمله (دانیشماق لازم اولان زمان) سوسماقدا دا خیر يوخدور.
464
وَ قَالَ عليه السلام فِي دُعَاءٍ اسْتَسْقَى بِهِ اللَّهُمَّ اسْقِنَا ذُلَلَ السَّحَائبِ دُونَ صِعَابِهَا
و هذا من الكلام العجيب الفصاحة و ذلك أنه عليه السلام شبه السحائب ذوات الرعود و البوارق و الرياح و الصواعق بالإبل الصعاب التي تقمص برحالها و تتوقص بركبانها و شبه السحائب الخالية من تلك الروائع بالإبل الذلل التي تحتلب طيعة و تقتعد مسمحة
امام علی (علیه السلام) (الله‌دان) ياغیش ياغماسینی ایسته‌دیگی دعادا بئله بويورموشدور:
الله‌یم، بیزه اطاعتسیز برک بولودلارلا (يوک چکمه‌ين اطاعتسیز دوه‌لر کیمی اولان ياغیشسیز بولودلارلا) دئيیل، اطاعتکار رام بولودلارلا (رام اولوب يوک چکن دوه‌لر کیمی اولان ياغیشلی بولودلارلا) سو وئر.
(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)
بو کلام، فصاحت و دولغونلوغو حیرتلندیریجی اولان کلاملارداندیر. بئله کی، امام (علیه السلام) گورولتولو و واهمه‌لی سسلی، ائله‌جه ده پاریلتیلی، ایشیقلی، کولکلی ایلدیریملی و آلوولو بولودلاری (بئلینده اولان پالان و يوکلری يئره آتماق اوچون) يوکله بیرلیکده سیچرايان و میننلری (يئره يیخماق اوچون) سیلکله‌ين اطاعتسیز دوه‌لره، بو قورخولو شئيلره مالک اولمايان بولودلاری ایسه سوتلری ساغیلاندا اطاعتکارلیق ائدن و بئلینه میننده خوش داورانان رام دوه‌لره اوخشادیب.
465
وَ قِيلَ لَهُ عليه السلام لَوْ غَيَّرْتَ شَيْبَكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَ الْخِضَابُ زِينَةٌ وَ نَحْنُ قَوْمٌ فِي مُصِيبَةٍ
يُرِيدُ وَفَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه واله
امام علی علیه السلاما دئدیلر کی: ائي امیر المؤمنین، اگر (ساققالی‌نین) آغ توکلرینی ديَیشدیرسه‌يدین (اونلاری رنگلسه‌يدین) ياخشی اولاردی. حضرت (رنگ باره‌سینده بئله) بويوردو:
رنگ زینت و گؤزللیکدیر. (آمّا) بیز عزادا و غم-غصّه‌ده اولان بیر طایفايیق.
(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)
حضرتین («بیز عزادا و غم-غصّه‌ده اولان بیر طایفايیق» دئمکدن) مقصدی الله‌ین پیغمبری‌نین (صل الله علیه و آله) وفاتیدیر. (رنگ باره‌سینده، اون يئددینجی کلامین شرحینده ده دانیشیلیب.)
466
وَ قَالَ عليه السلام مَا الْمُجَاهِدُ الشَّهِيدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَعْظَمَ أَجْراً مِمَّنْ قَدَرَ فَعَفَّ لَكَادَ الْعَفِيفُ أَنْ يَكُونَ مَلَكاً مِنَ الْمَلَائِكَةِ
امام علی (علیه السلام) (عفّتلی‌لیگین مدحینده) بويورموشدور:
الله يولوندا شهید اولموش مجاهدین ثوابی (حرام و نالايق ایشلر گؤرمک) قدرت و امکانی اولان، آمّا عفّت-عصمت گؤسترن کسدن چوخ دئيیل. (حرام و نالايق ایشلردن چکینن) عفّتلی شخصین مَلکلردن بیری اولماسی داها ياخیندیر. (بو کلام «نهج البلاغه»نین نسخه‌لری‌نین چوخوندا يوخدور. بیز اونو ابن ابی الحدیدین نسخه‌سیندن نقل ائتدیک.)
467
وَ قَالَ عليه السلام الْقَنَاعَةُ مَالٌ لَا يَنْفَدُ
و قد روى بعضهم هذا الكلام عن النبى صلى الله عليه واله
امام علی (علیه السلام) (قناعتین فايداسی باره‌سینده) بويورموشدور:
قناعت توکنمز ثروتدیر. (چونکی قناعت و الده اولانا قانع اولماق احتیاجی اوزاقلاشدیریر.
(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)
بو کلام پیغمبردن ده (صل الله علیه و آله) نقل ائدیلمیشدیر.
468
وَ قَالَ عليه السلام لِزِيَادِ ابْنِ أَبِيهِ وَ قَدِ اسْتَخْلَفَهُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ عَلَى فَارِسَ وَ أَعْمَالِهَا فِي كَلَامٍ طَوِيلٍ كَانَ بَيْنَهُمَا نَهَاهُ فِيهِ عَنْ تَقْدِيمِ الْخِرَاجِ اسْتَعْمِلِ الْعَدْلَ وَ احْذَرِ الْعَسْفَ وَ الْحَيْفَ فَإِنَّ الْعَسْفَ يَعُودُ بِالْجَلَاءِ وَ الْحَيْفَ يَدْعُو إِلَى السَّيْفِ
امام علی (علیه السلام) «زیاد ابن ابیه»ی عبدالله ابن عباسین يئرینه فارس ولایتی و اونون اطراف بؤلگه‌لرینه والی تعیین ائدن زمان، آرالاریندا اولان اوزون بیر صحبتده اونو (رعیتدن) وئرگیلری قاباقجادان آلماقدان چکیندیره‌رک بويورموشدور:
(رعیتله) عدالتلی و انصافلی اول و يولو آزماقدان و ظلمدن قورخ. چونکی يولو آزماق (انصافسیزلیق) دیدرگینلیگه (اونلارین دیدرگین دوشمه‌لرینه) سبب اولور و ظلم، قیلینجا (رعیتله والی آراسیندا چکیشمه و دعوا-دالاش يارانماسینا) گتیریب چیخاریر (ياخود ظلم، والی‌نین رعیتین الی ایله اؤلدورولمه‌سینه سبب اولور).
469
وَ قَالَ عليه السلام أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِه صَاحِبُهُ
امام علی (علیه السلام) (گناه باره‌سینده) بويورموشدور:
(الله يانیندا) اَن آغیر گناه، انسانین يونگول و کیچیک حساب ائتدیگی گناهدیر.
470
وَ قَالَ عليه السلام مَا أَخَذَ اللَّهُ عَلَى أَهْلِ الْجَهْلِ أَنْ يَتَعَلَّمُوا حَتَّى أَخَذَ عَلَى أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُعَلِّمُوا
امام علی (علیه السلام) (نادانی اؤيرتمگه تشویق ائده‌رک) بويورموشدور:
الله عالملردن اؤيرتمه‌لری باره‌سینده عهد-پیمان آلمايینجا، نادانلاردان اؤيرنمه‌لری باره‌سینده عهد-پیمان آلمادی. (نادانلارا اؤيرنمگی او وقت واجب ائتدی کی، اوندان قاباق عالملره اؤيرتمگی و علملرینی گیزلتمه‌مگی واجب ائتمیشدی.)
471
وَ قَالَ عليه السلام شَرُّ الْإِخْوَانِ مَنْ تُكُلِّفَ لَهُ
لأن التكليف مستلزم للمشقة و هو شر لازم عن الأخ المتكلف له فهو شر الإخوان
امام علی (علیه السلام) (دوستو اذیّته سالماغین مذمّتینده) بويورموشدور:
قارداشلارین (دوستلارین) اَن پیسی انسانین اونا گؤره زحمته دوشدويو (دوستلوغو چتینلیک و اذیّته سبب اولان) کسدیر.
(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)
چونکی «تَكْلِيف»، یعنی، طاقتدن آرتیق اولان شئي مشقّته سبب اولور و مشقّت انسانی زحمته سالان قارداش و دوستون باعث اولدوغو شر و پیسلیکدیر. بونا گؤره ده او، قارداشلارین اَن پیسیدیر.
472
وَ قَالَ عليه السلام إِذَا احْتَشَمَ الْمُؤْمِنُ أَخَاهُ فَقَدْ فَارَقَهُ
يقال حشمه و أحشمه إذا أغضبه و قيل أخجله و احتشمه طلب ذلك له و هو مظنة مفارقته
امام علی (علیه السلام) (دوستو ایتیرمک باره‌سینده) بويورموشدور:
مؤمن اؤز قارداشینی (دوستونو) غضبلندیرن (و يا اوتاندیران) زمان اوندان آيریلیب. (غضبلندیرمک و يا خجالتلی ائتمک آيریلیغا سبب اولور.)
(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)
(عرب دیلینده) بیرینی غضبلندیرن زمان «حَشَمَهُ» و «أَحْشَمَهُ» دئيیلیر. بعضیلری اونون، «خجالتلی ائتمک، اوتاندیرماق» (معناسیندا) اولماسینی دئيیبلر. «إِحْتَشَمَهُ» (یعنی،) «اونون غضبلنمه‌سینی و يا خجالتلی اولماسینی ایسته‌دی». و بو، (ائله) اونون آيریلیغینی گمان ائتمکدیر.

نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)

+ نوشته شده در  جمعه بیست و نهم فروردین 1393ساعت 5:22 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

نهج البلاغه نین تورکجه ترجمه سی (حکمتلی سؤزلر 11)


331
وَ قَالَ عليه السلام الْعِلْمُ عِلْمَانِ مَطْبُوعٌ وَ مَسْمُوعٌ وَ لَا يَنْفَعُ الْمَسْمُوعُ إِذَا لَمْ يَكُنِ الْمَطْبُوعُ
امام علی (علیه السلام) (علم باره‌سینده) بويورموشدور:
علم ایکی نوعدور: بیری فطری (نشانه‌لری عملده آشکار) اولان علم، دیگری ایسه (اؤيرنمک و مطالعه ایله اولان) ائشیدیلمه علم. ائشیدیلمه علم فطری اولمايینجا فايدا وئرمز (انسانی علمین حقیقتلرینه چاتدیراراق خوشبخت ائتمز).
332
وَ قَالَ عليه السلام صَوَابُ الرَّأْيِ بِالدُّوَلِ يُقْبِلُ بِإِقْبَالِهَا وَ يَذْهَبُ بِذَهَابِهَا
امام علی (علیه السلام) (فکر باره‌سینده) بويورموشدور:
دوزگون فکر دؤلت، اوستونلوک و ثروته باغلیدیر. اونلارین گلمه‌سی ایله گلیر و اونلارین گئتمه‌سی ایله گئدیر.
333
وَ قَالَ عليه السلام الْعَفَافُ زِينَةُ الْفَقْرِ وَ الشُّكْرُ زِينَةُ الْغِنَى
امام علی (علیه السلام) (يوخسوللوق و وارلیلیق باره‌سینده) بويورموشدور:
يوخسوللوغون زینتی آبیر-عصمتدیر. وارلیلیغین زینتی ایسه شکردور.
334
وَ قَالَ عليه السلام يَوْمُ الْعَدْلِ عَلَى الظَّالِمِ أَشَدُّ مِنْ يَوْمِ الْجَوْرِ عَلَى الْمَظْلُومِ
امام علی (علیه السلام) (ظالم باره‌سینده) بويورموشدور:
عدالت (قیامت) گونو ظالمه مظلوما ظلم ائدیلمیش گوندن داها آغیردیر. (بو مثلاًین شرحی 233-جو کلامدا کئچدی.)
335
وَ قَالَ عليه السلام الْأَقَاوِيلُ مَحْفُوظَةٌ وَ السَّرَائِرُ مَبْلُوَّةٌ وَ كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ وَ النَّاسُ مَنْقُوصُونَ مَدْخُولُونَ إِلَّا مَنْ عَصَمَ اللَّهُ سَائِلُهُمْ مُتَعَنِّتٌ وَ مُجِيبُهُمْ مُتَكَلِّفٌ يَكَادُ أَفْضَلُهُمْ رَأْياً يَرُدُّهُ عَنْ فَضْلِ رَأْيِهِ الرِّضَى وَ السُّخْطُ وَ يَكَادُ أَصْلَبُهُمْ عُوداً تَنْكَؤُهُ اللَّحْظَةُ وَ تَسْتَحِيلُهُ الْكَلِمَةُ الْوَاحِدَةُ
امام علی (علیه السلام) (بَیَنیلن ایشلره تشویق ائدیب نالايق ایشلردن چکیندیره‌رک) بويورموشدور:
سؤزلر قورونوب (ملکلر اونلاری عمل صفحه‌‌لرینه قيد ائدیرلر)؛ گیزلی سرّلر آشکار اولوب و (المدّثر سوره‌سی‌نین 38-جی آيه‌سینده بويورولور:) «كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ» «هر کس اؤز عملی‌نین گیروودور (اونون جزاسینا چاتاجاق).» انسانلار - الله‌ین قورودوغو (عيب و نقصاندان ساخلايیب زینت‌لندیردیگی) کیمسه‌دن باشقا - (انکشافدا) ناقص و (عاغیلدان) عيبلیدیرلر. (چونکی) سؤال سوروشانلاری انسانی چتینلیگه سالیب اینجیتمک ایسته‌يیر، جواب وئرنلری (هئچ بیر جوابدا گئری قالماماق اوچون) چتینلیگی قبول ائدیر. اونلارین فکری داها دوز اولانینی دا سئوینج و غضب تئز گؤزل فکریندن دؤندریر.
عاغلی اونلاردان محکم اولان کسه ده گؤز اوجو بیر باخیش تئز زیان وورار (عاغیلین حکمونه ضدّ داوراناراق حرمتینی ایتیرر) و بیر کلمه اونو بیر حالدان دیگر حالا سالار (دئيیلن بیر سؤز نتیجه‌سینده غضبلنه‌رک خوشاگلمز ایش گؤرر).
336
وَ قَالَ عليه السلام مَعَاشِرَ النَّاسِ اتَّقُوا اللَّهَ فَكَمْ مِنْ مُؤَمِّلٍ مَا لَا يَبْلُغُهُ وَ بَانٍ مَا لَا يَسْكُنُهُ وَ جَامِعٍ مَا سَوْفَ يَتْرُكُهُ وَ لَعَلَّهُ مِنْ بَاطِلٍ جَمَعَهُ وَ مِنْ حَقٍّ مَنَعَهُ أَصَابَهُ حَرَاماً وَ احْتَمَلَ بِهِ آثَاماً فَبَاءَ بِوِزْرِهِ وَ قَدِمَ عَلَى رَبِّهِ آسِفاً لَاهِفاً قَدْ خَسِرَ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةَ ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ
امام علی (علیه السلام) (دنيادان اوزاق اولماغا هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:
ائي جماعت! الله‌دان قورخون (دنيايا و اونون مالینا اورک باغلامايین). نه چوخ آدام کی، چاتماياجاغی شئيی آرزولايیر، ياشاماياجاغی بنانی تیکیر، تئزلیکله ترک ائده‌جگی ثروتی توپلايیر و بلکه ده اونو اَيریلیکله (ايری يول ایله) توپلايیب و حقّین قارشیسینی آلیب، (یعنی،) اونا حرام يول ایله چاتیب و اونا گؤره گناهلارین يوکو آلتینا گیریب. بئله‌لیکله، (قیامتده) اونون آغیر يوکو ایله قايیداجاق و (حساب و آراشدیرما زمانی) ربّی‌نین حضورونا حسرت و کدرله گله‌جک. او، (بئله بیر شخص قرآن کریمین حج سوره‌سی‌نین 11-جی آيه‌سینده بويورولدوغو کیمی) «خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةَ ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ» «هم دنيادا، هم ده آخرتده زیانا اوغرايیب. بو (هامی‌يا) آشکار اولان بیر زیاندیر.»
337
وَ قَالَ عليه السلام مِنَ الْعِصْمَةِ تَعَذُّرُ الْمَعَاصِي
امام علی (علیه السلام) (گناهدان کنار قالانلار باره‌سینده) بويورموشدور:
گناهلارا (اونون ائدیلمه‌سینه) الی چاتماماق پاکلیقداندیر (پاکلیغا سبب اولان عامللردندیر).
338
وَ قَالَ عليه السلام مَاءُ وَجْهِكَ جَامِدٌ يُقْطِرُهُ السُّؤَالُ فَانْظُرْ عِنْدَ مَنْ تُقْطِرُهُ
امام علی (علیه السلام) (آبیر باره‌سینده) بويورموشدور:
آبرین دونموش حالدادیر (قورونور). آغیز آچماق و ایسته‌مک اونون دامجیلاریدیر (اونو تؤکور). اونو کیمین يانیندا تؤکمگینه دقّت ائت. (آلچاق آداملاردان بیر شئي ایسته‌مه. چونکی اونلار ایستگینی يئرینه يئتیرمسه‌لر خجالت چکه‌جکسن، آمّا يئرینه يئتیرسه‌لر سنین همیشه قارشیلاریندا اَيیلمگینی ایسته‌يه‌جکلر.)
339
وَ قَالَ عليه السلام الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ وَ التَّقْصِيرُ عَنِ الِاسْتِحْقَاقِ عِيٌّ أَوْ حَسَدٌ
امام علی (علیه السلام) (يالتاقلیق باره‌سینده) بويورموشدور:
(بیرینی) لايق اولدوغوندان آرتیق تعریفله‌مک يالتاقلیقدیر (و ایکی‌اوزلولوک نشانه‌سیدیر). لايق اولدوغوندان آز تعریفله‌مک ایسه عاجزلیک (دانیشماقدا باجاریقسیزلیق) و يا (اونا) پاخیللیقدیر. (دئمه‌لی، عدالت و برابرلیک هر بیر کسی لايق اولدوغو قدر تعریفله‌مگیمیز و مقام و درجه‌‌سینی همین مقداردا اوزه چیخارماغیمیزدیر.)
340
وَ قَالَ عليه السلام أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَهَانَ بِهِ صَاحِبُهُ
امام علی (علیه السلام) (گناه باره‌سینده) بويورموشدور:
(الله يانیندا) اَن آغیر گناه انسانین يونگول و کیچیک حساب ائتدیگی گناهدیر.
341
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ نَظَرَ فِي عَيْبِ نَفْسِهِ اشْتَغَلَ عَنْ عَيْبِ غَيْرِهِ وَ مَنْ رَضِيَ بِرِزْقِ اللَّهِ لَمْ يَحْزَنْ عَلَى مَا فَاتَهُ وَ مَنْ سَلَّ سَيْفَ الْبَغْيِ قُتِلَ بِهِ وَ مَنْ كَابَدَ الْأُمُورَ عَطِبَ وَ مَنِ اقْتَحَمَ اللُّجَجَ غَرِقَ وَ مَنْ دَخَلَ مَدَاخِلَ السُّوءِ اتُّهِمَ وَ مَنْ كَثُرَ كَلَامُهُ كَثُرَ خَطَؤُهُ وَ مَنْ كَثُرَ خَطَؤُهُ قَلَّ حَيَاؤُهُ وَ مَنْ قَلَّ حَيَاؤُهُ قَلَّ وَرَعُهُ وَ مَنْ قَلَّ وَرَعُهُ مَاتَ قَلْبُهُ وَ مَنْ مَاتَ قَلْبُهُ دَخَلَ النَّارَ وَ مَنْ نَظَرَ فِي عُيُوبِ النَّاسِ فَأَنْكَرَهَا ثُمَّ رَضِيَهَا لِنَفْسِهِ فَذَلِكَ الْأَحْمَقُ بِعَيْنِهِ (وَ الْقَنَاعَةُ مَالٌ لَا يَنْفَدُ) وَ مَنْ أَكْثَرَ مِنْ ذِكْرِ الْمَوْتِ رَضِيَ مِنَ الدُّنْيَا بِالْيَسِيرِ وَ مَنْ عَلِمَ أَنَّ كَلَامَهُ مِنْ عَمَلِهِ قَلَّ كَلَامُهُ إِلَّا فِيمَا يَعْنِيهِ
امام علی (علیه السلام) (بعضی خصلتلرین خیر و زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:
کیم اؤز عيبینه (چاتیشمازلیقلاری و پیسلیکلرینه) باخسا، باشقاسی‌نین عيبینی گؤرمز. (چونکی اؤز پیسلیکلرینی دوزلتمکله مشغول اولار و باشقاسیندا عيب آختارماغا نؤبه چاتماز.) الله‌ین وئردیگی روزی‌يه راضی اولان کس، الیندن چیخان شئي اوچون کدرلنمز. (چونکی انسانین بیر شئي تاپماسی و اونون شخصین الینده قالماسی، اونون روزیسی‌نین همین شئي اولماسی‌نین نشانه‌سیدیر. بیر شئيی آختاریب تاپمیرسا، ياخود تاپیر و سونرا الدن چیخاریرسا، دئمه‌لی، او، اونون روزیسی دئيیلمیش. بونا گؤره ده بیر شئيی الده ائتمه‌مک اوچون و يا تاپاندان سونرا الدن چیخارماغا گؤره کدرلنمک تقدیر ائدیلمیش روزی‌يه راضی اولماماغا دلیلدیر.) کیم ظلم قیلینجینی (قینیندان) چکسه (چوخ ظلم ائتسه) همین قیلینجلا اؤلدورولر (آخرتدن علاوه‌‌ دنيادا دا محوه دچار اولار). کیم (آلت و واسطه‌‌سیز، چتین) ایشلرده چالیشسا و اذیّت چکسه (قضا-قدردن آسیلاراق) هلاک اولار. اؤزونو چتینلیک و اذیّت بورولغانلارینا آتان (ضعیف اولماسینا باخماياراق، بؤيوک ایشلره گیریشن) کس بوغولار (محو اولار). کیم پیس يئرلره داخل اولسا، جماعت اونون باره‌سینده پیس گماندا اولار (حتی پیس ایش گؤرمه‌سه بئله). چوخ دانیشان کس چوخ سهو ائدر (چونکی دانیشاندا فکرلشمز). چوخ سهو ائدن کسین حياسی آز اولار (چونکی چیرکین ایش اونون پئشه‌سی اولار).
کیمین حياسی آز اولسا اونون پرهیزکارلیق و گناهدان اوزاقلیغی (دا) آز اولار. (چونکی حياسی اولمايان کس هئچ بیر نالايق ایشی گؤرمکدن چکینمز.) پرهیزکارلیغی آز اولانین قلبی اؤلر (الله‌ین رحمیندن اوزاق اولار. چونکی قلبین ياشاماسی گناهدان چکینمکدن آسیلی، اونا باغلیدیر). قلبی اؤلموش شخص اودا داخل اولار. (چونکی ابدی جنّت و الله‌ین رحمی قلبی اؤلنلر اوچون دئيیل.) کیم جماعتین عيب و نقصانلارینا باخیب اونلاری بَينمه‌سه و سونرا اونلاری اؤزونه روا بیلسه (اؤزو ائتسه)، دئمه‌لی، او، ائله آخماق و قانمازین اؤزودور. (چونکی او، دوز و دوغرو بیلدیگی شئيین عکسینه گئدیب و بو، قانمازلیق و آخماقلیقدیر.) قانعچیلیک (اؤز پايینا راضی اولماق و يا قناعت) توکنمز ثروتدیر. اؤلومو چوخ يادا سالان کس دنيادان آزا راضی اولار. (چونکی اؤلومدن غافل اولماق انساندا دنيايا حریصلیک گتیریر.) کیم دانیشیغی‌نین عمله اساسلانماسینی (دئدیگینی ائتمه‌لی اولدوغونو) بیلسه، باره‌سینده قرارا گلدیگی و اهمیّت وئردیگی شئيدن باشقا آز دانیشار.
342
وَ قَالَ عليه السلام لِلظَّالِمِ مِنَ الرِّجَالِ ثَلَاثُ عَلَامَاتٍ يَظْلِمُ مَنْ فَوْقَهُ بِالْمَعْصِيَةِ وَ مَنْ دُونَهُ بِالْغَلَبَةِ وَ يُظَاهِرُ الْقَوْمَ الظَّلَمَةَ
امام علی (علیه السلام) (ظالم باره‌سینده) بويورموشدور:
ظالم انسانین اوچ نشانه‌سی وار:
(بیرینجیسی:) گناه و اطاعتسیزلیکله اؤزوندن اوستون اولانا (الله‌ـا) ظلم ائدر؛
(ایکینجیسی:) زور و اوستونلويو ایله الی آلتیندا اولانا ظلم ائدر؛
(اوچونجوسو:) ظالملارین دسته‌سینه (سؤز، عمل و مال خرجله‌مکله) کؤمک ائدر.
343
وَ قَالَ عليه السلام عِنْدَ تَنَاهِي الشِّدَّةِ تَكُونُ الْفَرْجَةُ وَ عِنْدَ تَضَايُقِ حَلَقِ الْبَلَاءِ يَكُونُ الرَّخَاءُ
امام علی (علیه السلام) (راحتلیق و چتینلیک باره‌سینده) بويورموشدور:
چتینلیک و سیخینتی‌نین اَن سون حدّه چاتماسیندا راحتلیق، بلا و مصیبت حلقه‌لری‌نین دارالماسیندا دینجلیک واردیر.
344
وَ قَالَ عليه السلام لِبَعْضِ أَصْحَابِهِ لَا تَجْعَلَنَّ أَكْثَرَ شُغْلِكَ بِأَهْلِكَ وَ وَلَدِكَ فَإِنْ يَكُنْ أَهْلُكَ وَ وَلَدُكَ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَوْلِيَاءَهُ وَ إِنْ يَكُونُوا أَعْدَاءَ اللَّهِ فَمَا هَمُّكَ وَ شُغْلُكَ بِأَعْدَاءِ اللَّهِ
امام علی (علیه السلام) صحابه‌لری‌نین بیرینه (آرواد-اوشاق باره‌سینده) بويورموشدور:
ایشینین چوخونو آرواد-اوشاغینا حصر ائتمه. چونکی اگر اونلار الله‌ین دوستو اولسالار، الله اؤز دوستلارینی پوچ ائتمز (و اونلارا ياردیم ائتمکده باشقاسینا محتاج دئيیل). آمّا اگر الله‌ین دوشمنی اولسالار، الله‌ین دوشمنلری اوچون کدرلنه‌رک ایش گؤرمگین نَه‌يه گرکدیر؟! (اونون دوشمنلری‌نین وضعیّتینی ياخشیلاشدیرماق اوچون چالیشما. چونکی اونلارا کؤمک ائتمک عذاب و جزايا سبب اولور.)
345
وَ قَالَ عليه السلام أَكْبَرُ الْعَيْبِ أَنْ تَعِيبَ مَا فِيكَ مِثْلُهُ
امام علی (علیه السلام) (عيب آختارماق باره‌سینده) بويورموشدور:
ان بؤيوک عيب و قباحت اؤزونده اولان صفتی (باشقاسیندا) نقصان توتماقدیر.
346
وَ هَنَّأَ بِحَضْرَتِهِ رَجُلٌ رَجُلًا بِغُلَامٍ وُلِدَ لَهُ فَقَالَ لَهُ لِيُهْنِئْكَ الْفَارِسُ فَقَالَ عليه السلام لَا تَقُلْ ذَلِكَ وَ لَكِنْ قُلْ شَكَرْتَ الْوَاهِبَ وَ بُورِكَ لَكَ فِي الْمَوْهُوبِ وَ بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ رُزِقْتَ بِرَّهُ
امام علی علیه السلامین حضوروندا بیر کیشی اوغلو اولموش دیگر بیر کیشینی تبریک ائده‌رک بئله دئدی: سواری (ياخود ذکالی و زیرک) اولادین مبارک اولسون سنه! (بو جمله‌‌ جاهلیت دؤرونده عربلرین شعاری ایدی. اونلار بو جمله‌‌ ایله تبریکلرینده اوشاغین سواریلیک و خوشبختلیگینی اؤندن گؤرنلیک ائدیردیلر.) سونرا امام (علیه السلام) بئله بويوردو:
(اوشاغین اولماسینی تبریک ائدنده) ائله دئمه، دئ کی: اونو عطا ائدن الله‌ـا شکر اولسون، سنه عطا ائدیلمیش اولاد مبارک اولسون، بو اولاد تام کمالا چاتسین و اونون ياخشی عمل‌لریندن بهره‌لنه‌سن.
347
وَ بَنَى رَجُلٌ مِنْ عُمَّالِهِ بِنَاءً فَخْماً فَقَالَ عليه السلام أَطْلَعَتِ الْوَرِقُ رُءُوسَهَا إِنَّ الْبِنَاءَ يَصِفُ لَكَ الْغِنَى
امام علی علیه السلامین ایشچیلریندن بیری بؤيوک بیر ائو تیکمیشدی. بونا گؤره ده امام (علیه السلام) (ثروتین آشکار اولماسی باره‌سینده بئله) بويوردو:
درهملر (گوموش پوللار) باشلارینی اوزه چیخارتدیلار (گیزلتدیگین شئيلر فاش اولدو). ائو سنین وارلیلیغینی وصف ائدیر (سنین وارلیلیغی‌نین نشانه‌سیدیر).
348
وَ قِيلَ لَهُ عليه السلام لَوْ سُدَّ عَلَى رَجُلٍ بَابُ بَيْتٍ وَ تُرِكَ فِيهِ مِنْ أَيْنَ كَانَ يَأْتِيهِ رِزْقُهُ فَقَالَ مِنْ حَيْثُ يَأْتِيهِ أَجَلُهُ
امام علی علیه السلاما دئدیلر: اگر بیری‌نین ائوی‌نین قاپیسینی اوزونه باغلاسالار و اونو اورادا (آذوقه ‌سیز) قويسالار، روزیسی هارادان گلر؟ او حضرت روزی باره‌سینده بويوردو:
أجل و اؤلومو گلن يئردن! (اؤلومو هاردان گلیرسه الله-تعالی روزینی‌ده اوردان گؤندرمگه قادردیر. بونا گؤره ده قاپی‌نین باغلی اولماسی اؤلومون گلمه‌سینه مانع اولمادیغی کیمی، روزی‌نین‌ده گلمه‌سینه مانع اولمور.)
349
وَ عَزَّى عَلَيْهِ السَّلَامُ قَوْماً عَنْ مَيِّتٍ مَاتَ لَهُمْ فَقَالَ إِنَّ هَذَا الْأَمْر لَيْسَ لَكُمْ بَدَأَ وَ لَا إِلَيْكُمُ انْتَهَى وَ قَدْ كَانَ صَاحِبُكُمْ هَذَا يُسَافِرُ فَعُدُّوهُ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَإِنْ قَدِمَ عَلَيْكُمْ وَ إِلَّا قَدِمْتُمْ عَلَيْهِ
امام علی (علیه السلام) آداملاری اؤلموش بیر طایفايا باش ساغلیغی وئریب صبر ائتمه‌لرینی توصیه‌‌ ائده‌رک (اؤلوم باره‌سینده بئله) بويوردو:
اونون بو اؤلومو نه سیزدن باشلايیب، نه ده سیزینله قورتاریر (کی، آجی اولسون. عکسینه، اوندا هامی برابردیر). سیزین بو يولداشیز (حیاتی زمانی) سفره چیخیردی (سیزدن آيریلیردی). بونا گؤره ده بئله حساب ائدین کی، او اؤز سفرلری‌نین بیرینه گئدیب و سیزین يانیزا قايیداجاق. اگر قايیتماسا، (ائله بئله ده اولاجاق) سیز اونون يانینا گئده‌جکسیز. (بونا گؤره ده اوندان آيریلماغا گؤره غملنمک يئرسیزدیر.)
350
وَ قَالَ عليه السلام أَيُّهَا النَّاسُ لِيَرَكُمُ اللَّهُ مِنَ النِّعْمَةِ وَجِلِينَ كَمَا يَرَاكُمْ مِنَ النِّقْمَةِ فَرِقِينَ إِنَّهُ مَنْ وُسِّعَ عَلَيْهِ فِي ذَاتِ يَدِهِ فَلَمْ يَرَ ذَلِكَ اسْتِدْرَاجاً فَقَدْ أَمِنَ مَخُوفاً وَ مَنْ ضُيِّقَ عَلَيْهِ فِي ذَاتِ يَدِهِ فَلَمْ يَرَ ذَلِكَ اخْتِبَاراً فَقَدْ ضَيَّعَ مَأْمُولًا
امام علی (علیه السلام) (شکر و صبر ائتمگه هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:
ائي انسانلار! الله گرک سیزی (اونون) عذاب و جزاسیندان قورخان گؤردويو کیمی، نعمت و بخششلریندن ده قورخان گؤرسون. (گرک همیشه الله‌ین نعمتلرینه شکر ائتمکده دقّتلی اولاسیز و ناشکرلوک ائتمه‌يه‌سیز کی، عذاب و جزايا دچار اولماياسیز.) حقیقتاً الینده ثروتی آرتان و اونو عذابین تدریجاً گلمه‌سی (گلمه سببی) بیلمه‌ين (و ناشکرلوک ائدن) کس قورخولودان خاطر جمع و آرخايین (غافل) اولوب. هابئله يوخسوللاشان و اونو سیناق و امتحان (اؤز سیناغی) بیلمه‌ين (و صبرلیلیگی الدن وئرن) کس، اومید بسله‌نیله‌رک آرزولانان (صبرلی شخص اوچون نظرده توتولموش) پاداشی زاي ائدیب.
351
وَ قَالَ عليه السلام يَا أَسْرَى الرَّغْبَةِ أَقْصِرُوا فَإِنَّ الْمُعَرِّجَ عَلَى الدُّنْيَا لَا يَرُوعُهُ مِنْهَا إِلَّا صَرِيفُ أَنْيَابِ الْحِدْثَانِ أَيُّهَا النَّاسُ تَوَلَّوْا مِنْ أَنْفُسِكُمْ تَأْدِيبَهَا وَ اعْدِلُوا بِهَا عَنْ ضَرَاوَةِ عَادَاتِهَا
امام علی (علیه السلام) (نفسین ایستکلریندن اوزاق اولماق باره‌سینده) بويورموشدور:
ائي نفسین ایستگی‌نین اسیرلری، دايانین (اونا تابع اولمايین)! چونکی دنيايا اورک باغلايانی مصیبت و غم-غصّه‌نین دیشلری‌نین سسیندن (غضب و سرتلیکدن يارانان آغیر دردلری ائشیتمکدن) باشقا بیر شئي قورخوتمور (نئجه کی، انسان بیرینه قارشی غضبلننده دیشلرینی بیر-بیرینه سورتور). ائي انسانلار! نفسلریزی ادبلندیرمک و اصلاح ائتمکله اؤزونوز مشغول اولون (بَيَنیلن‌لری اؤز شعاریز ائدین) و اونلاری (نالايق) خصلت و عادتلره جرأت ائتمکدن قايتارین (کی، قیامت جزاسیندان قورتولاسیز).
352
وَ قَالَ عليه السلام لَا تَظُنَّنَّ بِكَلِمَةٍ خَرَجَتْ مِنْ أَحَدٍ سُوءاً وَ أَنْتَ تَجِدُ لَهَا فِي الْخَيْرِ مُحْتَمَلًا
امام علی (علیه السلام) (پیس گمان باره‌سینده) بويورموشدور:
بیریندن (بیری‌نین آغزیندان) چیخان سؤز باره‌سینده نه قدر کی، ياخشی احتمال وئره بیلیرسن، پیس گمان ائتمه‌مه‌لیسن. (نه قدر کی، ممکندور، اونا قارشی پیس گماندا اولما. هابئله بیریندن گؤردويون ایشی باجاردیقجا ياخشیسان. آمّا بعضی يئرلرده اوزاق گؤرنلیگی الدن وئرمک اولماز. 110-جو کلامدا نیکبین‌لیک و بدبین‌لیگین يئرلری معيّن‌لشدیریلیب.)
353
وَ قَالَ عليه السلام إِذَا كَانَتْ لَكَ إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ حَاجَةٌ فَابْدَأْ بِمَسْأَلَةِ الصَّلَاةِ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه واله ثُمَّ سَلْ حَاجَتَكَ فَإِنَّ اللَّهَ أَكْرَمُ مِنْ أَنْ يُسْأَلَ حَاجَتَيْنِ فَيَقْضِيَ إِحْدَاهُمَا وَ يَمْنَعَ الْأُخْرَى
امام علی (علیه السلام) (صلوات گؤندرمگه تشویق ائده‌رک) بويورموشدور:
عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله‌دان حاجت و ایستگین اولاندا، اؤز ایستگینی الله‌ین پیغمبرینه (صل الله علیه و آله) صلوات گؤندرمکله باشلا و سونرا اؤز حاجتینی ایسته. چونکی الله اوندان ایسته‌نیلن ایکی حاجتدن بیرینی (پیغمبره رحمت و سلام گؤندرمه‌سی ایستگینی) قبول ائدیب دیگرینی (سنین اؤز حاجتینی) قبول ائتمه‌مکدن چوخ-چوخ سخاوتلیدیر.
354
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ ضَنَّ بِعِرْضِهِ فَلْيَدَعِ الْمِرَاءَ
امام علی (علیه السلام) (قالماقال و چکیشمه باره‌سینده) بويورموشدور:
آبرینا سیمیجلیک ائدن (آبیرینی قوروماغی سئون) کس، گرک (باشقاسی ایله بیر شئي باره‌سینده) مباحثه ائتمگی کنارا قويسون. (چونکی مباحثه ائتمک، خصوصیله عيب آختارانلارلا چکیشمک انسانین آبرینی آپاریر و قلبلرده اونا قارشی کین يارادیر.)
355
وَ قَالَ عليه السلام مِنَ الْخُرْقِ الْمُعَاجَلَةُ قَبْلَ الْإِمْكَانِ وَ الْأَنَاةُ بَعْدَ الْفُرْصَةِ
امام علی (علیه السلام) (تلسکن‌لیک و سوستلوغون مذمّتینده) بويورموشدور:
(هر هانسی بیر ایشه) امکان ياراناندان قاباق (اوندا) تلسمک و مناسب وقت و فرصت ياراناندان سونرا سوستلوق ائتمک آخماقلیق و قانمازلیقداندیر. (چونکی تلسمک افراط، سوستلوق ایسه سهلنکارلیقدیر و عاغیللی آدام اونلارین هر ایکیسیندن اوزاق اولار.)
356
وَ قَالَ عليه السلام لَا تَسْأَلْ عَمَّا لَا يَكُونُ فَفِي الَّذِي قَدْ كَانَ لَكَ شُغْلٌ
امام علی (علیه السلام) (فايداسیز سؤال باره‌سینده) بويورموشدور:
اولماياجاق شئي (مثلاً، حقّینده بحث ائدیلن فرضی مسئله‌‌لر) باره‌سینده سؤال سوروشما. چونکی (شرعی حکملر و حیاتی ایشلر کیمی) موجود شئيلرده سنین اوچون مشغولیت و ایش وار (کی، اونلارلا مشغول اولمالیسان).
357
وَ قَالَ عليه السلام الْفِكْرُ مِرْآةٌ صَافِيَةٌ وَ الِاعْتِبَارُ مُنْذِرٌ نَاصِحٌ وَ كَفَى أَدَباً لِنَفْسِكَ تَجَنُّبُكَ مَا كَرِهْتَهُ لِغَيْرِكَ
امام علی (علیه السلام) (بعضی بَیَنیلن صفتلره يیه‌لنمگه تشویق ائده‌رک) بويورموشدور:
فکر صاف و آيدین آینادیر (کی، ایشین سونو اوندا گؤرونور). (روزگاردان) عبرت گؤتورمک قورخودان اؤيود وئرندیر. باشقاسیندان بَينمه‌دیگین شئيدن (چیرکینلیکدن) اوزاق اولماغین ادب و زینتی سنه بسدیر.
358
وَ قَالَ عليه السلام الْعِلْمُ مَقْرُونٌ بِالْعَمَلِ فَمَنْ عَلِمَ عَمِلَ وَ الْعِلْمُ يَهْتِفُ بِالْعَمَلِ فَإِنْ أَجَابَهُ وَ إِلَّا ارْتَحَلَ (عَنْهُ)
امام علی (علیه السلام) (عمل ایله بیرگه اولان علم باره‌سینده) بويورموشدور:
علم عمله باغلیدیر. بونا گؤره ده کیم بیلدیسه عمل ائتدی (عکس حالدا، یعنی، اگر ظاهرده بیلن کیمی گؤرونوب عمل ائتمیرسه، دئمه‌لی، اصلینده بیلمیر). علم عملی چاغیریر (اؤزونه طرف دعوت ائدیر). اگر اونو (اونون دعوت و چاغیریشینی) قبول ائتسه همین علمدن خیر گؤرولور. عکس حالدا ایسه علم عملدن اوزاقلاشیر (همین علمدن خیر گؤرولمور، نئجه کی، نادانلیقدان خیر الده ائدیلمیر. دئمه‌لی، بو علم خیر وئرمه‌مکده نادانلیقلا برابردیر).
359
وَ قَالَ عليه السلام أَيُّهَا النَّاسُ مَتَاعُ الدُّنْيَا حُطَامٌ مُوبِئٌ فَتَجَنَّبُوا مَرْعَاة قُلْعَتُهَا أَحْظَى مِنْ طُمَأْنِينَتِهَا وَ بُلْغَتُهَا أَزْكَى مِنْ ثَرْوَتِهَا حُكِمَ عَلَى مُكْثِريها بِالْفَاقَةِ وَ أُعِينَ مَنْ غَنِيَ عَنْهَا بِالرَّاحَةِ وَ مَنْ رَاقَهُ زِبْرِجُهَا أَعْقَبَتْ نَاظِرِيهِ كَمَهاً وَ مَنِ اسْتَشْعَرَ الشَّعَفَ بِهَا مَلَأَتْ ضَمِيرَهُ أَشْجَاناً لَهُنَّ رَقْصٌ عَلَى سُوَيْدَاءِ قَلْبِهِ هَمٌّ يَشْغَلُهُ وَ هَمٌّ يَحْزُنُهُ كَذَلِكَ حَتَّى يُؤْخَذَ بِكَظَمِهِ فَيُلْقَى بِالْفَضَاءِ مُنْقَطِعاً أَبْهَرَاهُ هَيِّناً عَلَى اللَّهِ فَنَاؤُهُ وَ عَلَى الْإِخْوَانِ إِلْقَاؤُهُ وَ إِنَّمَا يَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْيَا بِعَيْنِ الِاعْتِبَارِ وَ يَقْتَاتُ مِنْهَا بِبَطْنِ الِاضْطِرَارِ وَ يَسْمَعُ فِيهَا بِأُذُنِ الْمَقْتِ‏ وَ الْإِبْغَاضِ إِنْ قِيلَ أَثْرَى قِيلَ أَكْدَى وَ إِنْ فُرِحَ لَهُ بِالْبَقَاءِ حُزِنَ لَهُ بِالْفَنَاءِ هَذَا وَ لَمْ يَأْتِهِمْ يَوْمٌ فِيهِ يُبْلِسُونَ
امام علی (علیه السلام) (دنيادان اوزاق اولماق باره‌سینده) بويورموشدور:
ائي انسانلار! دنيا مالی محو ائدیجی وبا گتیرن دوغرانمیش قورو اوتدور. بونا گؤره ده کؤچمک و قالماماق اوندا قرار تاپماقدان داها خیرلی اولان اوتلاقدان اوزاق اولون. (چونکی اوندا قالماق و اونا اورک باغلاماق بدبختلیگه سبب اولور.) اونون آز (بو يولو سونا چاتدیراجاق) روزی و خؤرگی، اونون ثروتیندن داها پاکدیر. (چونکی اونون دنيادا زحمتی، آخرتده ایسه حساباتی داها آزدیر.) اوندا (حریصلیک و تاماحکارلیق اوجباتیندان) چوخلو ثروت توپلايانین (آخرتده) کاسب و يوخسول اولماسی حکم ائدیلیب. (چونکی او، دنيادا گرفتار اولوب و آذوقه  گؤتوره بیلمه‌يیب.) هابئله اوندان (قناعت ائتمک و قانع اولماقلا) احتیاجسیز اولان (ثروت توپلامايان) کسین (قیامت گونونده) راحت اولماسینا کؤمک ائدیلیب. دنيا، اونون زینت و بزگی‌نین حیرتلندیردیگی کسین ایکی گؤزونو ده آنادان گلمه کور ائدیب. (سانکی اوندا گؤرمه اثر-علامتی يوخدور.) اونونلا دوستلوغو اؤز پئشه‌سی ائدن کس، فکر و ذهنینی کدرلرله دولدورار و همین کدرلر اونون قلبینده اضطرابا سبب اولار. بیر اراده و ایستک اونو (دنيا مالی اله گتیرمک اوچون) مشغول و گرفتار ائدر، دیگر بیر اراده و ایستک ایسه اونو غملندیرر. او، نفس يولو (بوغازی) توتولانا (اؤلنه) کیمی همیشه غم-غصّه و دوشگونلوکلرین چکیشمه‌سینده‌دیر. بئله‌لیکله، قلبی‌نین ایکی داماری قیریلمیش (هلاک اولموش) حالدا اونو صحرايا آتارلار (قبرستانلیقدا تورپاغا تاپشیرارلار). الله‌ـا اونون محو اولماسی، قارداش و دوستلارینا ایسه اونو (قبره) آتماق يونگول و آساندیر. مؤمن دنيايا عبرت گؤزو ایله باخیر، ناچارلیقدان مجبور اولوب قارنی‌نین احتیاجی مقداریندا طعام و روزی اله گتیریر و (دنيا باره‌سینده‌کی صحبتی) غضب و نفرتله دینله‌يیر. (انسانین دنياداکی وضعیّتی ایسه بئله‌دیر:) اگر «فلان کس وارلی و امکانلی اولدو» دئيیلیرسه (بیر مدتدن سونرا) «کاسب و يوخسول اولدو» دئيیلر؛ اگر وارلیغینا سئوینسه‌لر (دیگر بیر گون) يوخلوغونا کدرلنرلر. بودور انسانین دنياداکی وضعیّتی و هله (دنياپرستلرین عذابین آغیرلیغی و چتینلیک و گرفتارلیغین ابدیلیگی سببیندن الله‌ین رحمی و آسوده‌لیکدن) نا اومید اولاجاقلاری گون (قیامت) گلمه‌يیب.
360
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ وَضَعَ الثَّوَابَ عَلَى طَاعَتِهِ وَ الْعِقَابَ عَلَى مَعْصِيَتِهِ ذِيَادَةً لِعِبَادِهِ عَنْ نِقْمَتِهِ وَ حِيَاشَةً لَهُمْ إِلَى جَنَّتِهِ
امام علی (علیه السلام) (الله‌ین ثواب و جزاسی باره‌سینده) بويورموشدور:
عيب و نقصان صفتلردن اوزاق و پاک اولان الله، (اطاعته محتاج اولدوغو و يا اطاعتسیزلیکدن قورخدوغو اوچون دئيیل) بنده‌لرینی اؤز عذابیندان ساخلايیب اونلاری جنّته گؤندرمک اوچون بنده‌لیک و اطاعته ثواب و گناها جزا معيّن‌لشدیریب.
361
وَ قَالَ عليه السلام يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ لَا يَبْقَى فِيهِمْ مِنَ الْقُرْآنِ إِلَّا رَسْمُهُ وَ مِنَ الْإِسْلَامِ إِلَّا اسْمُهُ وَ مَسَاجِدُهُمْ يَوْمَئِذٍ عَامِرَةٌ مِنَ الْبِنَاءِ خَرَابٌ مِنَ الْهُدَى سُكَّانُهَا وَ عُمَّارُهَا شَرُّ أَهْلِ الْأَرْضِ مِنْهُمْ تَخْرُجُ الْفِتْنَةُ وَ إِلَيْهِمْ تَأْوِي الْخَطِيئَةُ يَرُدُّونَ مَنْ شَذَّ عَنْهَا فِيهَا وَ يَسُوقُونَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنْهَا إِلَيْهَا يَقُولُ اللَّهُ سُبْحَانَهُ فَبِي حَلَفْتُ لَأَبْعَثَنَّ عَلَى أُولَئِكَ فِتْنَةً أَتْرُكُ الْحَلِيمَ فِيهَا حَيْرَانَ وَ قَدْ فَعَلَ وَ نَحْنُ نَسْتَقِيلُ اللَّهَ عَثْرَةَ الْغَفْلَةِ
امام علی (علیه السلام) (فتنه‌کارلارین و فتنه‌کارلیق زمانی‌نین مذمّتینده) بويورموشدور:
انسانلار اوچون ائله بیر دؤران گله‌جک کی، اوندا قرآندان نشانه‌دن (معنالاری و حقیقتلری باره‌سینده دوشونمه‌دن يازیب اوخوماقدان)، اسلامدان ایسه آددان (اونون حکملرینه عمل ائتمه‌دن شهادتلری دئمکدن) باشقا بیر شئي قالماياجاق. همین زماندا اونلارین مسجدلری بنا (زینت و گؤزللیگی) باخیمیندان آباد، هدایت باخیمیندان ایسه (اونلاردا پرهیزکار و هدایت ائدن اولمادیغی اوچون) ویراندیر و اونلارین ساکن و آبادلاشدیرانلاری (مسجدده توپلاشانلار) يئر اوزونون اَن پیسلریدیرلر. (چونکی) اونلاردان فتنه خارج اولار و اونلاردا اطاعتسیزلیک و گناه يئرلشر. همین فتنه‌دن کنارلاشان هر بیر کسی اونا قايتارارلار و اوندان آرخادا قالانی اونا طرف آپارارلار. عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله بويورور: اؤز حقّیمه آند ایچمیشم کی، همین انسانلار اوچون صبرلی و عاغیللیلارین اوندا (اوندان قورتولماقدا) سرگردان قالدیغی بیر فتنه گؤندریم. حقیقتاً (او، دئدیگینی) ائدندیر. بیز الله‌دان (فتنه‌کارلار کیمی ابدی جزايا دچار اولماماغیمیز اوچون) غفلت و خبرسیزلیک گناهیندان کئچمه‌سینی ایسته‌يیریک.
362
وَ رُوِيَ أَنَّهُ عليه السلام قَلَّمَا اعْتَدَلَ بِهِ الْمِنْبَرُ إِلَّا قَالَ أَمَامَ الْخُطْبَةِ أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا اللَّهَ فَمَا خُلِقَ امْرُؤٌ عَبَثاً فَيَلْهُوَ وَ لَا تُرِكَ سُدًى فَيَلْغُوَ وَ مَا دُنْيَاهُ الَّتِي تَحَسَّنَتْ لَهُ بِخَلَفٍ مِنَ الْآخِرَةِ الَّتِي قَبَّحَهَا سُوءُ النَّظَرِ عِنْدَهُ وَ مَا الْمَغْرُورُ الَّذِي ظَفِرَ مِنَ الدُّنْيَا بِأَعْلَى هِمَّتِهِ كَالْآخَرِ الَّذِي ظَفِرَ مِنَ الْآخِرَةِ بِأَدْنَى سُهْمَتِهِ
نقل ائدیلیب کی، امام علی (علیه السلام) چوخ آز وقتلر استثنا اولماقلا همیشه منبره چیخاندا خطبه‌‌دن قاباق (پرهیزکارلیق باره‌سینده بئله) بويوراردی:
ائي انسانلار! الله‌دان قورخون. هئچ کس بوش يئره يارادیلمايیب کی، اويناسین؛ اؤز باشینا بوراخیلمايیب کی، يئرسیز و بیهوده ایش گؤرسون. اونون اؤزونو بزه‌يه‌رک گؤزل گؤسترن دنياسی پیس باخیشین اونا چیرکین کیمی گؤستردیگی آخرتین عوضی و يئرینی توتان دئيیل. هابئله اَن يوکسک عزم و چالیشقانلیقلا دنيادان ایسته‌دیگینی اله گتیرن آلدانمیش کس، آخرتدن اَن آز پايینی و نصیبینی الده ائتمیش دیگری کیمی دئيیل.
363
وَ قَالَ عليه السلام لَا شَرَفَ أَعْلَى مِنَ الْإِسْلَامِ وَ لَا عِزَّ أَعَزُّ مِنَ التَّقْوَى وَ لَا مَعْقِلَ أَحْسَنُ مِنَ الْوَرَعِ وَ لَا شَفِيعَ أَنْجَحُ مِنَ التَّوْبَةِ وَ لَا كَنْزَ أَغْنَى مِنَ الْقَنَاعَةِ وَ لَا مَالَ أَذْهَبُ لِلْفَاقَةِ مِنَ الرِّضَى بِالْقُوتِ وَ مَنِ اقْتَصَرَ عَلَى بُلْغَةِ الْكَفَافِ فَقَدِ انْتَظَمَ الرَّاحَةَ وَ تَبَوَّأَ خَفْضَ الدَّعَةِ وَ الرَّغْبَةُ مِفْتَاحُ النَّصَبِ وَ مَطِيَّةُ التَّعَبِ وَ الْحِرْصُ وَ الْكِبْرُ وَ الْحَسَدُ دَوَاعٍ إِلَى التَّقَحُّمِ فِي الذُّنُوبِ وَ الشَّرُّ جَامِعٌ لمَسَاوِى الْعُيُوبِ
امام علی (علیه السلام) (بَیَنیلن و خوشا گلن خصلتلر باره‌سینده) بويورموشدور:
(انسانی دنيا و آخرت سعادتینه قووشدوران) اسلامدان اوجا هئچ بیر شرف و بؤيوکلوک يوخدور. پرهیزکارلیقدان (الله‌دان قورخماق و اونا اطاعت ائتمکدن) اوستون عزت، چکینمکدن (گناهدان و حرام اولماسی شبهه‌لی شئيلردن اؤزونو ساخلاماقدان) گؤزل و محکم سیغیناجاق و تؤبه‌دن ثمره‌‌لی و نجات وئریجی شفاعتچی يوخدور.
قناعتدن زنگین خزینه يوخدور و وئریلمیش روزی‌يه راضی اولماق کیمی هئچ بیر ثروت يوخسوللوغون قارشیسینی آلمیر. اونا چاتمیش شئيله کفایتلنن کس راحتلیغا قووشوب و دینجلیکده اوتوراق سالیب. دنيايا میل و رغبت اَن آغیر چتینلیگین آچاری و گرفتارچیلیغین مرکبیدیر. حریصلیک، تکبّر و حسد انسانی گناهلارا دوشمگه چاغیریر. شر و پیسلیک بوتون چیرکینلیکلری بیر يئره توپلايیر (احاطه‌‌ ائدیر).
364
وَ قَالَ عليه السلام لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ (يَا جَابِرُ) قِوَامُ الدِّينِ وَ الدُّنْيَا بِأَرْبَعَةٍ عَالِمٍ مُسْتَعْمِلٍ عِلْمَهُ وَ جَاهِلٍ لَا يَسْتَنْكِفُ أَنْ يَتَعَلَّمَ وَ جَوَادٍ لَا يَبْخَلُ بِمَعْرُوفِهِ وَ فَقِيرٍ لَا يَبِيعُ آخِرَتَهُ بِدُنْيَاهُ فَإِذَا ضَيَّعَ الْعَالِمُ عِلْمَهُ اسْتَنْكَفَ الْجَاهِلُ أَنْ يَتَعَلَّمَ وَ إِذَا بَخِلَ الْغَنِيُّ بِمَعْرُوفِهِ بَاعَ الْفَقِيرُ آخِرَتَهُ بِدُنْيَاهُ (يَا جَابِرُ) مَنْ كَثُرَتْ نِعَمُ اللَّهِ عَلَيْهِ كَثُرَتْ حَوَائِجُ النَّاسِ إِلَيْهِ فَمَنْ قَامَ لِلَّهِ فِيهَا بِمَا يَجِبُ عَرَّضَهَا لِلدَّوَامِ وَ الْبَقَاءِ وَ مَنْ لَمْ يَقُمْ فِيهَا بِمَا يَجِبُ عَرَّضَهَا لِلزَّوَالِ وَ الْفَنَاءِ
امام علی (علیه السلام) (حضرت پیغمبرین-صل الله علیه و آله-صحابه‌لری‌نین ياخشیلاریندان اولموش) جابر ابن عبدالله انصاری‌يه (دین و دنيانین داياغی باره‌سینده) بويورموشدور:
ائي جابر! دین و دنيانین محکملیک و برقرارلیغی دؤرد کسین واسطه‌‌سی ایله‌دیر: اؤز علمینی ایشله‌دن (اونون اساسیندا داورانان و اونو جماعته اؤيره‌دن) عالم، اؤيرنمگی عيب و عار بیلمه‌ين نادان، (باشقاسی باره‌سینده) اؤز ياخشیلیق و احسانیندا سیمیجلیک ائتمه‌ين وارلی، اؤز آخرتینی دنيايا ساتمايان يوخسول. بونا گؤره ده عالم اؤز علمینی ایشلتمه‌ينده نادان اؤيرنمگی عار بیله‌جک، وارلی اؤز ياخشیلیق و احسانیندا خسیس‌لیک ائدنده يوخسول آخرتینی دنياسینا ساتاجاق (نالايق ایشلر گؤره‌جک).
ائي جابر! الله هر کیمین نعمتلرینی (هر کیمه عطا ائتدیگی مال، ثروت، بؤيوکلوک و بو کیمی لطفلری) آرتیرسا، جماعتین اونا اولان احتیاجلاری (ایستکلری) ده آرتار. بونا گؤره ده کیم الله‌ـا گؤره همین نعمتلرده واجب اولان شئيی يئرینه يئتیرسه، الله اونلاری دواملی و همیشه‌لیک ائدر. آمّا کیم اونلاردا واجب اولانلاری الله‌ـا گؤره يئرینه يئتیرمه‌سه الله اونلاری محو و يوخ ائدر.
365
(وَ رَوَى ابْنُ جَرِيرٍ الطَّبَرِيُّ فِي تَارِيخِهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى الْفَقِيهِ- وَ كَانَ مِمَّنْ خَرَجَ لِقِتَالِ الْحَجَّاجِ مَعَ ابْنِ الْأَشْعَثِ أَنَّهُ‏ قَالَ فِيمَا كَانَ يَحُضُّ بِهِ النَّاسَ عَلَى الْجِهَادِ إِنِّي سَمِعْتُ عَلِيّاً- رَفَعَ اللَّهُ دَرَجَتَهُ فِي الصَّالِحِينَ وَ أَثَابَهُ ثَوَابَ الشُّهَدَاءِ وَ الصِّدِّيقِينَ يَقُولُ يَوْمَ لَقِينَا أَهْلَ الشَّامِ) أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ إِنَّهُ مَنْ رَأَى عُدْوَاناً يُعْمَلُ بِهِ وَ مُنْكَراً يُدْعَى إِلَيْهِ فَأَنْكَرَهُ بِقَلْبِهِ فَقَدْ سَلِمَ وَ بَرِئَ وَ مَنْ أَنْكَرَهُ بِلِسَانِهِ فَقَدْ أُجِرَ وَ هُوَ أَفْضَلُ مِنْ صَاحِبِهِ وَ مَنْ أَنْكَرَهُ بِالسَّيْفِ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا وَ كَلِمَةُ الظَّالِمِينَ السُّفْلَى فَذَلِكَ الَّذِي أَصَابَ سَبِيلَ الْهُدَى وَ قَامَ عَلَى الطَّرِيقِ وَ نَوَّرَ فِي قَلْبِهِ الْيَقِينَ
ابن جریر طبری اؤزونون تاریخ کتابیندا نقل ائدیب کی، (امام علی علیه السلامین صحابه‌لری‌نین ياخشیلاریندان و) ابن اشعث ایله حجّاجا قارشی محاربه‌‌ ائتمک اوچون عصیانا قالخانلاردان اولموش عبدالرحمان ابن ابی لیلی فقیه، جماعتی جهادا (حجاج ایله ساواشا) هوسلندیررکن بئله دئيیرمیش: بیز (صفّین ساواشیندا) شام اهلی ایله قارشیلاشدیغیمیز گون علی‌نین - الله صالح و خیرخواهلار ایچینده اونون درجه‌‌سینی اوجالتسین و اونا شهیدلر و دوغروچولارین ثوابینی عطا ائتسین - (امر به معروف و نهي از منکر باره‌سینده) بئله بويوردوغونو ائشیتدیم کی:
ائي مؤمنلر! کیم ظلم و ستم ائدیلمه‌سینی و جماعتین خوشا گلمز و نالايق ایشلره دعوت ائدیلمه‌سینی گؤرسه و اونو قلبی ایله انکار ائتسه، (قیامت گونونون سورغو-سؤالیندان) قورتولوب و (گناهدان) اوزاق اولوب. (بو، انسان ال و دیلی ایله همین شئيی انکار و رد ائده بیلمه‌ينده و يا قورخو و ضرر يئتیریلمه‌سیندن آماندا اولمايان زمان اوچوندور. عمومیتله اونون حکمو يئرلری‌نین مختلفلیگی ایله ديَیشیر.) کیم اونو دیلی ایله انکار ائتسه ثواب قازانیب و اونون پاداشی قلبی ایله انکار ائدندن چوخدور. الله‌ین سؤزونون (دین، توحید و اطاعتین) اوجا، ظالملرین سؤزلری‌نین (شرک، کفر، آزغینلیق و گناهین) آلچاق و خوار اولماسی اوچون اونو قیلینجی (ووروشما) ایله انکار ائدن کس ایسه هدایت و نجات يولونا چاتیب، (الله‌ین بَيندیگی) دوز يولدا دايانیب و (الله و پیغمبره) يقینلیک و اینام اونون قلبینده نورلانیب (آشکار اولوب).
366
وَ قَالَ عَلَيْهِ السَّلَامُ فِي كَلَامٍ آخَرَ لَهُ يَجْرِي هَذَا الْمَجْرَى فَمِنْهُمُ الْمُنْكِرُ لِلْمُنْكَرِ بِيَدِهِ وَ لِسَانِهِ وَ قَلْبِهِ فَذَلِكَ الْمُسْتَكْمِلُ لِخِصَالِ الْخَيْرِ وَ مِنْهُمُ الْمُنْكِرُ بِلِسَانِهِ وَ قَلْبِهِ وَ التَّارِكُ بِيَدِهِ فَذَلِكَ مُتَمَسِّكٌ بِخَصْلَتَيْنِ مِنْ خِصَالِ الْخَيْرِ وَ مُضَيِّعٌ خَصْلَةً وَ مِنْهُمُ الْمُنْكِرُ بِقَلْبِهِ وَ التَّارِكُ بِيَدِهِ وَ لِسَانِهِ فَذَلِكَ الَّذِي ضَيَّعَ أَشْرَفَ الْخَصْلَتَيْنِ مِنَ الثَّلَاثِ وَ تَمَسَّكَ بِوَاحِدَةٍ وَ مِنْهُمْ تَارِكٌ لِإِنْكَارِ الْمُنْكَرِ بِلِسَانِهِ وَ قَلْبِهِ وَ يَدِهِ فَذَلِكَ مَيِّتُ الْأَحْيَاءِ وَ مَا أَعْمَالُ الْبِرِّ كُلُّهَا وَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عِنْدَ الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيِ عَنْ الْمُنْكَرِ إِلَّا كَنَفْثَةٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ وَ إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيَ عَنِ الْمُنْكَرِ لَا يُقَرِّبَانِ مِنْ أَجَلٍ وَ لَا يَنْقُصَانِ مِنْ رِزْقٍ وَ أَفْضَلُ مِنْ ذَلِكَ كُلِّهِ كَلِمَةُ عَدْلٍ عِنْدَ إِمَامٍ جَائِرٍ
امام علی (علیه السلام) اؤزونون بو مضموندا (امر به معروف و نهي از منکر باره‌سینده) اولان دیگر بیر کلامیندا دا بويورموشدور:
اونلاردان (انکار ائدنلردن) بعضیلری پیسلیکلری اؤز ال، دیل و قلبی ایله انکار ائدیر. بئله‌لیکله، او، گؤزل خصلتلری سونا چاتدیریب، کمالا يئتیریب. بعضیلری الی ایله دئيیل، دیل و قلبی ایله انکار ائدیر. او، ایکی گؤزل خصلتدن ياپیشیب، بیرینی (ال ایله انکار ائتمگی ایسه) زاي ائدیب. بعضیسی ایسه ال و دیلی ایله دئيیل قلبی ایله انکار ائدیب. او، اوچ خصلتین اَن شرفلی ایکیسینی زاي ائدیب و بیر خصلتدن (قلب ایله انکار ائتمکدن) ياپیشیب.
بعضیلری ایسه نالايق ایشلری دیل، قلب و الی ایله انکار ائتمیر. او، دیریلرین اؤلوسودور.
بوتون ياخشی عمللر و الله يولوندا جهاد ائتمک، امر به معروف و نهي از منکرین مقابلینده گئنیش دريايا آغیز سويو آتماق کیمیدیر. (چونکی اسلامین وجودو امر به معروف و نهي از منکر ایله‌دیر.) امر به معروف و نهي از منکر أجلی ياخینلاشدیرمیر و روزینی آزالتمیر. امر به معروف و نهي از منکرین اَن گؤزلی، ظالم پادشاهین يانیندا (اونو ظلمدن ساخلايان، خیر و ياخشیلیغا سوق ائدن) بیر حقّ و دوز سؤزدور (حقّ سؤز دئمکدیر).
367
وَ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام يَقُولُ إِنَّ أَوَّل مَا تُغْلَبُونَ عَلَيْهِ مِنَ الْجِهَادِ الْجِهَادُ بِأَيْدِيكُمْ ثُمَّ بِأَلْسِنَتِكُمْ ثُمَّ بِقُلُوبِكُمْ فَمَنْ لَمْ يَعْرِفْ بِقَلْبِهِ مَعْرُوفاً وَ لَمْ يُنْكِرْ مُنْكَراً قُلِبَ فَجُعِلَ أَعْلَاهُ أَسْفَلَهُ وَ أَسْفَلُهُ أَعْلَاهُ
ابو جحيفه‌دن نقل ائدیلیب کی: امیرالمؤمنین علی علیه السلامدان (امر به معروف و نهي از منکر باره‌سینده) بئله بويورماسینی ائشیتدیم:
مغلوب اولاجاغیز (بدبختچیلیک و ایلاهی رحمدن اوزاقدا قالماغیز نتیجه‌سینده سیزدن آلیناجاق) ایلک شئي اللریزله جهاددیر (ووروشماقدیر کی، کافر و مشرکلرله جنگ‌‌ ائتمه‌يه‌جک، فاسق، ظالم و گناهکارلار باره‌سینده الله‌ین معيّن ائتدیگی جزا نوعلرینی اجرا ائتمه‌يه‌جک و اونلاری مذمّت ائده‌رک ادبلندیرمه‌يه‌جکسیز). اوندان سونرا (ایتیره‌جگیز شئي) دیللریزله اولان جهاددیر (کی، گناه و چیرکین عمل‌لری ائشیدیب گؤره‌جکسیز، آمّا گؤرمه‌میش و ائشیتمه‌میش ساياجاقسیز). اوندان سونرا ایسه قلبلریزله اولان جهاددیر (کی، ظالم و پیس عمل صاحبلرینه خیر يئتیره‌جک، اونلارلا دوستلوق ائده‌جک و اونلارا احترام گؤستره‌جکسیز).
بونا گؤره ده قلبی ایله بَیَنیلن ایشی تانیمايان و نالايق عملی انکار ائتمه‌ين کس (ياخشی عمل صاحبلرینی سئومه‌ين و پیس عمللی‌لری دوشمن حساب ائتمه‌ين - بو، امر به معروف و نهي از منکر مسئله‌‌سینده واجب اولان ایشین اَن آشاغی حدّیدیر -) ترسینه چئوریله‌جک و باشی آشاغی، آياغی ایسه يوخاری اولاجاقدیر (دنيادا راحتلیغی اولماياجاق و سرگردان قالاجاق، آخرتده ایسه سعادتینی الدن وئره‌رک ابدی جزايا دچار اولاجاقدیر).
368
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ الْحَقَّ ثَقِيلٌ مَرِي‏ءٌ وَ إِنَّ الْبَاطِلَ خَفِيفٌ وَبِي‏ءٌ
امام علی (علیه السلام) (حقّ و باطل باره‌سینده) بويورموشدور:
حقّ (ظاهرده) چتین و آغیر، آمّا (باطنده) شیرین، باطل ایسه (ظاهرده) يونگول و آسان، لاکن (باطنده) وبا گتیریجیدیر (محو ائدیجیدیر).
369
وَ قَالَ عليه السلام لَا تَأْمَنَنَّ عَلَى خَيْرِ هَذِهِ الْأُمَّةِ عَذَابَ اللَّهِ لِقَوْلِهِ سُبْحَانَهُ فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ وَ لَا تَيْأَسَنَّ لِشَرِّ هَذِهِ الْأُمَّةِ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ لِقَوْلِهِ سُبْحَانَهُ إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ
امام علی (علیه السلام) (انسانلارین عاقبتی باره‌سینده) بويورموشدور:
بو امّتین اَن ياخشیسی اوچون بئله، الله‌ین عذاب و جزاسیندان آرخايین و خاطر جمع اولما. چونکی عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله (الاعراف سوره‌سی‌نین 99-جو آيه‌سینده) بويوروب کی: «فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ» «الله‌ین جزاسیندان زیانا اوغرامیش طایفادان باشقا هئچ کس خاطر جمع اولماز.» بو امّتین اَن پیسی اوچون بئله الله‌ین رحم و مرحمتیندن نا اومید اولما. چونکی عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله (يوسف سوره‌سی‌نین 87-جی آيه‌سینده) بويوروب کی: «إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِن رَّوْحِ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ» «الله‌ین مرحمتیندن يالنیز کافرلر اومیدینی اوزر.» (بونا گؤره ده هامی‌نین ایشی‌نین سونونون نئجه اولاجاغینی الله بیلدیگی اوچون هئچ کس ظاهری وضعیّته آرخايینلاشیب اونون عاقبتیندن خاطر جمع و يا نا اومید اولمامالیدیر.)
370
وَ قَالَ عليه السلام الْبُخْلُ جَامِعٌ لِمَسَاوِي الْعُيُوبِ وَ هُوَ زِمَامٌ يُقَادُ بِهِ إِلَى كُلِّ سُوءٍ
امام علی (علیه السلام) (خسیس‌لیک و سیمیجلیگین مذمّتینده) بويورموشدور:
خسیس‌لیک پیسلیک و چیرکینلیکلر توپلوسودور. او، (انسانین،) واسطه‌‌سی ایله هر بیر پیسلیگه چکیلدیگی جیلوودور. (چونکی خسیس‌لیک انسانی حسد، حریصلیک، قوهوملارلا علاقه‌‌لری کسمک، ضعیف و يوخسوللارا ظلم ائتمک و بو کیمی گناهلارا چکیر.)
371
وَ قَالَ عليه السلام الرِّزْقُ رِزْقَانِ رِزْقٌ تَطْلُبُهُ وَ رِزْقٌ يَطْلُبُكَ فَإِنْ لَمْ تَأْتِهِ أَتَاكَ فَلَا تَحْمِلْ هَمَّ سَنَتِكَ عَلَى هَمِّ يَوْمِكَ كَفَاكَ كُلُّ يَوْمٍ مَا فِيهِ فَإِنْ تَكُنِ السَّنَةُ مِنْ عُمُرِكَ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَيُؤْتِيكَ فِي كُلِّ غَدٍ جَدِيدٍ مَا قَسَمَ لَك‏ وَ إِنْ لَمْ تَكُنِ السَّنَةُ مِنْ عُمُرِكَ فَمَا تَصْنَعُ بِالْهَمِّ لمَا لَيْسَ لَكَ وَ لَنْ يَسْبِقَكَ إِلَى رِزْقِكَ طَالِبٌ وَ لَنْ يَغْلِبَكَ عَلَيْهِ غَالِبٌ وَ لَنْ يُبْطِئَ عَنْكَ مَا قَدْ قُدِرَ لَكَ
(و قد مضى هذا الكلام فيما تقدم من هذا الباب إلا أنه هاهنا أوضح و أشرح فلذلك كررناه على القاعدة المقررة في أول هذا الكتاب)
امام علی (علیه السلام) (روزی باره‌سینده) بويورموشدور:
روزی ایکی نوعدور: سنین آختاردیغین روزی و سنی آختاران روزی کی، سن اونا طرف گئتمه‌سن ده او، سنه طرف گله‌جکدیر. بونا گؤره ده ایلی‌نین غم-غصّه‌سینی گونونون غم-غصّه‌سینه يوکله‌مه. سنه هر گون همین گونون اؤز روزیسی بسدیر. بئله اولان حالدا، اگر (روزیسی‌نین غم-غصّه‌سینی چکدیگین) ایل سنین عمروندن اولسا، الله-تعالی يئنی‌لشن هر صاباحدا سنه آيیردیغی روزینی تئز سنه چاتدیراجاق. آمّا اگر (همین) ایل سنین عمروندن اولماسا، سنین اولمايان شئيین غمینی چکمکله نه ایشین وار؟ هئچ بیر آختاران سنین روزینده سندن قاباغا دوشه بیلمز و هئچ بیر گوجلو اوندا سنه غالب گله بیلمز (و اونو سنین الیندن آلا بیلمز). سنین اوچون تقدیر ائدیلمیش شئي هئچ وقت گئجیکمه‌يه‌جکدیر (اؤز وقتینده چاتاجاقدیر.
(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)
بو کلام (هر بیر کسین تقدیر ائدیلمیش روزیسی‌نین گلیب چاتماسی جمله‌‌سی) بو فصلده بوندان اؤنجه (ایکی يوز اللی دوققوزونجو کلامدا) کئچدی. آمّا بورادا داها آيدین و گئنیش ایضاحلی اولدوغو اوچون کتابین اولینده قويولموش قايدايا اساساً اونو بیر داها، ایکینجی دفعه‌‌ بَيان ائتدیک.
372
وَ قَالَ عليه السلام رُبَّ مُسْتَقْبِلٍ يَوْماً لَيْسَ بِمُسْتَدْبِرِهِ وَ مَغْبُوطٍ فِي أَوَّلِ لَيْلِهِ قَامَتْ بَوَاكِيهِ فِي آخِرِهِ
امام علی (علیه السلام) (دنيانین اويوشمازلیغی باره‌سینده) بويورموشدور:
نه چوخ گوندوزه اوز توتان کی، اونا آرخا چئویره بیلمز (اجل اونا آخشاما چیخماغا امکان وئرمز). نه چوخ گئجه‌نین اوّلینده (وضعیّتی‌نین ياخشیلیغینا) غبطه ائدیلن کی، گئجه‌نین آخریندا اونا آغلايانلار آياغا قالخدیلار. (بلی، گئجه‌نین اوّلینده تاخت-تاجی وار ایدی، سحر تئزدن ایسه تورپاغین آلتینا گئتدی. بونا گؤره ده عاغیللی آدام دنيايا و اونون مالینا اورک باغلاماز و اؤز دینینی و ابدی خوشبختلیگینی اونا ساتماز.)
373
وَ قَالَ عليه السلام الْكَلَامُ فِي وِثَاقِكَ مَا لَمْ تَتَكَلَّمْ بِهِ فَإِذَا تَكَلَّمْتَ بِهِ صِرْتَ فِي وِثَاقِهِ فَاخْزُنْ لِسَانَكَ كَمَا تَخْزُنُ ذَهَبَكَ وَ وَرِقَكَ فَرُبَّ كَلِمَةٍ سَلَبَتْ نِعْمَةً
امام علی (علیه السلام) (سؤز باره‌سینده) بويورموشدور:
نه قدر کی، دانیشمامیسان، سؤز سنین اسیریندیر. ائله کی دیله گتیردین سن اونون اسیریسن. (اوّلجه سن اونا حاکم ایدین، ایندی ایسه او سنه حاکمدیر و ایسته‌سه سنه خیر گتیرر، ایسته‌سه زیان.) بونا گؤره ده قیزیل و گوموشو خزینه‌ده ساخلادیغین کیمی دیلینی ده (آغیز خزینه‌سینده) ساخلا. چونکی اولا بیلر کی، بیر کلمه، نعمتی الدن چیخارسین و قارشی‌يا عذاب و چتینلیک گتیرسین. (بونا گؤره ده گرک چوخ دانیشیلماسین و دوشونمه‌دن بیر سؤز دئيیلمه‌سین.)
374
وَ قَالَ عليه السلام لَا تَقُلْ مَا لَا تَعْلَمْ بَلْ لَا تَقُلْ كُلَّ مَا تَعْلَمُ فَإِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ قَدْ فَرَضَ عَلَى جَوَارِحِكَ كُلِّهَا فَرَائِضَ يَحْتَجُّ بِهَا عَلَيْكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
امام علی (علیه السلام) (يئنه ده سؤز باره‌سینده) بويورموشدور:
بیلمه‌دیگینی دئمه. (چونکی او، يا يالاندیر، يا دا يالان احتمالی اولان بیر شئي. نادانلیق و جاهللیک اوستونده اولان هر بیر سؤزدن ایسه چکینمک واجبدیر.) حتی بیلدیگین هر شئيی‌ده دئمه. (چونکی سنین اؤزونه و يا باشقاسینا زیانی اولا بیلر، بیری‌نین سرّینی آچماق کیمی.) چونکی عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله، سنین بوتون بدن عضولرینه بیر سیرا حکملر واجب ائدیب و قیامت گونو اونلارلا سنه قارشی دلیل گتیره‌جک. (مثلاً بويوراجاق کی، سنه دیلی حقّ سؤز دانیشماق اوچون وئردیم، سن ایسه اطاعت ائتمه‌دیگین اوچون عذاب و جزايا لايقسن.)
375
وَ قَالَ عليه السلام احْذَرْ أَنْ يَرَاكَ اللَّهُ عِنْدَ مَعْصِيَتِهِ وَ يَفْقِدَكَ عِنْدَ طَاعَتِهِ فَتَكُونَ مِنَ الْخَاسِرِينَ وَ إِذَا قَوِيتَ فَاقْوَ عَلَى طَاعَةِ اللَّهِ وَ إِذَا ضَعُفْتَ فَاضْعُفْ عَنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ
امام علی (علیه السلام) (گناهدان اوزاق اولماغا هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:
الله‌ین سنی اونا قارشی گناه ایشلتمکده گؤرمه‌سی، اونا اطاعتده ایسه تاپماماسیندان قورخ کی، زیانا اوغرايانلاردان اولارسان. گوجلننده، الله‌ین اطاعتینده گوجلن. ضعیفله‌ينده، الله‌ـا قارشی گناه ائتمکده ضعیفله.
376
وَ قَالَ عليه السلام الرُّكُونُ إِلَى الدُّنْيَا مَعَ مَا تُعَايِنُ مِنْهَا جَهْلٌ وَ التَّقْصِيرُ فِي حُسْنِ الْعَمَلِ إِذَا وَثِقْتَ بِالثَّوَابِ عَلَيْهِ غَبَنٌ وَ الطُّمَأْنِينَةُ إِلَى كُلِّ أَحَدٍ قَبْلَ الِاخْتِبَارِ لَهُ عَجْزٌ
امام علی (علیه السلام) (اؤيود وئره‌رک) بويورموشدور:
گؤزونله دنيانین ائتدیکلرینی (يالان و وفاسیزلیغینی) گؤره-گؤره اونا آرخالانماق، اورک باغلاماق نادانلیقدیر. ثوابینا امین اولدوغون زمان (نتیجه‌سی‌نین جنّت و ابدی راحتلیق اولماسینی بیلنده) گؤزل عملده (اطاعت و بنده‌لیکده) سهلنکارلیق ائتمک زیانا اوغراماقدیر. سینامامیش، هر بیر کسه اعتماد ائتمک عاجزلیک و اوغورسوزلوقدور (ایشده اوغورسوزلوغا سبب اولار. چونکی همین شخص کیمه اعتماد ائتمه‌سینی بیلمیر و ایناما لايق آدام آختارا بیلمیر).
377
وَ قَالَ عليه السلام مِنْ هَوَانِ الدُّنْيَا عَلَى اللَّهِ أَنَّهُ لَا يُعْصَى إِلَّا فِيهَا وَ لَا يُنَالُ مَا عِنْدَهُ إِلَّا بِتَرْكِهَا
امام علی (علیه السلام) (دنيانین مذمّتینده) بويورموشدور:
الله‌ـا قارشی آنجاق دنيادا گناه ائدیلمه‌سی و اونون يانیندا اولان شئيه (سعادت و خوشبختلیگه) آنجاق دنيادان اوزاقلاشماقلا نایل اولونماسی، دنيانین الله يانیندا حقیرلیگی‌نین نشانه‌لریندندیر.
378
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرَعْ بِهِ نَسَبُهُ وَ فِي رِوَايَةٍ أُخْرَى مَنْ فَاتَهُ حَسَبُ نَفْسِهِ لَمْ يَنْفَعْهُ حَسَبُ آبَائِهِ.
امام علی (علیه السلام) (گؤزل عمله هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:
عملی‌نین آغیرلاشدیردیغی (عبادت ائتمه‌ين و ياخشی ایشلر گؤرمه‌ين تنبل) کسی سوي و کؤکو قوچاقلاشدیرماز.
(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)
دیگر بیر روايتده ایسه بئله‌دیر: اؤز مقام و درجه‌‌سینی ایتیرن کسه آتالاری‌نین مقام و درجه‌‌سی فايدا وئرمز.
379
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ طَلَبَ شَيْئاً نَالَهُ أَوْ بَعْضَهُ
امام علی (علیه السلام) (ایشده چالیشماق باره‌سینده) بويورموشدور:
بیر شئيی آختاران کس اونو و يا اونون بیر حصّه‌‌سینی تاپاجاقدیر.
380
وَ قَالَ عليه السلام مَا خَيْرٌ بِخَيْرٍ بَعْدَهُ النَّارُ وَ مَا شَرٌّ بِشَرٍّ بَعْدَهُ الْجَنَّةُ وَ كُلُّ نَعِيمٍ دُونَ الْجَنَّةِ فَهُوَ مَحْقُورٌ وَ كُلُّ بَلَاءٍ دُونَ النَّارِ عَافِيَةٌ
امام علی (علیه السلام) (حقیقی ياخشیلیق و پیسلیک باره‌سینده) بويورموشدور:
آرخاسیندا اود اولان (ایلاهی عذابا سبب اولان) خیر و ياخشیلیق (دنيا منفعتی، اصلینده) خیر و ياخشیلیق دئيیل. آرخاسیندا جنّت اولان چتینلیک و پیسلیک (دنيادا چکیلن اذیّتلر، اصلینده) چتینلیک و پیسلیک دئيیل. جنّتدن آشاغی هر بیر نعمت کیچیک و اهمیّتسیزدیر. اوددان آشاغی هر بیر بلا و چتینلیک راحتلیق و آسايشدیر. (چونکی او نعمته نعمت دئمک اولار کی، اونون آرخاسیندا جزا اولماسین. هابئله او چتینلیگی چتینلیک حساب ائتمک اولار کی، اونون آرخاسینجا ابدی راحتلیق اولماسین.)
381
وَ قَالَ عليه السلام أَلَا وَ إِنَّ مِنَ الْبَلَاءِ الْفَاقَةَ وَ أَشَدُّ مِنَ الْفَاقَةِ مَرَضُ الْبَدَنِ وَ أَشَدُّ مِنْ مَرَضِ الْبَدَنِ مَرَضُ الْقَلْبِ (أَلَا وَ إِنَّ مِنَ النِّعَمِ سَعَةَ الْمَالِ وَ أَفْضَلُ مِنْ سَعَةِ الْمَالِ صِحَّةُ الْبَدَنِ مِنْ صِحَّةِ الْبَدَنِ تَقْوَى الْقَلْبِ)
امام علی (علیه السلام) (چتینلیکلر و نعمتلر باره‌سینده) بويورموشدور:
بیلین کی، بلا و چتینلیکلردن بیری يوخسوللوقدور. يوخسوللوقدان داها چتینی بدنین خسته اولماسیدیر. بدنین خسته اولماسیندان داها آغیری ایسه قلبین خسته‌لیگیدیر. (چونکی او، آخرت خوشبختلیکلری‌نین الدن چیخماسینا سبب اولور.) بیلین کی، نعمتلردن بیری وار-دؤلتین چوخلوغودور. وار-دؤلتین چوخلوغوندان داها ياخشی، ساغلاملیقدیر. ساغلاملیقدان داها ياخشی ایسه قلبین پرهیزکارلیغیدیر. (چونکی او، ابدی خوشبختلیکلرین الده ائدیلمه‌سینه سبب اولور.)
382
وَ قَالَ عليه السلام لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ
امام علی (علیه السلام) (مؤمنین وقتی باره‌سینده) بويورموشدور:
مؤمنین اوچ ساعتی وار (گئجه-گوندوز ساعتلارینی اوچ حصّه‌‌يه بؤلمه‌لیدیر): ربّی ایله راز و نیاز ائتدیگی ساعت (وقتی‌نین سککیز ساعتینی الله‌ین ایشلرینه صرف ائتمه‌لیدیر)؛ اؤز معیشتینی (ياشايیش احتیاجینی) تأمین ائتدیگی ساعت (گئجه-گوندوزونون سککیز ساعتینی تجارت، معيّن پئشه و يا دیگر ایشلره صرف ائتمه‌لیدیر)؛ اؤزو ایله حلال و گؤزل شئيلر آراسیندا لذت آلماق اوچون آيیردیغی ساعت.
عاغیللی آداما (عملی عاغیلا اساساً) بو اوچ شئيدن باشقاسی اوچون سفر ائتمک روا دئيیل: معیشتینی دوزلتمک (تجارت، آل-وئر و ایش) اوچون، ياخود معاد ایشینده آددیملاماق اوچون يا دا (آب-هوانی ديَیشمک و ساغلاملیق اوچون ائدیلن سفرلر کیمی) حرام اولمايان شئيلردن لذت آلماغا گؤره.
383
وَ قَالَ عليه السلام ازْهَدْ فِي الدُّنْيَا يُبَصِّرُكَ اللَّهُ عَوْرَاتِهَا وَ لَا تَغْفُلْ فَلَسْتَ بِمَغْفُولٍ عَنْكَ
امام علی (علیه السلام) (دنيا و اونون مالی باره‌سینده) بويورموشدور:
دنيايا (اونون مالینا) رغبت و میل گؤسترمه (اونا اورک باغلاما) کی، الله سنه اونون چیرکینلیکلرینی گؤسترسین. (چونکی وورغون عيبلری گؤرمور و اونون گؤرن گؤزو کور اولور. اؤز ایشیندن) خبرسیز اولما کی، سندن خبرسیز دئيیلدیرلر. (الله سنه و سنین ایشلرینه باخیر.)
384
وَ قَالَ عليه السلام تَكَلَّمُوا تُعْرَفُوا فَإِنَّ الْمَرْءَ مَخْبُوءٌ تَحْتَ لِسَانِهِ
امام علی (علیه السلام) (دانیشماق باره‌سینده) بويورموشدور:
دانیشین کی، تانیناسیز. چونکی انسان دیلی‌نین آلتیندا گیزله‌نیب. (عاغیللیلار و عالملر دانیشمايینجا مقاملاری معلوم اولماز. جاهل و نادانین دانیشماماسی داها ياخشیدیر. چونکی دیلین باغلیلیغی، قباحت و روسوايچیلیقلاری گیزلی ساخلايیر.)
385
وَ قَالَ عليه السلام نِعْمَ الطِّيبُ الْمِسْكُ خَفِيفٌ مَحْمِلُهُ عَطِرٌ رِيحُهُ
امام علی (علیه السلام) (مشک باره‌سینده) بويورموشدور:
مشک گؤزل عطیرلیدیر. اونون قابی يونگول، ایيی ایسه گؤزلدیر.
386
وَ قَالَ عليه السلام ضَعْ فَخْرَكَ وَ احْطُطْ كِبْرَكَ وَ اذْكُرْ قَبْرَكَ
امام علی (علیه السلام) (تواضعکارلیق باره‌سینده) بويورموشدور:
اؤيونمگینی کنارا قوي، کبر و لووغالانماغی باشیندان چیخارت (هامی‌يا قارشی تواضعکار اول) و قبرینی يادینا سال (کی، نالايق ایشلردن چکینه‌سن).
387
وَ قَالَ عليه السلام خُذْ مِنَ الدُّنْيَا مَا أَتَاكَ وَ تَوَلَّ عَمَّا تَوَلَّى عَنْكَ فَإِنْ أَنْتَ لَمْ تَفْعَلْ فَأَجْمِلْ فِي الطَّلَبِ
امام علی (علیه السلام) (دنيا مالی اوچون چالیشماق باره‌سینده) بويورموشدور:
دنيادان (اونون مالیندان حلال يول ایله) سنه طرف گلنی گؤتور و سندن اوز چئویرندن (الین چاتماياندان) سن‌ده اوز چئویر. اگر سن (بو ایشی) ائتمه‌سن (الین چاتمايان شئيلرین آرخاسینجا
گئتسن)، اوندا آختاریش و ایستگینده افراطا وارما (حرام و گناهدان اوزاق اول و اؤزونو و عایله‌‌نی چوخ چتینلیگه سالما).
388
وَ قَالَ عليه السلام رُبَّ قَوْلٍ أَنْفَذُ مِنْ صَوْلٍ
امام علی (علیه السلام) (گؤزل سؤز باره‌سینده) بويورموشدور:
نه چوخ سؤز کی، (قلبلره) تأثیری، هجوم ائتمک و سیچراماقدان داها چوخدور. (اولا بیلر کی، عاغیللی آدام قیلینج و دؤيمکله گؤروله بیلمه‌ين ایشی سؤزله گؤرسون.)
389
وَ قَالَ عليه السلام كُلُّ مُقْتَصَرٍ عَلَيْهِ كَافٍ
امام علی (علیه السلام) (قناعته هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:
(روزیدن) هر نه ایله کفایتلنمک (ياشايیشی کئچیرمک) ممکندورسه او بسدیر.
390
وَ قَالَ عليه السلام الْمَنِيَّةُ وَ لَا الدَّنِيَّةُ وَ التَّقَلُّلُ وَ لَا التَّوَسُّلُ وَ مَنْ لَمْ يُعْطَ قَاعِداً لَمْ يُعْطَ قَائِماً وَ الدَّهْرُ يَوْمَانِ يَوْمٌ لَكَ وَ يَوْمٌ عَلَيْكَ فَإِذَا كَانَ لَكَ فَلَا تَبْطَرْ وَ إِذَا كَانَ عَلَيْكَ فَاصْبِرْ
امام علی (علیه السلام) (ظلمه تابع اولماماق و آلچالماماق باره‌سینده) بويورموشدور:
(مرد اوچون) اؤلوم آلچالماق و حقیرلیکدن اوستون و داها ياخشیدیر. آزا راضی اولماق (وارلیلارا) ياخینلاشماق و يالتاقلیق ائتمکدن داها ياخشیدیر. اوتوردوغو يئرده بیر شئي وئریلمه‌ين (سعي و تلاش ائتمه‌يیب بیر شئي الده ائتمه‌ين) کسه دوردوغو يئرده ده وئریلمز.
روزگار ایکی گوندور: بیر گون سنین شادلیق و کام آلماغین اوچون، بیر گون ایسه چتینلیک و ناکاملیغین اوچون. بونا گؤره ده شادلیق گونونده اطاعتسیزلیک ائتمه (ناشکر اولما) و چتینلیک اولان گونونده صبرلی اول (دؤزومسوزلوک ائتمه و اؤزونو آلچالتما).
391
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ لِلْوَلَدِ عَلَى الْوَالِدِ حَقّاً وَ إِنَّ لِلْوَالِدِ عَلَى الْوَلَدِ حَقّاً فَحَقُّ الْوَالِدِ عَلَى الْوَلَدِ أَنْ يُطِيعَهُ فِي كُلِّ شَيْ‏ءٍ إِلَّا فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ وَ حَقُّ الْوَلَدِ عَلَى الْوَالِدِ أَنْ يُحَسِّنَ اسْمَهُ وَ يُحَسِّنَ أَدَبَهُ وَ يُعَلِّمَهُ الْقُرْآنَ
امام علی (علیه السلام) (آتا ایله اولادین بیر-بیرلری‌نین بويونلاریندا اولان حقّی باره‌سینده) بويورموشدور:
اولادین آتانین، ائله‌جه ده آتانین اولادین بوينوندا حقّی وار. آتانین اولادین بوينوندا اولان حقّی بودور کی، او، عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله‌ـا اطاعتسیزلیکدن باشقا هر بیر شئيده آتايا تابع اولمالی، اطاعت ائتمه‌لیدیر. اولادین آتانین بوينوندا اولان حقّی ایسه بودور کی، اونا ياخشی آد قويسون (معصوملار علیهم السلامین اؤزلری‌نین و يا اولاد و عایله‌‌ عضولری‌نین بیری‌نین آدینی قويسون اولادینا)، اونو ادبلی و گؤزل اخلاقلی تربیه ائتسین و اونا قرآن اؤيرتسین.
392
وَ قَالَ عليه السلام الْعَيْنُ حَقٌّ وَ الرُّقَى حَقٌّ وَ السِّحْرُ حَقٌّ وَ الْفَأْلُ حَقٌّ وَ الطِّيَرَةُ لَيْسَتْ بِحَقٍّ وَ الْعَدْوَى لَيْسَتْ بِحَقٍّ وَ الطِّيبُ نُشْرَةٌ وَ الْعَسَلُ نُشْرَةٌ وَ الرُّكُوبُ نُشْرَةٌ وَ النَّظَرُ إِلَى الْخُضْرَةِ نُشْرَةٌ
امام علی (علیه السلام) (تأثیری اولان و اولمايان شئيلر باره‌سینده) بويورموشدور:
گؤز ديَمه‌سی، اووسون، جادو، آغزینی خیرلیگه آچماق (مثلاً خسته‌نین کیمدنسه «ائي ساغلام» مراجعتینی ائشیتمه‌سی و ائشیتدیگی کیمی اولاجاغینا اینانماسی) حقّدیر (اونلارین هر بیری اؤز تأثیرینی گؤستریر). آغزینی پیسلیگه آچماق و خسته‌لیگین بیریندن دیگرینه کئچمه‌سی دوز دئيیل (تأثیرسیزدیر). گؤزل ایي، بال، مَرکبه مینمک و ياشیللیغا باخماق غم و کدرلری آرادان آپاران اووسونلاردیر و خسته‌لر اونلارین واسطه‌‌سی ایله ساغالارلار.
393
وَ قَالَ عليه السلام مُقَارَبَةُ النَّاسِ فِي أَخْلَاقِهِمْ أَمْنٌ مِنْ غَوَائِلِهِمْ
امام علی (علیه السلام) (جماعتله عینیلشمک، اويوشماق باره‌سینده) بويورموشدور:
خاصيّت و اخلاق جهتیندن جماعته ياخینلاشماق (ياشايیش طرزینده اونلار کیمی اولماق) اونلارین کینلریندن آماندا اولماقدیر (آماندا اولماغا سبب اولار. چونکی کیم دینه ضدّ اولمايان ایشلرده جماعتله اويوشسا، اونلار کیمی اولسا اونو سئورلر و قلبلرینده اونا قارشی کین ساخلامازلار).
394
وَ قَالَ عليه السلام لِبَعْضِ مُخَاطِبِيهِ- وَ قَدْ تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ يُسْتَصْغَرُ مِثْلُهُ عَنْ قَوْلِ مِثْلِهَا- لَقَدْ طِرْتَ شَكِيراً وَ هَدَرْتَ سَقْباً
و الشكير هاهنا أول ما ينبت من ريش الطائر قبل أن يقوى‏ و يستحصف و السقب الصغير من الإبل و لا يهدر إلا بعد أن يستفحل
امام علی (علیه السلام) اونونلا دانیشانلاردان بیری، اؤزوندن بؤيوک سؤز سؤيله‌يرکن (يئرسیز سؤز باره‌سینده) بويورموشدور:
قاناد چیخارمامیش اوچدون و کؤرپه ایکن نریلده‌دین. (خلاصه‌‌، بیزیم يانیمیزدا بئله سؤزلر دانیشماق سنه ياراشماز. ياخود سنین کیمیسی‌نین بئله بیر سؤز دئمه‌سی لايق دئيیل.
(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)
بورادا (اساس متنده‌کی) «الشَّكِيرُ» دن مقصد قوشون گوجلنه‌رک محکم‌لنندن قاباق چیخارتدیغی ایلک قانادیدیر. «السَّقْبُ» ایسه بؤيويه‌نه کیمی نریلده‌مه‌ين دوه بالاسی معناسیندادیر.
395
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ أَوْمَأَ إِلَى مُتَفَاوِتٍ خَذَلَتْهُ الْحِيَلُ
امام علی (علیه السلام) (هر ایشله مشغول اولماغین زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:
کیم مختلف ایشلرله مشغول اولسا (مختلف ایشلر گؤرمک ایسته‌سه) چاره قیلماق باجاریقلاری اونو ترک ائدرلر (او، قیلدیغی چاره‌لردن هئچ بیر نتیجه الده ائتمز و موفقیّت قازانماز).
396
وَ قَالَ عليه السلام وَ قَدْ سُئِلَ عَنْ مَعْنَى قَوْلِهِمْ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ- إِنَّا لَا نَمْلِكُ مَعَ اللَّهِ شَيْئاً وَ لَا نَمْلِكُ إِلَّا مَا مَلَّكَنَا فَمَتَى مَلَّكَنَا مَا هُوَ أَمْلَكُ بِهِ مِنَّا كَلَّفَنَا وَ مَتَى أَخَذَهُ مِنَّا وَضَعَ تَكْلِيفَهُ عَنَّا
امام علی علیه السلامدان «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلاّ بِاللهِ» «الله‌دان باشقا هئچ بیر قدرت و قوّه يوخدور» کلامی‌نین معناسینی سوروشارکن او حضرت بويورموشدور:
بیز الله‌لا بیرگه بیر شئيه مالک دئيیلیک (اونونلا شریک دئيیلیک) و او، بیزی مالک ائتمگینجه هئچ بیر شئيه (اندام، گوج، عاغیل و سایره) مالک اولموروق. بونا گؤره ده بیزی بیر شئيه مالک ائدنده - کی، اونون اؤزو بیزدن داها قاباق مالکدیر - بوينوموزا وظیفه‌‌ قويور (نَه‌يه‌سه امر ائدیر و يا نه‌دنسه چکیندیریر). همین شئيی (بیر شئيه گوجون چاتماسینی) بیزدن آلاندا ایسه، او باره‌ده‌کی وظیفه‌‌نی بوينوموزدان گؤتورور (همین شئي باره‌سینده بیزدن سورغو-سؤال ائتمه‌يه‌جک).
397
وَ قَالَ عليه السلام لِعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ رَحَمِهُ اللَّهُ- وَ قَدْ سَمِعَهُ يُرَاجِعُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ كَلَاماً- دَعْهُ يَا عَمَّارُ فَإِنَّهُ لَمْ يَأْخُذْ مِنَ الدِّينِ إِلَّا مَا قَارَبَتهُ مِنَ الدُّنْيَا وَ عَلَى عَمْدٍ لَبَّسَ عَلَى نَفْسِهِ لِيَجْعَلَ الشُّبُهَاتِ عَاذِراً لِسَقَطَاتِهِ
امام علی (علیه السلام) عمّار ابن ياسرین (رحمه الله علیه) مغيره ابن شعبه‌نین سؤزلرینه جواب وئرمه‌سینی ائشیدنده (دینی دنيا اوچون واسطه‌‌ ائتمیش شخصه اعتنا ائتمه‌مک باره‌سینده) اونا بويورموشدور:
ائي عمّار! مغيره‌نی اؤز اختیاریندا قوي (اونون سؤزلرینه اعتنا ائتمه). چونکی او، دیندن دنيانی اونا ياخینلاشدیران (دنياسینا خيری اولان و يارايان) شئيدن باشقا بیر شئي گؤتورمه‌يیب، اؤيرنمه‌يیب؛ قصداً (بیله‌رکدن) اؤزونو شبهه‌لره آتیب کی، اونلاری (حقّه و دوغرويا اوخشايان اَيریلیکلری) اؤز سهو و بودره‌مه‌لرینه بهانه گتیرسین.
398
وَ قَالَ عليه السلام مَا أَحْسَنَ تَوَاضُعَ الْأَغْنِيَاءِ لِلْفُقَرَاءِ طَلَباً لِمَا عِنْدَ اللَّهِ وَ أَحْسَنُ مِنْهُ تِيهُ الْفُقَرَاءِ عَلَى الْأَغْنِيَاءِ اتِّكَالًا عَلَى اللَّهِ
امام علی (علیه السلام) (الله‌ـا توکّل ائتمک و آرخالانماق باره‌سینده) بويورموشدور:
وارلیلارین الله يانیندا اولان ثوابی اله گتیرمک اوچون يوخسوللارا قارشی تواضعکار اولمالاری نئجه ده گؤزلدیر. اونلاردان گؤزل ایسه يوخسوللارین الله‌ـا آرخالاناراق وارلیلارا اعتناسیزلیقلاری و اَيیلمه‌مه‌لریدیر.
399
وَ قَالَ عليه السلام مَا اسْتَوْدَعَ اللَّهُ امْرَأً عَقْلًا إِلَّا لِيَسْتَنْقِذَهُ بِهِ يَوْماً مَا
امام علی (علیه السلام) (عاغلین خيری باره‌سینده) بويورموشدور:
الله عاغلی انساندا آنجاق اونا گؤره امانت قويوب (اونا باغیشلايیب) کی، انسانا گونلرین بیرینده اونون واسطه‌‌سی ایله (اونون گؤردويو تدبیرلرله دنيا فتنه-فسادلاریندان و يا اطاعت و بنده‌لیکله آخرت چتینلیکلریندن) نجات وئرسین.
400
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ صَارَعَ الْحَقَّ صَرَعَهُ
امام علی (علیه السلام) (حقّین باطله غلبه‌سی باره‌سینده) بويورموشدور:
کیم حقّ ایله ال به ياخا اولسا (ووروشاراق اونو آرادان آپارماق ایستسه)، حقّ اونو يئره وورار (محو ائدر. چونکی الله حقّین ياردیمچیسیدیر و هئچ کسین اونونلا ال به ياخا اولماق قدرتی يوخدور).

نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)

+ نوشته شده در  جمعه بیست و نهم فروردین 1393ساعت 5:21 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

نهج البلاغه نین تورکجه ترجمه سی (حکمتلی سؤزلر 10)

281

وَ قَالَ عليه السلام كَانَ لِي فِيمَا مَضَى أَخٌ فِي اللَّهِ وَ كَانَ يُعَظِّمُهُ فِي عَيْنِي صِغَرُ الدُّنْيَا فِي عَيْنِهِ وَ كَانَ خَارِجاً مِنْ سُلْطَانِ بَطْنِهِ فَلَا يَشْتَهِي مَا لَا يَجِدُ وَ لَا يُكْثِرُ إِذَا وَجَدَ وَ كَانَ أَكْثَرَ دَهْرِهِ صَامِتاً فَإِنْ قَالَ بَذَّ الْقَائِلِينَ وَ نَقَعَ غَلِيلَ السَّائِلِينَ وَ كَانَ ضَعِيفاً مُسْتَضْعَفاً فَإِنْ جَاءَ الْجِدُّ فَهُوَ لَيْثٌ عَادٍ وَ صِلُّ وَادٍ لَا يُدْلِي بِحُجَّةٍ حَتَّى يَأْتِيَ قَاضِياً وَ كَانَ لَا يَلُومُ أَحَداً عَلَى مَا يَجِدُ الْعُذْرَ فِي مِثْلِهِ حَتَّى يَسْمَعَ اعْتِذَارَهُ وَ كَانَ لَا يَشْكُو وَجَعاً إِلَّا عِنْدَ بُرْئِهِ وَ كَانَ يَفْعَلُ مَا يَقُولُ وَ لَا يَقُولُ مَا لَا يَفْعَلُ وَ كَانَ إِنْ غُلِبَ عَلَى الْكَلَامِ لَمْ يُغْلَبْ عَلَى السُّكُوتِ وَ كَانَ أَنْ يَسْمَعَ أَحْرَصَ مِنْهُ عَلَى أَنْ يَتَكَلَّمَ وَ كَانَ إِذَا بَدَهَهُ أَمْرَانِ نَظَرَ أَيُّهُمَا أَقْرَبُ إِلَى الْهَوَى فَخَالِفُهُ فَعَلَيْكُمْ بِهَذِهِ الْخَلَائِقِ فَالْزَمُوهَا وَ تَنَافَسُوا فِيهَا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِيعُوهَا فَاعْلَمُوا أَنَّ أَخْذَ الْقَلِيلِ خَيْرٌ مِنْ تَرْكِ الْكَثِيرِ

امام علی (علیه السلام) (گؤزل خاصيّتلره هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:

کئچمیش زمانلاردا منیم الله يولوندا (ابوذزر غفاری و يا عثمان ابن مضعون آدلی) بیر قارداش و دینداشیم وار ایدی کی، دنيانین اونون گؤزونده کیچیک اولماسی، اونو منیم گؤزومده بؤيودوردو. قارنی اونا حاکم دئيیلدی. بئله‌لیکله، تاپمادیغی شئيی آرزولامیر، تاپاندا ایسه اونو چوخ ایشلتمیردی. گونون چوخونو ساکت ایدی (دانیشمیردی)، دانیشاندا ایسه دانیشانلارا غالب گلیر (باشقاسی‌نین دانیشماسینا يئر قويموردو) و سوروشانلارین سوسوزلوقلارینی (علم سويوندان اولان موعظه و اؤيود-نصیحتله) ياتیرداردی. (الله‌ـا اطاعت و بنده‌لیک، جماعتله صبرلی‌لیک نتیجه‌سینده) ضعیفله‌میش، الدن دوشموشدو و اونو ضعیف سانیردیلار. آمّا (هر هانسی بیر ایشده) سعي و تلاش ائتمک زمانی چاتاندا غضبلی آسلان و چوخ زهرلی صحرا ایلانی (کیمی) ایدی. (ایشی مطلق يئرینه يئتیریر و يا دوشمنی مغلوب ائدیردی؛ بیری ایله مباحثه ائدنده صبرسیزلیک ائتمزدی. وقتیندن قاباق) قاضی‌نین يانینا گئدنه کیمی دلیل-ثبوت گتیرمزدی (دلیلینی قاضی‌نین يانینا گئتدیکدن سونرا آچیقلاياردی. بو، انسانین نظر و دوشونجه‌سی‌نین دوزلويونه بیر دلیلدیر)؛ بنزرینده بهانه يئری تاپدیغی ایشلرده، شخصین عذر و بهانه‌سینی ائشیتمگینجه هئچ کسی مذمّت ائتمزدی (و بو اصول، عدالت و انصافین ضرورتلریندندیر)؛ ساغالمايینجا (دچار اولدوغو) خسته‌لیکدن (هئچ کسه) شکایتلنمزدی (ساغالاندان سونرا دا شکایتلنمک اوچون دئيیل، باشینا گلنلردن خبردار ائتمک مقصدی ایله دئيردی). دئدیگینی ائدردی و ائتمه‌يه‌جگینی دئمزدی (چونکی دوزلوک و دوغرولوغو اؤز شعاری ائتمیشدی). اگر سؤزده اونا غالب گلیردیلرسه ده، سکوتدا مغلوب ائده بیلمیردیلر اونو. (يئرسیز دانیشیق و صحبتلرده ساکت ایدی.) دانیشماقدانسا قولاق آسماغا حریص ایدی (فايدالانماغی سؤيله‌مکدن اوستون توتاردی). اگر غفلتاً (دوشونولمه‌دن) اونا ایکی ایش اوز توتسايدی، اونلارین هانسی‌نین نفسی ایستگه داها ياخین اولماسینا باخار و اونونلا مخالفت ائدردی. اودور کی، سیز ده بو صفت و خصلتلره يیه‌له‌نین و اونلارا رغبت گؤسترین. اگر اونلارین هامیسینا گوجوز چاتمیرسا، بیلین کی، آزی اله گتیرمک چوخو ترک ائتمکدن داها ياخشیدیر. (بونا گؤره هئچ اولماسا همین خصوصیتلرین بعضیلرینه ده اولسا يیه‌له‌نین.)

282

وَ قَالَ عليه السلام لَوْ لَمْ يَتَوَعَّدِ اللَّهُ عَلَى مَعْصِيَتِهِ لَكَانَ يَجِبُ أَلَّا يُعْصَى شُكْراً لِنِعَمِهِ

امام علی (علیه السلام) (گناهی ترک ائتمک باره‌سینده) بويورموشدور:

اگر الله (انسانلاری پیغمبرلر واسطه‌‌سی ایله) اونا قارشی گناه و اطاعتسیزلیک ائتمکدن چکیندیرمه‌سه‌يدی ده، نعمتلرینه شکر اوچون اونا قارشی گناه ایشلتمه‌مک واجب اولاردی. (چونکی عاغیل باخیمیندان هم سؤز، هم ده عملله نعمته گؤره شکر ائتمک واجبدیر. بونا گؤره ده اطاعت و شکرون ضرورت و طلبلریندن اولان گناهین ترک ائدیلمه‌سی ده واجب اولاجاقدیر.)

283

وَ قَالَ عليه السلام وَ قَدْ عَزَّى الْأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ عَنِ ابْنٍ لَهُ يَا أَشْعَثُ إِنْ تَحْزَنْ عَلَى ابْنِكَ فَقَدِ اسْتَحَقَّتْ مِنْكَ ذَلِكَ الرَّحِمُ وَ إِنْ تَصْبِرْ فَفِي اللَّهِ مِنْ كُلِّ مُصِيبَةٍ خَلَفٌ يَا أَشْعَثُ إِنْ صَبَرْتَ جَرَى عَلَيْكَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْجُورٌ وَ إِنْ جَزِعْتَ جَرَى عَلَيْكَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْزُورٌ (يَا أَشْعَثُ ابْنُكَ) سَرَّكَ وَ هُوَ بَلَاءٌ وَ فِتْنَةٌ وَ حَزَنَكَ وَ هُوَ ثَوَابٌ وَ رَحْمَةٌ

امام علی (علیه السلام) (اؤز صحابه و يولداشلاری‌نین منافق سیمالاریندان اولموش) اشعث ابن قيسه، اولادی‌نین اؤلومونه گؤره باش ساغلیغی وئریب اونو صبر و دؤزوملولويه تشویق ائدرکن (دؤزومسوزلوک ائتمه‌مک باره‌سینده) بويورموشدور:

ائي اشعث! اگر اوغلونا (اونون اؤلومونه) گؤره کدرلنسن، (اونونلا) باغلیلیغینا گؤره غملنمگه حقلیسن (سنین اولادی‌نین اؤلومونه گؤره کدرلنمگین يئرسیز دئيیل). آمّا صبر ائتسن الله يانیندا هر بیر مصیبت و کدرین جانشینی (عوض و پاداشی) واردیر. ائي اشعث! اگر صبر ائتسن سنین باره‌نده قضا-قدر جاری اولاجاق و سن ثواب و پاداش آلاجاقسان، آمّا دؤزومسوزلوک ائتسن سنین باره‌نده ایلاهی حکم جاری اولاجاق و سن همین حالدا گناهکارسان. ائي اشعث! اوغلون (دنيايا گلن زمان) سنی شاد ائتدی، حال‌بوکی او، (سنین اوچون) بلا و چتینلیک ایدی و (اؤلومو ایله) سنی کدرلندیردی، حال‌بوکی (سنین اوچون) پاداش و مرحمت واردیر. (بونا گؤره ده اونون مصیبتینده صبرلی اولماغین داها مناسبدیر.)

284

وَ قَالَ عليه السلام عَلَى قَبْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه واله سَاعَةَ دُفِنَ إِنَّ الصَّبْرَ لَجَمِيلٌ إِلَّا عَنْكَ وَ إِنَّ الْجَزَعَ لَقَبِيحٌ إِلَّا عَلَيْكَ وَ إِنَّ الْمُصَابَ بِكَ لَجَلِيلٌ وَ إِنَّهُ قَبْلَكَ وَ بَعْدَكَ لَجَلَلٌ

امام علی (علیه السلام) الله‌ین پیغمبرینی (صل الله علیه و آله) دفن ائدن زمان او حضرتین قبری‌نین اوستونده (اونون وفاتی‌نین بؤيوک ایتکی اولماسی باره‌سینده) بويورموشدور:

صبر گؤزلدیر، آمّا سندن (آيریلماقدان) باشقا شئي اوچون، دؤزومسوزلوک پیسدیر، لاکن سنین (اؤلومون) اوچون يوخ!

سنه گؤره (سنین وفاتین سببیندن) يارانمیش غم-کدر بؤيوکدور؛ سندن قاباقکی و سندن سونراکی کدر (سن حضرتین غمینه نسبتده) آسان و کیچیکدیر.

285

وَ قَالَ عليه السلام لَا تَصْحَبِ الْمَائِقَ فَإِنَّهُ يُزَيِّنُ لَكَ فِعْلَهُ وَ يَوَدُّ أَنْ تَكُونَ مِثْلَهُ

امام علی (علیه السلام) (آخماقلا يولداشلیق ائتمگین زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:

آخماقلا يولداشلیق ائتمه. چونکی او (اؤز عاغیلسیزلیغی اوجباتیندان) ایشینی سنین نظرینده بزه‌يیب گؤزللشدیریر و سنین ده اونون کیمی اولماغینی (اونون آخماقلیقلارینا تابع اولماغینی) ایسته‌يیر.

286

وَ قَدْ سُئِلَ عَنْ مَسَافَةِ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ فَقَالَ عليه السلام مَسِيرَةُ يَوْمٍ لِلشَّمْسِ

امام علی علیه السلامدان شرقله غرب آراسینداکی مسافه‌نین نه قدر اولماسینی سوروشدولار. او حضرت (اونلارین آراسینداکی مسافه‌نین معيّن‌لشدیریلمه‌سی باره‌سینده بئله) بويوردو:

گونشین بیر گونلوک حرکت و فیرلانماسی مقداریندا!

287

وَ قَالَ عليه السلام أَصْدِقَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ وَ أَعْدَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ فَأَصْدِقَاؤُكَ صَدِيقُكَ وَ صَدِيقُ صَدِيقِكَ وَ عَدُوُّ عَدُوِّكَ وَ أَعْدَاؤُكَ عَدُوُّكَ وَ عَدُوُّ صَدِيقِكَ وَ صَدِيقُ عَدُوِّكَ

امام علی (علیه السلام) (دوست و دوشمن باره‌سینده) بويورموشدور:

دوستلارین دا اوچدور، دوشمنلرین ده: دوستلارین سنین اؤز دوستون، دوستونون دوستو و دوشمنی‌نین دوشمنیدیر. دوشمنلرین ایسه سنین اؤز دوشمنین، دوستونون دوشمنی و دوشمنی‌نین دوستودور.

288

وَ قَالَ عليه السلام لِرَجُلٍ رَآهُ يَسْعَى عَلَى عَدُوٍّ لَهُ بِمَا فِيهِ إِضْرَارٌ بِنَفْسِهِ إِنَّمَا أَنْتَ كَالطَّاعِنِ نَفْسَهُ لِيَقْتُلَ رِدْفَهُ

امام علی (علیه السلام) گؤردو کی، بیر کیشی دوشمنینه زیان وورماق اوچون ائله بیر ایشده سعي و تلاش ائدیر کی، اؤزونه زیان وورور. (زیان وورماغین مذمّتینده) بويوردو:

سن ترکینه مینمیش شخصی اؤلدورمک اوچون اؤزونه نیزه باتیران کس کیمیسن.

289

وَ قَالَ عليه السلام مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ

امام علی (علیه السلام) (اؤيود-نصیحت قبول ائتمه‌مک باره‌سینده) بويورموشدور:

(روزگار و اؤيود وئرنلردن گؤتورولمه‌لی) عبرت و اؤيودلر نه قدر ده چوخدور، اؤيود قبول ائتمک ایسه نه قدر ده آز!

290

وَ قَالَ عليه السلام مَنْ بَالَغَ فِي الْخُصُومَةِ أَثِمَ وَ مَنْ قَصَّرَ فِيهَا ظُلِمَ وَ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَتَّقِيَ اللَّهَ مَنْ خَاصَمَ

امام علی (علیه السلام) (دعوا-دالاشین مذمّتینده) بويورموشدور:

چکیشمه و دعوا-دالاش مسیرینده چالیشاراق اصرارلی اولان کس گناه ائدیب. اوندا سهلنکارلیق و تمکینلی‌لیک گؤسترن ایسه ظلمه معروض قالار. (باشقاسی ایله) دعوا-دالاش ائدن کس (دعوا-دالاش اثناسیندا گناهدان اوزاق اولوب) پرهیزکار اولا بیلمز. (چونکی دعوا-دالاشدا تقوا و پرهیزکارلیغین ضرورتلریندن اولان عدالتلی‌لیک و حدّی آشماماق چتیندیر.)

291

وَ قَالَ عليه السلام مَا أَهَمَّنِي ذَنْبٌ أُمْهِلْتُ بَعْدَهُ حَتَّى أُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ (وَ أَسْأَلُ اللَّهَ الْعَافِيَةَ(

امام علی (علیه السلام) (تؤبه ائتمگه هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:

او گناه کی، اوندان سونرا ایکی رکعت نماز قیلماق و الله‌دان اونو (او گناهی) باغیشلاماسینی ایسته‌مک مقداریندا فرصت تاپدیم (غفلتاً اؤلمه‌دیم)، منی کدرلندیرمه‌دی.

292

وَ سُئِلَ عليه السلام كَيْفَ يُحَاسِبُ اللَّهُ الْخَلْقَ عَلَى كَثْرَتِهِمْ فَقَالَ عليه السلام كَمَا يَرْزُقُهُمْ عَلَى كَثْرَتِهِمْ فَقِيلَ كَيْفَ يُحَاسِبُهُمْ وَ لَا يَرَوْنَهُ فَقَالَ عليه السلام كَمَا يَرْزُقُهُمْ وَ لَا يَرَوْنَهُ

امام علی علیه السلامدان سوروشورلار کی: الله بو قدر چوخ مخلوقلا (قیامت گونو) نئجه حساب آپاراجاق و سورغو- سؤال ائده‌جکدیر؟ او حضرت (الله‌ین هر شئيه قادر اولماسی باره‌سینده بئله) بويوردو:

بو قدر چوخلوقلا اونلارا روزی وئردیگی کیمی! سوروشدولار: اونلار اونو گؤرمه‌يه-گؤرمه‌يه اونلارلا نئجه سورغو-سؤال آپاراجاق؟ بويوردو: اونلار اونو گؤرمه‌يه-گؤرمه‌يه اونلارا روزی وئردیگی کیمی!

293

وَ قَالَ عليه السلام رَسُولُكَ تَرْجُمَانُ عَقْلِكَ وَ كِتَابُكَ أَبْلَغُ مَا يَنْطِقُ عَنْكَ

امام علی (علیه السلام) (خبر گؤندرمک باره‌سینده) بويورموشدور:

سنین قاصدین (باشقاسی اوچون) سنین عاغلینی بَيان ائدیر. (بونا گؤره ده گرک زیرک و بیلیکلی اولسون کی، سنین مقصدینی شیرین کلمه و دولغون سؤزلرله مقابل طرفی باشا سالا بیلسین.) هابئله سنین مکتوبون سنین طرفیندن دانیشان اَن يئترلی شئيدیر. (او، سنین دیلین کیمیدیر. آرتیق-اسکیک دانیشاراق چتینلیکلره دچار اولماق و محوه گتیریب چیخارماق احتیمالی اولان ائلچی کیمی دئيیل.)

294

وَ قَالَ عليه السلام مَا الْمُبْتَلَى الَّذِي قَدِ اشْتَدَّ بِهِ الْبَلَاءُ بِأَحْوَجَ إِلَى الدُّعَاءِ مِنَ الْمُعَافَى الَّذِي لَا يَأْمَنُ الْبَلَاءَ

امام علی (علیه السلام) (دعا ائتمگه هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:

درد-غمین چتینلیگه سالمیش اولدوغو گرفتار کس، دعايا بلا و درددن آماندا اولمايان ساغلام شخصدن داها محتاج دئيیل. (عکسینه، اونلارین هر ایکیسی الله‌ـا دعا ائدیب اوندان کؤمک ایسته‌مگه محتاجدیرلار. بیری ساغالماسینی، دیگری ایسه ساغلاملیغی‌نین دواملی اولماسینی ایسته‌مگه محتاجدیر.)

295

وَ قَالَ عليه السلام النَّاسُ أَبْنَاءُ الدُّنْيَا وَ لَا يُلَامُ الرَّجُلُ عَلَى حُبِّ أُمِّهِ

امام علی (علیه السلام) (دنياپرستلرین مذمّتینده) بويورموشدور:

انسانلار دنيانین اوغوللاریدیر و کیشینی آناسینی سئومگه گؤره مذمّت ائتمزلر. (بو او سؤزه اوخشايیر کی: «پیس عمل و چیرکین ایشلر فلان کسین طبیعتینه چئوریلدیگی اوچون اونو مذمّت ائتمزلر.»)

296

وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ الْمِسْكِينَ رَسُولُ اللَّهِ فَمَنْ مَنَعَهُ فَقَدْ مَنَعَ اللَّهَ وَ مَنْ أَعْطَاهُ فَقَدْ أَعْطَى اللَّهَ

امام علی (علیه السلام) (احتیاجلی‌لارا ال توتماق باره‌سینده) بويورموشدور:

يوخسول و فقیر الله‌ین ائلچیسیدیر. (چونکی الله‌ین اونو روزیدن آز بهره‌لندیرمه‌سی بونا اوخشايیر کی، وارلی و امکانلی بنده‌سینی اؤز ائلچیسی ایله سیناماق اوچون يوخسولو اونون يانینا گؤندریب.) بونا گؤره ده اونو (يوخسولو) محروم ائدن (اونا کؤمک ائتمه‌ين) الله‌ی محروم ائدیب (اونون، وارلیلارین يوخسوللارا کؤمک ائتمه‌لری‌نین ضروری‌لیگی گؤستریشینه عمل ائتمه‌يیب.) اونا (يوخسولا) بیر شئي وئرن ایسه الله‌ـا وئریب (اونون گؤستریشینه عمل ائدیب).

297

وَ قَالَ عليه السلام مَا زَنَى غَيُورٌ قَطُّ

امام علی (علیه السلام) (زنا باره‌سینده) بويورموشدور:

غیرتلی شخص هئچ وقت زنا ائتمز. (او، کیمینسه اونون ياخینلاری ایله زنا ائتمه‌سینی قبول ائتمه‌دیگی کیمی، غیرتی، اونون اؤزونون ده اونا حرام اولان قادینلا ياخینلیق ائتمه‌سینه اجازه وئرمیر.)

298

وَ قَالَ عليه السلام كَفَى بِالْأَجَلِ حَارِساً

امام علی (علیه السلام) (عمرون باشا چاتماسی باره‌سینده) بويورموشدور:

(انسانی هر بیر حادثه‌‌دن) قوروماق اوچون أجل (عمرون سونا چاتما مدتی) کفایتدیر. (أجل چاتمايینجا هئچ کسین اؤلمه‌مه‌سی بونا بنزه‌يیر کی، أجل اونون قورويوجوسودور.)

299

وَ قَالَ عليه السلام يَنَامُ الرَّجُلُ عَلَى الثُّكْلِ وَ لَا يَنَامُ عَلَى الْحَرَبِ

و معنى ذلك أنه يصبر على قتل الأولاد و لا يصبر على سلب الأموال.

امام علی (علیه السلام) (مال و ثروته باغلیلیق باره‌سینده) بويورموشدور:

انسان اولاد اؤلومونده ياتار (صبر ائدر)، مال و ثروتی‌نین اوغورلانماسیندا ایسه ياتماز (دؤزومسوزلوک ائده‌رک چالیشار)!

(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)

بو کلامین معناسی بودور کی، انسان اولادلاری‌نین اؤلدورولمه‌سینه صبر ائدیر، ثروتی‌نین اوغورلانماسینا ایسه صبر ائتمیر. (چونکی اؤلومدن سونرا اولادین قايیتماسی ممکن دئيیل، وار-دؤلتین قايیتماسی ایسه ممکندور.)

300

وَ قَالَ عليه السلام مَوَدَّةُ الْآبَاءِ قَرَابَةٌ بَيْنَ الْأَبْنَاءِ وَ الْقَرَابَةُ أَحْوَجُ إِلَى الْمَوَدَّةِ مِنَ الْمَوَدَّةِ إِلَى الْقَرَابَةِ

امام علی (علیه السلام) (دوستلوق باره‌سینده) بويورموشدور:

آتالارین دوستلوغو (دوستلوقلاری‌نین اثری) اوغوللار آراسیندا قوهوملوقدور (قوهوملوق کیمیدیر. چونکی اوغوللار آتالاری آراسیندا اولان دوستلوق و دوشمن‌چیلیگی ارث آپاریرلار و اونلارین بیر-بیرلرینه کؤمک ائتمه‌لری‌نین کؤکو دوستلوقدور و قوهوملوق اونون عامللریندندیر). و (بونا گؤره ده) قوهوملوق دوستلوغا، دوستلوغون قوهوملوغا احتیاجلی اولماسیندان داها محتاجدیر. (ابن ابی الحدید بورادا بئله يازیر: بیریندن سوروشورلار کی: «قارداشینی چوخ ایسته‌يیرسن، يوخسا دوستونو؟ دئيیر: اگر دوست اولسا قارداشیمی.»)

301

وَ قَالَ عليه السلام اتَّقُوا ظُنُونَ الْمُؤْمِنِينَ فَإِنَّ اللَّهَ جَعَلَ الْحَقَّ عَلَى أَلْسِنَتِهِمْ

امام علی (علیه السلام) (مؤمنین زیرکلیگی باره‌سینده) بويورموشدور:

مؤمنلرین گمانلاریندان چکی‌نین (اونا اهمیّت وئرین). چونکی الله حقّ و دوزلويو اونلارین دیللرینده قويوب.

302

وَ قَالَ عليه السلام لَا يَصْدُقُ إِيمَانُ عَبْدٍ حَتَّى يَكُونَ بِمَا فِي يَدِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ أَوْثَقَ مِنْهُ بِمَا فِي يَدِهِ

امام علی (علیه السلام) (الله‌ـا توکّل ائتمک باره‌سینده) بويورموشدور:

بنده‌نین عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله‌ین (قدرت) الینده اولان شئيه آرخايین‌چیلیق و اینامی، اؤز الینده اولان شئيه اینامیندان چوخ اولمايینجا، اونون ایمانی دوغرو دئيیل.

303

وَ قَالَ عليه السلام لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَ قَدْ كَانَ بَعَثَهُ إِلَى طَلْحَةَ وَ الزُّبَيْرِ لَمَّا جَاءَ إِلَى الْبَصْرَةِ يُذَكِّرُهُمَا شَيْئاً قَدْ سَمِعَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّه‏ صلى الله عليه واله فِي مَعْنَاهُمَا فَلَوَى عَنْ ذَلِكَ فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ إِنِّي أُنْسِيتُ ذَلِكَ الْأَمْرَ إِنْ كُنْتَ كَاذِباً فَضَرَبَكَ اللَّهُ بِهَا بَيْضَاءَ لَامِعَةً لَا تُوَارِيهَا الْعِمَامَةُ

يعني البرص فأصاب أنسا هذا الداء فيما بعد في وجهه فكان لا يرى إلا مبرقعا

امام علی (علیه السلام) بصره‌يه گلنده (حضرت پیغمبرین صحابه‌لریندن اولموش و رجال عالملری‌نین مذمّت ائتدیکلری) انس ابن مالکی طلحه و زبيرین يانینا گؤندردی کی، (او حضرتین يانیندا) الله‌ین پیغمبریندن (صل الله علیه و آله) اونلارین باره‌سینده ائشیتدیگی سؤزو («سیز طلحه و زبیر علی ایله جنگ ائده‌جکسیز و اونا قارشی ظالمسیز» حدیثینی) اونلارین يادینا سالسین. انس ایسه بو باره‌ده شهادت وئرمکدن بويون قاچیردی و او حضرتین يانینا گلنده دئدی: پیغمبرین او سؤزو منیم يادیمدان چیخیب. حضرت (اونا قارغیش ائده‌رک) بويوردو:

اگر يالان دئيیرسنسه، الله سنه ائله بیر پارلاق آغلیق وورسون کی، عمّامه و چالما اونو اؤرتمه‌سین (سنین اوزونه ائله آغ لکه‌لر سالسین کی، عمّامه اونو جماعتین گؤزوندن گیزله‌ده بیلمه‌سین.

(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)

همین آغلیقدان مقصد قوتورلوقدور کی، اوندان سونرا انسین هر ایکی اوزونده ظاهر اولدو و او، (خجالتیندن ائل آراسیندا) آنجاق روبند ایله گؤرونوردو.

304

وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ لِلْقُلُوبِ إِقْبَالًا وَ إِدْبَاراً فَإِذَا أَقْبَلَتْ فَاحْمِلُوهَا عَلَى النَّوَافِلِ وَ إِذَا أَدْبَرَتْ فَاقْتَصِرُوا بِهَا عَلَى الْفَرَائِضِ

امام علی (علیه السلام) (واجباتا اهمیّت وئرمک باره‌سینده) بويورموشدور:

قلبلرین اوز توتما و اوز دؤندرمه‌لری (حاضرلیق و ازگینلیکلری) واردیر. بونا گؤره ده اوز توتما زمانی اونلاری (واجباتدان علاوه‌‌) مستحبّیلری ده يئرینه يئتیرمگه وادار ائدین. اوز دؤندرنده ایسه واجباتین يئرینه يئتیریلمه‌سی ایله کفایتله‌نین. (چونکی واجباتی هئچ بیر حالدا، حتی انسانین قلبی اؤزونو الله درگاهیندا لازمی سویّه‌ده حسّ ائتمسه بئله ترک ائتمک اولماز.)

305

وَ قَالَ عليه السلام فِي الْقُرْآنِ نَبَأُ مَا قَبْلَكُمْ وَ خَبَرُ مَا بَعْدَكُمْ وَ حُكْمُ مَا بَيْنَكُمْ

امام علی (علیه السلام) (قرآنی اوخوماغا و درک ائتمگه تشویق ائده‌رک) بويورموشدور:

سیزدن قاباق اولانلارین خبری (کئچمیشلرین احوالاتلاری)، سیزدن سونرا اولاجاق شئيلرین (قبر، برزخ و قیامتین نئجه‌لیگی) خبری و سیزین آرازدا اولانلارین (واجب، حرام، مستحب، مکروه و مباح شئيلرین) حکمو قرآندادیر.

306

وَ قَالَ عليه السلام رُدُّوا الْحَجَرَ مِنْ حَيْثُ جَاءَ فَإِنَّ الشَّرَّ لَا يَدْفَعُهُ إِلَّا الشَّرُّ

امام علی (علیه السلام) (شرعین گئری قايتاریلماسی باره‌سینده) بويورموشدور: داشی گلدیگی يئره قايتارین. (پیسلیگی، حدّی آشماماق و دینین حکملرینه ضدّ اولماماسی شرطی ایله اؤز مثلی ایله جزالاندیرین، عوض چیخین.) چونکی شر و پیسلیگی شردن باشقا بیر شئي آرادان آپارماز.

307

وَ قَالَ عليه السلام لِكَاتِبِهِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ أَلِقْ دَوَاتَكَ وَ أَطِلْ جِلْفَةَ قَلَمِكَ وَ فَرِّجْ بَيْنَ السُّطُورِ وَ قَرْمِطْ بَيْنَ الْحُرُوفِ فَإِنَّ ذَلِكَ أَجْدَرُ بِصَبَاحَةِ الْخَطِّ

امام علی (علیه السلام) (صحابه‌لری‌نین خاصلاریندان، شیعه‌لری‌نین لياقتلیلریندن و او حضرته تابع اولانلاردان اولموش) کاتبی، عبید الله ابن ابو رافعه (خطّین گؤزللیگی باره‌سینده) بويورموشدور:

مرکّب قابینی (اوندا اولان رنگی توز-تورپاق و چیرکدن) تمیزله، قلمی‌نین اوجونو اوزون ائت (کی، مرکّب اوندان کاغذ اوستونه ياخشی آخسین)، سطرلرین آراسینی گئنیش گؤتور و حرفلری بیر-بیرینه ياخین ياز کی، بو اصول خطّین گؤزللیگی اوچون داها اويغون و مناسبدیر.

308

وَ قَالَ عليه السلام أَنَا يَعْسُوبُ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمَالُ يَعْسُوبُ الْفُجَّارِ

و معنى ذلك أن المؤمنين يتبعونني و الفجار يتبعون المال كما تتبع النحل يعسوبها و هو رئيسها

امام علی (علیه السلام) (اؤز مقامی باره‌سینده) بويورموشدور:

من مؤمنلرین باشچیسی و رهبری‌يم، مال و ثروت ایسه پیس عمللیلرین رهبریدیر.

(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)

بو کلامین معناسی بودور کی، بال آریسی اؤز باشچی‌سینا تابع اولدوغو کیمی مؤمنلر ده منه تابعدیرلر، پیس عمللیلر ایسه وار-دؤلته.

309

وَ قَالَ لَهُ عَلَيْهِ السَّلَامُ بَعْضُ الْيَهُودِ مَا دَفَنْتُمْ نَبِيَّكُمْ حَتَّى اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ فَقَالَ لَهُ إِنَّمَا اخْتَلَفْنَا عَنْهُ لَا فِيهِ وَ لَكِنَّكُمْ مَا جَفَّتْ أَرْجُلُكُمْ مِنَ الْبَحْرِ حَتَّى قُلْتُمْ لِنَبِيِّكُمْ اجْعَلْ لَنا إِلهاً كَما لَهُمْ آلِهَةٌ فقالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ

یهودیلردن بیری امام علی علیه السلاما دئدی: سیز (مسلمانلار) پیغمبریزی تورپاغا تاپشیرمامیش اونون باره‌سینده اختلاف و ضدّیته دوشدوز. حضرت، (یهودیلرین مذمّتینده) اونا بئله بويوردو:

بیز اونون باره‌سینده دئيیل، اوندان اولان شئي باره‌سینده (اونون امّتینده جانشین‌لیک مسئله‌‌سینه گؤره) اختلافا دوشدوک. (اونون پیغمبرلیگی، الله‌ین بیرلیگی و بويوردوقلاری باره‌سینده فکر آيریلیغیمیز يوخ ایدی.) آمّا سیزین آياغیزین دنیز سويوندان اولان ياشلیغی قورومامیش (الله سیز یهودیلری فرعونچولاردان نجات وئره‌رک دنیزی سیزین اوچون ياراندا و سیز اورادان کئچنده، فرعونچولاری ایسه سودا باتیراندا، بوتون بو توحید نشانه‌لرینی گؤرمگیزه باخماياراق، دنیزین ساحلینه چاتیب اورادا بوتلره پرستش ائدن بیر دسته‌نی گؤرن کیمی نادانلیق و اطاعتسیزلیک سببیندن) اؤز پیغمبریزه (حضرت موسی علیه السلاما) دئدیز: «اجْعَل لَّنَا إِلَـهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ» (اعراف-138) «بیزیم اوچون اونلارینکی کیمی (گؤرونن) بیر تانری دوزلت. موسی دئدی: سیز دوغرودان دا چوخ نادان بیر طایفاسیز (و آزغینلیغا غرق اولوبسوز کی، بو قدر توحید نشانه و علامتی گؤرمگیزه باخماياراق، يئنه ده بو جور ياراماز سؤزلر دانیشیرسیز.).»

310

وَ قِيلَ لَهُ عَلَيْهِ السَّلَامُ بِأَيِّ شَيْ‏ءٍ غَلَبْتَ الْأَقْرَانَ فَقَالَ مَا لَقِيتُ أَحَدًا إِلَّا أَعَانَنِي عَلَى نَفْسِهِ

يومئ بذلك إلى تمكن هيبته في القلوب

امام علی علیه السلاما دئدیلر کی: (دؤيوشلرده) ایگیدلره نه ایله غالب گلدین (اونلاری نئجه خوار ائتدین و يا اؤلدوردون)؟ او حضرت (اؤز هيبتی و جماعتین اوندان قورخماسی باره‌سینده بئله) بويوردو:

(دؤيوشده) قارشیلاشدیغیم هر بیر کس منه اؤز زیانینا (اونو اؤلدورمگیمه) کؤمک ائدیردی.

(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)

حضرت بو سؤزو ایله اؤزونون هيبت و قورخوسونون قلبلرده يئر آلماسینا (کی، ایگیدلر اونا گؤره اؤزلرینی ایتیره‌رک مغلوب اولوردولار) ایشاره ائدیب.

311

وَ قَالَ عليه السلام لِابْنِهِ مُحَمَّدِ ابْنِ الْحَنَفِيَّةِ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكَ الْفَقْرَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْهُ فَإِنَّ الْفَقْرَ مَنْقَصَةٌ لِلدِّينِ مَدْهَشَةٌ لِلْعَقْلِ دَاعِيَةٌ لِلْمَقْتِ

امام علی (علیه السلام) اوغلو محمّد ابن حنفیه‌يه (فقیرلیک و يوخسوللوغون مذمّتینده) بويورموشدور:

ائي اوغلوم! سنین اوچون يوخسوللوقدان قورخورام (کی، مبادا يوخسوللوق اوجباتیندان جماعتا تاماح الی آچاراق الله‌ین وئردیگینه راضی اولماياسان). بونا گؤره ده اوندان (اونون شرعیندن) الله‌ـا پناه آپار کی، يوخسوللوق دینده مغلوبیت و نقصان يئریدیر. (چونکی يوخسوللوق انسانی خيانته، يالان دانیشماغا، آلچاقلیغا و حقّه کؤمک گؤسترمه‌مگه وادار ائده بیلر و بونلار دینده نقصاندیر.) هابئله عاغلین سرگردانلیق يئریدیر (چونکی صبرسیز يوخسول دوز يولو ایتیرر و گؤره‌جگی ایش باره‌سینده عاغلی چاش-باش، دوشونجه‌سی سرگردان قالار). او هم ده دوشمنچیلیگه سبب اولار.

312

وَ قَالَ عليه السلام لِسَائِلٍ سَأَلَهُ عَنْ مُعْضِلَةٍ سَلْ تَفَقُّهاً وَ لَا تَسْأَلْ تَعَنُّتاً فَإِنَّ الْجَاهِلَ الْمُتَعَلِّمَ شَبِيهٌ بِالْعَالِمِ وَ إِنَّ الْعَالِمَ الْمُتَعَسِّفَ شَبِيهٌ بِالْجَاهِلِ )الْمُتَعَنِّتِ(

امام علی (علیه السلام) (سیناق و امتحان ائتمک مقصدی ایله) او حضرتدن چتین و آغیر بیر سؤال سوروشموش شخصه (بیلن شخصدن سؤال سوروشماق اصولو باره‌سینده) بويورموشدور:

چتینلیگه سالماق اوچون دئيیل، باشا دوشمک و اؤيرنمک اوچون سوروش. چونکی علم اؤيرنن نادان، عالمه اوخشايیر (چونکی علم اله گتیرمگه حاضرلاشیب و دوز يولا آياق باسیب). آزغینلیغا قدم باسان (باشقاسینا غالب گلمک و اوستونلوک اله گتیرمک ایسته‌ين) عالم ایسه نادانا بنزه‌يیر (چونکی او دا نادان کیمی لايق اولمادیغی شئيی طلب ائدیر).

313

وَ قَالَ عليه السلام لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ وَ قَدْ أَشَارَ عَلَيْهِ فِي شَيْ‏ءٍ لَمْ يُوَافِقْ رَأْيَهُ لَكَ أَنْ تُشِيرَ عَلَيَّ وَ أَرَى فَإِنْ عَصَيْتُكَ فَأَطِعْنِي

امام علی (علیه السلام) عبدالله ابن عباس او حضرته نظری ایله اويغون اولمايان مصلحت وئرن زمان (انسانین اؤز امامینا تابع اولماسی باره‌سینده) بويورموشدور:

سن گرک (مصلحت يولو ایله) منه یول گؤستره‌سن و من اؤز نظر و دوشونجم ایله اونا باخام. آمّا اگر (سنین مصلحتی‌نین سهو اولماسینی بیلیب) سنه تابع اولماسام، سن منه تابع اول.

314

وَ رُوِيَ أَنَّهُ عليه السلام لَمَّا وَرَدَ الْكُوفَةَ قَادِماً مِنْ صِفِّينَ مَرَّ بِالشِّبَامِيِّينَ فَسَمِعَ بُكَاءَ النِّسَاءِ عَلَى قَتْلَى صِفِّينَ وَ خَرَجَ إِلَيْهِ حَرْبُ بْنُ شُرَحْبِيلَ الشِّبَامِيِّ وَ كَانَ مِنْ وُجُوهِ قَوْمِهِ فَقَالَ عليه السلام لَهُ أَ تَغْلِبُكُمْ نِسَاؤُكُمْ عَلَى مَا أَسْمَعُ أَ لَا تَنْهَوْنَهُنَّ عَنْ هَذَا الرَّنِينِ وَ أَقْبَلَ حَرْبٌ يَمْشِي مَعَهُ وَ هُوَ عليه السلام رَاكِبٌ فَقَالَ له ارْجِعْ فَإِنَّ مَشْيَ مِثْلِكَ مَعَ مِثْلِي فِتْنَةٌ لِلْوَالِي وَ مَذَلَّةٌ لِلْمُؤْمِنِ

نقل ائدیلیب کی، امام علی (علیه السلام) صفّیندن (ساواشدان) قايیدیب کوفه‌يه گلن زمان (عرب قبیله‌لریندن بیری اولان) «شبامیّین»ین يانیندان کئچنده آروادلارین صفّین (محاربه‌سی‌نین) اؤلولرینه آغلامالارینی ائشیتدی. اؤز قبیله‌سی‌نین بؤيوکلریندن اولان «حرب ابن شرحبیل شبامیّ» حضرتین يانینا گلدی. امام علی (علیه السلام) (آروادلارین محاربه‌‌ زمانی شیون قوپارمالاری‌نین مذمّتینده) اونا بئله بويوردو:

آروادلاریز ائشیتدیگیم بو آغلاماقلاری ایله سیزه آغالیق ائدیرلر؟ اونلارین بو ناله و فريادلاری‌نین قارشیسینی آلمیرسیز؟ (بونون قارشیسینی آلمالیسیز. چونکی بئله بیر وضعیّتده اونلارین آغلاياراق ناله ائتمه‌لری کیشیلرین ساواشدان قورخمالارینا سبب و اونلارین دؤيوشه گئتمه‌لرینه مانع اولور.)

حرب ایسته‌دی کی، مرکبده اولان او حضرتین يانی ایله پیادا گئتسین. امام (علیه السلام) (جاه-جلال سئومگین زیانی باره‌سینده) اونا بويوردو: قايیت! سنین کیمیسی‌نین منیم کیمیسی ایله پیادا گلمگی حاکم اوچون بلا و چتینلیک، مؤمن اوچون ایسه ذلت و خوارلیقدیر. (حاکم اوچون اونا گؤره بلا و چتینلیکدیر کی، بو ایش اونا ایلاهی عذاب و جزايا سبب اولان غرور و تکبّرلولوک گتیریر. مؤمنین ده بیر مرکبین يانی ایله پیادا گئتمه‌سی خوارلیقدیر. چتینلیک و بلايا، ائله‌جه ده خوارلیغا سبب اولان هر بیر شئيی ترک ائتمک ایسه واجبدیر.)

315

وَ قَالَ عليه السلام وَ قَدْ مَرَّ بِقَتْلَى الْخَوَارِجِ يَوْمَ النَّهْرَوَانِ بُؤْساً لَكُمْ لَقَدْ ضَرَّكُمْ مَنْ غَرَّكُمْ فَقِيلَ لَهُ مَنْ غَرَّهُمْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَ الشَّيْطَانُ الْمُضِلُّ وَ الْأَنْفُسُ الْأَمَّارَةُ بِالسُّوءِ غَرَّتْهُمْ بِالْأَمَانِيِّ وَ فَسَحَتْ لَهُمْ فِى الْمَعَاصِي وَ وَعَدَتْهُمُ الْإِظْهَارَ فَاقْتَحَمَتْ بِهِمُ النَّارَ

امام علی (علیه السلام) نهروان ساواشیندا خوارجین اؤلولری‌نین يانیندان کئچن زمان (اونلارین مذمّتینده بئله) بويوردو:

چکین جزازی کی، سیزی آلدادان کس زیان ووردو سیزه! دئدیلر: ائي امیر المؤمنین، کیم آلداتدی اونلاری؟ بويوردو: آزدیران شیطان و پیسلیگه امر ائدن نفسلر. پیسلیگه امر ائدن نفس اونلاری آرزولارلا آلداتدی، اونلارا اطاعتسیزلیک يولونو آچدی و (جنگده) غلبه قازانماغی وعد ائتدی اونلارا. بئله‌لیکله، اونلاری چتینلیکله اودا آتدی (ابدی عذابا دچار ائتدی).

316

وَ قَالَ عليه السلام اتَّقُوا مَعَاصِيَ اللَّهِ فِي الْخَلَوَاتِ فَإِنَّ الشَّاهِدَ هُوَ الْحَاكِمُ

امام علی (علیه السلام) (گناهلاردان اوزاق اولماغا هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:

خلوتلرده (ده) الله‌ـا قارشی گناه ائتمکدن چکین. چونکی شاهد، حکم ائده‌نین اؤزودور. (اگر گیزلینده گناه ائدیلسه و شاهد اولماسا الله هم شاهددیر، هم ده حکم ائدن. حکم ائدن اؤزو شاهد اولاندا ایسه اونون باشقالاری‌نین شاهدلیگینه احتیاجی اولمور.)

317

وَ قَالَ عليه السلام لَمَّا بَلَغَهُ قَتْلُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُ‏ إِنَّ حُزْنَنَا عَلَيْهِ عَلَى قَدْرِ سُرُورِهِمْ بِهِ إِلَّا أَنَّهُمْ نَقَصُوا بَغِيضاً وَ نَقَصْنَا حَبِيباً

محمّد ابن ابو بکرین (الله اوندان راضی اولسون) (مصرده معاويه‌نین قوشونونون الی ایله) اؤلدورولمه‌سی خبری امام علی علیه السلاما چاتاندا (او حضرت اونون اوچون تأسفلنمک و کدرلنمک باره‌سینده بئله) بويوردو:

بیزیم اونون اوچون اولان کدریمیز اونلارین اونا گؤره (اونون اؤلدورولمه‌سینه گؤره) اولان سئوینجلری مقداریندادیر. (اونون باره‌سینده بیزیم کدریمیزین و اونلارین سئوینجلری‌نین چوخلوغو برابردیر.) آمّا (بیزیمله اونلار آراسینداکی فرق بودور کی،) اونلار بیر دوشمنی آزالتدیلار، بیز ایسه بیر دوستو الدن وئردیک.

318

وَ قَالَ عليه السلام الْعُمْرُ الَّذِي أَعْذَرَ اللَّهُ فِيهِ إِلَى ابْنِ آدَمَ سِتُّونَ سَنَةً

امام علی (علیه السلام) (بهانه‌نی قبول ائتمک باره‌سینده) بويورموشدور:

الله‌ین آدم اولادی‌نین عذر و بهانه‌سینی قبول ائتدیگی ياش حدّی آلتمیش ياشدیر.

319

وَ قَالَ عليه السلام مَا ظَفِرَ مَنْ ظَفِرَ الْإِثْمُ بِهِ وَ الْغَالِبُ بِالشَّرِّ مَغْلُوبٌ

امام علی (علیه السلام) (الله‌دان باشقاسی‌نین يولوندا غلبه قازانماغین مذمّتینده) بويورموشدور:

گناهین غالب گلدیگی کس ظفر چالمايیب. (الله اطاعتیندن آيری يئرده غلبه قازانمیش کس، نفسی ایستگه و شیطانا تابعدیر و اصلینده گناه اونا غالب گلیب.) پیسلیکله (گناهلا) قاباغا گئدن کس (اصلینده) مغلوب اولوب. (چونکی او، اَن پیس دوشمن اولان نفسی ایستگه مغلوب اولوب و دوشمنلرین اَن پیسی‌نین الینده اسیر اولان کس غلبه قازانمايیب.)

320

وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ فَرَضَ فِي أَمْوَالِ الْأَغْنِيَاءِ أَقْوَاتَ الْفُقَرَاءِ فَمَا جَاعَ فَقِيرٌ إِلَّا بِمَا مَنَعَ بِهِ غَنِيٌّ وَ اللَّهُ تَعَالَى جَدُّهُ سَائِلُهُمْ عَنْ ذَلِكَ

امام علی (علیه السلام) (زکات وئرمگه تشویق ائده‌رک) بويورموشدور:

عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله وارلیلارین ماللاریندا يوخسوللارین روزیلرینی واجب ائدیب. بونا گؤره ده وارلی اوندان (اونون اؤز حقّینی) اسیرگه‌مسه يوخسول آج قالماز. احتیاجسیزلیغی مطلق اولان الله (قیامت گونو) اونلاری بو ایشه گؤره سورغو-سؤال ائده‌جکدیر.

321

وَ قَالَ عليه السلام الِاسْتِغْنَاءُ عَنِ الْعُذْرِ أَعَزُّ مِنَ الصِّدْقِ بِهِ

امام علی (علیه السلام) (بهانه گتیرمه‌مگین تعریفینده) بويورموشدور:

عذر و بهانه گتیرمگه احتیاجسیزلیق، اونون (عذر و بهانه‌نین) دوزگون و يئرینده اولماسیندان داها شرافتلیدیر.

322

وَ قَالَ عليه السلام أَقَلُّ مَا يَلْزَمُكُمْ لِلَّهِ سُبْحَانَهُ أَنْ لَا تَسْتَعِينُوا بِنِعَمِهِ عَلَى مَعَاصِيهِ

امام علی (علیه السلام) (گناهدان اوزاق اولماق باره‌سینده) بويورموشدور:

سیزین، عيب و نقصان صفتلردن اوزاق و پاک اولان الله اوچون يئرینه يئتیرمه‌لی اولدوغوز اَن آز شئي، اونا قارشی گناه ایشله‌درکن (غضبینه سبب اولماماق اوچون) اونون نعمتلریندن کؤمک ایسته‌مه‌مگیزدیر.

323

وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ جَعَلَ الطَّاعَةَ غَنِيمَةَ الْأَكْيَاسِ عِنْدَ تَفْرِيطِ الْعَجَزَةِ

امام علی (علیه السلام) (بنده‌لیکده سهلنکارلیق ائدنلرین مذمّتینده) بويورموشدور:

عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله، عاجزلر (اطاعتده عاجزلر کیمی باشی سويوقلوق ائدنلر) سهلنکارلیق ائدن زمان اطاعتی زیرک و گؤزو آچیقلارین (ياخشی ایشلر گؤرن عاغیللیلارین) غنیمت و منفعتی ائدیب. (اونلارین سهلنکارلیقلاری مقابلینده عاغیللیلارین چالیشقانلیغی منفعت و قازانجدیر.)

324

وَ قَالَ عليه السلام السُّلْطَانُ وَزَعَةُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ

امام علی (علیه السلام) (پادشاهلار باره‌سینده) بويورموشدور:

پادشاهلار الله‌ین يئر اوستونده‌کی گؤزتچیلریدیرلر (کی، انسانلارین بیر-بیرلرینه زیان وورمالاری‌نین و پیسلیک ائتمه‌لری‌نین قارشیسینی آلیرلار).

325

وَ قَالَ عليه السلام فِي صِفَةِ الْمُؤْمِنِ الْمُؤْمِنُ بِشْرُهُ فِي وَجْهِهِ وَ حُزْنُهُ فِي قَلْبِهِ أَوْسَعُ شَيْ‏ءٍ صَدْراً وَ أَذَلُّ شَيْ‏ءٍ نَفْساً يَكْرَهُ الرِّفْعَةَ وَ يَشْنَأُ السُّمْعَةَ طَوِيلٌ غَمُّهُ بَعِيدٌ هَمُّهُ كَثِيرٌ صَمْتُهُ مَشْغُولٌ وَقْتُهُ شَكُورٌ صَبُورٌ مَغْمُورٌ بِفِكْرَتِهِ ضَنِينٌ بِخَلَّتِهِ سَهْلُ الْخَلِيقَةِ لَيِّنُ الْعَرِيكَةِ نَفْسُهُ أَصْلَبُ مِنَ الصَّلْدِ وَ هُوَ أَذَلُّ مِنَ الْعَبْدِ

امام علی (علیه السلام) مؤمنین وصفینده بويورموشدور:

مؤمنین سئوینجی اوزونده، کدری ایسه قلبینده‌دیر. سینه‌سی هر شئيدن گئنیشدیر (چتینلیکلر زمانی صبری قدرسیزدیر)؛ نفسی هر شئيدن خواردیر (تواضعکارلیغی چوخدور)؛ اطاعتسیزلیکدن زهله‌سی گئدیر، ريا و گؤزه گیرنلیگه نفرت ائدیر. (ایشین سونو باره‌سینده‌کی) کدری اوزون، (لايقلی ایشلرده‌کی) سعي و تلاشی يوکسکدیر. (فکر و دوشونجه نتیجه‌سینده) دینمزلیگی چوخ، وقتی (اطاعت و بنده‌لیگه) مشغول، (الله‌ین نعمتلرینه) شکر ائدن و (بلا و چتینلیکلرده) چوخ صبرلیدیر. اؤز فکر و دوشونجه‌سینده (بنده‌لیک و ایشین سونو باره‌سینده تفکّره) غرق اولوب، اؤز ایستگینده (باشقاسیندان بیر شئي ایسته‌مکده) سیمیجلیک ائدیر (احتیاجینی هئچ کسه بیلدیرمیر)، خاصيّتی يومشاق، طبیعتی ملایمدیر (تکبّرلو، مغرور و باشقالارینی اینجیدن دئيیل). او، قولدان خوار (هامی‌يا قارشی چوخ تواضعکار) اولماسینا باخماياراق، نفسی محکم داشدان دا برکدیر (دین يولوندا شجاعتلیدیر).

326

وَ قَالَ عليه السلام الْغِنَى الْأَكْبَرُ الْيَأْسُ عَمَّا فِي أَيْدِي النَّاسِ

امام علی (علیه السلام) (باشقالاری‌نین مالیندا گؤزو اولماماق باره‌سینده) بويورموشدور:

ان بؤيوک زنگینلیک جماعتین الینده اولان شئيلرده (وار-دؤلتده) گؤزو اولماماقدیر. (چونکی باشقالاری‌نین مالیندا گؤزو اولمايان کس وارلیلار کیمی رفاه و آسايشده‌دیر.)

327

وَ قَالَ عليه السلام الْمَسْئُولُ حُرٌّ حَتَّى يَعِدَ

امام علی (علیه السلام) (وعده‌‌ وفا ائتمک باره‌سینده) بويورموشدور:

بیر شئي ایسته‌نیلن شخص، وعده‌‌ وئرمه‌يینجه آزاددیر (ایستسه ائدر، ایسته‌مسه ائتمز).

328

وَ قَالَ عليه السلام لَوْ رَأَى الْعَبْدُ الْأَجَلَ وَ مَسِيرَهُ لَأَبْغَضَ الْأَمَلَ وَ غُرُورَهُ

امام علی (علیه السلام) (آرزو باره‌سینده) بويورموشدور:

اگر بنده (بصیرت گؤزو ایله) عمرون مدّتینه و اونون رفتارینا (اونو يوخلوق و فانی‌لیگه چکمه‌سینه) باخسا، آرزويا و اونون آلداتمالارینا نفرت بسله‌ير (اوندان اوزاقلاشار و فکرینی اونونلا مشغول ائتمز).

329

وَ قَالَ عليه السلام لِكُلِّ امْرِئٍ فِي مَالِهِ شَرِيكَانِ الْوَارِثُ وَ الْحَوَادِثُ

امام علی (علیه السلام) (وار-دؤلت باره‌سینده) بويورموشدور:

هر بیر کسین مالیندا ایکی شریکی وار: بیری ارث آپاران، دیگری ایسه حادثه‌‌لر (بلا و مصیبتلر. بونا گؤره ده عاغیللی آدام ائله بیر ایش گؤرر کی، اونون پايی او ایکی شریکیندن آز اولماسین).

330

وَ قَالَ عليه السلام الدَّاعِي بِلَا عَمَلٍ كَالرَّامِي بِلَا وَتَرٍ

امام علی (علیه السلام) (الله‌دان ایسته‌مک باره‌سینده) بويورموشدور:

اطاعت و بنده‌لیگی اولمادان (الله‌دان) بیر شئي ایسته‌ين، کامانی‌نین يايی اولمايان اوخ آتان کیمیدیر (کی، اوخو هدفه چاتماز).


نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)

+ نوشته شده در  جمعه بیست و نهم فروردین 1393ساعت 5:20 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

نهج البلاغه نین تورکجه ترجمه سی (حکمتلی سؤزلر 9)


فصل

بو فصلده او حضرت علیه السلامین، (بو کتابدا) معناسی‌نین درکی چتین و ایضاح و تفسیره احتیاجی اولان سئچیلمیش کلاملاری‌نین بعضیلرینی بَيان ائده‌جه‌يیک :

بیرینجی

امام علی علیه السلامین (حضرت صاحب الزمانین-الله اونون مبارک ظهورونو تئزلشدیرسین-عظمت و بؤيوکلويوندن خبر وئردیگی) حدیثینده دئيیلیر:

اونون وقتی چاتاندا عالیجناب باشچی و دینین رهبری (گیزلین قالمادان و نگرانچیلیقدان چیخیب اؤز سلطنت و خلافت مقامیندا) يئرینی توتاجاق. سونرا (مؤمنلر، دنيانین مختلف يئرلریندن) بولود پارچالاری پايیز فصلینده بیر يئره توپلاشیب بیر-بیرلرینه بیرلشدیکلری کیمی، او حضرتین يانیندا بیر يئره توپلاشاجاقلار. (بو کلام آشکار شکلده امام زمان علیه السلامین ساغ اولماسینا، دوشمنلردن گیزلین اولماسینا، يئر اوزونو سير ائتمه‌سینه و الله ایسته‌ين زمان اوزه چیخاجاغینا دلالت ائدیر. (سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)

(اساس متنده ایشله‌دیلمیش) «يَعْسُوبُ الدِّينِ» کلمه‌سی‌نین معناسی «عالیجناب باشچی»دیر. (او حضرتین ایشلتدیگی «ضَرَبَ بِذَنَبِهِ» کلمه‌سی‌نین معناسی بودور کی، امام زمان نگرانچیلیقدان سونرا اؤز يئرینی توتاجاقدیر. چونکی «يَعْسُوب» لغتده «بال آریلاری‌نین شاهی» معناسیندادیر کی، گونون چوخ حصّه‌‌سینی ایکی قانادی ایله اوچور، قويروغونو يئره قويدوقدان سونرا ایسه حرکت و اوچوشو داياندیریب اؤز يئرینده دورور.) «قَزَع» (ایستر سولو، ایستر ده) سوسوز و ياغیشسیز (نازیک) بولود پارچالاریدیر. (لغت يازان عالملر ده اونون معناسینی دئيیلن کیمی يازیبلار. حضرت صاحب الزمان علیه السلامین اصحابی اونا گؤره پايیزین بولود پارچالارینا اوخشادیلیب کی، پايیز قیشین اوّلیدیر و داغینیق بولودلار همین وقت بیر-بیرلرینه تئز بیرلشیرلر.)

ایکینجی

امام علی علیه السلامین (امیرالمؤمنین علیه السلامین صحابه‌لری‌نین عظمتلی، خاص و ياخشیلاریندان اولموش «صعصعه ابن صوحان عبدی‌»نی تعریفله‌دیگی) حدیثینده دئيیلیر:

بو خطبه‌‌ اوخويان ماهر و زیرکدیر.

(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)

(اساس متنده‌کی «شَحْشَح» کلمه‌سیندن) مقصد خطبه‌‌ اوخوماقدا ماهر، زیرک و اوستا اولان و دولغون سؤز سؤيله‌مکده باجاریغی اولان شخصدیر. دانیشیق و حرکتی ایتی اولان هر بیر شخصه «شَحْشَح» دئيیرلر.

«شَحْشَح» بوندان باشقا يئرده بخشش ائتمه‌ين خسیس و سیمیج معناسیندا ایشله‌دیلیب.

اوچونجو

امام علی علیه السلامین (چکیشمه و دعوا-دالاشین زیانی باره‌سینده‌کی) حدیثینده دئيیلیر:

چکیشمه و دعوا-دالاشدا، چتینلیک و محو  اولما واردیر. (چونکی اگر شخص چالیشاراق اوندا اصرارلی اولسا گناها دچار اولار، اونا گؤز يوموب ال چکسه ایسه مغلوب اولار و ظلمه معروض قالار. هر ایکی حالدا اذیّته و چتینلیگه دوشر. بئله اولان شخص پرهیزکارلیقدان قالار، نئجه کی، ایکی يوز دوخسانینجی کلامدا بو نقطه‌‌يه تأکید ائدیلیب. بونا گؤره ده انسان ائله ایش گؤرمه‌لیدیر کی، چکیشمه و دوشمنچیلیک قارشی‌يا چیخماسین.

(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)

امام علیه السلامین (اساس متنده‌کی) «قُحَم» کلمه‌سیندن مقصدی «محو  اولماقلیقلار»دیر. چونکی چکیشمه چوخ وقت انسانلاری چتینلیکلره و محوه دچار ائدیر. «قُحْمَةُ الْأعْرابِ»، یعنی، «عرب چؤلچولری‌نین چتینلیکلری» ده اوندان گؤتورولوب. مقصد بودور کی، اونلار قحطلیک و قوراقلیغا دچار اولورلار. بئله کی، بو، اونلارین وار-يوخلارینی آرادان آپاریر، حیوانلاریندان اتسیز قورو سوموکدن باشقا بیر شئي قويمور و وار-يوخلاری‌نین محو اولماسی‌نین معناسی دا ائله بودور. «قُحْمَةُ الْأعْرابِ» ین (معناسی) باره‌سینده باشقا جور ده دئيیلیب و او بودور کی، قحطلیک و قوراقلیق اونلاری آباد شهرلره گئتمگه مجبور ائدیر. یعنی، چؤللرین قوروماسی (و اوندا اوت و سويون اولماماسی) اونلاری محتاج ائدیر و شهره گلمگه وادار ائدیر.

دؤردونجو

امام علی علیه السلامین (قیز اوچون ار سئچمک باره‌سینده‌کی) حدیثینده دئيیلیر:

قادینلار (قیزلار) حدّ بلوغا چاتان زمان (اونلارین اره گئتمک و اؤز حقوقلارینی اله آلماق وقتلری چاتاندا) آتا قوهوملاری (اونو اره وئرمگه آنا قوهوملاریندان) داها لايقدیرلر.

(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)

(اساس متنده اولان «نَصُّ الْحَقائِق» کلمه‌سی‌نین يئرینه) «نَصُّ الْحِقاقِ» دا روايت ائدیلیب. «نَصّ» هر بیر شئيین سون حدّی و آخریدیر. مثلاً، يول گئتمکده «نَصّ» حیوانین گئتمگه قادر اولدوغو حرکتین سون حدّیدیر. سن او وقت «نَصَصْتُ الرَّجُلَ عَنْ الْأَمرِ»، یعنی، «فلان شئي باره‌سینده فلان کیشیدن سؤالیمی سونا چاتدیردیم» دئيیرسن کی، همین شئي باره‌سینده‌کی سؤاللارینی اوندا اولانلاری اله گتیره‌نه کیمی وئریب سونا چاتدیرمیش اولاسان. بونا گؤره ده حضرتین «نَصُّ الْحِقاقِ» دان (بو جمله‌‌دن) مقصدی، قیزلارین، اوشاقلیغین سونو اولان و اوشاغین بؤيوکلوک حدّینه چاتدیغی «حدّ بلوغ»ا يئتیشمه‌لریدیر. حضرتین (نَصُّ الْحِقاقِ) کلامی، بو معنادا اَن دولغون و حیرتلندیریجی کنایه‌لردندیر. بويورور کی، قیزلار همین حدّه (اره گئتمک وقتینه) چاتان زمان اونو اره وئرمک ایستسه‌لر قیزین آتا قوهوملاری-اگر قارداشلار و عمیلر کیمی اونا محرم اولسالار-اونو اره وئرمگه آنادان داها لايقدیرلر. «حِقاقِ» (کلمه‌سی) آنانین، قیزی باره‌سینده قیزین آتا قوهوملاری ایله چکیشمه‌سی معناسیندا اولان «مُحاقَّة» دن گؤتورولوب. «مُحاقَّة» اونلارین هر بیری‌نین دیگری ایله، قیزی اره وئرمگه داها لايق اولماسی باره‌سینده چکیشمه آپارماسی و قالماقالیدیر. «جادَلْتُهُ جِدالاً» کیمی اولان «حاقَقْتُهُ حِقاقاً»، یعنی، اونونلا چکیشدیم و دعوا ائتدیم، عبارتی ده اوندان گؤتورولوب. دئيیبلر کی: «نَصُّ الْحِقاقِ» عقلین حدّ بلوغا، کامل‌لیک حدّینه چاتماسیدیر. چونکی امام (علیه السلام) (بو کلامدا) او سونون و زمانین چاتماسینی نظرده توتوب کی، اوندا حقّ و حکملر (قیزا) واجب اولور. «نَصُّ الْحَقائِق» روايت ائدن کس، «حَقائِق» بیر  «حَقِيقَة» ین جمعی حساب ائدیب.

بو دئيیلنلر ابو عبيد قاسم ابن سلّامین بَيان ائتدیگی معنا ایدی. منیم فکریمجه ایسه بورادا «نَصُّ الْحِقاقِ» دان مقصد، قیزین، اره گئتمه‌سی و اؤز حقوقلارینی اله آلماسی روا اولان حدّه چاتماسیدیر. چونکی او، دوه باره‌سینده ایشله‌دیلن «حِقاق»ا اوخشايیر و او، «حِقّ» و «حِقَّة» نین جمعیدیر. بونلارین معناسی اوچ ياشی تمام اولموش و دؤرد ياشینا کئچمیش دوه‌دیر و او، همین وقت مینیلمک و ياخشی سورولمه‌سی ممکن اولان حدّینه چاتیر. «حَقائِق»ده «حِقَّة» نین جمعیدیر و هر ایکی روايتین («نَصُّ الْحَقائِق» و «نَصُّ الحِقاقِ» ین) معناسی بیردیر. (بیزیم دئدیگیمیز) بو (معنا)، عربین مسلک و يولونا، دئيیلمیش بیرینجی معنادان داها چوخ اوخشايیر.

بئشینجی

امام علی علیه السلامین (ایمان باره‌سینده‌کی) حدیثینده دئيیلیر:

ایمان قلبده آغ نقطه‌‌ کیمی يارانیر، ظاهر اولور. ایمان آرتدیقجا همین آغ نقطه‌‌ ده آرتیر.

(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)

(اساس متنده‌کی) «لُمْظَة»، نقطه‌‌ و يا اونون کیمی آغ بیر شئيدیر. آشاغی دوداغیندا آغ خال اولان آتا دئيیلن «فَرَسٌ أَلْمَظ» (افاده‌سی) ده بو معنادان گؤتورولوب.

آلتینجی

امام علی علیه السلامین (بورجون زکاتی باره‌سینده‌کی) حدیثینده دئيیلیر:

اگر بیری‌نین آلاجاغی وارسا و همین بورجو (بورجلودان) آلیب-آلماياجاغینی بیلمیرسه، اونو آلاندا اوستوندن کئچمیش ایل اوچون اونون زکاتینی (وئریلمه‌سی لايق اولان کسه) وئرمه‌سی واجبدیر.

(سیّد رضی عليه‌ الرحمه‌‌ دئيیر:)

(اساس متنده‌کی) «الدَّيْنُ الظَّنُونُ» بورج صاحبی‌نین بورجلودان آلیب-آلماياجاغینی بیلمه‌دیگی بورجدور. بئله کی، بورج يیه‌سی اونون باره‌سینده ظنّ و گماندادیر. بعضاً اونون چاتاجاغینا اومید بسله‌يیر، بعضاً ده نا اومیددیر. بو، (مقصده دلالت ائدن) اَن فصاحتلی و دولغون کلاملارداندیر. هابئله سنین آختاردیغین، آمّا تاپیب-تاپماياجاغینی بیلمه‌دیگین هر بیر شئي «الظَّنُون»دور. (جاهلیت دؤرونون مشهور شاعرلریندن اولموش و عربلرین، اونون شعرلرینه ماهنی قوشوب اوخودوغو) اعشی‌نین سؤزو ده بو معنادادیر کی:

ما يُجْعَلُ الْجُدُّ الظَّنُونُ الَّذِى                  جُنِّبَ صَوْبَ اللَّجِبِ الْماطِرِ

مِثْلَ الْفُراتِىِّ إِذا ماطَما                         يَقْذِفُ بِالْبُوصِىِّ وَ الْماهِرِ

«سويونون اولوب-اولماماسی باره‌سینده ظنّ و گمان ائدیلن و سس-کويلو آخار ياغیشین گلمه‌سیندن اوزاق اولان قويونو، فراتین طغيان ائدن زماندا (سويون چوخلوغو و دالغالارین تلاطمو نتیجه‌سینده) گمی و ماهر اوزگوچونو دیز چؤکدورن سويونا تاي توتماق اولماز.» (بو جمله‌‌ سیمیج و خسیس آداملا ایگید و الی آچیغین برابر اولماماسی باره‌سینده بیر مسئله‌‌دیر. شعرین متنینده اولان) «جُدّ» (کلمه‌سی) چؤل و صحرادا اولان کهنه قويو معناسیندادیر. «الظَّنُون» ایسه سويونون اولوب-اولماماسی بیلینمه‌ين بیر قويودور.

يئددینجی

امام علی علیه السلام، ساواشا گؤندردیگی قوشونو اؤتوررکن (اونلارا اؤيود-نصیحت وئریب بئله) بويورموشدور:

باجاردیقجا قادینلاردان اوزاق اولون.

(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)

بو کلامین معناسی بودور کی، (ساواش زمانی) قادینلاری يادیزا سالماقدان و اونلارا اورک باغلاماقدان چکی‌نین و اؤزوزو اونلارلا ياخینلیق ائتمکدن ساخلايین. چونکی بو، غیرت و کیشیلیک گوجونو سوستلاشدیریر، قطعی قرارلارا خلل گتیره‌رک اونلاردا بوشلوق يارادیر، انسانی دوشمن مقابلینده مغلوب ائدیر و ساواشا گئده‌رک اوندا سعي و تلاش گؤسترمکدن اوزاقلاشدیریر. بیر شئيدن چکینن شخص (باره‌سینده «أَعْذَبَ عَنْهُ»، یعنی،) «اوندان اوزاقلاشیب و اؤزونو اوندان ساخلايیب» دئيیلیر. اؤزونو يئمک-ایچمکدن ساخلايان کسه «عاذِب» و «عَذُوب» دئيیلیر.

سککیزینجی

امام علی علیه السلامین (23-جو خطبه‌‌ده پاخیللیق ائتمه‌مک و حسد آپارماماق باره‌سینده‌کی) حدیثینده دئيیلیر:

غلبه آختاران، ماهر قمارباز کیمی اولسون کی، غلبه‌نی اوّلجه اؤز قمار اوخلاریندان گؤزله‌يیر.

(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)

(اساس متنده اولان) «ياسِرُون»، آلیب کسدیکلری دوه‌نین اوستونده قمار اوخلاری ایله قمار اوينايان کسلردیر.

«فالِج» غلبه آختاران و ماهر معناسیندادیر. (بو باره‌ده بئله) دئيیرلر: «فَلَجَ عَلَيْهِمْ وَ فَلَجَهُمْ»، یعنی، دوستلارینا غالب گلدی و اونلاردان اوددو. (دؤيوش میدانیندا) حریف چاغیراراق رجز اوخويان شخص بئله دئيیر: «لَمّا رَأَيْتُ فالِجاً قَدْ فَلَجا»  یعنی، «او زمان کی، غلبه چالانی غالب گلنده گؤردوم.»

دوققوزونجو

امام علی علیه السلامین (حضرت پیغمبرین - صل الله علیه و آله - شجاعت و جسورلوغو باره‌سینده‌کی و اوخشاری حضرتین دوققوزونجو مکتوبدا یازیلیب) حدیثینده دئيیلیر:

بیز، قورخو و واهمه قیزاراندا (دؤيوش چتینلشنده) اؤزوموزو الله‌ین رسولو (صل الله علیه و آله) واسطه‌‌سی ایله قورويوردوق و بیزلردن هئچ کس دوشمنه او حضرتدن ياخین دئيیلدی.

(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)

بو سؤزون معناسی بودور کی، دوشمندن قورخو آرتاندا و ساواشین سانجماقلاری آغیرلاشاندا مسلمانلار حضرت پیغمبر (صل الله علیه و آله) ووروشان طرفه قاچیردیلار و الله-تعالی او حضرتین برکتیندن اونلارا ياردیم گؤندریردی. اونلار دا همین حضرت واسطه‌‌سی ایله قورخدوقلاری شئيدن خاطر جمع اولوب راحتلانیردیلار.

حضرتین «إِذَا احْمَرَّ الْبَأْسُ» «قورخو و واهمه قیزاران زمان» عبارتی، دؤيوشون آغیرلیغینی مجازی دیلله آنلاتماقدیر. بو باره‌ده بیر نئچه فکر دئيیلیب. اونلارین اَن ياخشیسی بودور کی، حضرت، ساواشین قیزیشماسینی ایستیلیک و قیرمیزیلیغی اؤز عمل و رنگینده توپلايان اودا بنزه‌دیب (کی، هم ياندیریجیدیر هم ده شعله‌لی). بو نظری حضرت پیغمبرین (صل الله علیه و آله) (طائف ایله مکّه آراسینداکی يئرین آدی ایله آدلاندیریلان) حنین ساواشینده مسلمانلارین قیلینج چالمالارینی گؤرن زمان بويوردوغو سؤز ده تصدیقله‌يیر. او، (قيس قبیله‌لریندن اولان) هوازن دؤيوشو ایدی (کی، حضرت اوندا بويوردو): «الْانَ حَمِىَ الْوَطِيسُ» «ایندی ساواشین تندیری قیزیشدی». (اساس متنده‌کی) «وَطِيس» (کلمه‌سی) اود ياندیریلان يئر معناسیندادیر. حضرت پیغمبر (صل الله علیه و آله) اونلارین دؤيوشلری‌نین قیزیشماسینی اودون آلیشاراق شعله‌لنمه‌سینه بنزه‌دیب.

بو فصل سونا چاتدی و بیز اؤزوموزون بو بؤلومون اوّلینده‌کی اصولوموزا (او حضرتین بويوردوغو کلمه‌لرین تفسیری دئيیل، امام علیه السلامین سؤزلری‌نین بَيان ائدیلمه‌سی اولان مقصدیمیزه) قايیدیریق.

 

253

وَ قَالَ عليه السلام لَمَّا بَلَغَهُ إِغَارَةُ أَصْحَابِ مُعَاوِيَةَ عَلَى الْأَنْبَارِ فَخَرَجَ بِنَفْسِهِ مَاشِياً حَتَّى أَتَى النُّخَيْلَةَ وَ أَدْرَكَهُ النَّاسُ وَ قَالُوا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ نَحْنُ نَكْفِيكَهُمْ فَقَالَ وَ اللَّهِ مَا تَكْفُونَنِي أَنْفُسَكُمْ فَكَيْفَ تَكْفُونَنِي غَيْرَكُمْ إِنْ كَانَتِ الرَّعَايَا قَبْلِي لَتَشْكُو حَيْفَ رُعَاتِهَا فَإِنِّى الْيَوْمَ لَأَشْكُو حَيْفَ رَعِيَّتِي كَأَنَّنِي الْمَقُودُ وَ هُمُ الْقَادَةُ أَوِ الْمَوْزُوعُ وَ هُمُ الْوَزَعَةُ

فلما قال عليه السلام هذا القول في كلام طويل قد ذكرنا مختاره في جملة الخطب تقدم إليه رجلان من أصحابه فقال أحدهما إني لا أملك إلا نفسي و أخي فمرنا بأمرك يا أمير المؤمنين ننفذ له فقال عليه السلام وَ أَيْنَ تَقَعَانِ مِمَّا أُرِيدُ

معاويه‌نین قوشونونون (عراقین قدیم شهرلریندن اولان) انبارا هجوم ائده‌رک غارتچیلیک و سويغونچولوق ائتمه‌سی خبری امام علی علیه السلاما چاتاندا، او حضرت تکجه پیادا (کوفه‌دن) چیخاراق (کوفه ياخینلیغینداکی) نخيله‌يه کیمی گلدی. جماعت (اونون آرخاسینجا گلیب) خدمتینه يئتیشه‌رک بئله دئدی: ائي امیر المؤمنین! سنین يئرینه بیز اونلارا بسیک. سونرا حضرت (اونلارین مذمّتینده بئله) بويوردو:

الله‌ـا آند اولسون کی، سیز منه اؤزوز (سیزه گلن زیانلار) اوچون بس دئيیلسیز، باشقالاری اوچون نئجه بس اولا بیلرسیز؟ اگر مندن اوّلکی رعیتلر حاکملری‌نین ظلموندن شکایتله‌نیردیلرسه، بو گون من اؤز رعیتیمین ظلموندن شکایتله‌نیرم. سانکی من تابع، اونلار رهبردیرلر، ياخود من امری يئرینه يئتیرن، اونلار ایسه امر وئرندیرلر!

(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)

امام (علیه السلام) بو سؤزو - بیزیم، بیر حصّه‌‌سینی خطبه‌‌لر فصلینده (ایگیرمی يئددینجی خطبه‌‌ده) بَيان ائتدیگیمیز اوزون بیر صحبتده -دئينده، صحابه‌لریندن ایکی نفر قاباغا چیخدی و اونلارین بیری دئدی: منیم اؤزومدن و قارداشیمدان باشقا هئچ کسه گوجوم چاتمیر. ائي امیر المؤمنین! بیزه ایسته‌دیگین شئيی امر ائت، يئرینه يئتیرک. امام (علیه السلام) بويوردو: منیم ایسته‌دیکلریم سیزینله هارا کیمی قاباغا گئدر و سیز ایکی نفرین الیندن نه گلر؟

254

وَ قِيلَ إِنَّ الْحَارِثَ بْنَ حُوطٍ أَتَاهُ عَلَيْهِ السَّلَامُ فَقَالَ أَ تُرَانِي أَظُنُّ أَصْحَابَ الْجَمَلِ كَانُوا عَلَى ضَلَالَةٍ فَقَالَ عليه السلام يَا حَارِثُ إِنَّكَ نَظَرْتَ تَحْتَكَ وَ لَمْ تَنْظُرْ فَوْقَكَ فَجُرْتَ إِنَّكَ لَمْ تَعْرِفِ الْحَقَّ فَتَعْرِفَ أَهْلَهُ وَ لَمْ تَعْرِفِ الْبَاطِلَ فَتَعْرِفَ مَنْ أَتَاهُ فَقَالَ الْحَارِثُ فَإِنِّي أَعْتَزِلُ مَعَ سَعدِ بْنِ مَالِكٍ وَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَقَالَ عليه السلام إِنَّ سَعداً وَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ لَمْ يَنْصُرَا الْحَقَّ وَ لَمْ يَخْذُلَا الْبَاطِلَ

دئيیرلر کی، حارث ابن حوط (و يا خوط) امام علی علیه السلامین يانینا گله‌رک دئيیب: ائله بیلیرسن من جمل اهلی‌نین (طلحهه، زبير، عایشه و اونلارین طرفدارلاری‌نین) آزغینلیقدا اولماسینی گمان ائدیرم؟

امام علی (علیه السلام) (اونون مذمّتینده) بويوروب:

ائي حارث! سن اؤز آلتینا باخدین (اونلارین باطل و سهو سؤزلرینی قبول ائتدین)، آمّا اوستونه و يوخاری باخمادین (منیم حقّ و دوغرو سؤزلریم باره‌سینده ایسه دوشونمه‌دین)، بئله‌لیکله، چاش-باش و آوارا قالدین! سن حقّی تانیمادیغین اوچون اونون اهلینی ده تانیمادین، باطلی تانیمادیغین اوچون اونون دوامچیلارینی و آرخاسینجا گئدنلرینی ده تانیمادین. حارث دئدی: من سعد ابن مالک (سعد ابن ابی وقّاص) و عبدالله ابن عمر (ابن خطّاب) ایله کنارا چکیلیب بیر گوشه‌يه گئدیرم. سونرا امام (علیه السلام) بويوردو: سعد ایله عبدالله ابن عمر حقّه کؤمک ائتمه‌دیلر و باطلی ترک ائتمه‌دیلر.

255  

وَ قَالَ عليه السلام صَاحِبُ السُّلْطَانِ كَرَاكِبِ الْأَسَدِ يُغْبَطُ بِمَوْقِعِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَوْضِعِهِ

امام علی (علیه السلام) (پادشاهین هم‌صحبتی باره‌سینده) بويورموشدور:

پادشاهین هم‌صحبتی شیر مینمیش کس کیمیدیر. جماعت اونون مقام و يئری‌نین آرزوسوندادیر، او ایسه اؤز يئریندن داها ياخشی خبرداردیر (کی، نه قدر تهلکه‌‌لیدیر).

256

وَ قَالَ عليه السلام أَحْسِنُوا فِي عَقِبِ غَيْرِكُمْ تُحْفَظُوا فِي عَقِبِكُمْ

امام علی (علیه السلام) (ياخشیلیق باره‌سینده) بويورموشدور:

باشقالاری‌نین اولادلارینا ياخشیلیق و مهربانچیلیق ائدین کی، سیزین اولادلاریزین حرمتینی ساخلاسینلار.

257

وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ كَلَامَ الْحُكَمَاءِ إِذَا كَانَ صَوَاباً كَانَ دَوَاءً وَ إِذَا كَانَ خَطَأً كَانَ دَاءً

امام علی (علیه السلام) (بؤيوکلرین سؤزلری باره‌سینده) بويورموشدور:

علم و بصیرت صاحبلری‌نین سؤزو اگر دوز اولسا (دنيا و آخرت دردلری اوچون) درمان، سهو اولسا ایسه درددیر (فتنه-فسادا سبب اولار. بونا گؤره ده حکمت صاحبی و عالم چالیشمالیدیر کی، سهو سؤز دئمه‌سین. چونکی دئيیبلر کی: «زَلَّةُ الْعالِمِ زَلَّةُ الْعالَمِ» «عالمین بودره‌مه‌سی عالمین بودره‌مه‌سیدیر.»)

258

وَ سَأَلَهُ عَلَيْهِ السَّلَامُ رَجُلٌ أَنْ يُعَرِّفَهُ الْإِيمَانَ فَقَالَ إِذَا كَانَ غَدٌ فَأْتِنِي حَتَّى أُخْبِرَكَ عَلَى أَسْمَاعِ النَّاسِ فَإِنْ نَسِيتَ مَقَالَتِي حَفِظَهَا عَلَيْكَ غَيْرُكَ فَإِنَّ الْكَلَامَ كَالشَّارِدَةِ يَنْقُفُهَا هَذَا وَ يُخْطِئُهَا هَذَا

و قد ذكرنا ما أجابه به فيما تقدم من هذا الباب و هو قوله الإيمان على أربع شعب

بیر کیشی امام علی علیه السلامدان ایمانین (معناسی‌نین) نه اولماسینی اونا باشا سالماسینی ایسته‌دی. او حضرت (سؤزون هورکک‌لیگی باره‌سینده بئله) بويوردو:

هامی ائشیتسین دئيه صاباح منیم يانیما گل و من سنه خبر وئریم کی، اگر سن منیم سؤزلریمی اونوتسان باشقاسی اونو ازبرله‌سین. چونکی سؤز هورکک اوو کیمیدیر. بیری (اؤز حافظه‌سی ایله) اونو اوغورلايیر، باشقا بیریسی ایسه (کوت‌بئيینلیگینه گؤره) اونو الدن چیخاریر.

(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)

بیز او حضرتین همین کیشی‌نین جوابیندا بويوردوقلارینی بو فصلین کئچن حصّه‌‌سینده (اوتوزونجو کلامدا) بَيان ائتمیشیک و او، «ایمان دؤرد دیرک (سوتون) اوستونده محکمله‌نیب» (جمله‌‌سی ایله باشلايان) کلامیدیر.

259

وَ قَالَ عليه السلام يَا ابْنَ آدَمَ لَا تَحْمِلْ هَمَّ يَوْمِكَ الَّذِي لَمْ يَأْتِكَ عَلَى يَوْمِكَ الَّذِي أَتَاكَ فَإِنَّهُ إِنْ يَكُ مِنْ عُمُرِكَ يَأْتِ اللَّهُ فِيهِ بِرِزْقِكَ

امام علی (علیه السلام) (گلیب چاتمامیش شئي اوچون غملنمه‌مک باره‌سینده) بويورموشدور:

ائي آدم اولادی! بو گون، صاباح (اونون روزیسی) اوچون کدرلنمه. چونکی اگر صاباح سنین عمروندن اولسا، الله سنین اونداکی روزینی يئتیره‌جک. (بونا گؤره ده ياخشی اولار کی، انسان اؤزونو گلیب چاتمامیش گونلره گؤره الدن سالماسین و هر گون همین گون اوچون چالیشسین.)

260

وَ قَالَ عليه السلام أَحْبِبْ حَبِيبَكَ هَوْناً مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ بَغِيضَكَ يَوْماً مَا وَ أَبْغِضْ بَغِيضَكَ هَوْناً مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ حَبِيبَكَ يَوْماً مَا

امام علی (علیه السلام) (دوستلوق و دوشمنچیلیک باره‌سینده) بويورموشدور:

دوستونو سئو، آمّا حدّی آشماق مقداریندا يوخ (اونو بوتون سرّلردن خبردار ائتمه). اولا بیلر کی، او، بیر گون سنین دوشمنین اولسون (و پئشمان اولاسان). هابئله دوشمنینله اورتا سویّه‌ده دوشمن‌چیلیک ائت (آراداکی پرده‌لری تام گؤتورمه). اولا بیلر کی، گونلرین بیر گونو او، سنین دوستون اولسون (و اوندا سن خجالتلی و باشی آشاغی اولارسان).

261

وَ قَالَ عليه السلام النَّاسُ فِي الدُّنْيَا عَامِلَانِ عَامِلٌ عَمِلَ فِي الدُّنْيَا لِلدُّنْيَا قَدْ شَغَلَتْهُ دُنْيَاهُ عَنْ آخِرَتِهِ يَخْشَى عَلَى مَنْ يَخْلُفُهُ الْفَقْرَ وَ يَأْمَنُهُ عَلَى نَفْسِهِ فَيُفْنِي عُمُرَهُ فِي مَنْفَعَةِ غَيْرِهِ وَ عَامِلٌ عَمِلَ فِي الدُّنْيَا لِمَا بَعْدَهَا فَجَاءَهُ الَّذِي لَهُ مِنَ الدُّنْيَا بِغَيْرِ عَمَلٍ فَأَحْرَزَ الْحَظَّيْنِ مَعاً وَ مَلَكَ الدَّارَيْنِ جَمِيعاً فَأَصْبَحَ وَجِيهاً عِنْدَ اللَّهِ لَا يَسْأَلُ اللَّهَ حَاجَةً فَيَمْنَعُهُ

امام علی (علیه السلام) (دنيا و آخرت اوچون چالیشماق باره‌سینده) بويورموشدور:

انسانلار دنيادا ایکی دسته‌دیرلر: بیری دنيادا دنيا اوچون ایشله‌يیر و دنيا اونو اؤزونه مشغول ائده‌رک آخرتیندن (آخرت ایشلریندن) ساخلايیب. او، وارثلری‌نین يوخسوللوغا دچار اولمالاریندان قورخور (اونلار اوچون مال و ثروت توپلايیر کی، بیرینه محتاج اولماسینلار)، اؤز يوخسوللوغو باره‌سینده ایسه خاطر جمعدیر.

بئله‌لیکله، اؤز حیاتینی باشقاسی‌نین خيرینه سونا چاتدیریر. دیگری ایسه دنيادا آخرت اوچون ایشله‌يیر، دنيادان اونون اوچون اولان (تقدیر ائدیلمیش) شئي ایشله‌مه‌دن اونا چاتیر. بئله‌لیکله، او، هر ایکی پاي و منفعتی توپلايیب و هر ایکی دنيانی الده ائدیب. هابئله الله‌ین يانیندا دا حرمتلی اولوب و الله‌دان ایسته‌دیگی هر بیر حاجت و ایستگی روا اولار. (چونکی اونون الله يانیندا حرمتلی اولماسی ایستکلری‌نین روا اولماسینا سبب اولور.)

262

وَ رُوِيَ أَنَّهُ ذُكِرَ عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فِي أَيَّامِهِ حَلْيُ الْكَعْبَةِ وَ كَثْرَتُهُ فَقَالَ قَوْمٌ لَوْ أَخَذْتَهُ فَجَهَّزْتَ بِهِ جُيُوشَ الْمُسْلِمِينَ كَانَ أَعْظَمَ لِلْأَجْرِ وَ مَا تَصْنَعُ الْكَعْبَةُ بِالْحَلْيِ فَهَمَّ عُمَرُ بِذَلِكَ وَ سَأَلَ عَنْهُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام فَقَالَ إِنَّ الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه واله وَ الْأَمْوَالُ أَرْبَعَةٌ أَمْوَالُ الْمُسْلِمِينَ فَقَسَّمَهَا بَيْنَ الْوَرَثَةِ فِي الْفَرَائِضِ وَ الْفَيْ‏ءُ فَقَسَّمَهُ عَلَى مُسْتَحِقِّيهِ وَ الْخُمْسُ فَوَضَعَهُ اللَّهُ حَيْثُ وَضَعَهُ وَ الصَّدَقَاتُ فَجَعَلَهَا اللَّهُ حَيْثُ جَعَلَهَا وَ كَانَ حَلْيُ الْكَعْبَةِ فِيهَا يَوْمَئِذٍ فَتَرَكَهُ اللَّهُ عَلَى حَالِهِ وَ لَمْ يَتْرُكْهُ نِسْيَاناً وَ لَمْ يَخْفَ عَلَيْهِ مَكَاناً فَأَقِرَّهُ حَيْثُ أَقَرَّهُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَوْلَاكَ لَافْتَضَحْنَا وَ تَرَكَ الْحَلْيَ بِحَالِهِ

نقل ائدیلیب کی، عمر ابن خطّابین خلافتی زمانیندا اونون يانیندا (الله‌ین عظمتلی مکّه شهرینده‌کی ائوی) کعبه‌نین زینتی و بو زینتین چوخلوغو باره‌سینده صحبت دوشور و بیر دسته بئله دئيیر: اگر اونلاری گؤتوروب مسلمانلارین قوشونونا خرجله‌سن ثواب و پاداشی چوخ اولار، کعبه زینتی نه ائدیر؟ عمر ده اونلاری گؤتورمک قرارینا گلیر. بو باره‌ده امیرالمؤمنین علی علیه السلامدان سؤال سوروشور. او حضرت (کعبه‌نین زینتلرینه توخونماماق باره‌سینده بئله) بويورور:

قرآن پیغمبره (صل الله علیه و آله) نازل اولدو و ماللار دؤرد قسم ایدی: (بیرینجیسی:) مسلمانلارین (اؤلندن سونراکی) ماللاری کی، اونلاری حساب اساسیندا وارثلر آراسیندا بؤلدو و پايلادی. (ایکینجیسی:) غنیمت (غلبه نتیجه‌سینده دوشمندن اله گلن شئي) کی، اونو، اونا لايق اولان کیمسه‌لر آراسیندا بؤلدو. (اوچونجوسو:) خمس (قازانج و آل-وئرین بئشده بیری) کی، الله اونو معيّنلشدیردیگی يئرده يئرلشدیردی (و اونون کیملره چاتمالی اولماسینی بويوردو). (دؤردونجوسو:) صدقه‌‌لر (زکات و بخششلر) کی، الله اونو (دا) اؤز يئرینه قويدو (اوندان کیملرین استفاده ائتمه‌سینی معيّنلشدیردی). کعبه‌نین زینتی همین وقت ده اوندا ایدی و الله اونو اؤز وضعیّتینده ساخلادی (اونلاری خرجله‌مک و صرف ائتمک باره‌سینده بیر گؤستریش وئرمه‌دی). (الله) اونو اونوتقانلیق سببیندن ترک ائتمه‌دی و اونون يئری الله‌ـا گیزلی و قارانلیق دئيیلدی. بونا گؤره ده (بوتون ماللار باره‌سینده حکم وئردیگی، کعبه‌نین زینتی باره‌سینده ایسه هئچ نه بويورمادیغی اوچون سن ده) اونو الله و پیغمبر قويدوغو کیمی اؤز يئرینه قوي. عمر دئدی: اگر سن اولماسايدین، بیز (الله‌ین حکمونو بیلمه‌دیگیمیز اوچون) روسواي اولاردیق. او، زینتلری اؤز يئرینه قويدو (اونلاری هئچ يئره صرف ائتمه‌دی).

263

رُوِيَ أَنَّهُ عليه السلام رُفِعَ إِلَيْهِ رَجُلَانِ سَرَقَا مِنْ مَالِ اللَّه‏ أَحَدُهُمَا عَبْدٌ مِنْ مَالِ اللَّهِ وَ الْآخَرُ مِنْ عُرْضِ النَّاسِ فَقَالَ عليه السلام أَمَّا هَذَا فَهُوَ مِنْ مَالِ اللَّهِ وَ لَا حَدَّ عَلَيْهِ مَالُ اللَّهِ أَكَلَ بَعْضُهُ بَعْضاً وَ أَمَّا الْآخَرُ فَعَلَيْهِ الْحَدُّ فَقَطَعَ يَدَهُ

روايت ائدیلیب کی، امام علی علیه السلامین يانینا الله‌ین مالیندان (بيت المالدان) اوغورلوق ائتمیش ایکی کیشینی گتیریرلر. اونلاردان بیری قول و کؤله و بيت المالین املاکی، دیگری ایسه جماعتدان بیری‌نین قولو ایدی. بونا گؤره ده او حضرت (بیت المالدان اوغورلوق ائتمیش هانسی شخصین الینین کسیلمه‌سی باره‌سینده) بويوردو:

بیت المالا مخصوص اولان بو قولا گلدیکده، اونا (شرعی) حدّ و جزا اجرا ائدیلمیر (اونون الینی کسمک لازم دئيیل، چونکی) بیت المالین بیر حصّه‌‌سی دیگر حصّه‌‌سینی يئيیب.

آمّا او بیری باره‌سینده (شرعی) حدّ اجرا ائدیلیر. (امام) سونرا اونون الینی کسدی.

264

وَ قَالَ عليه السلام لَوْ قَدِ اسْتَوَتْ قَدَمَايَ مِنْ هَذِهِ الْمَدَاحِضِ لَغَيَّرْتُ أَشْيَاءَ

امام علی (علیه السلام) (اؤز چتینلیکلری باره‌سینده) بويورموشدور:

اگر آياقلاریم بو سوروشکنلیکلرده محکم قالسا (خلافتیم ثابتلشسه و داخلی ساواشلاردان قورتولسام) بیر سیرا شئيلری ديَیشدیره‌جگم (مخالفلرین بدعتلرینی آرادان آپاراراق حکملری، الله‌ین پیغمبری‌نین - صل الله علیه و آله - گؤستریشلرینه اويغون شکلده حیاتا کئچیره‌جگم).

265

وَ قَالَ عليه السلام اعْلَمُوا عِلْماً يَقِيناً أَنَّ اللَّهَ لَمْ يَجْعَلْ لِلْعَبْدِ- وَ إِنْ عَظُمَتْ حِيلَتُهُ وَ اشْتَدَّتْ طَلِبَتُهُ وَ قَوِيَتْ مَكِيدَتُهُ- أَكْثَرَ مِمَّا سُمِّيَ لَهُ فِي الذِّكْرِ الْحَكِيمِ وَ لَمْ يَحُلْ بَيْنَ الْعَبْدِ فِي ضَعْفِهِ وَ قِلَّةِ حِيلَتِهِ وَ بَيْنَ أَنْ يَبْلُغَ مَا سُمِّيَ لَهُ فِي الذِّكْرِ الْحَكِيمِ وَ الْعَارِفُ لِهَذَا الْعَامِلُ بِهِ أَعْظَمُ النَّاسِ رَاحَةً فِي مَنْفَعَةٍ وَ التَّارِكُ لَهُ الشَّاكُّ فِيهِ أَعْظَمُ النَّاسِ شُغْلًا فِي مَضَرَّةٍ وَ رُبَّ مُنْعَمٍ عَلَيْهِ مُسْتَدْرَجٌ بِالنُّعْمَى وَ رُبَّ مُبْتَلًى مَصْنُوعٌ لَهُ بِالْبَلْوَى فَزِدْ أَيُّهَا الْمُسْتَمِعُ فِي شُكْرِكَ وَ قَصِّرْ مِنْ عَجَلَتِكَ وَ قِفْ عِنْدَ مُنْتَهَى رِزْقِكَ

امام علی (علیه السلام) (تقدیر ائدیلمیش شئيلرله راضیلاشماغین گرکلیگی باره‌سینده) بويورموشدور:

تام يقینلیک و ایناملا بیلین کی، الله بنده‌يه، او، نه قدر چوخ زیرک، چوخ چالیشقان و حیله‌‌-کلکده چوخ باجاریقلی اولسا دا، ایلاهی علمده اونون اوچون تقدیر ائدیلیب معيّن‌لشدیریلمیش شئيدن آرتیق نصیب ائتمه‌يیب. هابئله بنده‌نین ضعیف و عاجز اولماسینا گؤره، اونونلا، ایلاهی علمده اونون اوچون تقدیر ائدیلمیش شئيین اونا چاتماسی آراسیندا فاصله و آيریلیق سالمايیب. بو سرّدن آگاه اولان و اونو حیاتا کئچیرن کس (دنيا و آخرتده) قازانج اله گتیرمک راحتلیغی باخیمیندان انسانلارین اَن اوستونودور. اونا گؤز يوماراق اوندا شکّ ائدن زیانا دچار اولماق باخیمیندان انسانلارین اَن گرفتاریدیر. نه چوخ نعمته چاتان کی، نعمته گؤره ياواش-ياواش عذاب و جزايا ياخینلاشیب. نه چوخ چتینلیگه دچار اولان کی، گرفتارچیلیغینا گؤره اونا احسان و ياخشیلیق ائدیلیب. بونا گؤره ده ائي (بو سؤزلری) ائشیدن کس! چوخ شکر ائت و آز تلس، روزیندن سنه چاتانلا کفایتلن و راضی اول (کی، انسانا، چاتماسی لابدّ اولان مقداردان آرتیق وئریلمیر).

266

وَ قَالَ عليه السلام لَا تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلًا وَ يَقِينَكُمْ شَكّاً إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا وَ إِذَا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا

امام علی (علیه السلام) (عبادته تشویق ائده‌رک) بويورموشدور:

(دنيانین يوخ اولاجاغینا دایر) علمیزی (آخرته گؤز يوموب دنيايا اورک باغلاماق اوچون) نادانلیق (لا عوض) ائتمه‌يین، (اؤلوم باره‌سینده‌کی) يقینلیگیزی شکّه چئویرمه‌يین. (بونا گؤره ده) اگر (دنيانین يوخ اولاجاغینی) بیلیرسیزسه (آخرت اوچون) ایش گؤرون، (اؤلومه) يقین ائدنده (آذوقه  گؤتوره‌رک) ایره‌لی دورون.

267

وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ الطَّمَعَ مُورِدٌ غَيْرُ مُصْدِرٍ وَ ضَامِنٌ‏ غَيْرُ وَفِيٍّ وَ رُبَّمَا شَرِقَ شَارِبُ الْمَاءِ قَبْلَ رِيِّهِ وَ كُلَّمَا عَظُمَ قَدْرُ الشَّيْ‏ءِ الْمُتَنَافَسِ فِيهِ عَظُمَتِ الرَّزِيَّةُ لِفَقْدِهِ وَ الْأَمَانِيُّ تُعْمِي أَعْيُنَ الْبَصَائِرِ وَ الْحَظُّ يَأْتِي مَنْ لَا يَأْتِيهِ

امام علی (علیه السلام) (تاماح و آرزودان اوزاق اولماق باره‌سینده) بويورموشدور:

تاماح (انسانی) سويون اوستونه آپاراراق گئری قايتارماياندیر (انسانی سويون يانینا آپارار و اونو سودان دويدورمادان گئری قايتارار. کیم اونا دچار اولسا محو اولار و اوندان قورتولا بیلمز) و او، (اؤز عهد-پیمانینا) وفا ائتمه‌ين ضامندیر. نه چوخ سو ایچن کی، سودان دويمامیش بوغولور. (نه چوخ تاماحکار و حریص کی، مطلبینی اله گتیرمک يولوندا اونا چاتمامیش و بهره‌لنمه‌میش محو اولور.) رغبت گؤستریلن شئيین ديَری هر نه قدر بؤيوک اولسا اونو الده ائتمه‌مک و تاپماماغین کدری ده بیر او قدر چوخ اولار. آرزولار بصیرت گؤزلرینی کور ائدیر. (تقدیر ائدیلمیش) پاي و قسمت، اونا طرف گئتمه‌ين شخصه طرف گلیر. (انسان اونو اله گتیرمک اوچون چالیشماسا و اونو آرزولاماسا دا تقدیر ائدیلمیش پاي و قسمت اونا چاتاجاقدیر.)

268

وَ قَالَ عليه السلام اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ تَحْسُنَ فِي لَامِعَةِ الْعُيُونِ عَلَانِيَتِي وَ تَقْبُحَ فِيمَا أُبْطِنُ لَكَ سَرِيرَتِي مُحَافِظاً عَلَى رِئَاءِ النَّاسِ مِنْ نَفْسِي بِجَمِيعِ مَا أَنْتَ مُطَّلِعٌ عَلَيْهِ مِنِّي فَأُبْدِيَ لِلنَّاسِ حُسْنَ ظَاهِرِي وَ أُفْضِيَ إِلَيْكَ بِسُوءِ عَمَلِي تَقَرُّباً إِلَى عِبَادِكَ وَ تَبَاعُداً مِنْ مَرْضَاتِكَ

امام علی (علیه السلام) (ظاهرین ياخشی، باطنین ایسه پیس اولماسی باره‌سینده) بويورموشدور:

الله‌یم، ظاهریمین گؤزلرین مقابلینده (جماعتین گؤزلری‌نین قارشیسیندا) ياخشی، باطنیمین ایسه گیزلتدیکلریم شئيلرده سنین يانیندا چیرکین اولماسیندان، اؤزومو جماعتین يانیندا سنین مندن ده (ياخشی) خبردار اولدوغون شئيلرله رياکارجاسینا قوروماغیمدان، بئله‌لیکله، جماعته ظاهرده ياخشی گؤرونوب پیس عمل‌لریمی سنه طرف گتیرمگیمدن و نتیجه‌ده بنده‌لرینه ياخینلاشاراق سنین راضیلیقلاریندان (و مرحمتیندن) اوزاقلاشماغیمدان، سنه پناه گتیریرم.

269

وَ قَالَ عليه السلام لَا وَ الَّذِي أَمْسَيْنَا مِنْهُ فِي غُبَّرِ لَيْلَةٍ دَهْمَاءَ تَكْشِرُ عَنْ يَوْمٍ أَغَرَّ مَا كَانَ كَذَا وَ كَذَا

امام علی (علیه السلام) (حضرت صاحب الزمانین ظهورونو خبر وئره‌رک) بويورموشدور:

البته‌‌! آيدین گوندوزدن يارانان قارانلیق گئجه‌نین قالان حصّه‌‌سینده (قدرتی ایله) گئجله‌دیگیمیز الله‌ـا آند اولسون کی، فلان-بهمان اولمايیب.

270

وَ قَالَ عليه السلام قَلِيلٌ تَدُومُ عَلَيْهِ أَرْجَى مِنْ كَثِيرٍ مَمْلُولٍ (مِنْهُ(

امام علی (علیه السلام) (عزمکارلیق گؤستره‌رک چالیشماغین مدحینده) بويورموشدور:

دوام ائتدیردیگین آز ایش (اونون خیر وئرمه‌سی)، بئزیب يورولدوغون (و نتیجه‌ده ترک ائدیلن) چوخ ایشدن اومید وئریجیدیر.

271

وَ قَالَ عليه السلام إِذَا أَضَرَّتِ النَّوَافِلُ بِالْفَرَائِضِ فَارْفُضُوهَا

امام علی (علیه السلام) (واجبی عمللره تشویق ائده‌رک) بويورموشدور:

مستحبّی عمللر واجباتا زیان ووراندا (خلل گتیرنده) همین مستحبّیلری ترک ائدین.

272

وَ قَالَ عليه السلام مَنْ تَذَكَّرَ بُعْدَ السَّفَرِ اسْتَعَدَّ

امام علی (علیه السلام) (اطاعته رغبت گؤسترمک باره‌سینده) بويورموشدور:

سفرین (آخرت سفری‌نین) اوزاقلیغی يادیندا اولان کس حاضرلیق گؤرر (تقوا و پرهیزکارلیغی اؤز شعاری ائدر).

273

وَ قَالَ عليه السلام لَيْسَتِ الرُّؤْيَةُ مَعَ الْأبْصَارِ فَقَدْ تَكْذِبُ الْعُيُونُ أَهْلَهَا وَ لَا يَغُشُّ الْعَقْلُ مَنِ اسْتَنْصَحَهُ

امام علی (علیه السلام) (عاغلا تابع اولماق باره‌سینده) بويورموشدور:

گؤرمک (قلبین خبردار و آگاه اولماسی) گؤزله دئيیل. چونکی بعضاً گؤزلر اؤز صاحبینه يالان دئيیر. آمّا عاغیل اوندان اؤيود-نصیحت ایسته‌ينه خيانت ائتمیر (اونو سهوه دچار ائتمیر).

274

وَ قَالَ عليه السلام بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَ الْمَوْعِظَةِ حِجَابٌ مِنَ الْغِرَّةِ

امام علی (علیه السلام) (اؤيود-نصیحته قولاق آسیب تابع اولماق باره‌سینده) بويورموشدور:

سیزینله موعظه و نصیحت (اونلارا قولاق آسیب تابع اولماق) آراسیندا غفلت و خبرسیزلیک پرده‌سی واردیر.

275

وَ قَالَ عليه السلام جَاهِلُكُمْ مُزْدَادٌ وَ عَالِمُكُمْ (مُسَوِّفٌ(

امام علی (علیه السلام) (افراط و سهلنکارلیق باره‌سینده) بويورموشدور:

نادانیز (ایشی نادانلیق اوجباتیندان) چوخ ائدیر، عالمیز ایسه (ایشی اؤز وقتیندن) تأخیره سالیر.

276

وَ قَالَ عليه السلام قَطَعَ الْعِلْمُ عُذْرَ الْمُتَعَلِّلِينَ

امام علی (علیه السلام) (علمین بهانه يوللارینی باغلاماسی باره‌سینده) بويورموشدور: علم و (دینین حکملرینی) بیلمک («الله کریمدیر، رحیمدیر، بیزیم اذیّت چکمگیمیزه و بنده‌لیک ائتمگیمیزه احتیاجی يوخدور» دئيَن) بهانه آختارانلارین يولونو باغلايیر. (بونا گؤره ده دین، کتاب و پیغمبرله تانیش اولان شخصین بهانه‌سی قبول دئيیل.)

277

وَ قَالَ عليه السلام كُلُّ مُعَاجَلٍ يَسْأَلُ الْإِنْظَارَ وَ كُلُّ مُؤَجَّلٍ يَتَعَلَّلُ بِالتَّسْوِيفِ

امام علی (علیه السلام) (ایشی وقتینده يئرینه يئتیرمه‌ين شخصین مذمّتینده) بويورموشدور:

کیمی تلسدیریرلرسه (اؤلومو تئز چاتیرسا) مهلت ایسته‌يیر (کی، عبادت و بنده‌لیک ائتسین)، کیمه مهلت وئریرلرسه و تلسدیرمیرلرسه (عمرو اوزوندورسا، اؤلومون) تأخیره دوشمه‌سی ایله («وقتیم وار و گله‌جکده يئرینه يئتیره‌رم»، دئيیب) بهانه آختاریر (بو گونون ایشینی صاباحا ساخلايیر).

278

وَ قَالَ عليه السلام مَا قَالَ النَّاسُ لِشَيْ‏ءٍ طُوبَى لَهُ إِلَّا وَ قَدْ خَبَأَ لَهُ الدَّهْرُ يَوْمَ سَوْءٍ

امام علی (علیه السلام) (شادلیغا اورک باغلاماماق باره‌سینده) بويورموشدور:

روزگار، جماعتین «خوش حالینا» دئدیگی هر بیر شئي اوچون بیر پیس گون گیزله‌دیب. (زمانه انساندا گؤردويو نعمته پاخیللیق ائدر و اونو، اونون الیندن آلار. بونا گؤره ده عاغیللی آدام دنيانین شادلیقلارینا اورک باغلاماز و راحت اوتورماز.)

279

وَ قَدْ سُئِلَ عَنِ الْقَدَرِ فَقَالَ عَلَيْهِ السَّلَامُ طَرِيقٌ مُظْلِمٌ فَلَا تَسْلُكُوهُ وَ بَحْرٌ عَمِيقٌ فَلَا تَلِجُوهُ وَ سِرُّ اللَّهِ فَلَا تَتَكَلَّفُوهُ

امام علی علیه السلامدان قضا و قدر (اونون نئجه‌لیگی) باره‌سینده سؤال سوروشدولار. او حضرت (اونون باره‌سینده دوشونمکدن چکیندیره‌رک بئله) بويوردو:

او، قارانلیق بیر يولدور، اونونلا گئتمه‌يین (کی، شبهه‌لر نتیجه‌سینده اونلارین حلّینده عاجز و سرگردان قالار، يولوزو آزارسیز)؛ درین بیر دنیزدیر، اونا داخل اولمايین (کی، مختلف دوشونجه‌لرده غرق اولارسیز)؛ الله‌ین سرّیدیر، اؤزوزو اوندا (اونو آيدینلاشدیرماق اوچون) اذیّته سالمايین (کی، خیر گؤرمز و بیر يئره چاتمازسیز).

280

وَ قَالَ عليه السلام إِذَا أَرْذَلَ اللَّهُ عَبْداً حَظَرَ عَلَيْهِ الْعِلْمَ

امام علی (علیه السلام) (اطاعتسیزلیگین زیانی باره‌سینده) بويورموشدور: الله بیر بنده‌نی (گناهی نتیجه‌سینده) آلچالداندا، علم و بیلیگی اونا قاداغان ائدر.


نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)

+ نوشته شده در  جمعه بیست و نهم فروردین 1393ساعت 5:19 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

نهج البلاغه نین تورکجه ترجمه سی (حکمتلی سؤزلر 8)

        
 

221

وَ سُئِلَ عليه السلام عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً فَقَالَ هِيَ الْقَنَاعَةُ

امام علی علیه السلامدان الله-تعالی‌نین (النحل سوره‌سی‌نین 97-جی آيه‌سینده اولان) «فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً» «ياخشی ایشلر گؤرن صالح عمللی بنده‌يه گؤزل حیات نصیب ائده‌جه‌يیک» کلامی‌نین معناسینی سوروشدولار و او حضرت (اونون تفسیرینده بئله) بويوردو:

همین گؤزل حیات، قانع اولماقدیر. (قانع‌چیلیک حاکم اولان حیات خوش و گؤزلدیر. حریصین حیاتی ایسه، اونون چوخ ثروته مالک اولماسینا باخماياراق، آجی و اوساندیریجی‌دیر.)

222

وَ قَالَ عليه السلام شَارِكُوا الَّذِي قَدْ أَقْبَلَ عَلَيْهِ الرِّزْقُ فَإِنَّهُ أَخْلَقُ لِلْغِنَى وَ أَجْدَرُ بِإِقْبَالِ الْحَظِّ عَلَيْهِ

امام علی (علیه السلام) (شریک اولماغین خيری باره‌سینده) بويورموشدور:

(آل-وئرده) روزیسی بول اولانلا شریک اولون. چونکی اونونلا شریکلیک وارلیلیغا داها مناسب و قازانجا اوز توتولماسینا داها لايقدیر. (چونکی روزیسی آز اولان انسان روزیسی بول اولانلا شریک اولماق نتیجه‌سینده منفعت اله گتیریر.)

223

وَ قَالَ عليه السلام فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ‏ وَ الْإِحْسانِ الْعَدْلُ الْإِنْصَافُ وَ الْإِحْسَانُ التَّفَضُّلُ

امام علی (علیه السلام) الله-تعالی‌نین (النحل سوره‌سی‌نین 90-جی آيه‌سینده‌کی) «إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ» «الله عدالتلی اولماغی و ياخشیلیق ائتمگی امر ائدیر» کلامی (آيه‌ده‌کی عدالت و ياخشیلیغین معناسی) باره‌سینده بويورموشدور:

عدالت و انصاف ظلم ائتمه‌مکدیر. ياخشیلیق ائتمک ایسه ایگیدلیک و بخششدیر. (بو کلام، همین کلمه‌لرین داها آيدین عبارتلرله حرفی تعریفیدیر.)

224

وَ قَالَ عليه السلام مَنْ يُعْطِ بِالْيَدِ الْقَصِيرَةِ يُعْطَ بِالْيَدِ الطَّوِيلَةِ

و معنى ذلك أن ما ينفقه المرء من ماله في سبيل الخير و البر و إن كان يسيرا فإن الله تعالى يجعل الجزاء عليه عظيما كثيرا و اليدان هاهنا عبارتان عن النعمتين ففرق عليه السلام بين نعمة العبد و نعمة الرب بالقصيرة و الطويلة فجعل تلك قصيرة و هذه طويلة لأن نعم الله أبدا تضعف على نعم المخلوق أضعافا كثيرة إذ كانت نعم الله أصل النعم كلها فكل نعمة إليها ترجع و منها تنزع

امام علی (علیه السلام) (باشقالارینا ال توتماغین خيری باره‌سینده) بويورموشدور:

قیسا ال ایله (اؤز مال و ثروتیندن حتی آز اولسا دا الله يولوندا) باغیشلايان کس (الله طرفیندن) اوزون ال ایله بخشش تاپار.

(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)

بو کلامین معناسی بودور کی، الله-تعالی اؤز مال و ثروتیندن حتی آز اولسا بئله، خیر يوللاردا خرجله‌ين شخصین پاداش و عوضینی بؤيوک و چوخ ائدیر.

بورادا ایکی الدن مقصد ایکی نعمتدیر (بیری بنده‌نین وئردیگی، دیگری ایسه الله‌ین باغیشلادیغی نعمت). بئله‌لیکله، امام (علیه السلام) بنده‌نین نعمتی ایله الله‌ین نعمتینی «قیسا» و «اوزون»لوقلا بیر-بیریندن آيیریب؛ بنده‌نین نعمتینی قیسا، الله‌ین نعمتینی ایسه اوزون آدلاندیریب. چونکی الله‌ین نعمتلری همیشه مخلوقون نعمتلریندن داها چوخ و آرتیقدیر. اونا گؤره کی، الله‌ین نعمتلری بوتون نعمتلرین اؤزل و تملیدیر و هر بیر نعمت اونلارا قايیدیر، اونلاردان يارانیر و میدانا چیخیر.

225

وَ قَالَ عليه السلام لِابْنِهِ الْحَسَنِ عليه السلام لَا تَدْعُوَنَّ إِلَى مُبَارَزَةٍ وَ إِنْ دُعِيتَ إِلَيْهَا فَأَجِبْ فَإِنَّ الدَّاعِيَ بَاغٍ وَ الْبَاغِيَ مَصْرُوعٌ

امام علی (علیه السلام) اوغلو امام حسن علیه السلاما (دوشمنله ووروشماق باره‌سینده) بويورموشدور:

(هئچ کسی) مبارزه‌يه (سیرادان قاباغا چیخماغا) چاغیرمامالیسان. آمّا سنی اونا چاغیرسالار (مدافعه‌‌ مقصدی ایله) قبول ائت و قارشی‌يا چیخ. چونکی چاغیران ظلمکاردیر. (چونکی او، حدّینی آشاراق عنادکارلیق گؤستریب، عدالت و دوزلوکدن ال گؤتوروب و بو ایش ظلمکارلیق و دوشمنچیلیکدیر.) ظلمکار ایسه تورپاغا سریلمیشدیر.

226

وَ قَالَ عليه السلام خِيَارُ خِصَالِ النِّسَاءِ شِرَارُ خِصَالِ الرِّجَالِ الزَّهْوُ وَ الْجُبْنُ وَ الْبُخْلُ فَإِذَا كَانَتِ الْمَرْأَةُ مَزْهُوَّةً لَمْ تُمَكِّنْ مِنْ نَفْسِهَا وَ إِذَا كَانَتْ بَخِيلَةً حَفِظَتْ مَالَهَا وَ مَالَ بَعْلِهَا وَ إِذَا كَانَتْ جَبَانَةً فَرِقَتْ مِنْ كُلِّ شَيْ‏ءٍ يَعْرِضُ لَهَا

امام علی (علیه السلام) (قادی‌نین بعضی گؤزل خاصيّتلری باره‌سینده) بويورموشدور:

قادینلارین اَن ياخشی خاصيّتلری کیشیلرین اَن پیس خاصيّتلریدیر: تکبّرلولوک، قورخاقلیق و خسیس‌لیک. بئله‌لیکله، اگر قادین تکبّرلو اولسا (اریندن باشقا هئچ کسه) باش ايمز؛ خسیس و سیمیج اولسا اؤزونون و اری‌نین مالینی قورويار؛ اگر قورخاق اولسا قارشیسینا چیخان (و آدی‌نین پیسلیگی و اری‌نین غضبینه سبب اولان) هر بیر شئيدن قورخار (و اوندان اوزاقلاشار).

227

وَ قِيلَ لَهُ صِفْ لَنَا الْعَاقِلَ فَقَالَ هُوَ الَّذِي يَضَعُ‏ الشَّيْ‏ءَ مَوَاضِعَهُ فَقِيلَ فَصِفْ لَنَا الْجَاهِلَ فَقَالَ قَدْ فَعَلْتُ

يعني أن الجاهل هو الذي لا يضع الشي‏ء مواضعه فكان ترك صفته صفة له إذ كان بخلاف وصف العاقل

امام علی علیه السلاما دئدیلر کی، عاغیللی آدامی بیزه وصف ائت. او حضرت (عاغیللی آدامین نشانه‌سی باره‌سینده بئله) بويوردو:

عاغیللی، هر بیر شئيی اؤز يئرینه قويان کسدیر. (مناسب اولان سؤزو دئيیر و لايق اولان ایشی يئرینه يئتیریر.) دئدیلر کی، نادانی دا بیزیم اوچون وصف ائت. بويوردو: آنلاتدیم.

(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)

یعنی، نادان هئچ بیر شئيی اؤز يئرینه قويمايان کسدیر. دئمه‌لی، (امام علیه السلامین) اونون صفتینی بَيان ائتمه‌مه‌سی اونون اوچون صفتدیر. چونکی اونون صفتی عاغیللی‌نین صفتلری‌نین عکسیدیر.

228

وَ قَالَ عليه السلام وَ اللَّهِ لَدُنْيَاكُمْ هَذِهِ أَهْوَنُ فِي عَيْنِي مِنْ عُرَاقِ خِنْزِيرٍ فِي يَدِ مَجْذُومٍ

امام علی (علیه السلام) (دنيانین مذمّتینده) بويورموشدور:

الله‌ـا آند اولسون کی، سیزین بو دنياز منیم گؤزومده جزام خسته‌لیگینه توتولموش شخصین الینده اولان اتسیز دونوز سومويوندن ده آشاغی و ديَرسیزدیر.

229

وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَغْبَةً فَتِلْكَ عِبَادَةُ التُّجَّارِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَهْبَةً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْعَبِيدِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ شُكْراً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْأَحْرَارِ

امام علی (علیه السلام) (عبادتین نوعلری باره‌سینده) بويورموشدور:

بیر دسته آدام الله‌ـا (ثواب و پاداشا) رغبت اوچون عبادت ائدیر. بو، (آل-وئرین خیر-زیانینی نظرده ساخلايان) تاجرلرین عبادتیدیر. بیر دسته ایسه الله‌ـا قورخودان عبادت ائدیر. بو دا قول و کؤله‌لرین عبادتیدیر (کی، اونلار آغالاری‌نین گؤستریشلرینی قورخودان يئرینه يئتیریرلر). دیگر بیر دسته ایسه الله‌ـا شکر ائتمک اوچون عبادت ائدیر و بو، آزاد انسانلارین عبادتیدیر (کی، اونلار آگاهلیق و نیت پاکلیغی ایله الله‌ـا عبادت ائدیرلر و اونو عبادت و بنده‌لیک ائتمگه لايق بیلمکدن باشقا، دیگر بیر مقصدلری يوخدور).

230

وَ قَالَ عليه السلام الْمَرْأَةُ شَرٌّ كُلُّهَا وَ شَرُّ مَا فِيهَا أَنَّهُ لَا بُدَّ مِنْهَا

امام علی (علیه السلام) (قادی‌نین مذمّتینده) بويورموشدور:

قادی‌نین هر شئيی (بوتون حال و صفتلری) پیسدیر و اوندا اولان اَن پیس شئي ایسه بودور کی، اوندان (کیشی اوچون اونونلا اولماقدان) باشقا بیر چاره يوخدور.

231

وَ قَالَ عليه السلام مَنْ أَطَاعَ التَّوَانِيَ ضَيَّعَ الْحُقُوقَ وَ مَنْ أَطَاعَ الْوَاشِيَ ضَيَّعَ الصَّدِيقَ

امام علی (علیه السلام) (سوستلوغون و سؤز گزدیرمگین زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:

کیم (ایشلرده) سوستلوق ائتسه، پايلاری الدن چیخارار. کیم سؤز گزدیره‌نین (آرا وورانین) سؤزونه قولاق آسسا، دوستو (اؤز دوستونو) ایتیرر.

232

وَ قَالَ عليه السلام الْحَجَرُ الْغَصْبُ فِي الدَّارِ رَهْنٌ عَلَى خَرَابِهَا

و يروى هذا الكلام عن النبي صلى الله عليه واله و لا عجب أن يشتبه الكلامان لأن مستقاهما من قليب و مفرغهما من ذنوب

امام علی (علیه السلام) (غصبی مال و ظلم ایله الده ائدیلن وار-دؤلتین زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:

(کیمه مخصوص اولماسیندان آسیلی اولماياراق هر هانسی بیر) ائوده اولان غصبی داش همین ائوین ویران اولماسینا گیروودور. (گیروو بورجون اؤده‌نیلمه‌سینی ضروری‌لشدیردیگی کیمی، غصبی داش دا همین تیکیلی‌نین خراب و ویران اولماسینی ضروری‌لشدیریر.

(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)

بو کلام حضرت پیغمبردن‌ده (صل الله علیه و آله) نقل ائدیلیب. بو ایکی کلامین بیر-بیرینه بنزه‌مه‌سی تعجبلو دئيیل. چونکی بو ایکی سو بیر قويودان چکیلیب و بیر دولچادان تؤکولوب. (پیغمبرین - صل الله علیه و آله - بويوردوقلاری الله طرفیندندیر و امام (علیه السلام) دا او حضرتین بويوردوغونو بَيان ائدیر.)

233

وَ قَالَ عليه السلام يَوْمُ الْمَظْلُومِ عَلَى الظَّالِمِ أَشَدُّ مِنْ يَوْمِ الظَّالِمِ عَلَى الْمَظْلُومِ

امام علی (علیه السلام) (ظلمون زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:

مظلومون ظالم اوستونده‌کی گونو (قیامت گونونون انتقامی) ظالمین مظلوم اوستونده‌کی گونوندن (دنيادا آغالیق ائتدیگی گوندن) داها آغیر و چتیندیر.

234

وَ قَالَ عليه السلام اتَّقِ اللَّهَ بَعْضَ التُّقَى وَ إِنْ قَلَّ وَ اجْعَلْ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ اللَّهِ سِتْراً وَ إِنْ رَقَّ

امام علی (علیه السلام) (پرهیزکارلیق باره‌سینده) بويورموشدور:

الله‌دان معيّن شکلده قورخ، حتی آز اولسا بئله! (ایشینی الله‌لا بیردفعه‌لیک سونا چاتدیرما کی، همیشه‌لیک چتینلیگه دچار اولماق حدّینه چاتسین.) اؤزونله الله آراسیندا پرده ساخلا، حتی نازیک اولسا بئله! (الله‌ین امر و گؤستریشلرینه رعايت ائده‌رک آراداکی پرده‌نی تمامیله گؤتورمه و باریشیغا يئر ساخلا کی، پئشمان اولاندا قايیتماغا يولون اولسون.)

235

وَ قَالَ عليه السلام إِذَا ازْدَحَمَ الْجَوَابُ خَفِيَ الصَّوَابُ

امام علی (علیه السلام) (بیر سؤالا بیر نئچه جواب وئرمگین زیانی باره‌سینده) بويورموشدور:

(بیر سؤالا وئریلن) جواب چوخ اولان زمان دوزلوک (جوابین دوزلويو) گیزلی قالار (سؤال سوروشان شکّه دچار اولار و سؤالی‌نین جوابی‌نین هانسی اولدوغونو بیلمز).

236

وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ لِلَّهِ تَعَالَى فِي كُلِّ نِعْمَةٍ حَقّاً فَمَنْ أَدَّاهُ زَادَهُ مِنْهَا وَ مَنْ قَصَّرَ فِيهِ خَاطَرَ بِزَوَالِ نِعْمَتِهِ

امام علی (علیه السلام) (شکر ائتمگین خيری باره‌سینده) بويورموشدور:

حقیقتاً الله-تعالی‌نین هر بیر نعمتده شکر حقّی واردیر. بونا گؤره ده هر کیم اونو يئرینه يئتیرسه، الله اونا همین نعمتدن داها چوخ وئرر. کیم او حقّی يئرینه يئتیرمکده سهلنکارلیق ائتسه، الله همین نعمتی محو  اولماق و الدن چیخماق تهلکه‌‌سینه آتار.

237

وَ قَالَ عليه السلام إِذَا كَثُرَتِ الْمَقْدُرَةُ قَلَّتِ الشَّهْوَةُ

امام علی (علیه السلام) (امکان باره‌سینده) بويورموشدور:

امکان و قدرت (بیر شئيی اله گتیرمک امکانی) چوخالان زمان (همین شئيه اولان) ایستک و میل آزالار.

238

وَ قَالَ عليه السلام احْذَرُوا نِفَارَ النِّعَمِ فَمَا كُلُّ شَارِدٍ بِمَرْدُودٍ

امام علی (علیه السلام) (شکر ائتمگه هوسلندیره‌رک) بويورموشدور:

(ناشکرلوک و کفران نتیجه‌سینده) نعمتلرین اوزاقلاشماسیندان قورخون کی، هر قاچان گئری دؤنمور. (بونا گؤره ده گرک ائله ایش گؤرولسون کی، قايیتماسی غيری-ممکن اولان قاچان، هئچ قاچماسین.)

239

وَ قَالَ عليه السلام الْكَرَمُ أَعْطَفُ مِنَ الرَّحِمِ

امام علی (علیه السلام) (ایگید باره‌سینده) بويورموشدور:

ایگید (دوست)، قوهومدان دا مهرباندیر. (چونکی اونون مهربانچیلیغی طبیعیدیر. قوهومون مهربانچیلیغی ایسه بعضاً مصنوعی و رسمیّت اوستونده‌دیر.)

240

وَ قَالَ عليه السلام مَنْ ظَنَّ بِكَ خَيْراً فَصَدِّقْ ظَنَّهُ

امام علی (علیه السلام) (ياخشی ایشه تشویق ائده‌رک) بويورموشدور:

سنین باره‌نده ياخشی گماندا اولانین ظنّینی دوغرولت. (سندن گؤزله‌دیگی ياخشیلیغی يئرینه يئتیر. چونکی اگر اونون ظنّینی پوچا چیخارسان باشقالاری سنین بارنده ياخشی گماندا اولماياجاقلار و بو، چوخ پیسدیر.)

241

وَ قَالَ عليه السلام أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ مَا أَكْرَهْتَ نَفْسَكَ عَلَيْهِ

امام علی (علیه السلام) (چتین و آغیر ایشلر باره‌سینده) بويورموشدور:

عمل و ایشلرین اَن ياخشیسی اؤز نفسینی اونون يئرینه يئتیریلمه‌سینه مجبور ائتدیگین ایشدیر.

242

وَ قَالَ عليه السلام عَرَفْتُ اللَّهَ بِفَسْخِ الْعَزَائِمِ وَ حَلِّ الْعُقُودِ (وَ نَقْضِ الْهِمَمِ(

امام علی (علیه السلام) (الله‌ی تانیماق باره‌سینده) بويورموشدور:

عيب و نقصان صفتلردن اوزاق و پاک اولان الله‌ی انسانین قطعیتلی اولدوغو ایستکلرین (قرارلارین) پوزولماسی و دويونلرین (فکر و ایشلرین دويونلری‌نین) آچیلماسی ایله تانیدیم.

243

وَ قَالَ عليه السلام مَرَارَةُ الدُّنْيَا حَلَاوَةُ الْآخِرَةِ وَ حَلَاوَةُ الدُّنْيَا مَرَارَةُ الْآخِرَةِ

امام علی (علیه السلام) (دنيانین آجیلیق و شیرینلیکلری باره‌سینده) بويورموشدور:

دنيانین آجیلیغی (اوندا اؤزونو اذیّته قاتلاشدیرماق) آخرت شیرینلیگیدیر (خوشبختلیگیدیر). دنيانین شیرینلیگی (لذتلره وورغونلوق) ایسه آخرت آجیلیغیدیر.

244

وَ قَالَ عليه السلام فَرَضَ اللَّهُ الْإِيمَانَ تَطْهِيراً مِنَ الشِّرْكِ وَ الصَّلَاةَ تَنْزِيهاً عَنِ الْكِبْرِ وَ الزَّكَاةَ تَسْبِيباً لِلرِّزْقِ وَ الصِّيَامَ ابْتِلَاءً لِإِخْلَاصِ الْخَلْقِ وَ الْحَجَّ تَقْوِيَةً لِلدِّينِ وَ الْجِهَادَ عِزّاً لِلْإِسْلَامِ وَ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ مَصْلَحَةً لِلْعَوَامِّ وَ النَّهْيَ عَنِ الْمُنْكَرِ رَدْعاً لِلسُّفَهَاءِ وَ صِلَةَ الرَّحِمِ مَنْمَاةً لِلْعَدَدِ وَ الْقِصَاصَ حَقْناً لِلدِّمَاءِ وَ إِقَامَةَ الْحُدُودِ إِعْظَاماً لِلْمَحَارِمِ وَ تَرْكَ شُرْبِ الْخَمْرِ تَحْصِيناً لِلْعَقْلِ وَ مُجَانَبَةَ السَّرِقَةِ إِيجَاباً لِلْعِفَّةِ وَ تَرْكَ الزِّنَى تَحْصِيناً لِلنَّسَبِ وَ تَرْكَ اللِّوَاطِ تَكْثِيراً لِلنَّسْلِ وَ الشَّهَادَاتِ اسْتِظْهَاراً عَلَى الْمُجَاحَدَاتِ وَ تَرْكَ الْكَذِبِ تَشْرِيفاً لِلصِّدْقِ وَ السَّلَامَ أَمَاناً مِنَ الْمَخَاوِفِ وَ الْإِمَامَةَ نِظَاماً لِلْأُمَّةِ وَ الطَّاعَةَ تَعْظِيماً لِلْإِمَامَةِ

امام علی (علیه السلام) (بعضی شریعت حکملری‌نین فلسفه‌سی باره‌سینده) بويورموشدور:

الله ایمانی (بنده‌لری‌نین قلبلرینی) شرکدن تمیزله‌مک اوچون، نمازی تکبّر و مغرورلوقدان پاکلاشماق اوچون، زکاتی (يوخسوللارا) روزی واسطه‌‌سی اولماسی اوچون، اوروجو انسانلارین (الله‌ـا اولان) صداقت و صمیمیتلرینی سیناماق اوچون، حجّی (مکّه‌يه گئتمگی) دینین گوجلنمه‌سی اوچون (چونکی مختلف طایفالارین بیر يئره توپلاشماسی نتیجه‌سینده اسلامین عظمت و بؤيوکلويو اوزه چیخیر)، جهادی اسلامین عزّتی (و کافرلرین مغلوبیتی) اوچون، امر به معروفو (بَينیلن ایشلره امر ائتمگی) عادی جماعت کوتله‌سینی اصلاح ائتمک (و اونلاری سعادت و خوشبختلیگه سوق ائتمک) اوچون، نهي از منکری (نالايق ایشلردن چکیندیرمگی) عاغلی آز اولانلارین (اطاعتسیزلیک و گناهلاری‌نین) قارشیسینی آلماق اوچون، قوهوملوق تئللرینی بیرلشدیرمگی (قوهوم-اقربا ایله مناسبت و علاقه‌‌ده اولماغی، اونلارین) سايلاری‌نین چوخالماسی اوچون (چونکی قوهوم-اقربانین بیر-بیری ایله بیرلشمه‌سی نتیجه‌سینده اونلارین کؤمکچی و ياردیمچیلاری آرتیر)، قصاصی (بیرینی اؤلدورنی اؤلدورمگی و يا يارالايانی يارالاماغی) قانلارین قورونماسی اوچون، شرعی جزا نوعلری‌نین اجراسینی برقرار ائتمگی (مثلاً- شراب ایچن، اوروجونو يئين و يا زنا ائدن شخص اوچون معيّن‌لشدیریلمیش جزالاری اجرا ائتمگی) حرام و قاداغان ائدیلمیش شئيلره اهمیّت وئریلمه‌سی اوچون، شراب ایچیلمه‌مه‌سینی عاغیللاری (فساد و پیسلیکدن) قوروماق اوچون، اوغورلوقدان اوزاقلیغی (جماعتین مالینا ال اوزاتماقدان) پاکلاشماغی گئرچکلشدیرمک اوچون، زنا ائتمه‌مگی سوي و نسللرین دوزگون قالماسی اوچون (چونکی زنا سويلاری بیر-بیرینه قاریشدیریر و عالمده اولان قورولوشلارین پوزولماسینا سبب اولور)، لواطی (کیشی‌نین کیشی ایله ياخینلیق ائتمه‌سینی) ترک ائتمگی نسل و اولادلارین چوخالماسی اوچون، شاهدلیکلری، انکار ائدیلن شئيلر اوچون کؤمک ایسته‌مگه گؤره (کی، انکار ائتمک نتیجه‌سینده هئچ کسین حقّی زاي اولماسین)، يالان دانیشماماغی، دوزلويون بؤيوکلويونو آشکار ائتمک اوچون (کی، جماعتین راحتلیغی‌نین اونا باغلی اولماسی بللی اولسون)، سلامی (انسانلارین بیر-بیرینی سلاملامالارینی) قورخولو يئرلردن خاطر جمعلیک اوچون (چونکی «سلام عليکم»دان مقصد بودور کی، منیمله سیزین آرازدا دعوا-دالاش دئيیل صلح و باریشیق برقراردیر)، امامت و رهبرلیگی جماعتین (ایشلری‌نین) نظام-انتظامی و راحتلیغی اوچون و (اماما) اطاعت و تابعچیلیگی امامتین (اونون مقامی‌نین) بؤيوک حساب ائدیلمه‌سی اوچون (چونکی امامتین خیر و بهره‌سی آنجاق جماعتین اونا تابع اولماسی زمانی ممکندور) واجب ائدیب.

245

وَ كَانَ عليه السلام يَقُولُ أَحْلِفُوا الظَّالِمَ إِذَا أَرَدْتُمْ يَمِينَهُ بِأَنَّهُ بَرِي‏ءٌ مِنْ حَوْلِ اللَّهِ وَ قُوَّتِهِ فَإِنَّهُ إِذَا حَلَفَ بِهَا كَاذِباً عُوجِلَ وَ إِذَا حَلَفَ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَمْ يُعَاجَلْ لِأَنَّهُ قَدْ وَحَّدَ اللَّهَ سُبْحَانَهُ

امام علی (علیه السلام) (ظالما آند وئردیرمگین يولو باره‌سینده) بويورموشدور:

(يالانچی) ظالمین آند ایچمه‌سینی ایسته‌دیگیز زمان اونو (اگر همین ایشده يالان دئيیرسه) «الله‌ین قدرت و قوّه‌سیندن بیزار اولماسینا» آند وئردیرین. چونکی اگر بو افاده ایله يالاندان آند ایچسه جزايا (يالانی‌نین جزاسینا) تئز چاتار. اگر «اوندان باشقا هئچ بیر تانری اولمايان الله‌ـا (آند ایچیرم کی، يالان دئمیرم دئيیب)» آند ایچسه (اونون جزالاندیریلماسیندا) تله‌سیلمز. اونا گؤره کی، عيب و نقصان صفتلردن اوزاق و پاک اولان الله‌ین يگانه‌لیگینی اقرار ائدیب (و بو، يالان دانیشماقلا ضدّیت تشکل ائتمیر).

246

وَ قَالَ عليه السلام يَا ابْنَ آدَمَ كُنْ وَصِيَّ نَفْسِكَ وَ اعْمَلْ فِى مَالِكَ مَا تُؤْثِرُ أَنْ يُعْمَلَ فِيهِ مِنْ بَعْدِكَ

امام علی (علیه السلام) (مالدان پايلاماغا تشویق ائده‌رک) بويورموشدور:

ائي آدم اولادی! اؤزون اؤزونون جانشین و قيّومون اول و مال و وار-دؤلتیندن سندن (اؤلوموندن) سونرا وئرمه‌لرینی ایسته‌دیگینی (اؤلوموندن قاباق) اؤزون وئر. (چونکی سن اؤزونه هامیدان چوخ جانی‌يانانسان.)

247

وَ قَالَ عليه السلام الْحِدَّةُ ضَرْبٌ مِنَ الْجُنُونِ لِأَنَّ صَاحِبَهَا يَنْدَمُ فَإِنْ لَمْ يَنْدَمْ فَجُنُونُهُ مُسْتَحْكَمٌ

امام علی (علیه السلام) (عصبیلیگین مذمّتینده) بويورموشدور:

توند خاصیّتلیلیک و عصبیلیک دلیلیگین بیر نؤعودور. چونکی توند خاصيّتلی و عصبی شخص (عصبلشدیکدن سونرا اؤزونه گلنده) پئشمان اولور (نئجه کی، دلی ساغالاندان سونرا ائتدیکلرینه پئشمان اولور). بونا گؤره ده اگر پئشمان اولماسا دلیلیگی اؤز يئرینده قالماقدادیر.

248

وَ قَالَ عليه السلام صِحَّةُ الْجَسَدِ مِنْ قِلَّةِ الْحَسَدِ

امام علی (علیه السلام) (حسد آپارماماغین خيری باره‌سینده) بويورموشدور:

بدنین ساغلاملیغی حسدین آزلیغیندادیر. (چونکی غم-کدر خسته‌لیک گتیریر. پاخیل و حسد آپاران آدام غم-غصّه‌يه چوخ دچار اولار و نتیجه‌ده ساغلاملیقدان بهره‌سیز قالار.)

249

وَ قَالَ عليه السلام لِكُمَيْلِ بْنِ زِيَادٍ النَّخَعِيِّ يَا كُمَيْلُ مُرْ أَهْلَكَ أَنْ يَرُوحُوا فِي كَسْبِ الْمَكَارِمِ وَ يُدْلِجُوا فِي حَاجَةِ مَنْ هُوَ نَائِمٌ فَوَالَّذِي وَسِعَ سَمْعُهُ الْأَصْوَاتَ مَا مِنْ أَحَدٍ أَوْدَعَ قَلْباً سُرُوراً إِلَّا وَ خَلَقَ اللَّهُ لَهُ مِنْ ذَلِكَ السُّرُورِ لُطْفاً فَإِذَا نَزَلَتْ بِهِ نَائِبَةٌ جَرَى إِلَيْهَا كَالْمَاءِ فِي انْحِدَارِهِ حَتَّى يَطْرُدَهَا عَنْهُ كَمَا تُطْرَدُ غَرِيبَةُ الْإِبِلِ

امام علی (علیه السلام) (صحابه‌لری‌نین اَن ياخشیلاریندان اولموش) کمیل ابن زیاد نخعی‌یه (قلبلری اله آلماغین فايداسی باره‌سینده) بويورموشدور:

ائي کمیل! قوهوم-اقربانی گوندوز گؤزل خاصيّتلر الده ائتمگین آرخاسینجا گئتمگه، گئجه ایسه يوخودا اولان کسین، حاجت و ایستگی‌نین دالینجا گئتمگه وادار ائت (گئجه‌لر ایستک صاحبلری يوخودا اولسالار دا، اونلار همین شخصلرین ایستکلرینی يئرینه يئتیرمگه گئتسینلر.) ائشیتمه قدرتی سس و فريادلاری احاطه‌‌ ائدنه آند اولسون کی، هر کیم بیر قلبی سئویندیره‌رک شاد ائتسه، الله همین سئوینج و شادلیق مقابلینده او شخص اوچون بیر لطف و مهربانچیلیق (ياخشی ایش گؤرمک نتیجه‌سینده انسانا اوز توتان معنوی شادلیق) يارادار کی، اونا کدر اوز وئرنده همین مهربانچیلیق اوجالیقدان آخان سو کیمی همین کدره طرف آخسین و ياد دوه قوولوب اوزاقلاشدیریلان (دوه‌چی اؤز دوه سوروسوندن و يا اونلارین سو ایچدیکلری يئردن ياد دوه‌نی قووان) کیمی مصیبتی اوندان اوزاقلاشدیرسین.

250

وَ قَالَ عليه السلام إِذَا أَمْلَقْتُمْ فَتَاجِرُوا اللَّهَ بِالصَّدَقَةِ

امام علی (علیه السلام) (الله يولوندا بخشش ائتمگه تشویق ائده‌رک) بويورموشدور:

الیز آشاغی اولان زمان (احتیاجی اولانلارا) صدقه‌‌ وئرمکله الله‌لا تجارت ائدین. (باجاردیغیز و امکان اولان قدر الله يولوندا خرجله‌يین کی، صدقه‌‌ بلا، چتینلیک و گؤزله‌نیلمز حادثه‌‌لرین قارشیسینی آلدیغی کیمی هم ده وارلیلیق واسطه‌‌سیدیر.)

251

وَ قَالَ عليه السلام الْوَفَاءُ لِأَهْلِ الْغَدْرِ غَدْرٌ عِنْدَ اللَّهِ وَ الْغَدْرُ بِأَهْلِ الْغَدْرِ وَفَاءٌ عِنْدَ اللَّهِ

امام علی (علیه السلام) (پیمان و دوستلوقدا وفاسیزلیق ائدنلر باره‌سینده) بويورموشدور:

وفاسیزلارا وفا ائتمک الله‌ـا وفاسیزلیقدیر. وفاسیزلارا وفاسیزلیق ائتمک ایسه الله‌ـا وفا ائتمکدیر. (چونکی اؤز عهد- پیمان و دوستلوغونا وفا ائتمه‌ين کس الله‌ین گؤستریشینه عمل ائتمه‌يیب.)

252

وَ قَالَ عليه السلام كَمْ مِنْ مُسْتَدْرَجٍ بِالْإِحْسَانِ إِلَيْهِ وَ مَغْرُور بِالسَّتْرِ عَلَيْهِ وَ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيهِ وَ مَا ابْتَلَى اللَّهُ سُبْحَانَهُ أَحَداً بِمِثْلِ الْإِمْلَاءِ لَهُ

و قد مضى هذا الكلام فيما تقدم إلا أن فيه هاهنا زيادة جيدة مفيدة.

فصل نذكر فيه شيئا من إختيار غريب كلامه عليه السلام المحتاج إلى التفسير

1- و في حديثه عليه السلام فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ ضَرَبَ يَعْسُوبُ الدِّينِ بِذَنَبِهِ فَيَجْتَمِعُونَ إِلَيْهِ كَمَا يَجْتَمِعُ قَزَعُ الْخَرِيفِ

يعسوب الدين السيد العظيم المالك لأمور الناس يومئذ و القزع قطع الغيم التي لا ماء فيها

2- و في حديثه عليه السلام هَذَا الْخَطِيبُ الشَّحْشَحُ

يريد الماهر بالخطبة الماضي فيها و كل ماض في كلام أو سير فهو شحشح و الشحشح في غير هذا الموضع البخيل الممسك

3- و في حديثه عليه السلام إِنَّ لِلْخُصُومَةِ قُحَماً

يريد بالقحم المهالك لأنها تقحم أصحابها في المهالك و المتالف في الأكثر فمن ذلك قحمة الأعراب و هو أن تصيبهم السنة فتتعرق أموالهم فذلك تقحمها فيهم و قيل فيه وجه آخر و هو أنها تقحمهم بلاد الريف أي تحوجهم إلى دخول الحضر عند محول البدو

4- و في حديثه عليه السلام إِذَا بَلَغَ النِّسَاءُ نَصَّ الْحِقَائقِ فَالْعَصَبَةُ أَوْلَى

و يروى نص الحقاق النص منتهى الأشياء و مبلغ أقصاها كالنص في السير لأنه أقصى ما تقدر عليه الدابة و تقول نصصت الرجل عن الأمر إذا استقصيت مسألته عنه لتستخرج ما عنده فيه فنص الحقاق يريد به الإدراك لأنه منتهى الصغر و الوقت الذي يخرج منه الصغير إلى حد الكبير و هو من أفصح الكنايات عن هذا الأمر و أغربها يقول فإذا بلغ النساء ذلك فالعصبة أولى بالمرأة من أمها إذا كانوا محرما مثل الإخوة و الأعمام و بتزويجها إن أرادوا ذلك و الحقاق محاقة الأم للعصبة في المرأة و هو الجدال و الخصومة و قول كل واحد منهما للآخر أنا أحق منك بهذا يقال منه حاققته حقاقا مثل جادلته جدالا و قد قيل إن نص الحقاق بلوغ العقل و هو الإدراك لأنه عليه السلام إنما أراد منتهى الأمر الذي تجب فيه الحقوق و الأحكام و من رواه نص الحقائق فإنما أراد جمع حقيقة هذا معنى ما ذكره أبو عبيد القاسم بن سلام و الذي عندي أن المراد بنص الحقاق هاهنا بلوغ المرأة إلى الحد الذي يجوز فيه تزويجها و تصرفها في حقوقها تشبيها بالحقاق من الإبل و هي جمع حقة و حق و هو الذي استكمل ثلاث سنين و دخل في الرابعة و عند ذلك يبلغ إلى الحد الذي يتمكن فيه من ركوب ظهره و نصه في سيره و الحقائق أيضا جمع حقة فالروايتان جميعا ترجعان إلى معنى واحد و هذا أشبه بطريقة العرب من المعنى المذكور أولا

5- و في حديثه عليه السلام إِنَّ الْإِيمَانَ يَبْدُو لُمْظَةً فِي الْقَلْبِ كُلَّمَا ازْدَادَ الْإِيمَانُ ازْدَادَتِ اللُّمْظَةُ

و اللمظة مثل النكتة أو نحوها من البياض و منه قيل فرس ألمظ إذا كان بجحفلته شي‏ء من البياض

6- و في حديثه عليه السلام إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا كَانَ لَهُ الدَّيْنُ الظَّنُونُ يَجِبُ عَلَيْهِ أَنْ يُزَكِّيَهُ لِمَا مَضَى إِذَا قَبَضَهُ

فالظنون الذي لا يعلم صاحبه أ يقبضه من الذي هو عليه أم لا فكأنه الذي يظن به فمرة يرجوه و مرة لا يرجوه و هو من أفصح الكلام و كذلك كل أمر تطلبه و لا تدري على أي شي‏ء أنت منه فهو ظنون و على ذلك قول الأعشى

ما يجعل الجد الظنون الذي جنب صوب اللجب الماطر

مثل الفراتي إذا ما طما يقذف بالبوصي و الماهر

و الجد البئر العادية في الصحراء و الظنون التي لا يعلم هل فيها ماء أم لا

7- و في حديثه عليه السلام أنَّهُ شَيَّعَ جَيْشاً يُغْزِيهِ فَقَالَ أَعْذِبُواْ عَنِ النِّسَاءِ مَا اسْتَطَعْتُمْ

و معناه أصدفوا عن ذكر النساء و شغل القلب بهن و امتنعوا من المقاربة لهن لأن ذلك يفت في عضد الحمية و يقدح في معاقد العزيمة و يكسر عن العدو و يلفت عن الإبعاد في الغزو و كل من‏ امتنع من شي‏ء فقد أعذب عنه و العاذب و العذوب الممتنع من الأكل و الشرب

8- و في حديثه عليه السلام كَالْيَاسِرِ الْفَالِجِ يَنْتَظِرُ أَوَّلَ فَوْزَةٍ مِنْ قِدَاحِهِ

الياسرون هم الذين يتضاربون بالقداح على الجزور و الفالج القاهر الغالب يقال قد فلج عليهم و فلجهم قال الراجز لما رأيت فالجا قد فلجا

9- و في حديثه عليه السلام كُنَّا إِذَا احْمَرَّ الْبَأْسُ اتَّقَيْنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه واله فَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنَّا أَقْرَبَ إِلَى الْعَدُوِّ مِنْهُ

و معنى ذلك أنه إذا عظم الخوف من العدو و اشتد عضاض الحرب فزع المسلمون إلى قتال رسول الله صلى الله عليه واله بنفسه فينزل الله تعالى النصر عليهم به و يأمنون مما كانوا يخافونه بمكانه و قوله إذا احمر البأس كناية عن اشتداد الأمر و قد قيل في ذلك أقوال أحسنها أنه شبه حمي الحرب بالنار التي تجمع الحرارة و الحمرة بفعلها و لونها و مما يقوي ذلك قول رسول الله صلى الله عليه واله و قد رأى مجتلد الناس يوم حنين و هي حرب هوازن الآن حمي الوطيس و الوطيس مستوقد النار فشبه رسول الله صلى الله عليه واله ما استحر من جلاد القوم باحتدام النار و شدة التهابها.

انقضى هذا الفصل و رجعنا إلى سنن الغرض الأول في هذا الباب

امام علی (علیه السلام) (بنده‌لرین امتحان ائدیلمه‌لری باره‌سینده) بويورموشدور:

نه چوخ آدام کی، اونا ائدیلن احسان و ياخشیلیقلا (الله‌ین اونا وئردیگی نعمتلرله) عذاب و جزايا ياخینلاشیب (الله اونا ياخشیلیق ائتدیکجه، او، اطاعتسیزلیگینی آرتیراراق کفران ائدیب). نه چوخ آدام کی، (پیسلیکلری‌نین) گیزلی قالماسی ایله آلدانیب. (چونکی هر نه قدر چیرکین ایش گؤروبسه روسواي اولمايیب.) نه چوخ آدام کی، اونون باره‌سینده‌کی خوش سؤزلر (جماعتین اونون حقّینده ياخشی دانیشماسی) نتیجه‌سینده فتنه و چتینلیگه دوشوب. (چونکی مغرورلوق اونو الله‌ین نعمتلرینه و همین نعمتلردن بیری اولان جماعتین اونون باره‌سینده خوش سؤزلر دانیشماسینا گؤره شکر ائتمکدن ساخلايیر و او، عذاب و چتینلیگه دچار اولور.) الله هئچ کسی اونا (دنيادا) مهلت وئرمک کیمی (باشقا بیر شئيله) امتحان ائتمه‌يیب. (چونکی حیات و ياشاماق نعمتی بنده‌نین امتحان ائدیلدیگی اَن بؤيوک نعمتدیر.

(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)

بو کلام بوندان اؤنجه (عینی ایله يوز اون ایکینجی کلامدا) کئچدی. آمّا اونون بورادا بیر داها بَيان ائدیلمه‌سی گؤزل و منفعتلی بیر تکراردیر. (بلکه ده اونون بورادا بیر داها بَيان ائدیلمه‌سی‌نین خيری يوخاریدا «وفاسیزلارا وفاسیزلیق ائتمک الله‌ـا وفا ائتمکدیر» بويورولان کلاما گؤره‌دیر. بو، الله‌ین، بنده‌لرینی اونون واسطه‌‌سی ایله امتحان ائده‌رک سینادیغی ایشلردن بیریدیر.)

نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)


+ نوشته شده در  جمعه بیست و نهم فروردین 1393ساعت 5:17 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حضرت زهرانین (س) سیره‌سینده عبادت و عبودیّت

پیغمبر (ص) حضرت زهرانین (س) عبودیّت مقامی باره‌ده بویوربلار: «فاطمه عبادت محرابیندا دایاناندا اونون ایشیغی گؤیده‌کی ملکلره ساچار، گؤیده‌کی اولدوزلارین یئر اهلینه ساچدیغی کیمی. ( «فاطمه الزهرا من المهد الی اللحد، ص 277، بحارالانواردان»)

هر مسلمان انسانین وظیفهلریدن بیری الله ایله رابطه قورماقدیر و اسلامدا بو ایشه عبادت دئییلیر. انسانین یارانما فلسفهسیده عبادت و الله ایله هر طرفلی رابطه باغلاماقدیر. الله تعالا قرآنین کریمین الذاریات سورهسینین 56-جی آیهسینده بو باره بویورور: «وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ، جن و انسی فقط منی عبادت ائلهمکدن اؤترو یاراتدیم».

اسلامدا عبادتین مختلف اقسامی وار کی نماز کیمی بدن عبادتی، خمس کیمی مالی عبادت و حج و جهاد کیمی مال و بدن عبادتینه شامل اولور.

عبادتین خاص معناسی خالص و ایلاهی نیّت ایله اولان عمللردیر. آما عبادتین عام معناسی، ظاهری عبادی اولمایان عمللردیلر کی اونلاردا انسانی اللهـا یاخینلاتماق گوجو وار و عبادی عمللره تبدیل اولا بیلرلر. تجارت، مطالعه و ایشلهمک کیمی عمللر کیمی گوندهلیک گؤردویوموز ایشلر. آیری سؤزله عبادتی ایکی یئره بؤلمک اولار: واجب اولان عبادتلر، مستحب اولان عبادتلر.

حضرت فاطمه زهرانین (س) عابده، راکعه، ساجده، صوامه و قوامه کیمی مبارک لقبلری وار. او حضرت نه اینکی اؤزو عبادت اهلی ایدی بلکه عابدلرین الگوسی ساییلیر. بونا گؤره او حضرتین عبادی سیرهسینی آراشدیرماق و عبادت قسملرینی او حضرتین عبادتلری ایله تطبیق ائلهمک لازم ایشلردن ساییلیر.

حضرت زهرانین (س) ائوینده عبادت اوچون بیر محراب واریدی کی بو ایش اسلامی روایتلرده اونا تأکید اولموش دَیرلی و مستحب بیر عمل ساییلیر.

او حضرتین یاشاییشیندا وقت شناسلیق مخصوصاً عبادت بارهسینده وقت شناسلیق چوخ جدّی صورتده رعایت اولونوردو. بو زمینهده او حضرتین سحر تئزدن آییلماسی، جمعهنین آخشام ساعتلریندن عبادت اوچون استفاده ائتمهسی، گون باتان زمانلاردا عبادت و مناجات ائلهمگی دقتّه لایق مقاملاردان ساییلیر.

او حضرتین عبادتلری همیشه حضور و معنویّت ایله دولو اولوردو. بو کیفیّتین کناریندا او حضرتین عبادتلری کمیّت باخیمینداندا چوخ اولاردی. قرآن کریمین مزمل سورهسینین 20- جی آیهسینده بئله گلیب: « إِنَّ رَبَّکَ یَعْلَمُ أَنَّکَ تَقُومُ أَدْنَى مِن ثُلُثَیِ اللَّیْلِ وَنِصْفَهُ وَثُلُثَهُ وَطَائِفَةٌ مِّنَ الَّذِینَ مَعَکَ وَاللَّهُ یُقَدِّرُ اللَّیْلَ وَالنَّهَارَ عَلِمَ أَن لَّن تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَیْکُمْ فَاقْرَؤُوا مَا تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ عَلِمَ أَن سَیَکُونُ مِنکُم مَّرْضَى وَآخَرُونَ یَضْرِبُونَ فِی الْأَرْضِ یَبْتَغُونَ مِن فَضْلِ اللَّهِ وَآخَرُونَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَاقْرَؤُوا مَا تَیَسَّرَ مِنْهُ وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا وَمَا تُقَدِّمُوا لِأَنفُسِکُم مِّنْ خَیْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللَّهِ هُوَ خَیْرًا وَأَعْظَمَ أَجْرًا وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ، حقیقتاً الله تعالی بیلیر کی سن و سن ایله اولانلار گئجهنین اوچدن بیرینه یاخین و یا یاریسینی و یا اوچدن بیرینی [نمازا] قالخیرلار. و گئجه- گوندوزو اؤلچن فقط اللهدیر. [او] بیلیر کی [سیز] اونون حسابینی ابداً ساخلایا بیلمزسیز. اونا گؤره سیزی باغیشلار. [ایندی] امکانیزدا اولان قدر قرآندان اوخویون. [الله] تئزلیکله آرازدا ناخوشلارین اولدغونو بیلیر و آیری [بیر تعداد دا] یئر اوزونده سفر ائدیب الله روزیسینین دالیسینجادیلار. و [بیر عدّهده] الله یولوندا جهاد ائلیرلر. پس هر نه امکانیزدا اولورسا [قرآندان] اوخویون و نماز قیلیب زکات وئرین و اللهـا حسنه بورج وئرین و بوتون یاخشی ایشلری، اؤزوز اوچون قاباقجادان یوللایین. اونو الله یانیندا و داها آرتیق اجرله تاپاجاقسیز. و اللهدان باغیشلانماق ایستهیین کی الله مهربان باغیشلایاندیر».

+ نوشته شده در  سه شنبه دوازدهم فروردین 1393ساعت 12:33 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حضرت علي عليه السلامين حكمتلي سؤزلري 10-6

6

وَ قَالَ عَلَيْهِ السَّلَامُ مَنْ رَضِيَ عَنْ نَفْسِهِ كَثُرَ السَّاخِطُ عَلَيْهِ وَ الصَّدَقَةُ دَوَاءٌ مُنْجِحٌ وَ أَعْمَالُ الْعِبَادِ فِي عَاجِلِهِمْ نُصْبُ أَعْيُنِهِمْ فِي آَجِلِهِمْ

امام علی (علیه السلام) (اؤزوندن راضیلیغین مذمّتی، يوخسوللارا صدقه‌‌ وئرمک و بخشش ائتمگین فايدالاری و هر کسین اؤز عملی‌نین ثواب و جزاسینا چاتاجاغی باره‌سینده) بويورموشدور:

اؤزوندن راضی کیمسه‌يه غضب ائدن چوخ اولار. (چونکی اؤزوندن راضی اولان کیمسه جماعتی خوار سايار و بونا گؤره ده هامی اونا غضب ائدر.) صدقه‌‌ خیرلی و شفا وئریجی درماندیر.

بنده‌لرین دنياداکی عمل‌لری آخرتده گؤزلری اؤنونده اولاجاق.

7

وَ قَالَ عليه السلام اعْجَبُوا لِهَذَا الْإِنْسَانِ يَنْظُرُ بِشَحْمٍ وَ يَتَكَلَّمُ بِلَحْمٍ وَ يَسْمَعُ بِعَظْمٍ وَ يَتَنَفَّسُ مِنْ خَرْمٍ

امام علی (علیه السلام) (انسانین يارادیلیشی‌نین حیرت آمیزلیگی باره‌سینده) بويورموشدور:

بو انسانا (اونون يارادیلیشینا) حیرتله‌نین (اونون خلقتی باره‌سینده دوشونون کی، اونو يارادانین قدرت و باجاریغینی درک ائده‌سیز. يارادان اونو ائله يارادیب) کی، پیي ایله (گؤز ایله) گؤرور، اتله (دیل ایله) دانیشیر، سوموکله (قولاق ایله) ائشیدیر و دلیکدن (بوروندان) نفس آلیر!!

8

وَ قَالَ عليه السلام إِذَا أَقْبَلَتِ الدُّنْيَا عَلَى قَوْمٍ أَعَارَتْهم مَحَاسِنَ غَيْرِهم وَ إِذَا أَدْبَرَتْ عَنْهم سَلَبَتْهم مَحَاسِنَ أَنْفُسِهِمْ

امام علی (علیه السلام) (دنيانین مذمّتینده) بويورموشدور:

دنيا بیر دسته‌يه اوز توتان زمان باشقالاری‌نین ياخشیلیقلارینی موقّتی اولاراق اونلارا (نسبت) وئرر. اونلارا آرخا چئویرنده ایسه اونلارین اؤز ياخشیلیقلارینی دا آلار. (بیری امکانلی اولاندا و بیر مقاما چاتاندا دنياپرستلر اونون اوچون ياخشیلیقلار اويدورارلار. يوخسول و امکانسیز اولاندا ایسه اونون اؤز کامللیکلرینی ده ياددان چیخارارلار.)

9

وَ قَالَ عليه السلام خَالِطُوا النَّاسَ مُخَالَطَةً إِنْ مُتُّمْ مَعَهَا بَكَوْا عَلَيْكُمْ وَ إِنْ عِشْتُمْ حَنُّوا إِلَيْكُمْ

امام علی (علیه السلام) (جماعتله مهربان داورانماغین فايداسی باره‌سینده) بويورموشدور:

انسانلارلا ائله قاينايیب-قاریشین و رفتار ائدین کی، اگر همین حالدا اؤلسه‌نیز (اونلاردان آيریلدیغیز اوچون) سیزه آغلاسینلار و اگر ساغ قالسانیز سیزینله انسیّتده اولماغا جان آتسینلار.

10

وَ قَالَ عليه السلام إِذَا قَدَرْتَ عَلَى عَدُوِّكَ فَاجْعَلِ الْعَفْوَ عَنْهُ شُكْراً لِلْقُدْرَةِ عَلَيْهِ

امام علی (علیه السلام) (دوشمنی باغیشلاياراق اونون گناهلاریندان کئچمک باره‌سینده) بويورموشدور:

دوشمنینی اله کئچیرن زمان اونو باغیشلاياراق گناهیندان کئچمگی اوندان اوستونلوک قدرتی‌نین (بو نعمتین) شکرو ائت.

نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)




برچسب‌ها: تورکجه نهج البلاغه
+ نوشته شده در  شنبه دوم فروردین 1393ساعت 9:48 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

انتقاد یک مرجع تقلید از رواج دهه‌های پیاپی عزاداری



قول ما درباره اینکه آیا شادی در ایامی غیر از روز شهادت هتک حرمت هست یا نه، حجت نیست و جامعه مشخص می‌کند تا چه زمانی باید عزا نگه داشته شود...برخی از منبری‌ها و مداح‌های بی تقوا حرفهای بی سند و مجلسهای بی سند را ترویج می‌کنند.
عصرایران - آیت الله شبیری زنجانی مرجع تقلید شیعه در قم نسبت به ترویج دهه‌های پیاپی عزاداری هشدار داد و گفت: افراط در عزاداری‌ها به تفریط می‌انجامد. جامعه عرفا نمی‌تواند نسبت به این همه عزاداری پیاپی مراقبت داشته باشد و سرانجام به انکار مجموع عزاداری روی می‌آورد.
 
 پایگاه اطلاع رسانی آیت الله شبیری زنجانی نوشت: این مرجع شیعیان در جمع تعدادی از روحانیون و طلبه‌های حوزه علمیه قم که در دفتر ایشان حضور داشتند، ترویج دهه‌های پیاپی عزاداری را زمینه ساز رویگردانی جامعه از عزای اهل بیت علیهم السلام دانست و گفت: همین طور پشت سر هم دهه درست کردن، توسط جامعه قابل پذیرش نیست و به مرور زمان زمینه انکار مجموعه عزاداری‌ها به وجود می‌آید. افراط در عزاداری‌ها به تفریط می‌انجامد.
 
آیت الله شبیری با غیر شرعی خواندن هتک حرمت عزاداری ها، خاطر نشان کرد: حدیث خاصی راجع به مدت زمان عزاداری‌ها نیست. اگر برپایی مجلسهای شادی در زمانی باشد که در عرف آن را هتک حرمت عزای اهل بیت – علیهم السلام- می‌دانند خلاف شرع است. البته این که چه کاری هتک حرمت است را خود افراد باید تشخیص بدهند.
 
این مرجع تقلید افزود: قول ما درباره اینکه آیا شادی در ایامی غیر از روز شهادت هتک حرمت هست یا نه، حجت نیست و جامعه مشخص می‌کند تا چه زمانی باید عزا نگه داشته شود. اما متاسفانه عده‌ای امروزه با افراط در عزاداری‌ها زمینه هتک حرمت را فراهم می‌کنند و این افراد در این زمینه مسوولند. آیا واقعا کسی که مدعی محب اهل بیت – علیهم السلام- بودن است موظف به این کارهاست؟!
 
آیت الله شبیری زنجانی ادامه داد: امروزه برخی از منبری‌ها و مداح‌های بی تقوا حرفهای بی سند و مجلسهای بی سندی را ترویج می‌کنند و پس از ترویج آن در جامعه، عرف هرگونه مجلس شادی را در این ایام هتک حرمت می‌نامند. افراد هم شرعا موظفند هتک حرمت نکنند اما حتما ما باید موضوع را درست کنیم و بعد آن را تبلیغ کنیم تا باعث هتک شود؟

+ نوشته شده در  جمعه یکم فروردین 1393ساعت 11:19 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حضرت علي عليه السلامين حكمتلي سؤزلري 5


وَ قَالَ عليه السلام صَدْرُ الْعَاقِلِ صُنْدُوقُ سِرِّهِ وَ الْبَشَاشَةُ حِبَالَةُ الْمَوَدَّةِ وَ الِاحْتِمَالُ قَبْرُ الْعُيُوبِ وَ رُوِيَ أَنَّهُ عَلَيْهِ السَّلَامُ قَالَ فِي الْعِبَارَةِ عَنْ هَذَا الْمَعْنَى أَيْضاً الْمُسَالَمَةُ خَبْ‏ءُ الْعُيُوبِ

امام علی (علیه السلام) (سرّ ساخلاماق، گولر اوزلولوک و چتینلیکلره قاتلاشماغین مدحینده) بويورموشدور:

عاغیللی آدامین سینه‌سی اونون سرّلری‌نین خزینه‌سیدیر. (عاغیللی شخص يادی اؤز سرّیندن خبردار ائتمز.) گولر اوزلولوک و ياخشی خاصيّتلی‌لیک دوستلوق تله‌سیدیر. (گؤزل خاصيّت و گولر اوزلولوکله جماعتین اورگینی اله آلماق ممکندور.) چتینلیکلره دؤزوب صبر ائتمک پیسلیکلرین اؤرتويودور.

(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)

نقل ائدیلیب کی، او حضرت (علیه السلام) بو مطلبین يوزوموندا هابئله بئله بويورموشدور: صلح و باریشیق عيبلری اؤرتمکدیر.


نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)


برچسب‌ها: تورکجه نهج البلاغه
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و یکم اسفند 1392ساعت 11:15 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حضرت علی علیه السلامین حکمتلی سؤزلری 4

وَ قَالَ عَلَيْهِ السَّلَامُ نِعْمَ الْقَرِينُ الرِّضَا وَ الْعِلْمُ وِرَاثَةٌ كَرِيمَةٌ وَ الْآدَابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَةٌ وَ الْفِكْرُ مِرْآةٌ صَافِيَةٌ

امام علی (علیه السلام) (انسانین ایلاهی تقدیره راضی اولماسی، علم، گؤزل خاصيت و تفکّرون مدحینده) بويورموشدور:

ایلاهی تقدیره راضی اولماق گؤزل يولداشدیر. (انسانین يولداشی اونو ریفاه و امین-آمانلیقدا ساخلادیغی کیمی، الله‌ین ایسته‌دیگی شئيه راضی اولان شخص ده ریفاه و امین-آمانلیقدا اولور.) علم مقدس و عزیز بیر میراثدیر (کی، بئله بیر ارث چاتمیش هر بیر کس سعادت و خوشبختلیک آچارینی الده ائدیب). گؤزل خاصيتلر (هئچ وقت کهنهلمه‌ين) تزه و يئنی زینتلردیر. (هر بیر ایشده) فکرلشمک تمیز و پاک آینادیر (آینا کیمیدیر کی، فکرلشن شخص اونونلا ایشین خیر و زیانی‌نین گؤرور).


نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)


برچسب‌ها: تورکجه نهج البلاغه
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و یکم اسفند 1392ساعت 10:23 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حضرت علی علیه السلامین حکمتلی سؤزلری 3

وَ قَالَ عليه السلام الْبُخْلُ عَارٌ وَ الْجُبْنُ مَنْقَصَةٌ وَ الْفَقْرُ يُخْرِسُ الْفَطِنَ عَنْ حُجَّتِهِ وَ الْمُقِلُّ غَرِيبٌ فِي بَلْدَتِهِ وَ الْعَجْزُ آفَةٌ وَ الصَّبْرُ شَجَاعَةٌ وَ الزُّهْدُ ثَرْوَةٌ وَ الْوَرَعُ جُنَّةٌ

امام علی (علیه السلام) (خسیس‌لیک، قورخاقلیق، کاسبلیق، يوخسوللوق و عاجزلیگین مذمّتی و صبرلی‌لیک، زاهدلیک و گناهلاردان اوزاق اولماغین مدحینده) بويورموشدور:

خسیس‌لیک عاردیر. (چونکی جماعت خسیس آدامی دنيا مالینا باغلیلیغینا گؤره مذمّت ائدیر.) قورخاقلیق نقصان و چاتیشمازلیقدیر. (اونا گؤره کی، هر هانسی بیر مقام و درجه‌يه‌‌ چاتماق شجاعت و جسورلوقدان سونرا ممکن اولا بیلر.) کاسبلیق زیرک شخصی، دلیل و ثبوتونو بَيان ائتمکده لال و دیلسیز ائدیر (نئجه کی، وارلیلیق آلچاق و نادانی ناطقلشدیریر). يوخسول اؤز شهرینده غریبدیر (هئچ کس اونونلا گئت-گل ائتمیر). عاجزلیک (انسانی الدن سالان) بلا و بیچاره‌لیکدیر. صبر شجاعتدیر. زاهدلیک ثروتدیر. (چونکی زاهد، هئچ کسه احتیاجی اولمايان وارلی شخص کیمی دنيا و اونون مالینا محتاج دئيیل.) گناهلاردان اوزاقلیق (ایلاهی عذاب مقابلینده) قالخاندیر. (قالخان انسانی قیلینجدان قورودوغو کیمی پرهیزکارلیق دا اونو دنيا و آخرت چتینلیکلریندن خلاص ائدیر.)


نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)


برچسب‌ها: تورکجه نهج البلاغه
+ نوشته شده در  دوشنبه نوزدهم اسفند 1392ساعت 8:30 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حضرت علی علیه السلامین حکمتلی سؤزلری 2


  2.

قَالَ عليه السلام أَزْرَى بِنَفْسِهِ مَنِ اسْتَشْعَرَ الطَّمَعَ وَ رَضِيَ بِالذُّلِّ مَنْ كَشَفَ ضُرَّهُ وَ هَانَتْ عَلَيْهِ نَفْسُهُ مَنْ أَمَّرَ عَلَيْهَا لِسَانَهُ


امام علی (علیه السلام) (تاماح، حریصلیک، چتینلیک و يوخسوللوغو باشقالارینا بیلدیرمک و دوشونمه‌دن دانیشماغین مذمّتینده) بويورموشدور:

تاماح و حریصلیگی (باشقالاری‌نین الینده اولان شئيلره گؤز تیکمگی) اؤز شعاری ائتمیش کس اؤزونو کیچیلدیب. (چونکی تاماح محتاجلیغا و انسانین اؤزونو ايمه‌سینه سبب اولور. محتاجلیق و اؤزونو ايمک ایسه آلچاقلیق و کیچیکلیگه سبب اولور.) اؤز چتینلیک و پریشانلیغینی (باشقاسی‌نین يانیندا) بیلدیرن کس ذلت و خوارلیغا قول قويوب. (چونکی چتینلیک و پریشانلیغی آشکار ائتمک حقیرلیک و خوارلیقدیر.) دیلینی اؤزونه حاکم ائدن (فکرلشیب دوشونمه‌دن دیلینه گلنی دانیشان) کس اؤز يانیندا دا خوار و ذلیلدیر.


نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)


برچسب‌ها: تورکجه نهج البلاغه
+ نوشته شده در  یکشنبه هجدهم اسفند 1392ساعت 11:25 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حضرت علی علیه السلامین حکمتلی سؤزلری

حضرت علی علیه السلامین حکمتلی سؤزلری:

1.

قَالَ عليه السلام كُنْ فِي الْفِتْنَةِ كَابْنِ اللَّبُونِ لَا ظَهْرٌ فَيُرْكَبَ وَ لَا ضَرْعٌ فَيُحْلَبَ


امام علی (علیه السلام) (فتنهکارلارلا رفتار باره‌سینده) بويورموشدور:

فتنه-فساد زمانی نه مینیلمه‌لی بئلی (گوجو) و نه ده سوت ساغیلمالی امجگی اولان (ایکی ياشی تمام اولموش و آناسی اوندان سونرا دوغدوغو بالاسینا سود وئرن) ائرکک دوه بالاسی کیمی اول.


نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)


برچسب‌ها: تورکجه نهج البلاغه
+ نوشته شده در  یکشنبه هجدهم اسفند 1392ساعت 11:23 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حضرت معصومه‌نین (س) قم شهرینه سفری و ارتحالی


امام صادق (ع) بویوردو: «بو شهرده (قم شهرینده) منیم اوشاقلاریمدان بیر خانیم دنیادان گئدهجک، اونون آدی فاطمه، موسینین (ع) قیزیدیر کی اونون شفاعتی ایله منیم شیعهلریم جنّته گئدهجکلر.

نه یاخشی کی او کرامتلی خانیمی اهل بیتین دیلی ایله تانیاق.

امام صادق (ع) بویوردو: «اللهین حرمی وار کی مکّهدن عبارتدیر. پیغمبرین (ص) حرمی وار کی مدینهدن عبارتدیر. امیرالمؤمنینین (ع) حرمیده کوفهدیر . . . جنّتین سککیز قاپیسی وار کی اوچو قم شهریندندیر؛ بو شهرده بیزیم اوشاقلاردان بیر خانیم دنیادان گئدر، اونون آدی فاطمه، موسینین (ع) قیزیدیر کی اونون شفاعتی ایله منیم شیعهلریم جنّته گئدهجکلر. [1]

قم شهرینده امامزادهلرین چوخو دفن اولوب کی هر بیرینین یوخاری مقاملاری وار. آما اماملاریمیز (ع) فقط موسی بن جعفرین (ع) قیزینین زیارتیندن دانیشیبلار. ائله بو مسأله بو کرامتلی خانیمین یوخاری معنوی مقامینین علامتی ساییلیر.

او کرامتلی خانیمین شخصیّتی بارهده نئچه مسألهیه دقّت یئتیرمک لازمدیر:

1. قارداشی امام رضانین (ع) مروه مجبوری هجرتیندن سونرا، اونونلا گؤروشمک اوچون مروه طرف یوللانماسی. آما تاریخچیلرین یازدیغینا گؤره، بو سفر باشا چاتمادی و حضرت معصومه (س) ساوه شهرینده خستهلندی و قم شهرینه آپاریلماسینی امر بویوردو و ائله بو شهرده ده دنیادان گئتدی. [2]

او حضرتین بو اوزون مسیر و سفرین چتینلیکلرینه و مخصوصاً مأمون حکومتی طرفیندن اولان تهدیدلره رغماً مدینهدن مروه حرکتی، بو کرامتلی خانیمین سیاسی و اجتماعی شخصیتیندن خبر وئریر.

2 . بو سفرده مریض اولاندان سونرا، و قارداشی امام رضایا (ع) چاتماقدان مأیوس اولاندان سونرا، قم شهرینین گلهجکدهکی فرهنگی موقعیّتینه گؤره بو شهره آپاریلماسینی امر بویورور کی صفالی حرمی اهل بیت (ع) عاشقلرین مأمنینه چئوریلسین.

بو تصمیم یعنی قم شهرینه گئتمک امری، او حضرتین فرهنگی باخیشا صاحب اولماقلاریندان خبر وئریر.

3. او حضرتین یاشاییشینی مطالعه ائلهینده، اونون مشهور لقبلریندن «محدثه»[3] اولدوغونو گؤروروک. او، طاهر اجدادیندان چوخلو روایت نقل ائدیب، هابئله حدیث عالملرینین بیر عدّهسی او حضرتدن حدیث نقل ائدیبلر. او جملهدن «مسلسل فواطم»ـه[4] مشهور اولان خبره اشاره ائدیریک کی او حضرت سندلر سلسلهسینده وار:

بکر بن احمد قصری امام رضانین (ع) قیزی فاطمهدن، او دا امام کاظمین قیزلاری فاطمه (حضرت معصومه) و زینب و ام کلثومدن، و اونلاردا امام صادقین (ع) قیزی فاطمهدن روایت ائدیبلر و بو حدیثین سندی حضرت فاطمه زهرایا (س) چاتیر کی بویوردو: غدیر بایرامی گونو، رسول اللهین امرینی یاددان چیخاردیبسیز کی بویوردو: «من کنت مولاه فعلی مولاه».[5]

هابئله بو سلسله سندله آیری بیر روایت کی معراج حدیثینه مربوطدور. [6]

نتیجهده:

1. اماملارین (ع) سؤزلریندن استفاده اولوندوغو کیمی، حضرت معصومهنین (س) یوخاری معنوی شخصیّتی وار.

2. او حضرتین یاشاییشیندان بللی اولدوغو کیمی، حضرت معصومهنین (س) سیاسی و فرهنگی شخصیّتیده چوخ یوخاری ایدی.

منبعلر:

[1] . قمی، عباس، سفینة البحار، ج 2، ص 376.

[2] . قمی‌، عباس، همان، ص 376؛ حکیمی، محمد، حضرت معصومه و قم شهری ، معاصر، اسلامی تبلیغات دفترینین انتشارات مرکزی ، قم، ایکینجی چاپ، 1376، ص 41 ـ 40.

[3] . محمدحسون؛ ام علی مشکور، اعلام النساء المومنات، اسوه انتشاراتی ، بیرینجی چاپ، 1411 هـ . ق، ص 577.

[4] . قمی، عباس، همان، شیع و فطم سؤزلری.

[5] . شافعی، شمس الدین محمد، اسنی المطالب، مکتبه الامام امیرالمؤمنین، اصفهان، ص 50.

[6] . مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، داراحیاء التراث العربی، بیروت، ج 65، ص 76، ح 136.

+ نوشته شده در  جمعه دوم اسفند 1392ساعت 6:41 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

امام رضانین (ع) دیلیندن پیغمبرین (ص) توصیفی

قرآن کریم دفعه‌لرله پیغمبردن آد آپاریب و اونو عظیم اخلاق صاحبی، رئوف و رحیم، حسنه اسوه و . . . آدلاندیریب. ائمه‌ ده (ع) پیغمبریمیزین خصوصیّتلری باره‌ده دَیَرلی سؤزلر دئییبلر. او جمله‌دن امام علی بن موسی الرضا(ع) پیغمبرین شخصیتی و او حضرته احترام قویماغین واجبلیگی باره‌ده بویوربلار: «اذا سمیتم الولد محمداً فاکرموه و اسعوا له فی المجالس و لا تقبحوا له وجهاً؛ بیر اوشاغین آدینی محمد قویدوغوزدا، اونو عزیزله‌یین و مجلسلرده اونا یئر وئرین و اونونلا قباحتلی اوز به اوز اولمایین». (1)

او حضرت آیری یئرده بو باره‌ده بویوربلار: «ما مِن مائدةَ وُضِعَتْ فَقَعَدَ عَلَیها مَن اسمه محمّدٌ أو أحمدُ إلاّ قُدِّس ذلکَ المنزِلُ فی کُلِّ یَومٍ مَرَّتَین؛ احمد و یا محمد آدیندا اونون باشیندا اولمایان هئچ سفره آچیلماز، مگر او ائو گونده ایکی دفعه تقدیس اولار».(2)

امام رضا (ع) هابئله محمد آدی‌نین عظمتی و برکتی باره‌ده بویوروب: «لا یَدْخُلُ الفَقْرُ بَیْتاً فِیه اسمُ محمّدٍ أو أحمد أو علیٍّ أو الحسنِ أو الحسینِ أو جَعْفَرَ أو طالب أو عبداللهِ أو فاطمة مِنَ النساء؛ بو آدلار اولان ائوه یوخسوللوق داخل اولماز: محمد، احمد، علی، حسن، حسین، جعفر، طالب، عبدالله، و خانیملاردان فاطمه».(3)

امام رضا(ع) پیغمبرین (ص) و اونون اهل بیتی‌نین (ع) مقامی باره‌ده او حضرتین دیلی ایله بئله یویورور: «قال رسول الله صلی الله علیه و آله: یا علی، خلق الناس من شجر شتی، و خلقت أنا و أنت من شجرة واحدة، أنا أصلها، و أنت فرعها و الحسن و الحسین أغصانها... فمن تعلق بغصن من أغصانها أدخله الله الجنة..؛ رسول الله (ص) بویوردو: ای علی! جماعت مختلف آغاجلاردان یارانیبلار آما من ایله سن بیر آغاجدان یارانمیشیق. من او آغاجین ریشه‌سی‌، سن گؤوده‌سی‌، حسن و حسین اونون بوداقلاری و سئونلریمیز اونون یارپاقلاریدیلار. هر کس او آغاجین بوداقلاریندان بیرینه ال آتا، الله تعالا اونو جنتّه داخل ائلر». (4)

امام رضا (ع) آیری بیر روایتده پیغمبره نئجه صلوات گؤندرمک باره‌ده بویوربلار. ابن اَبى‌نَصْر دئییر: امام رضانین (ع) محضرینه عرض ائله‌دیم: نمازدان سونرا رسول الله-ا نئجه صلوات گؤرندرمک لازمدیر؟ جوابدا بویوردو کی دئیَرسن: «اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا رَسُولَ اللّهِ وَرَحْمةُ اللّهِ وَبَرَکاتُهُ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا مُحَمَّدَبْنَ عَبْدِاللّه اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا خِیَرَةَاللّهِ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یاحَبیبَ اللّهِ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا صِفْوَةَ اللّهِ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اَمینَ اللّهِ اَشْهَدُ اَنَّکَ رَسُولُ اللّهِ وَاَشْهَدُ اَنَّکَ مُحمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللّهِ وَاَشْهَدُ اَنَّکَ قَدْ نَصَحْتَ لاِمَّتِکَ وَجاهَدْتَ فى سَبیلِ رَبِّکِ وَعَبَدْتَهُ حَتّى اَتاکَ الْیَقینُ فَجَزاکَاللّهُ یا رَسُولَ اللّهِ اَفْضَلَ ما جَزى نَبِیّاً عَنْ اُمَّتِهِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مَحَمِّدٍ و آلِ مُحَمِّدٍ اَفْضَلَ ما صَلَّیْتَ عَلى اِبْراهِیمَ وَ آلِ اِبْراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ.

سنه سلام اولسون ای رسول الله و الله-ین رحمت و برکتلری. سنه سلام اولسون ای عبدالله اوغلو محمد. سنه سلام اولسون ای الله‌ین سئچیلمیشی. سنه سلام اولسون ای الله‌ین حبیبی. سنه سلام اولسون ای الله‌ین سئچیلمیشی. سنه سلام اولسون ای الله‌ین امینی. شاهد گئچیرم کی سن الله‌ین گؤندرمیشی‌سن و شاهد گئچیرم کی سن عبدالله اوغلو محمدسن و شاهد گئچیرم کی سن اؤز امّتین اوچون خیرخواه ایدین و الله یولوندا جهاد ائله‌ییب یقین (اؤلوم) سنه گلینجه اونو عبادت ائله‌دین. ای رسول الله، الله سنه اجر وئرسین، امتی طرفیندن پیغمبرلرینه وئریلن اَن یاخشی اجر. الله‌یم! محمد و اونون اهلینه، ابراهیم و اهلینه گؤندردیگین اَن یاخشی سلامدان گؤندر. البته کی سن حمید و مجیدسن».(5)

هایئله امام رضا (ع) بویوروب: «اِنّا اَهلُ بَیْتٍ نَرى وَعدَنا عَلَینا دَینا کَما صَنَعَ رَسولُ اللّه‏ِ صلى‏ الله‏ علیه ‏و ‏آله؛ بیز اهل بیت وئردیگیمیز وعده‌لری اؤزوموز اوچون بورج و دین حسابلاریق، رسول الله‌ین ائله‌دیغی کیمی».(6)

هابئله امام رضا (ع) رسول اکرمین (ص) امامت و ولایت مقامی‌نین وصفینده بویوروب: «امامت، ابراهیم نسلینده قالیردی و بیر-بیر نسلدن نسله اونو ارث آپاریردیلار. اسلام پیغمبری (ص) اونو ارث آپاراندا الله تعالا بویوردو: «انّ اولی الناس بابراهیم للذین اتبعوه و هذا النبی والذین آمنوا والله ولی المؤمنین؛ البته ابراهیمه اَن یاخین اولان انسانلار، اونو تبعیّت ائدنلر و [هابئله] بو پیغمبر و ایمان گتیرنلر و الله، مؤمنلرین ولیسیدیلر». و بو امامت رسول الله-ا مخصوص ایدی کی الله‌ین امری ایله حضرت علی‌نین (ع) عهده‌سینه قویولدو سونرا او دسته‌، حضرت علی‌نین (ع) نسلیندن سئچیلدی و الله تعالا اونلارا علم و ایمان وئریب. . . بو امامت قیامت گونونه قدر علی‌نین (ع) اوشاقلاریندا قالاجاق.(7)

امام رضا (ع)، رسول الله باره‌سینده بویوربلار: «إن رسول الله(ص) یوم القیامة آخذ بحجزه تعالى ونحن آخذون بحجزه نبینا وشیعتنا آخذون بحجزتنا ثم قال: والحجزة النور وقال فی حدیث اخر: معنى الحجزة: الدین؛ قیامت گونو رسول الله (ص)، الله‌‌ین اتگیندن توتار، بیز ده پیغمبریمیزین اتگینه و بیزیم شیعه‌لریمیز ده بیزیم اتگیمیزه ال آتارلار». سونرا بویوردو: «اتکدن منظور ایشیقدیر». و آیری حدیثده بویوردولار: «اتکدن منظور دیندیر».(8)

امام رضا (ع) بیر آیری روایتده پیغمبریمیزین (ص) اخلاقی خصوصیتلری باره‌ده آتالاریندان و امام حسن مجتبی‌دن (ع) بئله نقل بویورور: «کانَ رَسولُ اللّه صلى الله علیه و آله فَخْما مُفَخَّما... یَتَـکَلَّمُ بِجَوامِعِ الکَلِمِ فَصْلاً لا فُضولَ فیهِ و لا تَقصیرَ. دمثا، لَیْسَ بِالجافى و لا بِالْمَهینِ تَعظُمُ عِنْدَهُ النِّعْمَةُ و اِنْ دَقَّت لا یَذُمُّ مِنها شَیئا غَیْرَ اَنَّهُ کانَ لا یَذُمُّ ذَواقا و لا یَمدَحُهُ و لا تُغضِبُهُ الدُّنْیا و ما کانَ لَها، فَاِذا تُعوطىَ الحَقّ لَم یَعْرِفهُ اَحَدٌ، و لَم یَقُمْ لِغَضَبِهِ شَى ءٌ حَتّى یَنتَصِرَ لَهُ...؛ رسول الله (ص) عظمتلی ایدی . . . آرتیق-اسکیکسیز جامع سؤزلر دانیشاردی. مهربان ایدی، هئچ کسه ظلم ائله‌ییب هئچ کسی تحقیر ائله‌مزدی. نعمتی آز دا اولسایدی عظمتلی سایاردی و اونو مذمّت ائله‌مزدی. یئمگین دادینی نه تعریفلردی و نه پیسلردی. دنیا و اونا مربوط اولانلار اونو غضبلندیرمزدی. حق ضایع اولان زمان، اونو حاکم ائلیه‌نه قدر هئچ زاد اونون غضبین سویوتمازدی و هئچ کسی تانیمازدی».(9)

__________________________________________________

1 ـ عیون اخبار الرضا،ج2، ص 16، ح 29

2 ـ صحیفة الرضا(ع)، ص88، ح20؛ عیون أخبار الرضا(ع)، ج2، ص29، ح31

3 ـ فروع کافی، ج6، ص19، ح18

4 ـ عیون أخبار الرضا(ع)، ج2، ص134، ح324

5 ـ مفاتیح الجنان، اسوه نشریّاتی ‏، قم، ص 56

6 ـ تحف العقول، ص 446

7 ـ عیون اخبار الرضا ج 1 ص 217 و 218

8 ـ عیون اخبار الرضا ج 1 ص 254 ح 20

9 ـ عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 635،ح 1

+ نوشته شده در  جمعه دوم اسفند 1392ساعت 12:58 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

پیغمبرین ولادت یئری

پیغمبریمیزین (ص) ولادت تاپدیغی ائو، ‏«مولد النبی‏» آدینا تانینیر. بو یئر مسجد الحرام یاخینلیغیندا و باب صفانین آخرینده یئرلشیر.

پیغمبریمیزین (ص) ولادت مکانی، ابی طالب شعبی‌نین اوّلیندهدیر و ایندیلیکده میلاد مکانیندان مسعی‌یا قدر داش دؤشنیب.

رسول الله مدینه‌یه کؤچنده بو ائوی ابوطالب اوغو عقیلین اختیاریندا قویدو و اوندان سونرا اونون اوشاقلاری و نوه‌لری‌نین اختیاریندا اولدو. سونرالار هارونون آروادی خیزران اورانی آلدی.

مسلمانلار بو یئری عزیزلردیلر و مخصوصاً پیغمبریمیزین (ص) ولادت گئجه‌سی اوردا مراسیم قوراردیلار. سعودیلر ایش اوستونه گلنده، بونا تای یئرلرین ییخیلماسی ایله عین زماندا، مولد النبی ده خرابلاندی.

مکه‌نین او زمانکی شهرداری‌نین ایستگی ایله قرار اولدو همان مکاندا کتابخانا دوزلسین کی بو گون همان کتابخانا «مکتبة مکة المکرمه‏» آدی ایله فعالیّتده‌دیر.

+ نوشته شده در  جمعه دوم اسفند 1392ساعت 12:36 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حضرت محمد (ص) غرب عالملری‌ نظرینده


ربیع الاولین اون یئددینجی گونو، رحمت پیغمبری حضرت محمد (ص) و جعفری مذهبی‌نین مؤسسی امام جعفر صادقین (ع) ولادت بایرامی بوتون انسانلارا مبارک اولسون

حضرت محمد (ص) انسان حیاتی‌نین تاریخی بویو، مسیر تعیین ائله‌ین بیر شخصیّتدیر. بیری دوشونجه و منطق اهلی اولسا بو مسأله‌نین کناریندان اعتناسیز ردّ اولا بیلمز.

بو یازیدا حضرت محمدی (ص) نه بیر مسلمان گؤزو ایله یوخ بلکه غیر مسلمان عالملرین گؤزو ایله نظاره ائلیه‌جه‌ییک.

میخائیل. ه .هارت، Michael.H.Hart، (1932.م)، آمریکالی معاصر محقق «یوز» آدیندا کتابیندا تاریخ بویو یوز تأثیرلی انسانین آدینی یازاندا حضرت محمدی لیستی‌نین باشیندا یئر وئریب دئییر:

« محمدی تأثیرلی شخصیّتلر لیستی‌نین باشیندا یازماغیم بیر عدّه‌نی متعجب ائلیه بیلر آما او دین و دنیادا فوق العاده موفق اولان تکجه کیشی ایدی».[1]

توماس کارلایل،Thomas Carlayle، (1881-1795.م)، مشهور اسکاتلندلی تاریخچی، اؤز «قهرمان و قهرمان پرستلیک» (Hero And Hero worship) کتابیندا حضرت محمد (ص) باره‌ده بئله یازیر:

« غربین بو کیشی باره‌ده اولان معناسیز تعصبلردن قایناقلانان یالانلاری و تهمتلری، فقط بیزیم خفّتیمیزه سبب اولور.»

او آیری یئرده بئله یازیر:

«بو چؤل اوغلو، درین اورگی و نفوذلو قره گؤزلری و وسیع اجتماعی روحی ایله جاه طلبلیقدان سونرا بوتون فکرلری اؤزونده ییغمیشدی. نه قدر بؤیوک و آرام روح! او، عشق شورو و حرارتدن ساوایی آیری زادلا ایشی اولمایانلارداندیر. او کسلردندیر کی طبیعت اونلاری مخلص و صمیمی ائله‌ییب. آیریلاری اؤزلرینی شعارلار و بدعتلر یولوندا ایتیردیگی زماندا، بو کیشی اؤزونو او شعارلارا بورویوب محصور ائلیه بیلمیردی. وارلیغین بؤیوک رمزی اؤز جلال و جبروتی ایله اونون نظرینده پارلاییردی. هئچ بدعت و قارانلیق، وصف اولونماز حقیقتی اوندان گیزلده بیلمزدی و همان حقیقت نداسی ایدی کی دئییردی: «من وارام». ائله بیر کیشی‌نین سؤزو طبیعتین قلبیندن اولان مستقیم سسدیر. جماعت اونا قولاق آسمالیدیلار، ائله سسه قولاق آسماسالار هئچ سسه اعتماد ائله‌مک اولماز. چونکی هر شئی اونون قاباغیندا، یئل کیمیدیر».[2]

کارن آرمسترانگ ، Karen Armstrong، (م.۱۹۴۴ -)، 7 ایل بویو راهبه اولموش انگلیسلی یازیچی و محقق، اسلام پیغمبری زندگانلیغی باره‌ده یازدیغی کتابیندا بئله یازیر:

 «بیز محمده تاریخین بؤیوک چهره‌لرینه باخدیغیمیز گؤزده باخساق، چوخ راحت اونون بشر تاریخی‌نین لاپ بؤیوک نابغه‌سینی اولماغینا ایناناجاییق. بو اینام اونون قرآن گتیرمه‌سی، بؤیوک دین یاراتماسی و یا اونون نظامی فتحلرینه گؤره یوخ بلکه اونون خاص شرایطده بؤیومه‌سی، مقاومت ائله‌مه‌سی و موفق اولماسینا گؤره بیزده یارانار».

«بیز عصرلر بویو محمددن خشن بیر چهره، رحمسیز ساواشچی و خودبین سیاستچی یاراتماق ایسته‌میشیک. بیر حالدا کی او چوخ احساسلی و مهربان کیشیدی. اونون مهربانلیغی او قدر ایدی کی حیوانلاری اینجیتمکدن بئله چکینردی».[3]

گوستاو لوبون، Gustave Le Bon ، (1931-1841.م)، فرانسه‌لی شرق شناس، «عرب مدنیّتی» کتابیندا محمد و اونون دینینی تحلیل ائدیب یازیر:

«پیغمبرین اَن بؤیوک معجزه‌سی اؤلمه‌میشدن اوّل داغینیق عرب قافله‌سینی بیر یئره ییغیب واحد بیر ملّت تشکیل وئرمه‌سی ایدی. ائله بیر ملّت کی هامیسی بیر دین قاباغیندا خاضع و بیر رهبره مطیع اولدولار».

سونرا یازیر: «انسانلارین دَیَرنی یاخشی ایشلری و اثرلری ایله اؤلچمک ایسته‌سک، محمد تاریخین اَن بؤیوک انسانی اولار».

او محمدین دینی‌نین اعتقادلاری باره‌ده یازیر:

«توحیدی فقط اسلام دینی دنیایه گتیردیگی اوچون  بو باره‌ده اؤزونه اؤیونه بیلر».

او ادامه‌ده یازیر: «اسلامین تایسیز راحتلیگی، خالص توحید اساسیندادیر و اسلامین ترقّی رمزی ائله اونون آسان و راحت اولماغیندادیر. بونا گؤره اسلامی تانیماق چوخ راحتدیر. اسلام، سالم عقلین قبول ائله‌مه‌دیگی مطلبلردن اوزاقدیر آما آیری دینلرده اوجور زادلارا چوخ راستلانماق اولور. یعنی آیری دینلرده گؤرونن تناقضلر و بوروشوقلوقلار، اسلامدا یوخدور. هرنه دوشونسز اسلامین بو دئدیگیندن داها ساده اولا بیلمز کی: «الله بیردیر؛ انسانلار هامیسی الله قارشیسیندا برابردیلر؛ نئچه دینی واجباتی یئرینه گتیرمکله انسان جنّته چاتار و اونلاردان اوز چئویرمکله جهنّمه گئدر». هر هانسی طبقه‌دن اولان هر مسلمانا راست گلسز بوتون اسلام اصل‌لرینی و اونا واجب اولانلاری بیلیر و نئچه قیسا و ساده جمله فورموندا دئیه بیلر».[4]

لورا  واکسیا واگلیری، Loura Vaccia Vaglieri ، (1989-1893.م)، ایتالیانین ناپل دانشگاهی‌نین اوستادی پیغمبریمیز باره‌ده یازدیغی رساله‌ده بئله دئییر: « عرب پیغمبر، الله-ی ایله رابطه تأثیرینده اوندا یارانان وحی سسی ایله، خرافات و جادوپرستلره و فسادا اوز قویموش مسیحیت و یهودیت دینلرین تابعلرینه اَن پاک و خالص وحدانیّتی ارائه وئردی».

«او آشکار اولاراق، سایر وارلیقلاری یارادانا شریک ائلیه‌ن بشرین ارتجاعی تمایلاتی و کهنه پرستلیک رغبتلری‌نین قاباغیندا دایاندی».

«بوتون تواضع ایله خودبینلیک و غرور سدّینی سیندیرماغا قیام ائله‌دی. محمد، الله دینی‌نین مبلغی کیمی اؤز شخصی دشمنلرینه مهربان و رحیم ایدی. اونون ذاتیندا ، انسان فکرینه محترم اولان، ایکی رحم و عدالت صفتلری قاریشمیشدی».[5]

آنه ماری شیمل، Anne marie Schimmel، (2003-1922.م)، آلمانلی شرق شناس «الله رسولو محمد» کتابیندا یازیر: «روانشناسلار و دین فئنومولوگلاری اسلام واسطه‌سی ایله اونلارین اختیاریندا قویولان پیغمبره عاشقانه اخلاص نمونه‌سینی گؤره‌جکلر. هامیسی بیله‌جکلر کی محمدین شخصیتی قرآن کنارنیدا، مسلمانلارین یاشاییشی‌نین مرکزینده‌دیر. پیغمبر ابدیّته قدر اونون پیغمبرلیگینه اینانانلارا حسنه اسوه کیمی قالاجاق».[6]

 

[1]میخاییل.ه.هارت " تاریخین یوز تأثیرلی شخصیّتی " کتابیندا، صفحه 33، نیویورك ، 1978

M.H. Hart, THE 100: A RANKING OF THE MOST INFLUENTIAL PERSONS IN HISTORY, New York, 1978, p.33..

[2]   THOMAS CARLYLE’S COLLECTEF WORKS,LIBRARY EDITION, IN THIRTY VOLUME, Vol. XII, Heros  AND   HERO_WORSHIP, London, Chapman and Hall,1869.p.53,64,65.

[3]  محمد: اسلام پیغمبری‌نین یاشاییشی، ص 38و 201، کارن آرمسترانگ، کیانوش حشمتی‌نین ترجمه‌سی، حکمت نشریاتی.

[4]  اسلام و عرب مدنیّتی ، ص 128، 129،141، 142، گوستاو لوبون،    سید هاشم رسولی محلاتی‌نین ترجمه‌سی (هاشمی)، کتابچی نشریاتی.

[5]  اسلامین سرعتلی ترقیسی ، ص338،332و337، لورا واکسیا واگلیری، «محمد و قرانین محضرینه تقصیر عذری» کتابی‌نین ضمیمه‌سی، جان دیون پورت، سید غلامرضا سعیدی‌نین ترجمه‌سی، اطلاعات نشریاتی.

[6]  الله رسولی محمد، یازیچی‌نین مقدمه‌سی ص 7، آنه ماری شیمل، حسن لاهوتی‌نین ترجمه‌سی، علمی فرهنگی نشریاتی.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و نهم دی 1392ساعت 10:45 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

سؤال جواب: سلام حاج آغا «معوذتین»ین نه آنلامی وار؟

سؤال جواب:

سلام حاج آغا «معوذتین»ین نه آنلامی وار؟

جواب: معوذتین ایکی فلق و ناس سوره‌لرینه دئییلیر. اونلارین بو آدا آدلانماقلاری‌ین سببی هر ایکیسی‌نین‌ده «قل اعوذ» ایله باشلانماسیدیر.

بیر روایت حضرت محمددن (ص) نقل اولوب کی اوردا بویورور: «انزلت علی آیات  لم ینزل مثلهن :المعوذتان» منه ائله آیه‌لر نازل اولوب کی اونلارا تای نازل اولماییب. اونلار معوذتین‌دیلر.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم دی 1392ساعت 8:29 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

امام حسن عسکری (ع)

شیعه‌لرین اون بیرینجی امامی، امام حسن عسکری‌نین (ع)
شهادتی بوتون انسانلارا تسلیت اولسون

اسلامی معرفتلر و عقیده‌لردن دفاع ائتمک و اونلاری فکر اوغرولاریندان و تحریفدن ساخلاماق، اسلام بؤیوکلری و عالملری‌نین مهم وظیفه‌لریندن ساییلیر.

اماملارین (ع) چوخ یوخاری درجه‌ده اولان سیره‌لری‌نین مختلف ابعادی وار. عقیده مرزلریندن‌ده مدافعه ائله‌مک اونلاردان بیریدیر. اونلار بو یولدا چوخلو چالیشدیلار و حتّی اَن چتین شرایطده، تحریفچیلرین قارشی‌سیندا دایانیب شیعه‌ عالملرینه‌ده بو جریانین قاباغیندا دایانماغا تأکید بویوروبلار.

اما باقر (ع) بویورور: «بیزه منسوب اولان عالملر، شیطان و اونون قوشونلاری قاباغیندا صف چکن مبارزلر کیمیدیلر کی مدافعه‌سیز شیعه‌لری اونلاردان ساخلاییرلار. بیلین کی او شیعه عالملرین ارزشی کافرلر قوشونو قاباغیندا دایانان مجاهدلردن مینلر دفعه یوخاریدیر. چونکی شیعه عالملری، اسلام عقیده‌سی و بیزیم دوستلاریمیزین دینلری‌نین مدافعه ائدنلریدیلر. بیر حالداکی مجاهدلر فقط جغرافی مرزلری ساخلاییرلار».

امام حسن عسکری (ع) چوخ چتین شرایطده اسلام عقیده‌لریندن تحریفچیلر و عقیده اوغرولاری قاباغیندا دایاندیلار و ایستر آتاسی دؤرونده و ایستر اؤز آلتی ایللیک امامتلری زمانیندا (254-جو ایلیندن 26-جی ایله قدر) طاغوت قاباغیندا دایانماقدان علاوه، همیشه اسلام آدینا باش قووزایان فرقه‌لرین قاباغیندا مبارزه ائله‌دیلر.

اسحاق کندی، او زمانین اسلام و قرآن مخالفلریندن بیریدی و جماعت ایچینده فیلسوف و عالم کیمی تانینمیش ایدی. او اسلاملا مخالفتینی اورا چاتدیردی کی قرآنین ضدّینه بیر کتاب یازماق قرارینا گلدی. او اؤز گمانینا او کتابدا قرآنین تناقضلرینی یازاجاق ایدی.

امام حسن عسکری (ع) بو مسأله‌نی بیلندن سونرا، اسحاق کندی‌نین شاگردلریندن اولان بیر شیعه‌نی چاغیریب اونا اسحاقین نئجه قاباغینی آلماغی اؤیردیر. امام بو ایشده اسحاقا کؤمک ائله‌مگینی  و اونونلا مأنوس اولاندان سونرا بو سؤزو سوروشماغی تاپیشیردی: «قرآنین دئیه‌نی (الله) سنه دئسه‌ کی «منیم قرآن آیه‌لریندن نظرده توتدوغوم، سن گمان ائله‌دیگین کیمی دئییل بلکه من آیری بیر شئی نظرده توتموشام». اوندا سن نه دئیَرسن؟

بو شیعه امامین امرینه مطابق اسحاق کندی‌نین یانینا گئدیب بیر مدّت اونا کؤمک ائله‌دی. اونونلا تماماً مأنوس اولاندان سونرا مناسب فرصتده اونا دئدی: «اوستاد! اولا بیلر الله سن بیلدیگین معنادان آیری معنا اراده ائله‌میش اولا؟»

کندی جواب وئردی: «بلی بو مسأله‌نین امکانی وار. اولا بیلر الله بیزیم آلدیغیمیز ظاهری معنادان باشقا معنا اراده ائله‌میش اولسون. آما بو سؤز چوخ درین سؤز اولدو، اونو سن اؤزون دئمیش اولماغین چوخ بعیددیر. دئ گؤروم بو سؤزو سنه کیم اؤیردیب؟»

شاگرد جواب وئردی: «بو سؤز امام حسن عسکری‌دندیر (ع)».

اسحاق بونو ائشیدندن سونرا دئدی: «بو مسأله‌لر نبوّت خاندانیندان غیریسیندن ائشیدیلمز». سونرا قرآن تناقضی باره‌سینده یازدیقلاری‌نین هامیسینی یاندیردی.

احمد بن هلال آدیندا بیر شخص ظاهرسازلیق و یاغلی دیلی ایله شیعه‌لرین عقیده‌لرینه حمله ائلیردی و صوفی‌چیلیکله جماعتین عقیده‌لرین سوستالدیب ضعیفلدیردی. شیعه‌لرین بیر عدّه‌سی اونو دوز و مؤمن آدام گؤسترمک ایستیردیلر. دئییردیلر او 54 دفعه آیاق یالین بیت‌الله زیارتینه گئدیب. آما امام حسن عسکری (ع) چوخ قاطعانه عراقداکی نماینده‌لرینه اونون یالانچی اولدوغونو یازدی و تاپیرشیردی کی اوندان اوزاق اولسونلار.

یئنه بیر عدّه واسطه اولدولار کی امامین اونون باره‌ده اولان نظرینی دَییشسینلر آما امام یازدی: «احمد بن هلال –الله اونو باغیشلاماسین- باره‌ده اولان امریمیز سیزه چاتدی. الله اونون گناهلارینی و اشتباهلارینی باغیشلاماز. او بیزیم رضایتیمیزی آلمادان بیزیم ایشلرده دخالت ائدیب و اؤز نفسانی هوَسلرینه مطابق رفتار ائدیب. الله اونو جهنّمه آپاراجاق. بیز گؤزلریک کی الله بیزیم نفرینیمیز سایه‌سینده اونون عمرونو قیسا ائله‌سین».

امام حسن عسکری‌نین (ع) یاشاییشی

ربیع الاوّلین سککیزی اون بیرینجی امام، امام حسن عسکری‌نین (ع) شهادت گونودور. او حضرت هجری قمری ایلی‌ ربیع الثانی‌نین سکییزینده مدینه شهرینده دنیایا گلدی.

او حضرت، 22 یاشی اولاندا متوکل، منتصر، مستعین، معتز، مهتدی و معتمد عباسی کیمی ظالم خلیفه‌لر دؤرونده اماملیغا چاتدی. بو دؤرده عباسی خلیفه‌لری او حضرته اولان ظلملرین حدّینی آشیرمیشدیلار. چونکی مختلف روایتلره گؤره امام حسن عسکری‌نین (ع) اوغلو امام زمانین (عج) وارلیغیندان قورخوردولار و اونا گؤره او حضرتی نظارتده ساخلامیشدیلار و اؤز خلافتلری‌نین بقاسی اوچون او حضرتی حبسه سالمیشدیلار.

آما امام (ع) مختلف یوللارلا جماعتله ارتباطدا اولوردو و بالاسی امام زمانین (ع) اماملیغینی اونلارا بشارت وئریردی. معتمد عباسی امام حسن عسکری‌نین (ع) معنوی نفوذوندان قورخدوغونا گؤره او حضرتی 260 هجری قمری ایلین ربیع الاولین سککیزینده مسموم ائله‌ییب شهادته چاتدیردی. او حضرتین مطهر مزاری سامراء شهرینده کرامتلی آتاسی‌نین مزاری‌نین کناریندادیر.

+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم دی 1392ساعت 4:45 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

امام رضا (ع)، مبالغه‌نین قارشی‌سیندا شدّتلی دایاناردی

غلو و مبالغه، حددن آرتیق اعتقادا و اینانماغا دئییلیر. آما هر حددن آرتیقا غلو دئییلمز، بلکه حدّین اؤزونو ده تأثیر آلتینا آلان مبالغه‌یه غلو دئییلیر.

امام رضانین (ع) امامت دؤرانی (203-183 ق.) کلام باخیمیندان سنّیلر -یعنی معتزله‌لر- و مختلف شیعه جریانلارینا یوخاری اهمیّتی وار. مخصوصاً امامین (ع) قارشی‌سیندا دایانان شیعه‌ جریانلاری آیری دؤره‌لرده باش وئرمه‌دی.

او زمانین اَن خطرلی جریانی واقفیه ایدی کی هئچ امامین قارشی‌سیندا بو وضع و شدّتله دایانمادی.

اسماعیلیه، زیدیه و فطحیه کیمی آیری جریانلار ایکینجی رتبه‌ده یئر آلیردیلار. امام صادقین (ع) غالی‌لرله گوجلو مبارزه‌سینه گؤره اولا بیلر اونلار امام رضانین (ع) زمانیندا ائله‌ده فعالیّت ائلیه بیلمیه‌یدیلر. آما عیون اخبار الرضا و آیری کتابلارا مراجعه ائدنده او جریانین چوخ فعال اولماسی و امامین اونلارلا مبارزه ائله‌مه‌سینه شاهد اولوروق.

امام رضادان (ع) چوخلو روایت، غالی‌لرین قارشی‌سیندا دایانماق مضمونو ایله نقل اولوب. روایتلرین بیرینده عیون اخبار الرضا کتابیندا او حضرت، امامین روحی و جسمی مشخصّاتینی ساییر کی زمان اهلینه شبهه یارانماسین. مثلاً «الامام یولد و یَلِد؛»، «یصح و یمرض»، «یأکل و یشرب»، «ینکح و ینام»، «یفرح و یحزن»، «یحیی و یمیت» و ...

امام رضادان آیری روایت نقل اولوب کی بویورور: «لا ترفعونی فوق حقی فانّ الله تبارک و تعالی إتّخذنی عبداً قبل أن یتّخذنی نبیاً» منی اؤز رتبه‌مدن داها یوخاری قووزامایین کی الله تعالی منی نبیّ ائله‌مه‌میشدن اوّل عبد قرار وئریب.

+ نوشته شده در  پنجشنبه دوازدهم دی 1392ساعت 4:47 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

امام رضا (ع) سنّی‌لرین دیلیندن

شیعه لرین سککیزینجی مولاسی امام رضا آغانین (ع) شهادتی تسلیت اولسون

سنّی بؤیوکلریندن امام رضانین (ع) شخصیّتی باره‌ده چوخلو فضیلتلر و منقبتلر نقل اولوب کی اونلارین بعضی‌سینه اشاره ائدیریک:

1 ـ ابن حجر هیتمى

«وکان اولاد موسى بن جعفر حین وفاته سبعة وثلاثین ذکراً وانثى، منهم علىّ الرضا وهو أنبههم ذکراً واجلّهم قدراً»;(1) «موسی بن جعفرین وفات زمانی 37 اوغلان و قیز اوشاغی واریدی. او جمله‌دن علیّ الرضا دیر کی هامی‌نین دقّت مرکزینده ایدی و هامیسیندان داها جلیل القدر ایدی».

2 ـ سمهودى

«على الرضا بن موسى الکاظم، کان اوحد زمانه، جلیل القدر، اسلم على یده ابومحفوظ معروف الکرخى»;(2) موسی کاظمین اوغلو على الرضا، زمانی‌نین اَن یاخشی انسانی و جلیل القدر بیریدی و « ابو محفوظ معروف کرخی» اونون الی ایله مسلمان اولدو.

3 ـ ابن حجر عسقلانى

«کان الرضا من اهل العلم والفضل مع شرف النسب»;(3) رضا علم و فضل اهلیندن ایدی و شرفلی نسبی واریدی.

4 ـ ذهبى

«الامام السید ابوالحسن الرضا... وکان من اهل العلم والدین والسؤدد بمکان»;(4) امام ابوالحسن علی الرضا . . .دین، علم و بؤیوکلوکده یوخاری رتبه‌ده ایدی.

او هابئله یازیر: «وقد کان على الرضا کبیر الشأن، اهلا للخلافة»;(5) علی الرضا کرامتلی بیریدی و خلافته اهلیّتی واریدی.

5 ـ خیرالدین زرکلى

«على بن موسى الکاظم بن جعفر الصادق، ابوالحسن الملقب بالرضا، ثامن الأئمة الاثنى عشر عند الامامیة ومن اجلاء السادة اهل البیت وفضلائهم...»;(6) على بن موسى الکاظم بن جعفر الصادق، رضایا ملقّب اولان ابو الحسن، امامیه نزدینده اون ایکی امامدان سککیزینجیسیدیر. او اهل بیت ساداتی‌نین بؤیوکلریندن و فاضل‌لریندندیر . . .

6 ـ شیخ عبدالله شبراوى شافعى

«على الرضا ـ (رضی الله عنه) ـ کانت مناقبه علیّة وصفاته سنیّة... وکراماته اکثر من ان تحصى واشهر من ان تذکر»;(7) على الرضا ـ (الله اوندان راضی اولسون) ـ یوخاری منقبتلر و ارزشلی صفتلره مالک ایدی . . .اونون کرامتلرینی سایماق اولماز و ذکر اولماقدان داها مشهوردور.

7 ـ عبدالله بن اسعد یافعى

«الامام الجلیل المعظم، سلالة السادة الاکارم، ابوالحسن على بن موسى الکاظم بن جعفر الصادق بن محمّد الباقر(علیهم السلام)... احد الأئمة الاثنى عشر، أولى المناقب الذین انتسبت الامامیة إلیهم وقصّروا بناء مذهبهم علیهم»;(8) جلیل معظم امام، مکرّم ساداتین سلاله‌سی، ابوالحسن على بن موسى الکاظم بن جعفر صادق بن محمّد باقر (علیهم السلام)... اون ایکی امامین بیریدیر. منقبت صاحبی اولانلار و امامیّه‌نین اونلارا منسوب اولدوقلاری و مذهبلرینی اونلارین کلامی‌نین اوستونده قوردوقلاریدیلار.

8 ـ احمد بن یوسف ابوالعباس قرمانى

«و کانت مناقبه علیّة وصفاته سنیّة، وکراماته کثیرة ومناقبه شهیرة، وکان قلیل النوم، کثیر الصوم. وکان جلوسه فی الصیف على حصیر وفی الشتاء على جلد شاة»;(9) اونون منقبتلری عالی، صفتلری جلیل، کرامتلری چوخ و مناقبی مشهوردور. او آز یاتیب چوخ اوروج توتان کیشیدی. یایدا حصیر و قیشدا قویون دریسی اوستونده اوتوراردی.

9 ـ یوسف بن اسماعیل نهبانى

«على الرضا بن موسى الکاظم بن جعفر الصادق، احد اکابر الأئمة ومصابیح الأمة من اهل بیت النبوة ومعادن العلم والعرفان والکرم والفتوة، کان عظیم القدر، مشهور الذکر، وله کرامات کثیرة منها انّه قال لرجل صحیح سلیم: استعدّ لما لابدّ منه، فمات بعد ثلاثة ایّام»;(10) على الرضا بن موسى الکاظم بن جعفر الصادق، نبوّت اهل بیتیندن اولان، اماملارین بؤیوکلریندن و امّتین چیراقلاریندان ایدی. همان علم، عرفان، کرم و کیشیلیک معدنی اولانلار. او عظیم القدر و مشهوریدی. کرامتلری واریدی. او جمله‌دن سالم و سلامت بیر کیشی‌یه بویوردو: «چاره‌سیز اولان بیر شئیه حاضرلاش». او، اوچ گوندن سونرا دنیادان گئتدی.

10 ـ ابن ابى الحدید معتزلى

«و من رجالنا موسى بن جعفر بن محمّد وهو العبد الصالح، جمع من الفقه والدین والنسک والحلم والصبر. وابنه على بن موسى المرشّح للخلافة والمخطوب له بالعهد. کان اعلم الناس واسخى الناس واکرم الناس اخلاقاً»;(11) و بیزیم رجالدان صالح عبده تانینان موسى بن جعفر بن محمّد ایدی. او فقه، دین، صالح عمل، حلم و صبری بیر یئره ییغدی. و اوغلو علی بن موسی دیر، خلافته کاندید اولان و اونون آدینا خطبه اوخونان. او اخلاقدا جماعتین اَن عالمی، اَن سخیسی و اَن کریمیدی.

11 ـ محمّد امین سویدى

«کانت اخلاقه علیّة وصفاته سنیّة... کراماته کثیرة ومناقبه شهیرة لا یسعها مثل هذا الموضع»;(12) اخلاقی عالی و صفتلری جلیل ایدی . . .کرامتلری چوخ و منقبتلری مشهوردور، ائله کی بورانین اونلاری نقل ائله‌مگه وسعتی یوخدور.

12 ـ محمّد بن وهیب

«و کراماته کثیرة ـ (رضی الله عنه) ـ اذ هو فرید زمانه»;(13) اونون –(الله اوندان راضی اولسون)- کرامتلری چوخیدی چونکی او اؤز زمانی‌نین بیر داناسیدی.

-----------------------------------------------------

1. الصواعق المحرقة، ص 122.

2. جواهر العقدین، ص 353.

3. تهذیب التهذیب.

4. سیر اعلام النبلاء، ج 9، ص 387و388.

5. سیر اعلام النبلاء، ج 9، ص 392.

6. الأعلام، ج 5، ص 26.

7. جامع کرامات الأولیاء، ج 2، ص 312.

8. مرآة الجنان، ج 2، ص 11.

9. اخبار الدول، ص 114.

10. جامع کرامات الاولیاء، ص 311.

11. شرح نهج البلاغه، ج 15، ص 278.

12. سبائک الذهب، ص 75.

13. جوهرة الکلام، ص 143.

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم دی 1392ساعت 11:17 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

شیعه لرین سککیزینجی مولاسی امام رضا آغانین (ع) شهادتی تسلیت اولسون

شیعه لرین سککیزینجی مولاسی امام رضا آغانین (ع) شهادتی تسلیت اولسون

بو یازینی بوندان اوّل وبلاگدا یایمیشدیم آما تازادان یاییلماسینی فایدالی گؤردوم.

حضرت امام رضا (ع) مروده اولدوغو قیسا مدّت بویوندا آیری دینلرین عالملریله چوخلو مناظره‌سی اولدو کی اونلارین اَن مشهورو مسیحی «جاثلیق» و یهودی «رأس‌الجالوت» ایله ایدی.

بو مناظره‌لری شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا کتابیندا و مرحوم علامه مجلسی بحار الانوار کتابی‌نین 49-جو جلدینده عیون کتابیندان نقل ائدیب. بو مناظره‌لر مسند الامام الرضا کتابی‌نین 2-جی جلدینده ده نقل اولوب.

او حضرتین یئددی معروف مناظره‌سی وار کی بوردا اونلارین ایکیسینه اشاره ائدیلیر.

مناظره‌لر بونلاردیر:

1. بؤیوک مسیحی عالم جاثلیق ایله مناظره

2. بؤیوک یهودی عالمی رأس الجالوت ایله مناظره

على بن موسى الرضا ـ علیه‌السلام ـ مأمونا داخل اولاندان سونرا او، مخصوص وزیری فضل بن سهله مختلف مکتبلرین عالملرینی مجلسه و مناظره‌یه چاغیرماغا امر ائله‌دی.

فضل بن سهل اونلاری چاغیردی و هامیسی ییغیشاندان سونرا مأمونون یانینا گلیب هامیسی‌نین حاضر اولدوغونو خبر وئردی.

مأمون دئدی: «هامیسی داخل اولسون». هامیسی گلندن سونرا اونلارا خوش گلدین دئییب آرتیردی: «من سیزی خیر ایش اوچون چاغیرمیشام. سئویرم مدینه‌دن تازا گلمیش عمی اوغلوملا مناظره ائلیه‌سیز. صاباح هامیز منیم یانیما گلین و هئچ بیریز غایب اولمایین». هامیسی قبول ائدیب گئتدیلر.

حسن بن سهل نوفلى دئییر: « امام على بن موسى الرضانین (ع) نزدینده‌ صحبته مشغول ایدیک کی حضرتین خادمی یاسر ایچری گلیب دئدی: «مأمون سیزه سلام گؤندریر و دئییر: «قارداشین سنه قربان اولسون! مختلف مکتبلر و دینلرین اصحابی و اربابی مجلیسیمیزه ییغیشیبلار. زحمت قبول ائله‌سیز صاباح بیزیم مجلسه گلیب اونلارین سؤزلرینی ائشیدین. مایل اولماساز دا اصرار ائتمیرم، یئنه مایل اولساز بیز سیزین نزدیزه گلریک و بو بیزیم اوچون آساندیر».

امام ـ علیه‌السلام ـ قیسا و معنالی بیر سؤزله بویوردولار: «منیم سلامیمی اونا چاتدیر و دئنه بیلیرم نه ایستیرسن ! من ان‌شاءالله صاباح سیزین یانیزدا اولاجاغام»

امامین دوستلاریندان اولان نوفلی دئییر: «یاسر مجلسدن چیخاندان سونرا امام ـ علیه‌السلام ـ منه باخیب بویوردو: «سن عراق اهلی‌سن و عراقلیلار ظریف و عاغیللی اولارلار، بو باره‌ده نه دوشونورسن؟ مأمونون شرک اهلی و مذهبلرین عالملرینی بیر یئره ییغماقدان نه نقشه‌سی اولا بیلر؟»

نوفلی دئییر: «عرض ائله‌دیم ایستیر سیزی امتحان ائله‌سین و سیزین علمیزین اندازه‌سی‌نین نه قدر اولدوغونو بیلسین. آما ایشینی ضعیف بینووره اوستونه قویوب، الله-ـا آند اولسون پیس نقشه تؤکوب».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «نه ایش گؤرور و هانسی نقشه‌نی تؤکوب؟»

نوفلی دئدی: «کلام علمی‌نین عالملری بدعت اهلیدیلر و مسلمان عالملریله مخالفدیلر. نییه کی عالم واقعیّتلری دانماز، آما بونلار دانماق و سفسطه اهلیدیلر. الله-ین بیرلیگینه دلیل گتیرسن قبول ائتمزلر. حضرت محمدین (ص) الله رسولو اولدوغونو دئسن، اونون رسالتینی ثابت ائتمه‌نی ایستیه‌جکلر. خلاصه اونلار مغالطه‌یه ال آتیب او قدر سفسطه ائلرلر کی انسان سؤزوندن ال چکسین. سنه قربان اولوب بونلاردان اوزاق اول!»

امام ـ علیه‌السلام ـ گولومسه‌ییب بویوردو: «ای نوفلی، قورخورسان منیم دلیل‌لریمی باطل ائدیب یولو منه باغلایالار؟»

نوفلی جواب وئردی: «الله‌-ـا آند اولسون کی یوخ! منیم سنه گؤره قورخوم یوخدور. اومیدیم وار الله سنی اونلارا غالب ائلیه».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «ای نوفلی سئویرسن بیله‌سن کی مأمون گؤردوگو ایشدن پشیمان اولاجاق؟»

نوفلی دئدی: «بلی»

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: « تورات اهلی قاباغیندا منیم استدلال‌لاریمی توراتلاریندان ائشیدنده، انجیل اهلی قاباغیندا انجیلله، زبور اهلی قاباغیندا زبورلا و روم اهلی قاباغیندا روم دیلی ایله و مختلف مکتبلرین تابعلری قاباغیندا جوابلارینی اؤز دیللرینده ائشیدنده، بلی هر بیر دسته‌نی آیریجا باطل ائله‌دیگیمده، بیر جور کی اؤز مذهبلرین بوشلاییب منیم سؤزومو قبول ائله‌دیلر، او زمان مأمون نظرده توتدوغو مقاما مستحق اولمادیغینی بیلر! اوندا پشیمان اولاجاق و الله‌دان سووای هئچ حرکت و گوج یوخدور؛ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَةاِلا بِالله ِ الْعَلِىِّ الْعَظِیْم ِ»

نوفلی دئییر: «سحر اولدوغوندا فضل بن سهل، امامین ـ علیه‌السلام ـ حضورونا گلیب دئدی: «قربانین اولوم، عمی اوغلون (مأمون) سیزی گؤزلور و جماعت اونون یانیندا حاضردیلر. بو باره‌ده نظریز نه‌دیر؟»

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «سن قاباقدا گئد من‌ده ان‌شاءالله گلرم. سونرا دستماز آلیب و سویقی شربتی (اوندان دوزلن مخصوص شربت) ایچیب بیزه ده وئردی ایچدیک. سونرا او حضرتله چیخدیق کی مأمونا وارد اولاق».

مجلس، تانینمیش و مشهور آداملارلا دولو ایدی و محمد بن جعفر، (امام صادقین (ع) اوغولو و امام رضانین (ع) عمیسی) بنی هاشم و آل ابی طالبدن بیر عدّه و قوشون باشچیلاریندان حاضر ایدیلر.

امام ـ علیه‌السلام ـ مجلسه وارد اولاندا مأمون و محمد بن جعفر و بنی هاشمین هامیسی آیاغا قالخدی.

امام ـ علیه‌السلام ـ مأمونون یانیندا اوتوردو آما اونلار امامین ـ علیه‌السلام ـ احترامینا هله آیاق اوسته دورموشدولار تا کی اوتورماق امری وئریلندن سونرا هامیسی اوتوردو. مأمون اماملا ـ علیه‌السلام ـ دانیشماغا قیزیشدی، سونرا جاثلیقه اوز توتوب دئدی:

«اى جاثلیق! بو منیم عمی اوغلوم، على بن موسى بن جعفردی. سئویرم اونونلا دانیشیب مناظره ائلیه‌سن. آما بحثلرده عدالتی رعایت ائله‌مه».

جاثلیق دئدی: «ای مأمون! من اونونلا نئجه مناظره ائدیم؟ او، من داندیغیم کتابا استدلال ائده‌جک و او منیم اینانمادیغیم پیغمبره اعتقادی وار».

بو آندا امام ـ علیه‌السلام ـ صحبته باشلادی: «ای نصرانی! سنه اؤز انجیلینله استدلال ائتسم اقرار ائلرسن؟» جاثلیق دئدی: «من انجیلین سؤزونو دانا بیله‌رم؟ بلی الله‌-ـا آند اولسون منیم ضرریمه اولسا دا اقرار ائلرم».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «نه ایسته‌سن سوروش و جوابینی آل!»

جاثلیق دئدی: «عیسی‌نین نبوّتی و کتابی باره‌ده نه دئییرسن؟ اونلاردان بیر شئی دانیرسان؟»

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «من عیسی‌نین نبوّتی و کتابینا و حواری‌لری اقرار ائدن امّتینه وئردیغی بشارته اعتراف ائلیرم. آما محمدین (ص) نبوّتینه و کتابینا اقرار ائتمه‌ین و اونو امّتینه بشارت وئرمه‌ین عیسی‌یه کافرم».

جاثلیق دئدی: «قضاوتده ایکی عادل شاهددن استفاده ائله‌میرسن؟»

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «بلی».

جاثلیق دئدی: « محمدین (ص) نبوّتینه اؤز مذهبیندن سووای و نصرانی‌نین قبول ائله‌دیگی ایکی شاهد اقامه ائله و بیزدن بو باره‌ده اؤز مذهبیمیزدن سووای ایکی شاهد ایسته».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: « ای نصرانی ایندی انصافا گلدین، عادل اولوب عیسی بن مریمین نزدینده مقدّم اولان بیرینی قبول ائلیرسن؟»

جاثلیق دئدی: «بو عادل کیمیدیر؟ آدینی دئ».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: دِیلَملی «یوحنّا» باره‌ده نه دئییرسن؟»

جاثلیق دئدی: «به به ! مسیح یانیندا اَن عزیز شخصی آد آپاردین».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «انجیلده بو سؤز وار کی یوحنّا دئدی: «حضرت مسیح منی عرب محمدین دینیندن خبردار ائله‌دی و منه بشارت وئردی کی اوندان سونرا بئله بیر پیغمبر گله‌جک؟ من‌ده حواری‌لره بشارت وئردیم و اونلاردا اونا ایمان گتیردیلر؟»

جاثلیق دئدی: «بلی ! بو سؤزو، یوحنّا مسیح‌دن نقل ائدیب و بیر کیشی‌نین نبوّتی و اهل بیتی و وصی‌سینه بشارت وئریب. آما نه زمان اولدوغونو دئمه‌ییب و بو دسته‌نی بیزه آد آپارماییب کی اونلاری تانی‌یاق».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «بیز بیریسینی انجیل اوخوماغا گتیرسک کی محمدین (ص) و اهل بیتی‌نین آدی اوندا اولان آیه‌لری اوخوسون، اونا ایمان گتیررسن؟»

جاثلیق دئدی: «چوخ یاخشی اولار».

امام ـ علیه‌السلام ـ روملی نسطاسا دئدی: «انجیلین اوچونجو سِفرینی ازبرسن؟»

نسطاس دئدی: «بلی ازبرم».

سونرا امام ـ علیه‌السلام ـ یهودلارین بؤیوگو رأس الجالوتا اوز توتوب بویوردو: «سن‌ده انجیل اوخویارسان؟»

رأس الجالوت جواب وئردی: «جانیما آند اولسون اوخویارام».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «اوچونجو سِفرینه باخ. اوندا محمد (ص) و اهل بیتیندن (ع) سؤز گئدسه منیم نفعیمه شهادت وئر، یوخسا شهادت وئرمه».

سونرا امام ـ علیه‌السلام ـ اوچونجو سِفری اوخودو تاکی پیغمبرین (ص) آدینا چاتدی. اوردا دایاندی و جاثلیقه اوز توتوب بویوردو: «ای نصرانی! سنی مسیح و آناسی‌نین حقّی! منیم انجیلدن خبرلی اولدوغومو قبول ائلیرسن؟»

جاثلیق دئدی: «بلی».

سونرا امام ـ علیه‌السلام ـ پیغمبر (ص) و اهل بیتی‌نین (ع) آدینی اونا اوخویوب بویوردو: «ای نصرانی نه دئییرسن؟ بو عیسی بن مریمین سؤزودو؟ بونو دانیرسان انجیلین بو باره‌ده دئدیگینی، موسی و عیسی‌نی دانیب کافر اولورسان».

جاثلیق دئدی: «انجیلده اولان شئیی دانمارام و اونا اعتراف ائله‌رم».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «هامیز اونون اقرارینا شاهد اولدوز». سونرا بویوردو: «هر نه سؤالین وار سوروش!»

جاثلیق دئدی: « عیسی بن مریمین حواری‌لریندن خبر وئر گؤروم نئچه نفر ایدیلر و هابئله انجیل عالملری نئچه نفریدیلر؟»

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «بیلن بیر انساندان سوروشدون. حواری‌لر 12 نفریدیلر و اونلارین اعلمی و افضلی لوقا ایدی. آما بؤیوک نصرانی عالملری اوچ نفر ایدیلر: باخ دیاریندا بؤیوک یوحنّا، قرقیسا دیاریندا آیری یوحنّا، و رجاز دیاریندا دِیلمی یوحنّا. پیغمبر (ص) و اهل بیتی‌نین (ع) آدی اونون نزدینده ایدی و عیسی و بنی اسرائیل امّتلرینه بشارت وئرن‌ده او ایدی».

سونرا بویوردو: «ای نصرانی ! الله‌-ـا آند اولسون بیز او عیسی‌یا اینانیریق کی محمده (ص) ایمانی واریدی. آما سیزین عیسی‌زا یالنیز بیر ایرادیمیز وار او دا بو کی او، آز اوروج توتوب و آز نماز قیلاردی!»

جاثلیق بیردن حیرَتلنیب دئدی: «الله‌-ـا آند اولسون علمینی باطل ائتدین و ایشی‌نین بینووره‌سینی ضعیفلتدین، من بئله ظن ائلیردیم سن مسلمانلارین اَن چوخ بیلَنیسن !»

امام _علیه‌السلام_ بویوردو: «نه اولوب کی؟»

جاثلیق دئدی: «چونکی دئییرسن عیسی آز نماز قیلیب آز اوروج توتاردی، بیر حالداکی عیسی بیر گون‌ده افطار ائتمه‌دی و هئچ گئجه‌نی یاتمادی و صائم الدهر و قائم اللیل ایدی».

امام _علیه‌السلام_ بویوردو: «کیم اوچون اوروج توتوب نماز قیلیردی؟»

جاثلیق جواب وئرنمه‌ییب ساکت قالدی. (عیسی‌نین بنده‌لیگینه اعتراف ائتسه‌ایدی اونون الله‌لیغینا اینانماقلاری ایله توتمازدی.)

امام _علیه‌السلام_ بویوردو: «ای نصرانی سندن آیری بیر سؤالیم وار».

جاثلیق تواضعکارلیقلا دئدی: «بیلسم جواب وئره‌رم».

امام _علیه‌السلام_ بویوردو: «سن عیسی‌نین، الله اذنی ایله اؤلولری دیریلتمگینی دانیرسان؟»

جاثلیق چیخیلماز وضعیّتده قالیب مجبوراً دئدی: «دانیرام، چونکی اؤلولری دیریلدن، آنادان گلمه کورون گؤزلرینی آچان و برص مرضینه مبتلا اولانی شفا وئرن بیری، الله ساییلیر و الوهیّته استحقاقی وار!».

 امام _علیه‌السلام_ بویوردو: « حضرت الیسع‌ده بو ایشلری گؤروردو. او سو اوستونده یئریدی و اؤلولری دیریلتدی و برصه مبتلا اولانلاری و کورلاری شفا وئردی، آما امّتی اونا الوهیّت قایل اولماییب اونو عبادت ائله‌مه‌لیدیلر. حزقیل پیغمبر ده مسیحین ایشینی گؤروب اؤلولری دیریلتدی».

حضرت سونرا رأس الجالوتا اوز توتوب بویوردو: « ای رأس الجالوت توراتدا تاپیرسان کی بخت النصر، بنی اسرائیل اسیرلرینی، حکومتین بیت المقدّس ایله مبارزه ائله‌دیگی زمان، بابله گتیردی. الله، حزقیلی اونلارا طرف گؤندردی و او اونلارین اؤلولرینی دیریلتدی؟ بو حقیقت توراتدا یازیلیب. حقّی دانانلاردان سووای هئچ کس اونو دانماز».

راس الجالوت دئدی: «بیز بونو ائشیتمیشیک و بیلیریک».

امام -علیه‌السلام- بویوردو: «دوز دئییرسن» سونرا آرتیردی: «ای یهودی ! توراتدان بو سِفر تاپ» سونرا حضرت اؤزو اونو اوخوماغا باشلادی. یهودی کیشی شوک اولدو و حیرتده قالدی.

سونرا امام -علیه‌السلام- اوزونو نصرانی‌یه توتوب اسلام پیغمبری‌نین (ص) معجزه‌لری‌نین بیر بؤلومونو، بعضی اؤلولرین او حضرتین الی ایله دیریلمه‌سی و بعضی ناعلاج مریضلرین اونون برکتینه شفا تاپماسینی سایدی و بویوردو: «بونونلا بئله بیز هئچ وقت اونو اؤز الله‌-یمیز سایمیریق. بو جور معجزه‌لره گؤره عیسی‌نی اؤز الله‌-یز بیلسز، «الیسع» و «حزقیل»-ی ده اؤزوزه معبود بیلمه‌لیسیز. چونکی اونلار دا اؤلولری دیریلتدیلر. هابئله خلیل ابراهیم قوشلاری توتوب باشلارین کسدی و اونلاری اطرافداکی داغلارا قویدو، سونرا اونلاری چاغیراندا هامیسی دیریلدیلر. موسى بن عمران‌دا بئله بیر ایشی اونونلا طور داغینا گلیب ایلدیریم تأثیرینده اؤلنلرینن گؤردو. سن بو حقیقتلری دانا بیلمزسن چونکی تورات، انجیل، زبور و قرآن اوندان دانیشیب. بئله اولسا بونلارین هامیسینی اؤز الله‌-ین بیلمه‌لیسن».

جاثلیقین وئره‌سی جوابی اولمادیغیندان تسلیم اولوب دئدی: «سؤز سنین سؤزوندور و واحد الله‌-دان سووای آیری معبود یوخدور.»

سونرا امام ـ علیه‌السلام ـ انجیل باره‌ده آیری سؤال‌لار سوروشدو و جاثلیقین دانیشیغیندان تناقض‌لر چیخارتدی.

جاثلیق تماماً چاره‌سیز قالمیشدی و قاچماغا یئری یوخ ایدی. بونا گؤره امام ـ علیه‌السلام ـ اونا بیر داها دئینده کی «ای جاثلیق هر نه ایستیرسن سوروش»، سؤالدان چکیندی و دئدی: «ایندی آیریسی سوروشسون. آند اولا مسیحه کی مسلمانلار ایچینده سنین کیمی اولدوغونو گمان ائله‌میردیم».

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم دی 1392ساعت 10:22 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

امام حسنین (ع) صلحی جامعه‌نین جبری اثرینده ایدی

سئویملی پیغمبریمیزین (ص) رحلتی و امام حسن آغانین (ع) شهادتینی تسلیت دئییرم

صلح و باریش، اسلامدا یاخشی و مطلوب بیر شئیدیر و صلحه اوزانمیش الی قایتارماماغا و اونو عالمانه قبول ائتمگه توصیه اولوب. الله عالملردن و جماعتدن آیری-آیری تعهد آلیب: الله تعالی متعهد انسانلاردان و معصوم اماملاردان (ع) تعهّد آلیب کی ظالمین ظلمونه و مظلومو آیاقلانماسینا اعتناسیز قالماسینلار. جماعت‌ده متعهِد اولوبلار کی عالملرین باشینا ییغیشیب اونلارین کؤمگی ایله ظلمون قارشی‌سینی آلماغا اقدام ائله‌سینلر. حضرت علی (ع) بو باره‌ده بویورور: «الله-ین عالملردن آلدیغی عهد اولماسایدی من بو حکومتی قبول ائله‌مزدیم».

مسلمانلارین خلیفه‌سی حضرت علی‌نین (ع) شهادتیندن سونرا اوغلو امام حسن (ع) آتانین یئرینه اوتوردو و شرایط معاویه‌نین نفعینه دَییشدی. جماعتده کفایت قدر آییقلیق یوخیدی و معاویه‌نین دنیابازلیغی و وعده‌لری قاباغیندا مقاومت گؤسترنمه‌دیلر. معاویه، قوشون چکیب خلافت مرکزینه طرف یولا دوشموشدو و امام حسن (ع) چوخ چتینلیکله نئچه مین نفرلیک قوشون حاضرلاییب اونونلا ساواشماغا حاضر اولور.

معاویه، قبیله باشلارینا نامه‌لر یازیب اونلارا مقام و پول وعده وئرمکله اونلاری اؤزونه طرف جذب ائلیر. آیری طرفدن شایعه سالیر کی امام حسن (ع) جنگ ائله‌مک ایسته‌میر و صلح قصدینده‌دیر. بئله‌لیکله امام حسنین (ع) قوشونو جنگدن اوّل داغیلیب روحیّه‌سینی الدن وئریر.

بو عامل‌لر ال-اله وئریب امام حسنی (ع) معاویه ایله صلح ائله‌مگه مجبور ائلیر.

الده اولان صلحنامه ایکیدیر کی اونلارین ایکی اولماسی‌نین سببی بئله ایدی: معاویه امام حسنه (ع) بو مضموندا بیر صلحنامه یوللور: «حسن بن علی (ع) حکومتی بو شرطلرله معاویه‌یه تحویل وئریر، . . . . عراق عجم منطقه‌سینده ایکی دار ابجرد و بسا شهرلری‌نین خراجی‌ اونا عایددیر و او هر ایل مأمورلارینی خراج آلماق اوچون گؤندرمه‌لیدیر و بو پولو ایسته‌دیگی یئرده خرجلیه بیلر . . . بو ایل‌ده بیت‌المالدان بئش میلیون درهم بورجلارینی اؤده‌مک اوچون وئریله‌جک».

امام حسن (ع) بو صلحنامه‌نی گؤرنده نامه‌نی گتیره‌نه دئییر کی معاویه ایستیر منی تاماها سالسین و منی پول ایله آلسین. نتیجه‌ده حضرت نامه‌نی قبول ائله‌میر و اؤزلری آیری بیر متن یازیب گؤندریرلر و صلحه اوچون قبول ائله‌دیکلری شرطلری یازیرلار، معاویه‌نین اؤزوندن سونرا خلیفه قویماغا حقّی یوخدور و حکومت اؤزلرینه قاییتمالیدیر و اونلار حیات قیدینده اولماسالار حکومت امام حسینه (ع) چاتسین. بیر آیری شرط ‌ده جمل و صفّین جنگینده ساواشان شیعه‌لرین اماندا قالماسی ایدی.

امامین یازدیغی صلحنامه‌ده هئچ یئرین خراجیندان سؤز یازیلمامیشدی. بو نامه معاویه‌یه چاتمامیشدان، او امام حسنین (ع) اونون یازدیغی متنی قبول ائله‌مه‌دیگینی ائشیدیر اونا گؤره بوش بیر کاغذی امضالاییب مؤهورله‌ییب اماما (ع) گؤندریر کی ایسته‌دیگی شرطلری یازسین.

بو کاغذ امامین (ع) الینه چاتاندا، معاویه‌یه یوللایان بندلردن علاوه، آیری بندلر ده اونا آرتیریر. آرتیریلان بند معاویه‌نی ملزم ائلیردی امام حسنین (ع) قوشونوندا اولان شخصلرین بیر عدّه‌سی کی بیت المالدان حقوق آلیردیلار، حقوقلاری کسیلمه‌سین.

امام حسن (ع) و معاویه گؤروشنده، امام تازا شرایط اعمال اولونماسینی ایسته‌دی آما معاویه فقط گؤندریلمیش شرایطی قبول ائله‌دی.

صلحدن سونرا معاویه‌نین آداملاری معاویه‌نین بیرینجی یازدیغی صلحنامه‌نی تبلیغ ائله‌دیلر و هامی‌یا بئله گؤرستدیلر کی امام حسن (ع) او صلحنامه‌نی قبول ائدیب.

+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 12:0 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

پیغمبرین (ص) عجیب تحمّلی یهودینی مسلمان ائله‌دی

سئویملی پیغمبریمیزین (ص) رحلتی و امام حسن آغانین (ع) شهادتینی تسلیت دئییرم

 

بیر نفر کوچه‌ده پیغمبرین (ص) قارشی‌سینی کسیب دئییر منه بورجلوسان و ایندی منیم بورجومو قایتارمالیسان. پیغمبر (ص)  بویورور: «اولاً منیم سنه بورجوم یوخدو، ثانیاً اگر پول ایستیرسن ایندی یانیمدا یوخدو، اجازه وئر گئدیم».

شخص دئییر: «بیر آددیم‌دا گؤرتورمگه قویمارام. ائله ایندی و بوردا منیم پولومو و بورجومو قایتارمالیسان».

پیغمبر (ص)  یوموشاندیقجا او داها خشن‌لشیر و نهایتده پیغمبرین (ص)  یخه‌سیندن یاپیشیر و رداسینی ائله چکمگه باشلیر کی پیغمبریمیزن مبارک بوینو قیزاریر.

پیغمبری (ص)  مسجدده گؤزله‌ین لر گلیرلر گؤرسونلر کی پیغمبر (ص)  نیه یوبانیب. گؤرورلر بیر یهودی بئله بیر ادّعا ائلیر و دعوا قصدی وار. پیغمبر (ص)  بویورور: «سیزین ایشیز اولماسین من اؤزوم دوستومونان مسأله‌نی حل ائله‌رم».  پیغمبر (ص)  او قدر یوموشاق ترپشیرکی یهودی همین یئرده دئییر: «اشْهَدُ انْ لا الهَ الَّا اللَّهُ وَ اشْهَدُ انَّکَ رَسولُ اللَّهِ» سونرا دئییر: «سنین بو قدر تحمّلون عادی بیر انسان تحمّلو دئییل، بو تحمّل پیغمبر یانا تحمّلدور».

یئنه بیر آیری ماجرادا مکّه‌نین فتحینده قریش اشرافی‌نین خانیملاری‌نین بیری اوغورلوق ائله‌میشدی. محاکمه اولوب اتهام ثابت اولاندان سونرا پیغمبر (ص)  اونو مجازات ائله‌مک ایستیردی کی واسطه‌لر ایشه دوشدو.

بیری دئییردی: «یا رسول الله امکانی اولسا اونو مجازات ائله‌مه‌یین. او فلان کسین قیزیدی، اونون چوخ احترامی وار. بیر طایفانین آبریسی گئدر». خلاصه چوخلاری واسطه اولماغا چالیشدیلار. نهایتده پیغمبر (ص)  بویوردو: «امکانسیز و محالدی، ایستیرسیز اسلام قانونو آیاقلاییم؟! بو خانیم اشرافدان اولماسایدی و کیمسه‌سیز بیری اولسایدی یئنه بوجور واسطه اولاردیز؟»

گؤردویوموز کیمی پیغمبر (ص)  شخصی مسأله‌لرده چوخ یوموشاق ایدی آما جامعه‌یه و دینه مربوط اولان مسأله‌لرده اصلاً دالی اوتورمازدیلار».

+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 8:6 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حضرت عیسی‌نین (ع) آدی قرآندا نئچه دفعه گلیب؟


قرآندا حضرت عیسی‌نین (ع) آدی 25 دفعه و لقبی 13 دفعه گلیب.

حضرت عیسی کؤرپه‌لیگینده جماعتله دانیشدی و چاره‌سیز مریضلری شفا وئرمک کیمی آیری معجزه‌لری‌ده وار. او حضرت 30 یاشیندا پیغمبرلیگه مبعوث اولدو.

قرآندا حضرت عیسی‌نین (ع) آدی کرامتلی آناسی کیمی چوخلو آیه‌لرده ذکر اولوب کی اونلارا اشاره ائدیریک:

مبارکه بقره سوره‌سی آیه 87: «وَلَقَدْ آتَیْنَا مُوسَى الْکِتَابَ وَقَفَّیْنَا مِن بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَآتَیْنَا عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ الْبَیِّنَاتِ وَأَیَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ أَفَکُلَّمَا جَاءکُمْ رَسُولٌ بِمَا لاَ تَهْوَى أَنفُسُکُمُ اسْتَکْبَرْتُمْ فَفَرِیقًا کَذَّبْتُمْ وَفَرِیقًا تَقْتُلُونَ؛ البته موسی‌یه کتاب وئردیک و اوندان سونرا دال به دال رسول‌لار گؤندردیک و مریم اوغلو عیسی‌یه آشکار معجزه‌لر باغیشلادیق و اونو روح القدس ایله تأیید ائله‌دیک. بس نیه پیغمبر سیز بَینمه‌ین بیر شئی گتیرنده غرورلاندیز؟، بیر عدّه‌نی اؤلدوردوز و بیر عدّه‌نی یالانچی آدلاندیردیز».

مبارکه بقره سوره‌سی 136-جی آیه: «قُولُواْ آمَنَّا بِاللّهِ وَمَا أُنزِلَ إِلَیْنَا وَمَا أُنزِلَ إِلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ وَإِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ وَالأسْبَاطِ وَمَا أُوتِیَ مُوسَى وَعِیسَى وَمَا أُوتِیَ النَّبِیُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لاَ نُفَرِّقُ بَیْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ؛ دئیین بیز الله‌-ـا و بیزه نازل اولانا و ابراهیمه، اسماعیله، اسحاقا، یعقوبا و اسباطا نازل اولانلارا و موسی و عیسی‌یه وئریلنلره و بوتون پیغمبرلره الله طرفیندن وئریلنلره ایمان گتیرمیشیک. هئچ بیری‌‌نین آراسیندا فرق قویموروق و اونون قارشی‌سیندا تسلیمیک».

* آیه 253  مبارکه «بقره» سوره‌سی: «تِلْکَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ مِّنْهُم مَّن کَلَّمَ اللّهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجَاتٍ وَآتَیْنَا عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ الْبَیِّنَاتِ وَأَیَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ وَلَوْ شَاء اللّهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِینَ مِن بَعْدِهِم مِّن بَعْدِ مَا جَاءتْهُمُ الْبَیِّنَاتُ وَلَکِنِ اخْتَلَفُواْ فَمِنْهُم مَّنْ آمَنَ وَمِنْهُم مَّن کَفَرَ وَلَوْ شَاء اللّهُ مَا اقْتَتَلُواْ وَلَکِنَّ اللّهَ یَفْعَلُ مَا یُرِیدُ ».

* آیه 45 مبارکه «آل‌عمران» سوره‌سی: «إِذْ قَالَتِ الْمَلآئِکَةُ یَا مَرْیَمُ إِنَّ اللّهَ یُبَشِّرُکِ بِکَلِمَةٍ مِّنْهُ اسْمُهُ الْمَسِیحُ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ وَجِیهًا فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِینَ ».

* آیه 52 مبارکه «آل‌عمران» سوره‌سی: «فَلَمَّا أَحَسَّ عِیسَى مِنْهُمُ الْکُفْرَ قَالَ مَنْ أَنصَارِی إِلَى اللّهِ قَالَ الْحَوَارِیُّونَ نَحْنُ أَنصَارُ اللّهِ آمَنَّا بِاللّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ ».

* آیه 55 مبارکه «آل‌عمران» سوره‌سی: «إِذْ قَالَ اللّهُ یَا عِیسَى إِنِّی مُتَوَفِّیکَ وَرَافِعُکَ إِلَیَّ وَمُطَهِّرُکَ مِنَ الَّذِینَ کَفَرُواْ وَجَاعِلُ الَّذِینَ اتَّبَعُوکَ فَوْقَ الَّذِینَ کَفَرُواْ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ فَأَحْکُمُ بَیْنَکُمْ فِیمَا کُنتُمْ فِیهِ تَخْتَلِفُونَ ».

* آیه 59 مبارکه «آل‌عمران» سوره‌سی: «إِنَّ مَثَلَ عِیسَى عِندَ اللّهِ کَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِن تُرَابٍ ثِمَّ قَالَ لَهُ کُن فَیَکُونُ ».

* آیه 84 سوره مبارکه «آل‌عمران» سوره‌سی: «قُلْ آمَنَّا بِاللّهِ وَمَا أُنزِلَ عَلَیْنَا وَمَا أُنزِلَ عَلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ وَإِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ وَالأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِیَ مُوسَى وَعِیسَى وَالنَّبِیُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لاَ نُفَرِّقُ بَیْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ».

* آیه 157 مبارکه «نساء» سوره‌سی: «وَقَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِیحَ عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ رَسُولَ اللّهِ وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلَـکِن شُبِّهَ لَهُمْ وَإِنَّ الَّذِینَ اخْتَلَفُواْ فِیهِ لَفِی شَکٍّ مِّنْهُ مَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلاَّ اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوهُ یَقِینًا».

*آیه 163 مبارکه «نساء» سوره‌سی: «إِنَّا أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ کَمَا أَوْحَیْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِیِّینَ مِن بَعْدِهِ وَأَوْحَیْنَا إِلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ وَإِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ وَالأَسْبَاطِ وَعِیسَى وَأَیُّوبَ وَیُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَیْمَانَ وَآتَیْنَا دَاوُودَ زَبُورًا ».

*آیه 171 مبارکه «نساء» سوره‌سی: «یَا أَهْلَ الْکِتَابِ لاَ تَغْلُواْ فِی دِینِکُمْ وَلاَ تَقُولُواْ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقِّ إِنَّمَا الْمَسِیحُ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ رَسُولُ اللّهِ وَکَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْیَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرُسُلِهِ وَلاَ تَقُولُواْ ثَلاَثَةٌ انتَهُواْ خَیْرًا لَّکُمْ إِنَّمَا اللّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن یَکُونَ لَهُ وَلَدٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَات وَمَا فِی الأَرْضِ وَکَفَى بِاللّهِ وَکِیلًا ».

* آیه 172 مبارکه «نساء» سوره‌سی: «لَّن یَسْتَنکِفَ الْمَسِیحُ أَن یَکُونَ عَبْدًا لِّلّهِ وَلاَ الْمَلآئِکَةُ الْمُقَرَّبُونَ وَمَن یَسْتَنکِفْ عَنْ عِبَادَتِهِ وَیَسْتَکْبِرْ فَسَیَحْشُرُهُمْ إِلَیهِ جَمِیعًا ».

* آیه 17 مبارکه «مائده» سوره‌سی: «لَّقَدْ کَفَرَ الَّذِینَ قَآلُواْ إِنَّ اللّهَ هُوَ الْمَسِیحُ ابْنُ مَرْیَمَ قُلْ فَمَن یَمْلِکُ مِنَ اللّهِ شَیْئًا إِنْ أَرَادَ أَن یُهْلِکَ الْمَسِیحَ ابْنَ مَرْیَمَ وَأُمَّهُ وَمَن فِی الأَرْضِ جَمِیعًا وَلِلّهِ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا یَخْلُقُ مَا یَشَاءُ وَاللّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ ».

* آیه 64 مبارکه «مائده» سوره‌سی: «وَقَفَّیْنَا عَلَى آثَارِهِم بِعَیسَى ابْنِ مَرْیَمَ مُصَدِّقًا لِّمَا بَیْنَ یَدَیْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ وَآتَیْنَاهُ الإِنجِیلَ فِیهِ هُدًى وَنُورٌ وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَیْنَ یَدَیْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِینَ».

* آیه 72 مبارکه «مائده» سوره‌سی: «لَقَدْ کَفَرَ الَّذِینَ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ هُوَ الْمَسِیحُ ابْنُ مَرْیَمَ وَقَالَ الْمَسِیحُ یَا بَنِی إِسْرَائِیلَ اعْبُدُواْ اللّهَ رَبِّی وَرَبَّکُمْ إِنَّهُ مَن یُشْرِکْ بِاللّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللّهُ عَلَیهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِینَ مِنْ أَنصَارٍ ».

* آیه 75 مبارکه «مائده» سوره‌سی: «مَّا الْمَسِیحُ ابْنُ مَرْیَمَ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَأُمُّهُ صِدِّیقَةٌ کَانَا یَأْکُلاَنِ الطَّعَامَ انظُرْ کَیْفَ نُبَیِّنُ لَهُمُ الآیَاتِ ثُمَّ انظُرْ أَنَّى یُؤْفَکُونَ ».

* آیه 78 مبارکه «مائده» سوره‌سی: «لُعِنَ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِن بَنِی إِسْرَائِیلَ عَلَى لِسَانِ دَاوُودَ وَعِیسَى ابْنِ مَرْیَمَ ذَلِکَ بِمَا عَصَوا وَّکَانُواْ یَعْتَدُونَ ».

* آیه 110 مبارکه «مائده» سوره‌سی: «إِذْ قَالَ اللّهُ یَا عِیسى ابْنَ مَرْیَمَ اذْکُرْ نِعْمَتِی عَلَیْکَ وَعَلَى وَالِدَتِکَ إِذْ أَیَّدتُّکَ بِرُوحِ الْقُدُسِ تُکَلِّمُ النَّاسَ فِی الْمَهْدِ وَکَهْلًا وَإِذْ عَلَّمْتُکَ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَالتَّوْرَاةَ وَالإِنجِیلَ وَإِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّینِ کَهَیْئَةِ الطَّیْرِ بِإِذْنِی فَتَنفُخُ فِیهَا فَتَکُونُ طَیْرًا بِإِذْنِی وَتُبْرِئُ الأَکْمَهَ وَالأَبْرَصَ بِإِذْنِی وَإِذْ تُخْرِجُ الْمَوتَى بِإِذْنِی وَإِذْ کَفَفْتُ بَنِی إِسْرَائِیلَ عَنکَ إِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَیِّنَاتِ فَقَالَ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِنْهُمْ إِنْ هَذَا إِلاَّ سِحْرٌ مُّبِینٌ ».

* آیه 112 مبارکه «مائده» سوره‌سی: «إِذْ قَالَ الْحَوَارِیُّونَ یَا عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ هَلْ یَسْتَطِیعُ رَبُّکَ أَن یُنَزِّلَ عَلَیْنَا مَآئِدَةً مِّنَ السَّمَاءِ قَالَ اتَّقُواْ اللّهَ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ ».

* آیه 114 مبارکه «مائده» سوره‌سی: «قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنزِلْ عَلَیْنَا مَآئِدَةً مِّنَ السَّمَاءِ تَکُونُ لَنَا عِیدًا لِّأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآیَةً مِّنکَ وَارْزُقْنَا وَأَنتَ خَیْرُ الرَّازِقِینَ ».

* آیه 116 مبارکه «مائده» سوره‌سی: «وَإِذْ قَالَ اللّهُ یَا عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ أَأَنتَ قُلتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ مِن دُونِ اللّهِ قَالَ سُبْحَانَکَ مَا یَکُونُ لِی أَنْ أَقُولَ مَا لَیْسَ لِی بِحَقٍّ إِن کُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی وَلاَ أَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ عَلاَّمُ الْغُیُوبِ ».

* آیه 30 مبارکه «توبه» سوره‌سی: «وَقَالَتِ الْیَهُودُ عُزَیْرٌ ابْنُ اللّهِ وَقَالَتْ النَّصَارَى الْمَسِیحُ ابْنُ اللّهِ ذَلِکَ قَوْلُهُم بِأَفْوَاهِهِمْ یُضَاهِؤُونَ قَوْلَ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِن قَبْلُ قَاتَلَهُمُ اللّهُ أَنَّى یُؤْفَکُونَ ».

* آیه 31 مبارکه «توبه» سوره‌سی: «اتَّخَذُواْ أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللّهِ وَالْمَسِیحَ ابْنَ مَرْیَمَ وَمَا أُمِرُواْ إِلاَّ لِیَعْبُدُواْ إِلَهًا وَاحِدًا لاَّ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ سُبْحَانَهُ عَمَّا یُشْرِکُونَ ».

* آیه 34 مبارکه «مریم» سوره‌سی: «ذَلِکَ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ قَوْلَ الْحَقِّ الَّذِی فِیهِ یَمْتَرُونَ ».

* آیه 50 مبارکه «مؤمنون» سوره‌سی: «و جَعَلْنَا ابْنَ مَرْیَمَ وَأُمَّهُ آیَةً وَآوَیْنَاهُمَا إِلَى رَبْوَةٍ ذَاتِ قَرَارٍ وَمَعِینٍ ».

* آیه 7 مبارکه «احزاب» سوره‌سی: «وَإِذْ أَخَذْنَا مِنَ النَّبِیِّینَ مِیثَاقَهُمْ وَمِنکَ وَمِن نُّوحٍ وَإِبْرَاهِیمَ وَمُوسَى وَعِیسَى ابْنِ مَرْیَمَ وَأَخَذْنَا مِنْهُم مِّیثَاقًا غَلِیظًا ».

* آیه 13 مبارکه «شوری» سوره‌سی: «شَرَعَ لَکُم مِّنَ الدِّینِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَالَّذِی أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ وَمَا وَصَّیْنَا بِهِ إِبْرَاهِیمَ وَمُوسَى وَعِیسَى أَنْ أَقِیمُوا الدِّینَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا فِیهِ کَبُرَ عَلَى الْمُشْرِکِینَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَیْهِ اللَّهُ یَجْتَبِی إِلَیْهِ مَن یَشَاءُ وَیَهْدِی إِلَیْهِ مَن یُنِیبُ ».

* آیه  57 مبارکه «زخرف» سوره‌سی: «وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْیَمَ مَثَلًا إِذَا قَوْمُکَ مِنْهُ یَصِدُّونَ ».

* آیه 63 مبارکه «زخرف» سوره‌سی: «وَلَمَّا جَاء عِیسَى بِالْبَیِّنَاتِ قَالَ قَدْ جِئْتُکُم بِالْحِکْمَةِ وَلِأُبَیِّنَ لَکُم بَعْضَ الَّذِی تَخْتَلِفُونَ فِیهِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِیعُونِ ».

* آیه 27 مبارکه «حدید» سوره‌سی: «ثُمَّ قَفَّیْنَا عَلَى آثَارِهِم بِرُسُلِنَا وَقَفَّیْنَا بِعِیسَى ابْنِ مَرْیَمَ وَآتَیْنَاهُ الْإِنجِیلَ وَجَعَلْنَا فِی قُلُوبِ الَّذِینَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَرَحْمَةً وَرَهْبَانِیَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا کَتَبْنَاهَا عَلَیْهِمْ إِلَّا ابْتِغَاء رِضْوَانِ اللَّهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَّ رِعَایَتِهَا فَآتَیْنَا الَّذِینَ آمَنُوا مِنْهُمْ أَجْرَهُمْ وَکَثِیرٌ مِّنْهُمْ فَاسِقُونَ ».

* آیه 6 مبارکه «صف» سوره‌سی: «وَإِذْ قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ یَا بَنِی إِسْرَائِیلَ إِنِّی رَسُولُ اللَّهِ إِلَیْکُم مُّصَدِّقًا لِّمَا بَیْنَ یَدَیَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَمُبَشِّرًا بِرَسُولٍ یَأْتِی مِن بَعْدِی اسْمُهُ أَحْمَدُ فَلَمَّا جَاءهُم بِالْبَیِّنَاتِ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُّبِینٌ ».

* آیه 14 مبارکه «صف» سوره‌سی: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا کُونوا أَنصَارَ اللَّهِ کَمَا قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ لِلْحَوَارِیِّینَ مَنْ أَنصَارِی إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِیُّونَ نَحْنُ أَنصَارُ اللَّهِ فَآَمَنَت طَّائِفَةٌ مِّن بَنِی إِسْرَائِیلَ وَکَفَرَت طَّائِفَةٌ فَأَیَّدْنَا الَّذِینَ آَمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِینَ ».

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم دی 1392ساعت 3:44 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

آیت الله میرزه کاظم تبریزی


نجف و قم علمیه حوزه‌لری‌نین مشهور عالملریندن آیت الله میرزه کاظم تبریزی، 1299 هجری شمسی ایلینده تبریزده دنیایا گلدی. او، مقدمات و سطحی اوخویاندان سونرا 21 یاشیندا نجفه کؤچوب آیات عظام شيخ موسي خوانساري، شيخ محمدرضا آل‏ياسين و سيدمحسن حكيم کیمی بؤیوک عالملرین محضرندن فایدالار آپاردی.

آیت الله تبریزی 20 ایل بویوندا آیت الله سید ابوالقاسم خویی‌نین فقه، اصول، رجال و تفسیر کلاسلاریندان بهره آپاریب اونون اَن یوخاری شاگردلریندن ساییلدی. آیت الله تبریزی تحصیل ایله عین زماندا عالی سطحین تدریسینی‌ده عهده‌سینه آلمیشدی و نهایتده 1349-جو ایلینده قم شهرینه گلیب حوزه‌نین یوخاری سطحده اولان مجلسلری‌نین بیرینی تشکیل وئردی. آیت الله تبریزی مختلف علملره او جمله‌دن فقه، اصول، حديث، رجال، تفسير، تاريخ، ادبيات، رياضيات، هيئت، هندسه، كلام، فلسفه و منطق علملرینه کامل تسلطّی واریدی و فرانسه و انگلیس دیللره‌نه ده تانیشیدی. او، اونلارجا کتاب یازمیشدی کی عروةالوثقی شرحی 150 جلدده، القواعد الفقهيه 50 جلدده، تطبيقاتُ الوسايل 20 جلدده، الاصول الجديده 10 جلدده اونلارداندیر. بو بؤیوک عالم 1374-جو ایلینده 75 یاشیندا قم شهرینده دنیاسینی دَییشیب قم دا دفن اولدو.

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم دی 1392ساعت 3:40 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

امام حسین (ع) باره‌ده غلو ائدنلر

تاریخ بویو مذهبی اعتقادلاردا غُلُو ائدنلرین شاهدی اولموشوق کی شیعه مذهبیندهده واردیلار.

«غالیلر» اؤزلرینی مسلمان گؤسترنلردیلر کی اماملرین نقشی بارهده غلو ائدیب اماملارین مقامی بارهده اعتدالدان کنارا چیخانلاردیلار. اونلار اماملار بارهده اساسسیز سؤزلر دانیشیرلار. اماملار بو جور انحرافلاری آشکار صورتده قیناییب دانلاییبلار.

حضرت علی (ع) و اوغلو امام حسندن (ع) سونراکی اماملارین هئچ بیرینین سیاسی مقامی یوخیدی. بو استثنا امام رضا (ع) بارهده ده اولور چونکی امام رضا (ع) ولیعهدلیک مقامینی مجبوری و عزل-نصبی اختیاری اولمادیغی تقدیرده قبول ائلهدی.

سیاستله جدّی صورتده رابطه‌ده اولماماق، شیعه حدیث حوزه‌سینی آیری بیر سمته چکدی. امام خصوصیّتلری بحثلرینده مطرح اولان سؤزلر و امام اقتداری‌نین حوزه‌سی باره‌ده اولان بحثلر، غیر سیاسی جنبه‌لرین داها چوخ مطرح اولونماسینی گؤستریر. بو باره‌ده اَن بؤیوک شاهد امامت بحثی‌نین کلام بحثی داخلینده یعنی عقیده اصولو ضمنینده اولماسی اولا بیلر. بیر حالدا کی اونون عملی جنبه‌لری فوری اولسایدی فقه حوزه‌سینه تاپیشیریلاردی. بو وضعیتده تماماً سیاسی و نظامی اولان کربلا واقعه‌سی‌، تصوّف حرکتینده حل اولدو.

امامت مفهومونون و هابئله کربلا واقعه‌سی‌نین غیر سیاسی اولماسیندا، غالی‌لرین چوخ نقشلری وار. اونلارین اماملارا لاهوتی نظر وئرمکلری، امامتین سیاستدن آیری اولماسیندا، گؤزه‌ گلیم تأثیری واریدی. غالی‌لر بو آیه‌نین تفسیرینده: :«هو الذی فی السماء اله و فی الارض اله» دئییردیلر کی یئرده‌کی «اله» همان امامدیر. اونلارین بو سؤزلری باعث اولدو امام صادق (ع) اونلاری مشرکلردن داها پیس سایسین.

غالی‌لرین بیر عدّه‌سی ادعا ائلیردیلر (نعوذ بالله) جبرئیل پیغمبرین سئچمه‌سینده خطا ائدیب و حضرت علی‌نی (ع) سئچمه‌لی ایدی.

غالیلر کربلا واقعهسینه عجیبه نظرلری وار. اونلار امام حسینی (ع) بو حادثهده عیسی بن مریمین (ع) اولدوغو موقعیّتینه اوخشاتدیلار. نئجه کی یهودیلر مسیحین یئرینه آیری آدامی صلیبه چکدیلر. کربلادا دا کوفه‌لیلر حنظله بن اسعد شامینی امام حسینین (ع) یئرینه اؤلدوروبلر ! یاخشی اولار همان روایتی بوردا نقل ائدک. علامه مجلسی حدیثین ترجمه‌سینی بئله یازیب:

ابن بابویه معتبر سندله روایت ائلیر کی اباصلت هروی امام رضایه (ع) دئییر: «کوفه‌ده بیر عده حسین بن علی‌نین (ع) شهید اولماماسینی ادّعا ائلیرلر و ادّعا ائلیرلر الله تعالی‌ حنظله بن سعدی اونا اوخشاتدی و او حضرتی گؤیلره آپاردی، عیسی‌نی گؤیلره آپاردیغی کیمی. اونلار بو آیه‌نی حجت و دلیل گتیریرلر: «و لن یجعل الله للکافرین علی المومنین سبیلا» (نساء/141) الله کافرلری مؤمنلره مسلط ائله‌مز»

حضرت بویوردو: «یالان دئییلر، الله-ین لعنتی اونلارا اولسون. اونلار پیغبری (ص) تکذیب ائله‌مکله کافر اولوبلار چونکی پیغمبر (ص) او حضرتین شهادتیندن خبر وئرمیشدی. آند اولسون الله-ـا کی حسین اؤلدورولدو و حسیندن یاخشی اولان‌دا اؤلدورولدو، یعنی امیرالمؤمنین و امام حسن (علیهما السلام) و رسالت اهل بیتی‌نین هامیمیز شهید اولاروق و منی مکر و حیله ایله زهر ایله شهید ائلیه‌جکلر. و بو منه پیغمبردن (ص) خبر چاتیب. و او حضرتی، الله طرفیندن جبرئیل خبردار ائله‌ییب. الله تعالی‌نین او آیه‌ده‌کی منظورو بودور کی کافرین مؤمنه حجّتی یوخدور. نئجه اولا بیلر بوجور اولسون بیر حالداکی الله تعالی قرآندا پیغمبرلرین ناحق یئره کافرلر طرفیندن اؤلدورولمه‌سینی خبر وئریب. لیکن اونلارین اؤلماقلاریله بئله، پیغبرلرین حجّتی اونلارا غالب ایدی و حقیقتلری ظاهریدی.

+ نوشته شده در  شنبه هفتم دی 1392ساعت 11:6 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

ملکونو بوراخیب عبادته گئتدی ! * ترك المُلك وذهب يتعبد !

مقدمه: حیاتی بوراخیب کنارا چکیلمک نه عقله سیغاندیر و نه دین طرفیندن تأیید اولور، چونکی انسان بو دنیایا خدمت اوچون گلیب. و قرآنین بویوردوغو کیمی: «لا یکلف الله نفساً الا وسعها لها ما کسبت و علیها ما اکتسبت» (بقره 286) «الله هئچ کسه گوجوندن آرتیق تکلیف ائتمه‌ییب. هر نه یاخشیلیق ائله‌سه فایداسی اؤزونه قاییداجاق و هر نه پیسلیک ائله‌سه ضرری اؤزونه قاییداجاق؛ بو اساسدا، پادشاه اولدوغو مقامدا تکلیفینه عمل ائله‌مه‌لیدیر و اوردان ائنیب اورداکی تکلیفلرینی بوراخسا بؤیوک گناها مرتکب اولوب.

آما نه ایسه بو حکایت نظریمه جالب گلدی.

 

ملکونو بوراخیب عبادته گئتدی !

بوندن اوّلکی شاهلارین بیری بؤیوک بیر شهر تیکدیریب اونون بناسینا فخر ائدیردی. سونرا یئمک پیشیریب جماعتی یئمگه چاغیردی. قاپیلاریندا انسانلار اوتوردوب هر چیخاندان سوروشوردولار: «بوردا عیب گؤره بیلدین؟» جواب وئریردیلر: «یوخ». نهایتده جماعتین آخرینده بیر عده گلدی. اونلاردان سوروشدولار: «بوردا عیب گؤره بیلدیز؟»

دئدیلر: «بلی !»

اونلاری شاهین یانینا آپاردیلار.

شاه سوروشدو: «بوردا عیب گؤره بیلدیز؟»

دئدیلر: «بلی !»

شاه دئدی: «عیبی نه‌دیر؟»

جواب وئردیلر: «بیر گون ییخیلاجاق و صاحبی اؤله‌جک !»

شاه دئدی: «ائله بنا تانیرسیز کی ییخیلماسین و صاحبی اؤلمه‌سین؟»

دئدیلر: «بلی» اونو آخرت ائوینی آبادلاماغا چاغیردیلار. شاه‌دا اونلاری استجابت ائدیب شاهلیغینی اؤتوروب اونلارلا عبادته گئتدی !

ترك المُلك وذهب يتعبد !

بنى ملك ممن كان قبلنا مدينة عظيمة ، فتنوق في بنائها ( تَنَوّق، أي: تأنق في الصنعة وجودها ) ثم صنع طعاما ودعا عامة الناس إليه ، وأقعد على أبوابها ناساً يسألون كل من خرج ، هل رأيتم عيباً ؟فيقولون : لا، حتى جاء في آخر الناس قوم ، فسألوهم : هل رأيتم عيباً ؟
فقالوا : نعم ، فأدخلوهم على الملك ، فقال : هل رأيتم عيباً ؟
فقالوا : نعم !
قال : وما هو ؟ قالوا : تخرب ، ويموت صاحبها !
قال : أفتعلمون دارا لا تخرب ولا يموت صاحبها ؟ قالوا : نعم ، فدعوه للدار الآخرة ، فاستجاب لهم ، وانخلع من ملكه، وتعبد معهم!

+ نوشته شده در  جمعه ششم دی 1392ساعت 5:42 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حضرت عیسی‌نین (ع) معجزه‌لی ولادتی


حضرت عیسی بن مریم (ع) بؤیوک الهی پیغمبر، دسامبرین 25-ده بیرینجی میلادی ایلینده 621 ایل پیغمبرین هجرتیندن اوّل، فلسطینین بیت لحمینده دنیایا گلدی.

البته مسیحی‌لر او حضرتین پیغمبر یوخ بلکه -نعوذ بالله- الله-ین انسان تجسومو اولدوغونا اینانیرلار.

 آناسی عمرانین قیزی حضرت مریم (س) شرافتلی خانیملاردان و بنی اسرائیلین یوخاری شخصیّتلریندن ایدی. مریمین آتاسی حضرت سلیمان (ع) نسلیندن اولان عمران، بنی اسرائیلین بؤیوک و تقوالی عالملردن ایدی. عیسی پیغمبر، معجزه‌لی شکلده باکره آنادان دنیایه گلیب بئشیکده دانیشماغا باشلاییب پیغمبرلیک بشارتینی وئردی.

حضرت مریم (س) حضرت عیسی‌نین (ع) کرامتلی آناسی، تاریخین فضیلتلی شخصیّتلریندندیر کی قرآن کریم‌ده 12 سوره و 34 آیه‌ده اونلاردان آد آپاریب. قرآندا خانیملار ایچینده اَن چوخ او حضرتین آدی چیکلیب.

قرآن کریمین آل عمران سوره‌سی‌نین 45-جی آیه‌سینده اوخوروق: «إِذْ قالَتِ الْمَلائِکَهُ یا مَرْیمُ إِنَّ اللَّهَ یبَشِّرُکِ بِکَلِمَهٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِیحُ عِیسَی ابْنُ مَرْیمَ وَجِیهاً فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَهِ وَ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ» اوندا کی ملکلر دئدیلر: ای مریم! الله سنه اؤز طرفیندن بیر کلمه‌یه بشارت وئریر، اونون آدی مسیح، عیسی بن مریمدیر، او دنیا و آخرتده وجهه‌لی انسان و الله‌-ـا یاخین اولاجاق.

او حضرت، آناسی‌نی قیمومتی آلتیندا بؤیویوب 12 یاشیندا عالملرین جمعینده مباحثه‌یه باشلادی.

او حضرت 30 یاشیندا پیغمبرلیگه مبعوث اولدو. حضرت عیسی‌نین (ع) تبلیغی اثرینده جماعت دسته-دسته اونا ایمان گتیریردیلر. بو اوزدن یهودی بؤیوکلری اونو اؤلدورمک فکرینه دوشدولر. اونلار او حضرتی اؤلدورمک ایسته‌ینده الله او حضرتی گؤیلره آپاردی و یهودیلر عیسی‌یا اوخشایان بیر نفری صلیبه چکدیلر.

حضرت عیسی‌نین علاجسیز ناخوشلاری علاج ائله‌مک کیمی معجزه‌لری واریدی و انجیل کتابی اونا نازل اولدو. همیشه سفرده اولدوغو اوچون ائولننمه‌دی و سوبای قالماغا مجبور اولدو.

قرآن کریم نساء سوره‌سی‌نین 157-جی آیه‌سینده بویورور:« ... و ما قتلوه و ما صلبوه و لکن شبِّه لهم» [عیسی‌نی]نه اؤلدوردولر و نه صلیبه چکدیلر، آما ایش اونلارا مشتبه اولدو.

بئله‌لیکله عیسی 33 ایل عمر ائله‌دی. یهودیلر اونو اؤلدورمک اوچون توتدولار. الله اونو اونلارین الیندن قورتاریب گؤیه آپاردی. آما جماعت ایچینده اونون صلیبه چکیلیب اؤلدورولمه‌سی یاییلدی. ائله ایندی‌ده مسیحیلر ایچینده صلیب علامتی او حضرتین شهید اولماسی گمانی ایله مقدس ساییلیر.

اسلامی و شیعه روایتلره اساساً حضرت عیسی (ع) امام زمان آغانین (عج) ظهورو زمانی قاییداجاق و او حضرتین دالیسیندا نماز قیلاجاق.

بحار الانوار 14 و 18-جی جلدلریندن

+ نوشته شده در  پنجشنبه پنجم دی 1392ساعت 7:52 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

نحس و یا سعد اولماق عملدن آسیلیدیر

انسانین عمل‌لری پیس و یاراشمایان اولورسا، اؤرو ایله نحسلیک گتیرر آما یاخشی و فایدالی اولورسا اؤزو ایله میمنت و سعادت گتیرر. نحسلیک و مبارکلیک گونلرده و ساعتلرده یوخ بلکه بیزیم عمل‌لریمیزده‌دیر. بو مسأله‌یه روایتلرده و آیه‌لرده تأکید اولوب. مثلاً قرآندا گلیب: ««وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْري فَإِنَّ لَهُ مَعيشَةً ضَنْكاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى ‏»[ طه / 124]. هر کس منیم ذکریمدن اوز چئویرسه، البته اونون معیشتی چتین اولاجاق و اونو قیامت گونو کور محشور ائلیه‌جه‌ییک.

هابئله آیری یئرده بویورور: وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً، وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ».[ طلاق‏ / 2و3] تقوالی انسانلارین رزقی گئنیش اولاجاق و اونلارین رزقی حسابسیز وئریله‌جک.

قرآن کریم انعام سوره‌سینده، اوّلده سؤال کیمی سوروشور: «فَأَيُّ الْفَريقَيْنِ أَحَقُّ بِالْأَمْنِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ»[أنعام‏ / 81] هانسی دسته‌نین غمسیز-کدرسیز بیر حیاتا استحقاقی وار؟

سونرا اؤزو جواب وئریر: «الَّذينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا إيمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَ هُمْ مُهْتَدُونَ»[أنعام‏ / 82]. ایمان گتیریب تقوالی اولان و یاشاییشلاریندا گناها مرتکب اولمایانلار، امنیّتلی حیاتا و هدایته لایقدیلر.

قرآندا سعد و نحس باره‌سینده یوزدن آرتیق آیه تاپماق اولار. قرآنا گؤره، انسانین عملی اوچ جوره تجسّم تاپار. بونلارین بیر جوره‌سی دنیاده اولاجاق و بیر جوره‌سی آخرتده و بیر جوره‌سی‌ده هم دنیادا و هم آخرتده اولاجاق.

عمل تجسّمونون بیرینجی معناسی: بیز هر نه ایش گؤرسک، ایستر یاخشی اولسون یا پیس، ظاهرده‌ گؤرمه‌سک‌ده، ائله بو دنیادا تجسّم تاپار، بونا «عمل مکافاتی» دئییلیر. عملین بوجور تجسّم تاپماسی، عمل‌لرین سعد و نحسی معناسیندادیر. انسانین یاخشی عمل‌لری اونون اوچون طیّبه و خوشبخت حیات یارادار و پیس عمل‌لر، خبیث حیاتا، و آیری سؤزونن نحس حیاتا سبب اولار. انسانین پیس عمل‌لری نحسدیر و یاخشی عمل‌لری سعادت گتیرر. عملین بوجور تجسّم تاپماسینا عمل مکافاتی دئییلیر.

عمل تجسّمونون ایکینجی معناسی: عمل تجسّمونون ایکینجی معناسی بودور کی گؤردویوموز ایشلر آرادان گئتمیر و قیامتده ظاهر اولاجاق. یاخشی عمل‌لر ده ظاهر اولاجاق، پیس عمل‌لر ده تجسّم تاپاجاق:

«يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَ بَيْنَهُ أَمَداً بَعيداً وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ» آل‏عمران / 30

هر کسین گؤردویو یاخشی و یا پیس عملی، حاضر اولدوغونو گؤرن گون، آرزی ائلر کی اونونلا پیس عملی آراسیندا اوزاق مسافه اولسون و الله سیزی [غضبیندن] قورخودور و الله بنده‌لرینه مهرباندیر.

انسان عمل‌لری هر نه اولورسا، ایستر یاخشی و ایستر پیس، بیر ذرّه‌ده اولسا، قیامت گونو اونونلا یولداش اولاجاق. الله اؤز مهربانلیغی ایله، بو مهم گون اوچون اخطار وئریر و قیامتدن اوّل، انسانلارا عمل‌لریندن موغایات اولماق اوچون خبردارلیق ائلیر. چونکی او عمل‌لر قیامت گونو سیزین کناریزدا سیزنله اولاجاق. انسانین پیس عمل‌لری اونون دؤره‌سینی آلاجاقلار و بو صحنه، انسان اوچون او قدر پیس و اوتاندیریجی اولاجاق کی تئز-تئز دئیه‌جک: کاش عمل‌لریم ایله فاصله‌م اولایدی. بو آیه‌دن بللی اولور کی قیامت گونو عمل‌لرین ظاهر اولماسیندان اوتانماق، جهنمّده یانماقدان داها پیس اولاجاق.

قرآنین آیری بیر آیه‌سینده گلیر: «فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ ، وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ» (زلزلة / 7و8) هر کس ذرّه‌جه خیر ایش گؤره اونو گؤرر، و هر کس ذرّه‌جه قولای ایش گؤره اونو گؤرر.

بعضی مفسّرلر، انسانین قیامتده عملی‌نین مجازاتی‌نین گؤرمه‌سینی دئییرلر آما بو آیه صراحتله عملین گؤرولمه‌سیندن خبر وئریر (یَرَهُ). آیری بیر آیه‌ده‌ دئدیگی کیمی: «يَومَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ اشْتاتاً لِيُرَوا اعْمالَهُمْ» (زلزال / 6) او گون جماعت قبرلریندن داغیشارلار کی عمل‌لری اونلارا گؤستریلسین.

پیغمبر اکرم (ص) بویورور:

«أَنَّ الْقَبْرَ رَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ أَوْ حُفْرَةٌ مِنْ حُفَرِ النِّيرَانِ» (ارشاد القلوب، ج 1، ص 75) البته قبر جنّتین باغلارینداندیر و یا جهنّمین قویولاریندان بیریدیر.

بئله‌لیلکه، آخرتده عملین تجسّم تاپماسی انسانین قبریندن باشلار. یعنی هر کسین عملی، ایستر پیس ایستر یاخشی، قبر عالمینده بیر یولداش و مونس کیمی اونونلا بیر اولار و بو یولداشلیقلا، قبرله برزخ عالمی، اونون اوچون جنّت باغلاریندان بیری و یا جهنّم قویولاریندان بیری کیمی اولاجاق.

یوخاری عرفانی مرتبه‌لره ال تاپمیش بؤیوک عالملرین بیری دئییر: یوخودا اؤلومومون چاتدیغینی گؤردوم. اؤلومو وصف اولان کیمی گؤردوم. منی قبرده قویلاییب گئدندن سونرا تک قالدیم. باشیما نه گله‌جگیندن نگران ایدیم. او آندا آغ بیر ایتین قبریمه گیردیگینی گؤردوم. ائله همان حال اونون پیس عمل‌لریمین تجسّمو اولدوغونو آنلادیم. مضطرب اولدوم. بو حالدایدیم کی نورانی و گؤزل اوزلو بیر جوان تشریف گتیریب منه دئدی: قورخما اونو سندن قووارام.

بو ربّانی عالم علمده و عملده یوخاری مرتبه‌لره ال چاتماقلارینا رغماً، پیس عمل‌لری‌نین تجسّمونو اوجور گؤرموشدو. آما یاخشی عمل‌لری‌نین تجسّمو اونو دادینا چاتمیشدی.

قرآنا گؤره، جنّت و جهنّم انسان عمل‌لری‌نین تجسّمودور. قیامت حَیَوان عالمی‌دیر. اوردا هر شئیین جانی، عاغلی و شعورو وار و هر شئی دانیشیر. جنّتده، الله و یا ملکلر و یا جنّت طرفیندن جنّت اهلینه خطاب اولار: جنّتین نعمتلری اؤزوزدندیلر و اؤزوز اونلاری قاباقدان یوللامیسیز. «كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنيئاً بِما أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخالِيَةِ» (الحاقة / 24) هابئله جهنّمین اودو گناه‌کارلاری یاندیریب، قیشقیریقلارینی قووزادیغی زمان، جهنّم اهلینه خطاب اولار: «ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْديكُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلاَّمٍ لِلْعَبيدِ» (انفال / 51) اونو اؤزوز یارادیب گؤندرمیسیز، البته الله، بنده‌لرینه ظلم ائله‌مز.

بئله‌لیکله انسانین عمل‌لری اونون اوچون جهنّم و یا جنّت یارادا بیلر.

قیامتده عمل‌لرین سعدی و نحسی

قرآن بویورور: «فَأَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ ما أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ»[ واقعة / 8] ساغچیلار، نه مبارکدیلر !

حقیقتده بو آیه‌نی بئله‌ده معنا ائده بیلریک: مبارک انسانلار، عمل‌لری نتیجه‌سینده مبارک و عالی اولوبلار.

هابئله قرآن بویورو:«وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ» (واقعة/ 9) شوم انسانلار، نه شومدولار !

قرآن ادامه‌ده بونلارین نه اوچون شوم اولدوقلارینی بیان ائلیر: «في‏ سَمُومٍ وَ حَميمٍ، وَ ظِلٍّ مِنْ يَحْمُومٍ ، لا بارِدٍ وَ لا كَريمٍ ، إِنَّهُمْ كانُوا قَبْلَ ذلِكَ مُتْرَفينَ ، وَ كانُوا يُصِرُّونَ عَلَى الْحِنْثِ الْعَظيمِ» (الواقعة / 46-42) [جهنّم اهلی] اؤلدوروجو یئللر و قاینار سویون ایچینده‌دیلر، جهنّم اودو توستوسونون کؤلگه‌سینده‌دیلر، نه سرینلر و ملایم اولار، اونلار بوندان اوّل ناز نعمتده بوغولودولار، و بؤیوک گناه‌لارا لجاجت و اصرار ائلیردیلر.

شوم انسانلار یعنی جهنّم اهلی، جهنّم توستوسونون آلتیندادیلار و بو وضعیّتی اؤزلری دوزلدیبلر. اونلار گناه اوستونه گناه ائله‌مکله و عیّاشلیق ائله‌مکله اؤزلرینی بوجور شوم ائدیبلر. گناه‌لار شوم و نحس ایدیلر و او نحس عمل‌لره مرتکب اولماق اونلارا نحسلیک گتیریب. سعادت و سعدین‌ده انسانین اؤز عمل‌لری نتیجه‌سینده یارانماسی کیمی.

عمل تجسّمونون اوچونجو معناسی: بو معنادا انسانین مرتکب اولدوغو عمل‌لرین، اونون هویّتی‌نین تشکیلینده مهم تأثیری وار. هر کسین عملی اونا «ملک» دوزلدیر. بو هویّت و شخصیّت دنیا و آخرت اونونلا برابر اولور. قرآن و روایلتلره گؤره، عقل باخیمیندان انسانلاردا تناسخ وار. یعنی اونون عمل‌لری، ایستر پیس و ایستر یاخشی، تدریجله اونون شخصیّتینی دَییشیر. بو تناسخ، باطل تناسخدن فرقلیدیر و اونا ربطی یوخدور. چونکی باطل تناسخی قبول ائله‌مک فعلدن قوّه‌یه قاییتماغی قبول ائله‌مگه گتیریب چیخارار و فعلدن قوّه‌یه تبدیل اولماق‌دا محالدیر.

عمل تجسّمونون اوچونجو معناسینا گؤره‌، گناها و پیس ایشلره عادت ائله‌مک، انسانی انسانیّتدن آییرار و اونون ایچینی بیر حیوانا تبدیل ائلر. بیر انسان دنیادا ائله‌دیگی پیس عمل‌لردن توبه ائله‌مه‌سه و ایچینی توبه سو ایله یوماسا، یاواش-یاواش حیوانا چئوریلر.

هابئله صالح عمل‌لر، انسانین ایچ شخصیّتینی و هویّتینی کامل انسانا تبدیل ائلر. بو شخصیّتین ظهورو هم دنیادا و هم آخرتده باش وئرر.

قرآندا بعضی آیه‌لر وار کی انسانلاری حیوانلارا، او جمله‌دن ایته (أعراف / 176)، اولاغا (جمعه / 5) اوخشادیب یا بعضیلرینی حیوانلاردان داها پیس ساییب. (اعراف / 179) و حتّی بیر یئرده بویورور: « إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذينَ لا يَعْقِلُونَ » أنفال / 22 البته الله یانیندا لاپ پیس حیوانلار دوشونمه‌ین کار و کورلاردیلار.

مفسّرلرین بیر عدّه‌سی بو آیه‌لری اوخشاتما و یا دانلاما بابیندان ساییبلار، آما دئمک لازمدیر کی: بو شریفه آیه‌لر، بیر عدّه‌نین حقیقی شخصیّتیندن خبر وئریر. الله نه بنده‌لرینه اهانت قصدینده‌دیر و نه بو آیه‌لردن انشاء قصد ائله‌ییب بلکه بو آیه‌لر واقعیّتدن خبر وئریرلر.

یعنی بیر انسانین دانیشیغی و کرداری پیس اولورسا، عمل‌لرینه مناسب قارینپا بیر میمونا، مغرور بیر دوغوزا، ظالم پلنگه و یا هار بیر ایته تبدیل اولار. نئجه کی یاخشی و یاراشان عمل‌لر، اونو کامل انسانا تبدیل ائلر.

مثلاً الله تعالی: «إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذينَ لا يَعْقِلُونَ» آیه‌سینی بیان ائله‌مکله خبر وئریر: دوشونمه‌ین انسان، باطنی کار و کور اولان، قیامت گونو میکروب کیمی اسکیک بیر موجود شکلینده محشور اولاجاق.

بیر آیری آیه‌ده گلیب: «مَثَلُ الَّذينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذينَ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمينَ» ( جمعه / 5) توراتی حمل ائدیب اونا عمل ائتمه‌ینلرین مثلی کتابلاری بئلینده داشیان اولاغ کیمیدیر. نه پیسدیر او قوم کیمی کی الله آیه‌لرینی تکذیب ائله‌دیلر و الله ظلم ائدن قومو هدایت ائله‌مز.

بو آیه‌ بیر خبر چاتدیریر کی: عملسیز عالم قیامت گونو اولاغ کیمی محشر صفینه داخل اولاجاق. آیری سؤزله بو شریفه آیه، عملسیز عالمین علمینی، اولاغین بئلینده‌کی کتابلار کیمی اونا فایداسیز اولدوغونو بیان ائلیر.

هابئله قرآندا اوخوروق: «فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَث‏» ( أعراف‏ / 176) اونون مثلی او ایته بنزیر کی اونو قووالاسان‌دا هورر، قووالاماسان‌دا هورر.

بو آیه‌دن بئله چیخیر کی بیر عدّه عمل‌لری‌نین نتیجه‌سینده بیر ایت شکلینده محشره وارد اولاجاقلار. بو انسانلارین دنیادا دا حیوانی هویّتلری وار، آما هویّتلری گیزلیدیر و فقط بصیرت گؤزو اولانلار اونلارین حقیقی شخصیّتینی گؤره بیلرلر.

انسانین بوتون حرکتلری اونون ایچ دنیاسیندان خبر وئریر. یعنی انسانلاری تانیان بیری، اونلارین حرکتلریندن نئجه بیر انسان اولدوقلارینی تشخیص وئره‌ بیلر. حتّی بیری مهارتلی اویونچو اولسا بئله حرکتلری‌نین حقیقی یوخ، بلکه اویون اولدوغو دا آشکار بیلینر.

+ نوشته شده در  چهارشنبه چهارم دی 1392ساعت 8:24 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

اربعین، عاشورانین کمالی


اربعین  40چتین و غملی گونو دالی قویموش کروانین کربلایا قاییتماسیدیر. مغلوبیـّتده اولماسی گرکلی اولان کروان، ایندی باشی اوجا قاییدیر. مغلوبیّت زهرینی عبیدالله و یزیدین داماغینا تؤکوب. اونلارین غاصبانه قدرتلرینی انتقادا باغلاییب و یالان، حیله و ریا پرده‌لرینی کنارا چکیب کی حقیقتین تاماشاسی راحت اولسون. اربعین ظالمین رسوایلیق و مظلومون غالبیّت جلوه‌سیدیر.

اربعین حقّین اسیرلیک جادّه‌سی‌نین آخری و ظلم اسیرلیگی‌نین اوّلی‌دیر. حقیقت گؤزو ایله باخیلسایدی او گون 32 مین زنجیرلنمیش گؤرولردی کی اونلارین قاباغیندا عبیدالله و عمر سعد گئدیردی.

اربعین، حسین اصحابینا سلام گونودور. صیقل‌لنمیش جانلارا سلامدیر و بو سلام معرفته، یقینه، عبادته و آزادلیغا سلامدیر. اربعین گونو یاخشیلیق و یاخشیلارلا بیعت ائله‌مکدیر.

اربعین آیریلغین بیتمه‌سی و وصالین باشلانیشیدیر.

+ نوشته شده در  دوشنبه دوم دی 1392ساعت 12:34 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

کربلا نهضتی‌نین تاریخی ریشه‌لری


امویلرین جماعتی تحمیق ائتمکلری

امویلر، ریشهسیز حکومتلرینی آیاق اوستونده ساخلاماق اوچون هر ایشه ال ووردولار. بونا گؤره نه اینکی تعصّب و غارتچیلیکدن نهایت استفادهنی ائلهدیلر، بلکه بو خصلتی ساخلاماق اوچون جماعتی جهالتده ساخلیدیلار کی اونلارین جهالتینین کؤلگهسینده، چؤرکلرینی خلافتین ایستی تندیرینه یاپیشدیریب جماعتین خبرسیزلیک بولانلیق سویوندان، حاکمیّت بالیغینی صید ائلهسینلر. ائله بونا گؤره فرهنگ تبلیغینی، تعلیمینی، دوز تبلیغی و یازیب اوخوماغی قاداغان ائلهدیلر. شام شهرینه اونلارلا مخالف بیری وارد اولاندا اونو جماعتله ارتباطدا اولماغا مانع اولوردولار.

مثلاً هشام بن ملک، امویلرین اونونجو خلیفهسی، امام باقردن (ع) سؤز دوشنده دئیَردی: او باقر العلوم، وصی الاوصیا و انبیاء وارثیدیر. آما او حضرتی مدینهدن شاما گتیرنده و شام جماعتینی او حضرته یاخینلاشماسینی گؤرنده، فوراً او حضرتین مدینهیه قایتاریلماسینین امرینی وئردی. مبادا جماعت اهل بیت (ع) فرهنگی و حقّ ایله تانیش اولسونلار. چونکی غارتچیلر او زمانا قدر، جامعهیه مینه بیلرلر کی جماعت جهلده و خبرسیزلیکده باش آپارسین.

جماعتین فرهنگی و علمی ترقّیسی اولماسا و عمل میدانیندا جدّی اولماسالار، جامعه رهبری علی بن ابیطالب (ع) و یا حسین بن علیده (ع) اولسا، هر عصرین امویلری سلطه تاپار.

گؤزل پیغمبریمیز (ص) بویوروب: تعلیم هر انسان اوچون تنفّس و سو ایچمک کیمی هر انسانا واجبدیر. یعنی نئجهکی دئیه بیلمز: نفس چکمیرم کی اؤلم، سو ایچمیرم کی اؤلم و . . . بلکه واجبدیر کی اؤلمهمک اوچون نفس چکیب سو ایچسین، ائله همان جور ده تعلیم آلماق  و علم جلسهسی تشکیل وئرمک، علمی سؤزلره قولاق آسماق، علمی کتابلار اوخوماق و علمی فیلملر گؤرمک اونا واجبدیر. طلب العلْم فَریضةٌ علی کلِّ مُسلمٍ ومُسلمةٍ (بحار، ج۱، ص۱۷۷)

بونا گؤره سوادلی اولماق، مطالعه ائلهمک، حق و باطلی آییرا بیلمک، گون مسألهلرینده آگاه اولماق، توغلانماماق و جاهل قالماماق لازم و واجب مسألهلردن ساییلیر کی اسلام اونلارا تأکید مؤکد ائلهییب. البته بو ایشلرین بعضیسی کفایی و بعضیسی عینی واجبدیر.

اهل بیتین (ع) مدینهدن هجرتی

امویلر جماعتین رابطهسینی مدینه و مکه شهرلری اینن تحریم ائلهمیشدیلر و بو شهرلره گئدنلر نظر آلتیندا اولوردولار. امیر المؤمنین (ع) و امام حسین (ع) بو وضعیته گؤره بو شهرلردن چیخیب کوفهیه گئتدیلر کی شام اهلینه داها یاخین اولوب اونلاری هدایت ائلهمگه امکان تاپسینلار.

+ نوشته شده در  دوشنبه دوم دی 1392ساعت 12:32 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

اسلامی فرهنگده معنویّت و ساغلاملیغین رابطه‌سی

اسلامی فرهنگده ساغلاملیق و معنویّت، بیر-بیرینه ساریلمیشدی و طبیب اولماق اوچون فلسفه و کلام کیمی او گونون انسانی علملرین عالی درجه‌لرینه چاتماق لازمیدی. بئله‌لیکله طبیب فقط جسم خسته‌لیگی‌نین مداوا دایره‌سینه محدود اولماییب حکیم اولماغا سوق تاپیردی.

عمومیّتده ساغلاملیغا مربوط اولان تعریفلر نئچه الگودن تشکیل تاپیر. بو زمینه‌ده اوچ اساس الگو نظرده آلینیر:

الف: طبابت الگوسو: بو الگو داها چوخ ساغلاملیغین فیزیولوژی جنبه‌سینی تبیین ائلیر.

ب: محیط الگوسو: بو الگو اکوسیستمین تحلیلی و محیطین انسان ساغلاملیغینا ووران ضرردن بحث ائلیر. بو الگو، محیط دَییشنده شخصین شرایطله نئجه تطبیق یئیه بیلدیگی اساسدا تعریف اولوب.

 ج: جامع الگو: بو الگو ساغلاملیغی شخصین بوتونلوغو ایله تعریف ائلیر و اکو سیستم، فیزیولوژی، روحی، هیجانی، اجتماعی و معنوی جنبه‌لرینه شامل اولوب خسته‌لیکرین اؤنونو آلماقدا متمرکز اولور.

بو الگویه گؤره، ساغلاملیق دایانماییب بلکه حرکتده اولان بیر پروسه‌دیر کی بوتون گونده‌لیک تصمیملر و فعالیّتلری انعکاس وئریر. بو الگونون مستقر اولماسی رشته‌لر آراسی تازا بیر رشته‌نین یارانماسیندان خبر وئریر کی حل اولمایان معمالارا جواب تاپا بیله‌جک.

اسلام ادبیاتیندا بو مسأله‌یه دقّت یئتیرمک آشکار گؤرونو. امام سجاد (ع) صحیفه سجادیه‌ده ساغلاملیغا دعا ائله‌ییب بویورور: اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَالِهِ، وَاَلْبِسْنى عافِيَتَكَ، وَ جَلِّلْنى عافِيَتَكَ، وَ حَصِّنّى بِعافِيَتِكَ، وَ اَكْرِمْنى بِعافِيَتِكَ؛ الله ! محمد و اونون اهلینه سلام گؤندر و عافیت لباسینی منه گئییندیر، و منی عافیته بوروندور و منی عافیت ایله حفظ ائله و عافیت ایله منی تکریم ائله» بو کلامدا ساغلاملیغین تأثیرلری هر زمینه‌ده منعکس اولور.

+ نوشته شده در  شنبه سی ام آذر 1392ساعت 5:13 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

جنّتین یولو چتینلیکلره دؤزمکدیر

بیز اؤز اختیاریمیزلا یئر اوزونه گلیب، یاشاییب اختیاریمیزلا گئتمیریک. بس بو گلیب-گئتمک مذموم دنیا دئییل‌می؟ انسانین بوتون عمل‌لری حقّ اساسیندا اولمالیدیر و حقّه مطابق عمل ائتمک‌ده بیر آز چتیندیر.

حضرت امام زين العابدين عليه السّلام بویوردولار: عاشورا گونو ایش حسين بن علىّ بن أبى طالب عليهما السّلام اوچون چتین اولان زمان، بعضیلری او حضرتله ایدیلر. اونلار حضرته باخاندا اونون حالتلرینی اؤزلرینکی‌نین خلافیندا گؤردولر. اونلارین حالی بئله ایدی کی ایش چتین‌لشدیکجه اوزلری‌نین رنگی دَییشیب دیزلری تیتره‌ییردی و اورکلری دؤیونوردو. آما سيّد الشّهداء صلوات الله عليهین و اطرافینداکی بعضیلرین اوزلری، ایشیقلانیردی و اعضالری آراملاشیردی و سینه‌لرینده‌کی نفسلری ساکتلشیردی. بو حالدا بعضیلری بیر-بیرلرینه دئییردیلر: باخین ! بو کیشی اصلاً اؤلومدن قورخمور!

حضرت سيّد الشّهداء اونلارا بویوردو: «عزیز اولادیم و شرفلی انسانلار ! بیر آز ساکتلشین، دؤزون ! چونکی اؤلوم سیزی چتینلیکلردن و مشکل‌لردن، نعمتله دولو جنّته آپاران کؤرپودن باشقا بیر شئی دئییل. سیزین هانسیز زنداندان مجلل سارایا گئتمگی سئومیرسیز؟ بلی ! اؤلوم سیزین دوشمنلریز اوچون سارایدان، زندان و شکنجه‌یه گئمکدن ساوایی بیر شئی دئییل.

آتام پیغمبردن (ص) روایت ائدیب: البته دنیا مؤمنین زندانی و کافرین جنّتیدیر. و اؤلوم بونلاری جنّته آپاران و اونلاری جهنّمه آپاران کؤرپودور. من یالان دئمیرم و منه ده یالان دئییلمه‌ییب». (معانى الاخبار،باب معنى الموت، ص 288)

شیعه و سنّی، پیغمبردن (ص) بئله روایت ائدیبلر کی او حضرت بویوردو: الْجَنَّةُ مَحفُوفَةٌ بِالمَكارِهِ و الصَّبرِ، فَمَنْ صَبَرَ عَلَى المَكارهِ فى الدُّنيا دَخَلَ الجَنَّةَ؛ و جَهَنَّمُ مَحفوفَةٌ بِاللَذَّاتِ و الشَّهَواتِ، فَمَنْ‏ أَعطَى نَفسَهُ لَذَّتَهَا و شَهوَتَهَا دَخَلَ النَّارَ. (مصباح الفلاح، داش چاپ، آخوند ملّا محمّد جواد صافى گلپايگانى‌نین تأليفی ، ص 30 و 31.)

جنّتین یولو چتینلیکلر و اونلارا دؤزومله دولودور، دنیادا الله یولونداکی چتینلیکلره دؤزوب اؤز نفسی ایله جهاد ائله‌ین و چتینلیکلرین قارشی‌سیندا صبر ائله‌ین شخص، جنّته داخل اولار. آما جهنّم یولو شهوتلر و لذّتلرله دولودور، امّاره نفسین طلبلرینه بویون اَیَنلر و نفسلری‌نین شهوتدن طلبینی یئرینه گتیرنلرین عاقبتی جهنّم اودو اولاجاق».

بو شریف حدیثدن انسانین بوتون عمل‌لری‌نین حق یولوندا اولمالی اودوغونو بیلمک اولور و البته حق اساسیندا عمل ائله‌مک‌ده بیر آز چتیندیر.

مثلاً بیری ایسته‌سه یوخسول‌لاری اطعام ائله‌یه، یتیمین الیندن توتا، بونون فعالیّته، زحمته و مال صرف ائله‌مگه احتیاجی وار. ایستیر ناخوشو عیادت ائله‌یه، یول گئدیب اونا هدیّه آپارمالی اونون شکایتینه قولاق آسمالیدیر. یوموشاق دیلینن اونا تسکینلیک وئرمه‌لی صبر و دؤزومه دعوت ائله‌مه‌لیدیر. ناخوشون حالی مناسب اولمادیغی تقدیرده ناهنجار سؤزونه شرافت و صبرله دؤزمه‌لدیر. البته بونلار چتیندیلر و انسان بیر ایش گؤرمک اوچون، عقل و تقوی‌دان آلدیغی گوجله نفسین طلبلرینه مسلط اولمالیدیر.

جماعتله مهربان و صبرلی رفتار ائله‌مک و جاهل آداملارین حرکتلری و سؤزلرینه گؤز یومماق، کاسبلارلا اوتوروب دورماق، اونلارلا بیر سفره باشیندا اوتورماق چتیندیر. جماعتین تهمتی، افتراسی، غیبتی و طعنه‌سینه دؤزوب صبر کاساسینی داشدیرماماق و جاهل‌لرله مسالمت ائتمک چتیندیر.

خلاصه بیری ایسته‌سه شرافتلی-پاک یاشاسین، الله-ین امرلریندن قیراغا چیخماسین، جماعتین شادلیغی و غمینده شریک اولسون و شرعیه ریاضتلری ایله نفسینی ادب ائله‌سین، عمرونون باشا باشی چتینلیکلرله دولو اولاجاق و الله آدامی اولوب محکم قدملرله بو یولدا آددیم آتمالی اولاجاق. چونکی بونلار جنّت یولو و نفسین پاکلانماسینا مقدّمه‌دیلر. نفس پاکلانیب مهذّب اولمایینجا جنته گئتمک اولماز.

آما جهنّم، شهوت، عیّاشلیق، و لذّت، یالان و غیبت، خیانت و فسق-فجور، قمار و شرب ایچمک، جماعتین مالی و ناموسونا تجاوز، اهل-عیالین، قونشونو، شریکین، عالمین و امام-پیغمبرین حقّینه تجاوز ائله‌مکله دولودور.

+ نوشته شده در  شنبه سی ام آذر 1392ساعت 12:50 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

الله آداملاری‌نین بللی اولان خصوصیّتی تقوادیر


تقوا، الله آداملاری‌نین بللی اولان خصوصیّتی و اخلاق علمی‌نین اساس مبحثلریندن بیریدیر کی قرآندا و اسلامی روایتلرده چوخ تاپیشیریلیب. نیه کی تقوا انسانین وجودونا یئرلشسه، او بیری فضیلتلر ده اونون دالیسینجا گلیب گناها طرف گئتمگه یول وئرمزلر.

حضرت علی (ع) نهج البلاغه‌نین یئتمیش بئشینجی خطبه‌سینده بویورور: حکمتلی سؤزو ائشیدیب اؤیرنن انسانا و هدایته چاغریلیب هدایت اولان انسانا الله رحمت ائله‌سین، هادی و رهبره ال اوزادیب و نجات تاپا، الله-ی‌نین مراقبتیندن بیر لحظه‌ده غفلت ائله‌میه و همیشه گناه‌لاریندان قورخا، خالصلیکله آددیم آتا و یاخشی ایشلر گؤره، آخرتینه ذخیره ییغا و گناهدان اوزاق گزه. همیشه دنیا غرضلرینی کنارا آتا و عوضینده باهالی آخرت متاعسینی اله گتیره. نفسی‌نین طلبلری ایله ساواشا و یئرسیز آرزیلارینی تکذیب ائله‌یه. صبری و مداومتی نجاتی‌نین آتی ائله‌یه و تقوانی اؤلومونون ذخیره‌سی ائله‌یه. آیدین یولدا آددیم آتا و هئچ وقت حقّین آشکار و گئنیش یولوندان کنار اولمایا. بو نئچه گون حیاتی غنیمت سایا و اؤلوم چاتمامیشدان اوّل، اؤزونو حاضرلایا و یاخشی عمل‌لردن آخرتینه ذخیره ائله‌یه».

449 هجرى قمری ایلینده وفات ائتمیش ابوالفتح محمد على كراجكى‏، «کنز الفوائد» کتابیندا یازیر: امام صادقدن (ع) نقل اولوب امیر المؤمنین علی‌نین (ع) 24 ارزشلی سؤزو وار کی هر بیری‌نین یئر و گؤیلر قدر ارزشی وار. اونلاردان بیری اوستده ذکر اولان خطبه‌دیر.

نهج البلاغه‌یه گؤره، کامل انسان بوتون ارزشلره و اخلاقی فضیلتلره دقّتلی اولار و اونلاری گوجلندیرمگه چالیشار و گئجه-گوندوز الله-ین ذکر و حمدیندن غافل اولماز.

دنیا پرستلیک، انسان سقوطونون اَن بؤیوک عاملی و اونون کمال و سعادت یولوندان منحرف اولماق سببیدیر. اسلامی روایتلرده دنیایا حدسیز علاقه و محبت، بوتون گناهلارین ریشه‌سی ساییلیب. دنیا نعمتلری کمالا طرف وسیله کیمی اولسا چوخ گؤزل بیر شئیدیر آما وسیله‌لیکدن چیخیب هدفه چئوریلیرسه اوندادیر کی جان بلاسی و گناه وسیله‌سی اولاجاق.

نهج البلاغه‌یه گؤره کامل انسان، جماعتله رابطه‌ده، الله سئون ارزشلره اهمیّت وئرر. حضرت علی (ع) کامل انسانین اجتماعی رابطه‌لری باره‌ده بویوروب: «جماعتی پیس لقبلرله چاغیرماز، قونشولاری اذیّت ائله‌مز، اؤزگه‌نین مصیبتینده سئوینمز، یاراماز ایش گؤرمه‌ییب اؤز حدّینی آشماز. سس‌سیز اولماغی اونو غملی ائله‌مز و گولنده، سسی [حددن آرتیق] اوجالماز. اونا ظلم اولورسا الله-ین انتقامی اوچون دؤزوملو اولار. اونون نفسی، الیندن زحمتده آما جماعت امنیّتده اولار. قیامت اوچون اؤزونو زحمته سالار آما جماعتی امنیته و رفاها چاتدیرار. اونون بعضی انسانلاردان اوزاق گزمه‌سی زهد و تقوادان و بعضیلره یاخینلاشماسی مهربانلیق و یوموشاقلیقدان اولار. اونون اوزاق گزمه‌سی خودپسندلیک و غروردان و یاخینلیغی حیله‌دن اولماز».

+ نوشته شده در  شنبه سی ام آذر 1392ساعت 12:41 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

اوستاد علامه محمد تقی جعفری، آیریلارین گؤزونده

آتن دانشگاهی‌نین فلسفه اوستادی پروفسور موچوپولوس:استاد جعفری و  پروفسور موچوپولوس

اوستاد جعفری‌نین اساس دغدغه‌سی، بشریّتین مقصدی و گله‌جگیدی. معاصر جامعه‌نین معضل‌لری و مسأله‌لریندن چوخلو تجربه‌سی اولان بیر محققیدی و اؤزونو بو مسأله‌لردن گیزلتمگه چالیشمیردی.

اونونلا بحثه و دانیشیغا عادتیمیز واریدی، مخصوصاً تکنولوژی باره‌سینده کی بو بحث ساعتلر اوزاناردی. اونا گؤره تکنولوژی، انسان تمدّنینده منفی تأثیر قویور، چونکی باطنده‌کی کمالا بروز امکانی وئرمیر. تکنولوژی فقط وسیله و ابزار اولدوغو تقدیرده بشریّته کؤمک ائلیه بیلر.

او، همیشه دقیق دوشونمک و یوخاری اراده سمبولی ایدی. اونون اورگه یاتیم رفتارینی آتنده‌کی شاگردلریمله یادیما سالیرام. یونانلی شاگردلر کلاسی بیر-بیرینه وورموشدولار و من اونلارا، بیر روحانی ایله بئله رفتار ائله‌مکلرینه گؤره، حرصلنمیشدیم. آما دانیشیق بویو، شاگردلر اونون دانیشیغینا چوخ دقّتله قولاق آسدیلار. سونرا بونو آنلاماقلا کی چوخلو تازا سؤزلر اؤرگشیرلر، تئز-تئز ال چالماقلا اونو تشویق ائلیردیلر. او گون او، اونلارلا الهاملی شکلده ارتباط قوردو. بو اوزدن بیر اوستادین بو قدر حیرت آمیزلیگینی، الهی بیر وئرگی اولدوغونو بیلدیم.

آتن دانشگاهی‌نین محقق و اوستادی پروفسور دلی کاستاپولوس:پروفسور دلی کاستاپولوس

ایللر اوّل، نئچه نفر یونانلی دوستلاریملا، علامه جعفری‌نین ائوینده گؤروشوب و چوخلو دانیشیقلاریمیز اولوردو. اونون باخیشلاری بیزه تأثیر قویاردی. رحلتیندن اوچ ایل اوّل (1374-ده) یونانا گلمیشدی و من بیر مجلسده ایکی ساعتدن آرتیق اونونلا دانیشدیم. من شخصاً اونون یوخاری فیلسوف اولدوغونو آنلادیم.

اونونلا، آخرت باره‌سینده دانیشغیمیز اولدو و بو اساسدا «دنیا واقعیّتینده، ایمانین عقل و الحاددان یوخاریلیغی» آدیندا بیر مقاله یازدیم. بیز هابئله ارتدوکس مسیحی‌لرین و مسلمانلارین داها یاخشی دنیا اوچون چالیشماسی باره‌ده توافقه چاتدیق.

آتن دانشگاهیندان پروفسور ولقاریس:پروفسور ولقاریس

 . . . عمروم بویو هئچ کس منه اوستاد جعفری کیمی تأثیر قویماییب. قدیم آتن شهرینده خیابانلارا آد قویماق یئرینه، جماعتین هدایتی اوچون شهرین هر گوشه‌سینه ستون یاپیشدیریب و هر ستونون اوستونه «هرمه» قویوردولار.

هرمه‌لر همان زماندان یوخاری انسان و جماعتلرین هدایتچیسی کیمی تانیندیلار. عاغیللی فرزانه‌لر کی الله آداملاری ایدیلر و مقصدلری خلقه خدمت ائله‌مک ایدی. اونلار، همیشه تحقیق و اوخوماقدادیدیلار و اؤزلرینی انسانلارین معنویّتی و خدمتینه حصر ائله‌میشدیلر. بو نادر شخصلردن اوستاد محمد تقی جعفری‌یه اشاره ائلیه بیلرم. بو کیشی دنیانین اونا فخر ائلیه بیله‌جک قدر بؤیوک بیر انسان ایدی.

 ... اوست-اوسته دئمک اولار کی جعفری دنیانین نادر انسانلاریندان ایدی. او پیغمبر کیمی بیر مرجع ایدی. شدّتلی مذهبی میلی اولدوغونا رغماً، اوستاد جعفری‌نین نداسی بو گونکی وحشی دنیانین اورگینه آییقلیق وئرن بیر ندا ایدی.

جعفری هئچ وقت بیرینی محکوم ائله‌مزدی. او قاضی دئییلدی، او بیر معلم ایدی. یادیما گلیر بیر گون اوندان غرب دنیاسی باره‌ده نظرینی سوروشدوم. بو سؤالی گؤزله‌میردی آما دئدی: غرب انسانی، فوق بشر اولماغا چالیشماقدا، غیر بشر اولماقدان باشقا هئچ بیر نتیجه آلانماییب. چونکی الله-دان اوزاقلاشیب و صرفاً اؤز گوجونه و منطقینه دایانیب. اوستاد جعفری الله-ـا اینانماغی بشری منطق ایله مخلوط ائله‌میشدی. الله اونا رحمت ائله‌سین

ناگویا دانشگاهی‌نین اوستادی پروفسور هیسائه ناکانیشی:پروفسور هیسائه ناکانیشی

استاد جعفری‌نین عظمتی‌نین جنبه‌لری سایسیزدیر. بونونلا بئله هر شئیدن اوّل اونون اسلام تمدّنی و آیری تمدّنلر باره‌ده گئنیش علمینی و حکمت و درین باخیشینی دئیه بیلرم کی باعث اولدو معاصر و گله‌جک انسانلار اوچون اورک یاندیران اثرلرین یاراتماسینا امکان اولسون.

اونلارلا دانیشاندا بیلدیم کی: اونون اورک ایستیلیگی و روح عظمتی باعث اولدو صلحلی دنیانین یارانماسینا بو قدر اهمیّت وئرسین و بیزیم اوچون بوجور بؤیوک میراث قویسون.

. . . دنیا دا گؤزه گلیم دگیشیکلیلر باش وئریب و دنیا خطرلی شرایطه طرف گئدیب. شرافت، انسان کرامتی کیمی بؤیوک مفهوملارا اعتناسیزلیق اولور و حتّی انکار اولورلار. انسان حیاتی اوچون واجب اولان بوتون بو مفهوملاری دیریلتمک اوچون، علامه جعفری‌نین بوتون اثرلری دقّت آلتینا گئتمه‌لیدیر. اونون فلسفه‌سی تازادان تفسیر اولمالیدیر کی داها امن و داها صلحلی بیر دنیا یارانسین.

اوستاد علامه جعفری‌نین وبساتیندان آلینیب.

+ نوشته شده در  جمعه بیست و نهم آذر 1392ساعت 12:10 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

صله رحم


اسلامین ان چوخ اهمیت وئردیگی خصوصلاردان بیری‌ده صله رحم‌دیر. یعنی اقربا‌لار، یاخینلار آراسینداکی مناسبت. بونون یاخشی اولماسی، قارشی‌لیقلی سئوگی، سایغی و یاردیملاشما اساسینا دایانماسیندا‌دیر.

رحم، کلمه اولا‌راق رحمتدن گلیر، رحمت “آجیماق”، “شفقت دویماق” معنا‌لارینی داشییر.

صله، چاتماق، قوووشماق معناسینا گلن وصول کؤکوندن مصدردیر.

ائله ایسه صله رحم، تعبیر اولا‌راق، قیساجا اقربا‌لارا قوووشماق معناسینا گلیر. شرح‌چیلر عطیه (احسان)، شفقت، مرحمت، یاردیم، گؤروشمه، زیارت کیمی دَییشیک معنا‌لاری صله رحمه ایضافه ائدیرلر. داها دییشیک ایفاده ایله یاخینلاریمیزا قارشی دینیمیزین عاید ائتدیگی بیر قسم وظیفه‌لریمیز واردیر کی، بونلارین یئرینه گتیریلیب ایفا ائدیلمه‌سینه صله رحم دئییلمیش‌دیر. مثلاً ایش و اقامت یئریمیز اقربا‌لاردان اوزاق‌لاردا ایسه زامان زامان زیارتلرینه گئتمک، مکتوب یازیب تلفون ائتمک، یاخیندا ایسه آرا-سیرا گؤروشمک، یاردیمیمیزا محتاجسا یاردیم ائتمک، خسته ایسه زیارت ائتمک، بیر مسئله‌سی وارسا ماراقلانماق؛ اوغوروندا تبریک، اوزونتوسونده تسلّی و تعزیه‌ده اولماق، حال-احوال توتماق، سلام وئرمک و س. هامیسی صله رحمه داخیل‌دیر. بوتون بو ساییلان‌لار اقربا‌لار آراسینداکی معنوی باغلاری گوجلندیریر، آرتیریر، اینسانی حیاتا داها چوخ باغلاییر، فردلری خودبین‌لیک، یالنیزلیق کیمی پیس حسّ‌لردن و بونا اوخشار دویغولارین گتیرجگی خسته‌لیک کیمی حال و دوروملاردان قورویار. الله‌ین رضاسینا، رحمتی‌نین تجلّی‌سینه سبب اولار.

صله رحم اؤنجه‌لیکله اقربا‌لارا قارشی طلب ائدیلمیش ایسه ده، قونشولارا، دوست‌لارا، مسلک‌داشلارا، ایش یولداش‌لارینا، دین قارداش‌لارینا و هر نؤع تانیش‌لارا قارشی‌دا وظیفه و بورج قیلینمیش‌دیر. مثلاً، قارشیلاشدیغیمیز بیر مؤمنه، تانیماساق بئله وئریلن بیر سلام، یاشلی بیر کیمسه‌یه یئر گؤسترمه، اوتوبوسدا یئر وئرمه، ییخیلان بیر انسانی قالدیرما، سؤال وئرن کیمسه‌یه آدرس تعریف ائتمه، اجتماعی مناسبت‌لرده گولر اوزلو، خوش سؤزلو اولما، خیرخواه و یاردیم‌سئورلیک گؤسترمه و س. هامیسی بیر صله رحم‌دیر. بو حالدا صله رحمی، بو ساییلانلاردان ساده‌جه بیری اولا‌راق آنلاماق بؤیوک بیر اسکیک‌لیک اولار. عالم‌لر صله رحمین درجه‌لری اولدوغونو، ان یوکسک درجه‌سی‌نین محرم اولان یاخین اقربا‌لار آراسیندا اولدوغونو، بونا رعایتین واجب اولدوغونو سؤیله‌ییرلر. بو گؤروش عمی، دایی اوشاقلاری آراسیندا واجیب اولماز. ان آشاغی درجه‌سینی‌ده سلاملاشما اولا‌راق ایفاده ائدن اولموش‌دور.

جناب-حقّین اینسان‌لار آراسینا بئله بیر باغی قویوب بونا واجب امیرلر آراسیندا یئر وئرمه‌سی، اینسانلارا اولان بؤیوک نعمت و رحمت‌لریندن بیریدیر. فرد و جمعیت‌لرین بیر-بیرلرینی قارشی‌لیقلی اولا‌راق سئومه و سایما‌لاری‌نین مایاسینی صله رحم تشکیل ائدیر. دینیمیز بشری سعادتین واز کئچیلمز شرط‌لریندن اولان صله رحمین ترکینی بؤیوک گناه‌لاردان سایمیش‌دیر.

الله تعالی قرآندا بویورور: “اگر (محمددن ص ) اوز دؤندرسه‌ز، سیزدن یئر اوزونده فتنه-فساد تؤرتمک و (جاهلیت دؤورونده اولدوغو کیمی) قوهوملوق تئل‌لرینی قیرماق گؤزلنیلمزمی؟! اونلار (منافق‌لر، فتنه-فساد تؤرَدنلر) الله-ین لعنت ائله‌دیگی، (قولاق‌لارینی) کار و گؤزلرینی کور ائتدیگی کیمسه‌لردیر!”(محمد سوره‌سی، آیه-22-23).

صله رحمین اهمیتینی وورغولایان حدیث چوخدور. اونلاردان بیر نئچه‌سینی ذکر ائدیریک:

“صله رحمی کسن جنّته گیرمز.”

 “بیر آدام حضرت پیغمبرین (ص) یانینا گلرک:

“ائی الله-ین رسولو! منیم قوهوم‌لاریم وار. من اونلارا صله رحم ائدیرم، اونلار قارشی‌لیق گؤسترمه‌ییب علاقه‌نی کسیرلر. من اونلارا یاخشی‌لیق ائتدیگیم حالدا، اونلار منه پیسلیک ائدیرلر. من اونلارلا عدالتلی داوراندیغیم حالدا، اونلار منه قارشی جاهل‌لیک ائدیرلر!” دئدی. حضرت پیغمبر (ص) بویوردو:

“اگر دئدیگین کیمیدیرسه، سانکی اونلارا ایستی کول یئدیریر کیمیسن. سن بو شکیلده داوام ائتدیکجه، اونلارا قارشی الله-ین یاردیمی سنینله اولا‌جاقدیر.”

“صله رحم، گؤزل اخلاق، باشقالارییلا یاخشی داورانماق، بؤلگه‌لری آباد، عمرلری اوزون ائدر.”

 “یاخینلارا باش چکمک، مالدا زنگین‌لیگی، عائله‌ده سئوگینی، عمرده اوزونلوغو آرتیرار.”

 “سندن قوپاندان سن قوپما، سنه پیسلیک ائدنه سن پیسلیک ائتمه، علیهینه بئله اولسا حقّی سؤیله”.

 “رسول الله (ص) بویوردو: “رحم عرشه آسیلیدیر، دئییر کی: “کیم منی صله ائدرسه الله دا اونا صله ائتسین. کیم مندن قوپارسا الله دا اوندان قوپسون.”

 “رسول الله (ص) بویوردو: “کیم، روزی‌سی‌نین الله طرفیندن آرتیریلماسینی، اجلی‌نین اوزادیلماسینی ایسته‌ییرسه صله رحم ائتسین.”

بو حدیثلره دقّت ائدن عالم‌لر، مسأله‌نی بئله ایضاح ائدیرلر: “عمرون آرتماسی کنایه اولماییب، حقیقت‌دیر.

ابو دردا نقل ائدیر: “رسول الله-ین (ص) یانیندا “کیم صله رحمده اولارسا اجلی اوزادیلار” دئیه ذکر ائدیلدیکده، حضرت (ص) بویوردو: “عمرده زیاده اولماز. الله: “اونلارین اجلی گلیب چاتدیقدا بیرجه ساعت بئله نه دالا قالار، نه ده قاباغا کئچه بیلرلر!” (اعراف 34) بویورماقدا‌دیر. آنجاق کیشی‌نین، اؤزونه وفاتیندان سونرا دعا ائده‌جک خئییرلی ذریّت اولار.”

یئنه مرفوعه بیر حدیثده دئییلیر: “الله، اجلی گلن کیمسه‌نین عمرونو اوزاتماز، عمرون زیاده‌لشمه‌سی صالح ذریّت دئمکدیر”

+ نوشته شده در  جمعه بیست و نهم آذر 1392ساعت 12:9 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

مختلف دینلرده جهنّم

ابتدایی و قدیم دینلرده: قدیم مزارلار و اونلاردان تاپیلان شئیلر کیمی انسان حیاتی‌نین اَن قدیم دؤره‌لریندن قالان اثرلر، انسانلارین اؤلومدن سونرا آیری دنیایا اینانماقلارینا دلالت ائلیر. آما بو تاپینتیلار، اعتقادلارین جزئیّاتی و اؤلومدن سونراکی حیاتین نئجه‌لیگی باره‌ده دقیق بیر شئی بیلیندیرمیر. آما بونونلا بئله، سونراکی دؤرلرده‌کی تاپینتیلار –مثلاً مصر و هند اؤلکه‌لرینده تاپیلان اثرلر- اونلارین بیر نوع یئر آلتی دنیایا اینادیقلاریندان حکایت ائلیر کی بوتون اؤلولر، دیریلیکده نئجه یاشادیقلاریندان آسیلی اولمایاراق، اوردا یاشاییرلار. آیری سؤزله، بو جماعتین تصوّرونده جنّت و جهنم آراسیندا فرق یوخیدی کی نجات تاپانلار جنّته و گناهکارلار جهنّمه گئتسینلر. (مکالک، «یئر ...2»، 817-819؛ بروس‌لانگ، 126؛ مرسر، 321).

دنیانین آیری یئرلرینده‌ده ابتدایی انسانلارین اعتقادلاریندا، یئر آلتی دنیاسیندا تفاوت یوخدور. بوندان علاوه فولکلورلارین چوخوندا شجاعتلی قهرمانین یئر آلتی دنیاسینا اولان سفریندن، مختلف افسانه‌لر وار. بو افسانه‌لرین چوخوندا _هر بیرینده‌کی جزئیات فرقلی اولسا دا،_ یئر و یا سو آلتی هیولانین – کی اکثراً یئر آناسی، اؤلوم آناسی و یا گئجه ملکه‌سی‌ آدلانیر_ قارنینا و بطنینه گیرمکله، مختلف مانعلری و چتینلیکلری دالیدا قویوب، جان آلان امتحانلاردان و یولونا چیخان قورخونج موجودلارلا ساواشیب، نهایتده طبیعی بیر یول و یا اؤزو آچدیغی یول ایله، اونون بدنینده ائشیگه چیخیر.

بعضی محققلرین دئدیگینه گؤره، بو جور یئر آلتی دنیاسینا جومماق افسانه‌لری، تشرّف امتحانلاری‌نین سمبولیک بیانیدیر کی اونلاردان تبعیت ائله‌مکله، ناغیل قهرمانی اؤلومدن قورخو و یا اؤلومون اؤزونه غالب گلیب بعضاً ابدی‌لیگه چاتیر. هابئله بو مسافرت، باطنی و ایچ دنیاسی‌نین معرفت آختاریشیدیر کی هامی‌نین اونا الی چاتماز و فقط بئله سفرلره گئده بیلنلرین اونا اللری چاتار. (الیاده، «آیینلر ...3»، 61-64 ؛ بروس‌لانگ، 127؛ مکالک، «نزول ...4»، 648-649، «یئر»، 818).

بوندان علاوه، قبیله انسانلارین چوخو، روحون، اؤلومدن سونرا یئرین آلتینا اولان سفرینی چوخ خطرلی و چتین بیر سفر اولدوغونا اینانیردیلار. مثلاً سیبریلی قبیله‌لر اؤلومدن سونرا هر شخصین روحونون یئر آلتی دنیاسینا گئتمه‌سی اوچون، شمنین کؤمگینه محتاج اولدوغونا اینانیردیلار. بونا گؤره، شمن مرکّب بیر آیینده، تکلیکده و یا آیری ایکی روحون کؤمگی ایله، اؤلموش شخصین روحونو اؤلومدن سونراکی چتینلیکلری دالدا قویماقدا و اورا چاتماق اوچون کؤمک ائلر. (الیاده، «آیین ...1»، 205-214؛ بروس لانگ، همان یئر؛ مکالک، «نزول»، 649؛ مینوا، 43-44؛ مبیتی، 309-310). ابتدایی انسانلارین چوخو، اؤلولر دنیاسی‌نین و یا یئر آلتی دنیانین، گون باتان یئرده و یاشادیقلاری یئرین غربینده اولدوغونا اینانیردیلار. (بروس لانگ، نیز مکالک، «یئر»، همان یئر؛ مبیتی، 309).

قدیم بین النهرینده: سومرلریلره گؤره، اؤلولرین اؤلکه‌سی یئرین آلتیندا «کور» آدلی بیر یئرده اَپْسو سولاری‌نین اوستونده‌دیر. بو اؤلکه‌یه چاتماق اوچون، قاییقچیسی کوبود اولان بیر قاییقا مینیب «آدامی اؤزونه چکن» چایدان کئچمه‌لیدیلر. بابل‌لیلر ده بو دوزخی کیگَل، ایریشتو یا کوتو کیمی آدلارینان و یئرینی، یئرین اَن آلت طبقه‌سینده تانیردیلار. «قاییتماز اؤلکه» و «چیخیلماز ائو» آدلانان بو منطقه، اؤلو روحلارین یئری ساییلیردی. 7 دروازاسی اولان 7 اوجا دیوار اونو حاصارا سالمیشدی و دئوه اوخشار نگهبانلار اوندان موغایات اولوردولار. بو دنیانین گیریش قاپیسی‌دا اوزاق غربده، گونون باتان یئرینده ایدی و نِرگَل الهه‌سی و خانیم اِرِشکیگَل الهه‌سی شاه و ملکه ‌کیمی اوردا حکمرانلیق ائلیرلر. چایدان و 7 دروازادان کئچن روحلار بوتون پالتارلارینی، وار-یوخلارینی و بزکلرینی الدن وئریرلر و نهایتده لوت-چیلپاق صورتده، اَنونکیلر یا دوزخین 7 قاضیسی اؤنونده حاضر اولاردیلار کی حسابلارینا یئتیشسینلر. بو یئر آلتی دنیاسی، غم، مأیوسلوق و قارانلیقلا دولو بیر دنیا ایدی کی اورا گونش شعاسی یول تاپمازدی و روحلارین اوردا یاریم آییق یاشیردیلار.

یهود دینینده: یهودیلرین تاریخ بویو اؤلومدن سونراکی حادثه‌لری مختلف اعتقادلاری اولوب. اونلارین مقدّس کتابلاریندا، شئول (مزار)، بور (چالا)، اَبَدّون (یوخلوق یئری)، ماوِت (اؤلوم) و عافار (تورپاق) اؤلوم و اؤلومدن سونراکی دنیا آنلامیندا گلیب. (باخ: هایدل، 177, 181؛ گیلمن، 198) آما بو سؤزلرین اَن مهمّی شئولدور کی هم مزار و هم اؤلولرین آلت دنیاسی آنلامیندادیر. مقدّس کتابین یازدیغینا گؤره، شئول، دنیانین اَن آشاغی مرتبه‌سینده یئرلشن قارانلیق و توزلو بیر یئردیر (عاموس، 9: 2؛ ایوب، 10: 21-22، 11: 7- 8) کی اوندان قورتولماق اولماز (ایوب، 7: 10)، هئچ وقت دویماز (امثال، 30: 16) و بوتون انسانلار ایستر یاخشی و ایستر پیس، نهایتده اورا گئده‌جکلر. اؤلولر هئچ بیر شئی بیلیب یادا سالمیه‌جکلر و بوتون انسانی عشق و نفرت کیمی حسّلرینی الدن وئره‌جکلر (جامعه، 9: 4-6).

بونونلا بئله بعضی محققلر مقدس کتابین آیری آیه‌لرینه (مزامیر کتابی‌نین 49 و 73-جو بابلارینا) استناد ائدیب، شئولو یالنیز پیس انسانلارین یئری بیلیبلر و الله، یاخشی انسانلاری گؤیلره اؤز یانینا آپاراجاق معناسینی اونلاردان استخراج ائدیبلر (هایدل، 184-186؛ بروس لانگ، 130).

هر حالدا بللی اولان بودور کی مقدّس کتابین یازیلدیغی زمان یهودیلرین اؤلولرین گله‌جگی باره‌ده انسجاملی اعتقادلاری یوخیدی.

مسیحیت دینینده:  اوچ اوخشار انجیلین آیه‌لرینه باخاندا، عیسی‌نین عهد عتیقده‌کی سؤزلرله مخاطبلرینی انذار ائله‌دیگینی گؤروروک، گناه‌کارلاری و ایمانسیزلارا شوم گله‌جگی وعده وئریر و بو انذاری بوتون گوج و شدّتله ائلیر. آما نظره گلیر اؤلولرین ایستر یاخشی و ایستر پیس گئتدیکلری یئر، شئول باره‌ده (باخ : متى، 11: 23؛ لوقا، 10: 15، 16: 23)، و گناه‌کارلارین عذاب اولدوغو یئر گهنّا، باره‌سینده نسبی فرق قویور (باخ : متى، 5: 22، 29، 10: 28، 18: 9، 23: 15، 33؛ مرقس، 9: 43- 45، 47؛ لوقا، 12: 5). بو اخطارلاردا توصیف اولان جهنّم همیشه‌لیک اود، قارانلیق و توستو، آغلاماق و دیش فشاریدیر.

هندو دینینده: ریگ ودا متنلرینده اؤلومدن سونراکی دنیادان آیدین تصویر وئریلمیر. بو متنلره گؤره، اؤلوم یولونا گئدن بیرینجی انسان یَمه ایدی کی اوندان سونرا اؤلولر دنیاسی‌نین آغاسی اولدو (رادلار کریشنان، I/84-85؛ مک دانل، 617). اورا، یاخشی انسانلاری و مراسملری و قربالیقلاری دوزگون یئرینه گتیرن انسانلارین یئریدیر کی الهه‌لر و یَمه ایله بیرلیکده خوشبختلیکله یاشیه‌جکلر. قارشیدا پیسلر و اَیری گئدنلر، درین، قارانلیق و سونسوز بیر چوخورا آتیلاجاقلار کی اوندان چیخماق امکانسیزدیر (رادلار ـ کریشنان، I/114-115؛ گریزولد، 318-319).

«اتهروه ودا» دا جهنّم مفهومو آچیلیر و قارانلیق و دئولرله دولو بیر یئردن سؤز گئدیر کی آشاغیدادیر و «نارَکه لوکه» آدلانیر کی پیس انسانلار اوردا یَمه‌نین نؤکرلری طرفیندن جور به جور شکنجه‌لره معروض قالیرلار.

بودا دینینده: بودا دینی‌نین ایدئولوژی‌سینده اوّلدن کرمه، سمساره و تناسخ کیمی عقیده‌لر قبول اولونوب و انسانین یاشاییشی، سایسیز دؤرلرده تازادان دوغولماقلا نیروانه و سمساره‌دن قورتولماقدا فرض اولوب. بئله‌لیکله جهنّم مفهومو نه قدر ده چتین، قورخولو و اوزون اولسا دا نهایتده موقّت و قورتولاندیر و او بیری دنیالار کیمی اوّلکی حیاتدان سونراکی حیاتا انتقال مرحله‌سیدیر (توبر، 241 ؛ الیوت، I/338).

بو فرض ایله بودانین دنیا اوچون تصویر ائتدیگی کیهان‌شناسلیق اوچ منطقه‌دن عبارتدیر: ایستک منطقه‌سی (کامه-لوکه)، شکلی اولان منطقه (روپه لوکه) ، شکلی اولمایان منطقه (اَروپه لوکه). ایستک منطقه‌سی اؤزو آلتی جنّت و چوخلو جهنّمدن عبارتدیر کی بو جهنّملر کیهانین آشاغی مرتبه‌لرینده یئرلشیرلر (باخ: واله پوسَن، 130-134؛ ویلیامز، 75-77؛ توبر، همان یئر؛ تامس، 829-832).

+ نوشته شده در  جمعه بیست و نهم آذر 1392ساعت 11:17 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

کربلانین عرفان و حماسه جنبه‌سی

کربلا حماسه‌سی‌نین حماسه، معرفت و عرفان کیمی مختلف ابعادی وار کی اکثراً مذهبی هیأت‌لرده اونلاردان غفلت اولونور.

کربلا حادثه‌لری‌ و حرکتلری‌نین‌ تک به تکی معرفتله دولودور و بو جنبه‌لردن باشقا هئچ نه مثال وورماق اولماز، حتّی سوت امر اوشاغین شهادتی الهی معرفتدن دولودور. امام حسینین (ع) مدینه‌دن کربلایا حرکت ائله‌دیکلری آن، پیغمبرین پالتارینی گئیمکلری و مخصوص مرکبه مینمکلری، هامیسی‌ الهی معرفت ایله توأم ایدی. او حضرت کربلایه وارد اولدوغو بیرینجی گونلرده، دوه‌یه مینیب هامی‌یا جنگ قصدینده اولمادیغینی اعلام بویوردو. آما سککیزینجی گون 20 مین نفردن آرتیق او حضرتی شهید ائله‌مک نیّتی ایله فرات چاییندا غسل ائلیردیلر. دوشمنلر او حضرتی تانیمایانلاردان دئییلدیلر و دفعه‌لرله امام حسینی (ع) پیغمبرین قوجاغیندا گؤرموشدولر، حتّی شمر اؤزو حدیث راویلریندن ایدی.

دوشمن قوشونو امام حسینی (ع) چوخ یاخشی تانییردی، اونلارین بعضیسی پیغمبری (ص) گؤرموشدولر و پیغمبرین عمامه و لباسینی امام حسینین (ع) اگنینده گؤرنده اونو قاباقجن پیغمبرین اگنینده گؤرموشدولر. کربلانین بوتون حرکتلری‌نین معناسی وار و هئچ اضافه حرکتین اولمادیغی، اسلامی تاریخینده بو عظیم واقعه‌نین معرفتی جنبه‌سیندن خبر وئریر کی اونلار مذهبی هیأتلرده مطرح اولمالیدیر. کربلانین معرفتی جنبه‌سی‌نین درس و عبرتلری وار کی بو درسلر و عبرتلر هیأتلرده مطرح اولمالیدیر آما تأسوفله چوخ آز مطرح اولورلار. هیأتلرده بو مسأله‌لر حل اولسا یئر اوزونون اَن گؤزل محفل‌لرینه چئوریلرلر.

امام صادقدن (ع) بئله بیر روایت وار کی بویوروبلار: «جنّت باغلارینا یولوز دوشرسه اونلاردا تفریح و شادلیق ائله‌یین». امامدان سوروشدولار: «بو باغلار هاردادیلار؟» بویوردو: «اهل بیتین (ع) ذکری اولدوغو محفل‌لر یئر اوزونده‌کی جنّت باغلاریدیلار».

مذهبی هیأت، ائله بیر محفلدیر کی اوردا اسلامی تعلیملر و مخصوصاً عاشورا و کربلا واقعه‌سی مطرح اولار و مختلف مناسبتلرده اهل بیتین (ع) عزاسی و شادلیغی بیان اولار.

تاریخ بویو مختلف اسلامی علملرده بؤیوک عالملر تربیت اولوب و بو علملر چوخ درین صورتده تفسیر و تحقیق اولونوب آما کربلا واقعه‌سی‌نین تحلیلی او بیری زمینه‌لر کیمی درین اولماییب و بؤیوک عالملر بو زمینه‌یه آزراق داخل اولوب و بونا گؤره بعضاً چوخ سطحی تحلیل‌لر ارائه اولونوب.

کئچمیش عصرلرده بو زمینه‌نین چالیشانلارین چوخو، آز ساوادلی و سطحی آداملار اولوب کی اونلار دا کربلا واقعه‌سینی فقط و فقط احساسی حدّینه یئندیریبلر. اونلارین نظرینه گؤره کربلا واقعه‌سی اهل بیت (ع) اوچون بؤیوک مغلوبیّت ساییلیر و بونا گؤره چالیشیبلار اغراق و شیشیرتمکله اونو جبران ائله‌سینلر. مثلاً بعضی کتابلاردا امام حسینین (ع)، عاشورا گونو بیر میلیون ایکی یوز مین نفری ، و حضرت ابوالفضلین (ع) 250 مین نفری اؤلدوردوگونو یازیبلار!

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هشتم آذر 1392ساعت 8:15 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

یاشاییشین دوزگون مدیریّتی متانت و دینجلیک گتیرر

عایله‌لرده‌کی مدیریّت یاخشی اولسا دینجلیک و متانته سبب اولار و بونون تأثیراتی جامعه‌یه و او بیری انسانلارا دا سرایت ائلر.

جامعه‌میزده یاشاییش مدیریّتینی اؤیرنمک یولو عمومیّتده آتا-آنا و اطرافداکی انسانلاردان تقلید یولو ایله اولوردو. آما ایندیلیکده اجتماعی واحدلرین و تلوزیونون تأثیری داها یوخاری اولور. یعنی اوّل‌لر جامعه‌میزین اؤز فرهنگی، سینه‌دن-سینه‌یه سونراکی نسل‌لره انتقال تاپیردی آما ایندی بو اتصال و انتقال زنجیری، چوخ ضعیفله‌ییب و اوجور کی عمل ائله‌مه‌لیدیر، عمل ائلیه‌ بیلمیر. ایندیکی شرایطده مدیریّتین اؤیرنگی‌نین دوزگون یولو، مناسب کتابلارین مطالعه‌سیدیر.

مدیریّتین تعلیمی آتا-آنادان تقلید یولو ایله ادامه تاپسایدی، جامعه گئت-گئده اؤزونو ترمیم ائله‌ییب مدیریّت سبکلرینده‌کی اشکال‌لارینی تدریج ایله آرادان آپاریب، اونلاری اصلاح ائلیه‌ بیلردی. آما تلویزیون وسیله‌سی ایله آیری فرهنگلرین و مخصوصاً مشخص هدفلره چاتماق اوچون تنظیم‌لنمیش مدیریّت سبکلرین جامعه‌یه القا اولماسی، ائله بیر قارما-قاریشیقلیق یارادیب کی اونون اصلاحینا عمومی بسیج لازمدیر.

عایله، جامعه‌نین بیرینجی اجتماعی واحدی‌دیر و خانواده موفّق اولورسا اونون تأثیرینده مدرسه، مسجد، محله، شهر و حتّی مملکت کیمی داها بؤیوک اجتماعی واحدلر موفّق اولارلار. خانواده‌لرده دوزگون مدیریّت طرزلرینی اجرا ائلیه بیلسک، بو مسأله جامعه‌نین بوتونلوگونه سرایت ائلر.

یاشاییشین مادّی، اجتماعی و عاطفی کیمی مختلف قسمتلری وار کی هر بیری‌نین دوزگون مدیریّتی، گؤزل و ساغلام بیر یاشاییشا گتیریب چیخارار. جامعه‌میزده اولان مشکل‌لرین بیری استعدادلارین و زمانین دوزگون مدیریّتی‌نین اولماماسی‌دیر. مثلاً بیر ایش صاحبی اولماقدا، انسانلارین استعدادی و علاقه‌‌سی‌نین چوخ نقشی اولمور و بو اوزدن انسانلار سئومه‌دیکلری ایشلرده مشغول اولورلار و نتیجه‌ده چوخلو انرژی و وقت هدره گئدیر.

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیستم آذر 1392ساعت 5:2 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

جامعه فکر اهلی اولمالیدیر


تأسوفله جامعه‌میزده اخلاقی قایدالاری آیاقلاماق، یئرسیز حرصلنمک، مالی و غیر مالی امانتلرده خیانت، یالان، تهمت و غیبت کیمی مسأله‌لره تئز-تئز راستلاشماق اولور. بیر عده آیدین اولمایان سؤزو اطمینانلا دئییرلر و یا شایعه‌دن آرتیق اولمایان سؤزلری حقیقت کیمی مطرح ائلیرلر.

دینی تعلیماتا گؤز اوجو باخساق، انسانلارا اخلاقی قایدالاری اؤیرتمگه چالیشان چوخلو سؤزلره راستلاشا بیلریک. گؤزل اسلام دینی، یئر به یئر بیزلری دوزلوگه، گؤزل‌لیگه و اخلاق قایدالارینی رعایت ائله‌مگه چاغیریب. ائله کی بیری بو تعلیماتا عمل ائله‌سه تعالی و کمالا طرف گئده بیلر.

پیغمبریمیز نه گؤزل بویوروب: «انّی بُعثت لأتمّم مکارم الاخلاق» من فقط اخلاق گؤزل‌لیقلارینی اؤیرتمک اوچون مبعوث اولموشام. حقیقتده انسانین کمالی پیسلیکلردن اوزاقلاشماقدا و گؤزل‌لیکلره یاخینلاشماقدادیر. بیزلر، بعضاً ائله شئیلره افتخار ائلیریک کی انسانلیق اونلاردان چوخ یوخاریدیر. مثلاً انسان افتخار ائلیر کی منیم مقامیم و یا پولوم فلان کسدن چوخدور. بیر حالدا کی بونلارین رتبه‌سی انساندان داها آشاغیدیر. دوزو بودور کی انسان، دوزلوک، امانتدارلیق، عدالت و پاکلیق کیمی حقیقی قیمتی اولان شئلره افتخار ائلیه.

الله-ین یئر اوزونده انسان اوچون وئردیگی نعمتلر، اونون اخلاقلی اولماسی و کمالا چاتماق اوچون واسطه و وسیله‌دیلر، عیناً بوغدا کولشی‌نین اونو یئتیشدیریب ساخلاماغا وسیله اولدوغو کیمی. اکینچی‌نین اساس مقصدی و نرمال شرایطده افتخار ائله‌دیگی محصول بوغدادیر و اونون سایه‌سینده اله گتیردیگی سامان‌، افتخار اولونان بیر شئی دئییل. هر چند بوغدانی اله گتیرمک اوچون کولش و سامان لازمدیر. انسانلارین اخلاقدان اوزاق اولوب دنیا مالینا افتخار ائله‌مکلری، بیر اکینچی‌نین بوغدایا یوخ بلکه سامانا افتخار ائله‌مه‌سینه بنزر.

انسان الینده اولدوغو نعمتلردن، کمالا چاتماق اوچون اَن یاخشی صورتده استفاده ائله‌مه‌لیدیر. بونا گؤره انسان نئچه وقتدن بیر اؤزونو یوخلامالیدیر کی گؤره‌سن الله-ین اونا وئردیگی نعمتلردن دوزگون استفاده ائلیه بیلیب یا یوخ؟ گؤره‌سن اوّلکی یئریندن و رتبه‌سیندن داها یوخاری گئده بیلیب یا یوخ؟

اسلامی تعلیماتا گؤره، هر کس بیزیم باره‌میزده پیسلیک ائله‌سه، نتیجه‌ده بیزه قازاناجاق. چونکی اونون ثوابلاریندان آزالیب و بیزیم ثوابلاریمیزا آرتیریلاجاق. آما اؤزوموزه ائله‌دیگیمیز ظلم تماماً ضرر اولاجاق. الله-ین بیزه وئردیگی نعمتلردن‌ده دوزگون استفاده ائله‌مه‌مک اؤز حقّیمیزده ائله‌دیگیمیز بؤیوک ظلملردن‌دیر. ائله بیل کی انسان اوتوردوغو بوداغی کسمگه مشغول اولور.

بونا گؤره انسان هر ایشدن اوّل و هر سؤزو دانیشماقدان اوّل، اونون نتیجه‌سی باره‌ده دوشونمه‌لیدیر، سونرا اونو دوز و فایدالی تشخیص وئرسه اونا عمل ائله‌مه‌لیدیر. بیر آیری سؤزوله «سؤزو آغیزدا پیشیریب سونرا دانیشماق لازیمیدیر».

انسان جامعه‌یه نسبت، شاخه کیمیدیر آغاجا. یعنی بیر شاخه آغاجین آیری قسمتلرینه ضرر یئتیرسه، حقیقتده ائله اؤزونه ضرر یئتیریب. بو ضرری ایندی‌ده بیلمه‌سه سونرا تأثیری اونا چاتاندا آنلایاجاق. ائله، بیر انسان‌دا جامعه‌نین او بیری انسانلارینا ضرر یئتیریرسه، اؤزو ده بیلمه‌سه حتماً او ضرردن اؤز پایینی آلاجاق.

بونا گؤره حدیثده واریمیز کی بیر ساعت فکرلشمک، یئتمیش ایل عبادتدن یوخاری و داها یاخشیدیر.

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم آذر 1392ساعت 5:31 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

عاشورا سحری خطابه‌لری

عمر بن سعد قوشونونا خطاب قیشقیردی: «بو انزع البطین اوغلودور (حضرت علی‌نین (ع)لقبلریندن، شرکدن اوزاق اولان معناسیندا) و بو عرب قاتلی‌نین اوغلودور. هر یاندان اونا حمله ائدین.» بیر آندا دؤرد اوخ آتان آتلی امامی محاصره ائله‌ییب اماملا خیمه‌لر آراسیندا فاصله سالدیلار. امام اونلارا خطاب دئدی: «ای ابوسفیان خاندانی‌نین مریدلری! دینیز اولماسا دا قیامت گونوندن قورخماساز دا، هئچ اولماسا دنیادا مرد اولون و عرب اولساز –کی بئله دوشونورسوز- اؤز اجدادیزین یولونا قاییدین». شمر قیشقیردی: «ای فاطمه اوغلو! نه دئییرسن؟» امام بویوردو: «سیزینله من ساواشیرام، آروادلارین گناهی یوخدور. من دیری اولانا قدر نادانلاری و عصیانچیلاری حرمیمدن اوزاق ساخلایین».

عاشورا سحری چاتماقلا، امام کؤمکلری ایله صبح نمازینی قیلدی. نمازدان سونرا، حضرت 32 نفر آتلی و 40 نفر پیاده‌دن عبارت اولان قوشونون منظم ائله‌دی. «زهیر بن قین»-ی قوشونون ساغ قانادی و «حبیب بن مظاهر»-ی قوشونون سول قانادی‌نین امیری ائله‌دی. جنگ بایراغینی‌دا قارداشی حضرت عباسه (ع) تاپیشیردی. امامین امر ایله کؤمکلر خیمه‌لری دالیدا قویوب اونون اطرافیندان قازدیقلاری خندقی قمیش و اودونونان دولدوروب اودلادیلار کی دوشمن حمله‌سیندن آماندا قالسین.

میدانین او بیری اوجوندا دا عمر بن سعد صبح نمازین قیلیب قوشون امیرلرینی معیّن ائدیب امام حسین ایله (ع) ساواشماغا حاضرلاشدی. امام دوشمن قوشونونون چوخلوغونو گؤرنده اللرینی گؤیه قووزاییب بئله دعا بویوردو: «اللّهمّ انت ثقتی فی کلّ کرب و رجائی فی کلّ شدّة، و انت لی فی کلّ امر نزل بی ثقة وعدّة، کم من همّ یضعف فیه الفؤاد و تقل فیه الحیلة و یخذل فیه الصدیق و یشمت فیه العدوّ بک و شکوته الیک رغبة منّی الیک عمّن سواک ففرّجته و کشفته فانت ولیّ کلّ نعمة و صاحب کلّ حسنة و منتهی کلّ رغبة؛ الله، بوتون چتینلیقلاردا و بلادا اومیدیم و دایاغیم سنسن. بوتون مشکل‌لرده اومیدیم فقط سنه‌دیر، نه چوخ غم کی اورگی تابدان سالار و اونو آرادان آپارماغا یول اولماز. نه چوخ غصّه‌لرده کی دوستلاریمیز بیزی بوراخار و دوشمن شماتت ائلر. اؤز رغبتیمله سنه و نه آیریسینا شکایتیمی گتیرمیشم و سن اوندا منیم اوچون فرج قویوبسان و اونو منه هامار ائدیبسن. هر نعمتین ولیسی سنسن و بوتون یاخشیلیقلار سنه عایددیر و هر مقصدین هدفی سنسن».

عمر بن سعدین قوشونو جنگه حاضرلاشدی. دوشمنین بیر دسته‌سی آتلارینی امام حسینین (ع) خیمه‌لری اطرافیندا، چاپدیردیلار و دالیدان خیمه‌لره یاخینلاشدیلار. اونلارین بیری یاخینلاشیب بیر خیمه‌لره و بیر یانار اودا باخدی. آما خندق و اود آلوولارینی گؤرنده قاییتماقدان ساوای چاره گؤرمه‌دی. بو آندا اوجادان قیشقیردی: «ای حسین (ع)! قیامت چاتمامیشدان اودا طرف گئدیبسن». امام بویوردو: «بو کیمدی؟ دئیه‌سن شمر بن ذی الجوشندی». دئدیلر: «الله سنین ایشینی صلاحا گتیرسین، اؤزودور». امام بویوردو: «ای کئچی اوتاران آروادین اوغلو ! سن اوددا قالماغا داها لایقسن». بو آندا «مسلم بن عوسجه» یایینا بیر اوخ قویوب حضرته عرض ائله‌دی: «بو فاسق الله دوشمنلریندن و ظالملرین یئکه‌سیدیر، ایندی الله سیزه اونا مسلط ائدیب [اجازه ‌وئرین اونو ایندیجه اؤلدوروم]» آما امام اونو بو ایشدن ساخلاییب بویوردو: «بئله ائله‌مه، چونکی ایسته‌میرم جنگی باشلایان من اولام».

عاشورا سحرینده بُرَیرین خطابه‌سی

جنگین باشلاماسنیدان اوّل، امام حسین (ع) بیر عده کؤمکلری ایله، حجّتی تمام ائله‌ماق اوچون آتا مینیب دوشمن لشکرینه طرف گئتدی. امام، بریر بن خضیره بویوردو: «ای بریر! بونلارا دانیش و نصیحت ائله». بریر، عمر بن سعد قوشونونون قاباغیندا دایانیب بئله دئدی: «ای جماعت، الله-دان قورخون. ایندی پیغمبر خاندانی سیزین آرازا گلیب و بونلار پیغمبرین اوشاقلاری، خاندانی، قیزلاری و اونون حرمی (یاخینلاری) دیلار. اورگیزده اولانی دیلیزه گتیرین و اونلارلا نه ائلیه‌جگیزی دئیین». دئدیلر: «ایستیریک اونلاری امير عبيداللّه بن زيادین اختیاریندا قویاق کی اونلار باره‌ده نظر وئرسین».

بریر دئدی: «راضی اولماسیزمی کی گلدیکلری یئره قاییتسینلار؟ وای اولسون سیزه، ای کوفه‌لیلر! اونلارا یوللادیغیز نامه‌لری، اونلارا وئردیگیز تعهّدلری یاددان چیخاردیبسیز؟ الله-ین شاهدلیغی یئتر. وای اولسون سیزه! پیغمبر خاندانینی چاغیردیز و بئله گمان ائله‌دیز کی جانیزی اونلارین یولوندا قربان وئره‌جکسیز، آما سیزین یانیزا چاتاندان سونرا اونلاری عبیدالله-ـا تسلیم ائله‌دیز و اونلارلا یهود و نصارانین ایچدیگی، و ایتلرین و دونوزلارین اوندا یووارلاندیغی، فرات چایی آراسیندا فاصله سالدیز. محمددن (ص) سونرا اونون خاندانی ایله نه پیس رفتارلار کی ائله‌مه‌دیز. سیزه نه اولوب؟ الله سیزی قیامت گونو سیراب ائله‌مه‌سین نه پیس جماعتسیز».

بو آندا قوشوندان بیر عده اونا دئدی: «ای بریر! بیز سنین نه دئدیگینی بیلمیریک». بریر دئدی: «حمد اولسون الله-ـا کی منیم معرفتیمی سیزدن چوخ ائله‌ییب. پروردگارا! من بو قومون رفتاریندان بیزارام، سن اؤزون اونلارین ایچینه ائله اوخلار آت کی اونلاردان غضبلی اولدوغون آندا، سنی ملاقات ائله‌سینلر». بو آندا، عمر بن سعد قوشونو اونا طرف اوخ آتدیلار و بریر دالی قاییتماغا مجبور قالدی.

عاشورا سحرینده امام حسینین (ع) خطابه‌سی

امام، دوه‌سینی ایسته‌ییب اونا میندی و دوشمن قوشونو اوز به اوزونده اوجا سسینن اونلارا دانیشماغا باشلادی: « ای جماعت سؤزومه قولاق آسین و جنگه تلسمه‌یین کی سیزی، منه اداسی واجب اولان شئیه و سیزین منیم بوینومدا اولان حقّیزه موعظه ائله‌یم و حقیقتی سیزه دانیشام. انصافیز اولسا سعادتلی اولاجاقسیز آما عدالت و انصافدان اوزاق اولساز قراریزا عمل ائله‌یین و منله جنگ ائله‌یین. البته منیم ولی‌م قرآنی گؤندرن الله-دی و او لایق انسانلارین کؤمگی و ولیسیدیر».

سونرا، الله-ین حمد و ثناسینی دئدی و پیغمبره (ص) و ملکلره و الهی پیغمبرلره سلام گؤندردی. حرم اهلی، امامین سؤزلرینی ائشیدنده آغلاشدیلار. امام (ع) حضرت عباس(ع) و علی اکبری(ع) اونلاری آراملاشدیرماغا گؤندردی. سونرا بویوردو: « ای جماعت منیم نسبیمی یادیزا سالین و گؤرون من کیمم. اؤزوزه گلین و اؤزوزو دانلایین. باخین گؤرون منی اؤلدورمک و حرمتیمی سیندیرماق جایزدیر؟ مگر من سیزین پیغمیریزین قیزی‌ و خلیفه‌سی و عمی اوغلوسونون اوغلو دئییلم؟ همان کس کی هامیدان اوّل ایمان گتیریب پیغمبری (ص) الله طرفیندن گتیردیگینه تصدیقله‌دی؟ مگر سید الشهداء حمزه، منیم عمیم دئییل؟ مگر ایکی قانادی ایله جنّتده اوچات جعفر طیّار منیم عمیم دئیی؟ بیلمیرسیز کی پیغمبر (ص) قارداشیملا منیم باره‌مده بویوروب: بو ایکیسی جنّت جوانلاری‌نین آغاسیدیلار؟ منیم سؤزلریمی تصدیقله‌سیز حق هماندیر. آند اولسون الله-ـا، یالانچی‌نین الله دوشمنی اولدوغونون بیلن گوندن، یالان دانیشمامیشام. آما منه اینانماساز دا، ایچیزده بعضیلریندن سوروشساز سؤزلریمی تصدقله‌یرلر، جابر بن عبدالله انصاری، ابوسعید خدری، سهل بن سعد ساعدی، زید بن ارقم و انس بن مالک‌دن سوروشون کی پیغمبرین، قارداشیم و منیم باره‌ده، دئدیقلارینی سیزه دانیشسینلار و منیم سؤزومون دوزلوغو سیزه اثبات اولسون. بو شاهدلر منیم قانیمی تؤکمگه مانع اولمور؟»

بو آندا، شمر بن ذی الجوشن دئدی: «سن دئین کیمی اولسا من ایندیه قدر الله-ی دوز عقیده ایله عبادت ائله‌مه‌میشم». حبیب بن مظاهر دئدی: «آند اولسون الله-ـا کی سنی عبادتده تردیدلی گؤرورم و من شاهد کئچیرم کی سن دوز دئییرسن و اونون دئدیگینی آنلامیرسان، الله سنین اورگینه غفلت مؤهرو ووروب».

امام بویوردو: «بو مسأله‌ده تردید ائله‌سز ده، مگر بوندا دا شبهه‌ز وار کی من پیغمبر قیزی‌نین اوغلویام؟ آند اولسون الله-ـا کی شرقدن غربه مندن باشقا پیغمبر قیزی‌نین اوغلو یوخدور. وای اولسون سیزه! مگر سیزدن بیرینی اؤلدورموشم کی قانینی مندن ایستیرسیز؟ مگر سیزدن مال چالمیشام؟ و یا سیزی یارالامیشام کی قصاص ایستیرسیز؟» کوفه لشکری بو آندا ساکتیدی و بیر سؤز دئمیردیلر.

سونرا امام سؤزلرینه ادامه وئریب بویوردو: «اى شبث بن ربعى، و اى حجار بن ابجر، و اى قيس بن اشعث، و اى يزيد بن حارث، بو سیز دئییلدیز کی منه یازدیز: میوه‌لر یئتیشیب و باغلار یاشیللانیب و چایلار داشیب، سن گلسن، کؤمگینه گلن قوشونا داخل اولاجاقسان؟» قیس بن اشعث دئدی: «بیز سنین نه دئدیگینی آنلامیریق، آما عمی اوغلونون (یزید بن معاویه‌نین) امرینه بویون وئر، چونکی او سنین بار‌ه‌نده سئومه‌دیگین ایشی گؤرمه‌یه‌جک!» امام حسین (ع) بویوردو: سن همان قارداشین قارداشیسان، ایستیسن بنی هاشم، مسلم عقیلین قانیندان آرتیغین سندن ایسته‌سینلر؟ آند اولسون الله-ـا نه ذلّت الی سیزه وئره‌جگم و نه بنده‌لر کیمی قاچاجاغام». سونرا بویوردو: «ای الله-ین بنده‌لری! من قیامت گونونه اینانمایان عصیانچیلار الیندن، اؤزومون و سیزین الله-ینا پناه آپاریرام». سونرا امام دوه‌نی اوتوردوب اوندان پیاده اولدو.

عاشورا سحرینده زهیر-ین خطابه‌سی

امامین خطابه‌سیندن سونرا «زهیر بن قین» باشدان آیاغا سلاحلا و قویروغو توکلو آتلا دوشمنه طرف گئدیب کوفه اهلینه خطابه اوخودو: «ای کوفه اهلی! من سیزی الله عذابیندان قورخودورام. البته مسلمانلارین بیر-بیرینه نصیحت وئرمک، بویونلارینداکی وظیفه‌لردندیر. آرامیزدا قیلینج دوشمه‌یینجه قارداشیق و بیر دین و بیر امّتدنیک و بیزه نصیحت حقّیز وار. آما آرامیزا قیلینج دوشسه بیز آیری امّتدن و سیز آیری امّتدن اولاجاقسیز. آگاه اولون کی الله بیز ایله سیزی، پیغمبری‌نین اوغوللاری ایله امتحان ائله‌ییب کی گؤرسون اونلارلا نئجه رفتار ائلیریک. و ایندی بیز سیزی اونلارین کؤمکلیگینه و عصیانچی عبیدالله بن زیادین علیهینه ساواشماغا چاغیریریق. سیز عبیدالله بن زیاد و دده‌سی‌نین حکمرانلیغی زمانیندا پیسلیکدن باشقا هئچ نه گؤرمه‌دیز. ائله بونلاری ایدیلر کی سیزین گؤزوزه شیش سالدیلار و ال قولوزو کسیب سیزی مثله ائله‌ییب خرما آغاجلاریندان آسدیلار و حجر بن عدی و کؤمکلری و هانی بن عروه کیمی بؤیوکلریزی و قاری‌لریزی اؤلدوردولر».

بو آندا، عمر بن سعد قوشونو، اونو یامانا قاتدی و عبیدالله‌-ی ستایش ائله‌مکله بیرلیکده دئدیلر: «آند اولسون الله-ـا سنین مولانی و کؤمکلرینی اؤلدورمه‌میش و یا عبیدالله-ـا تسلیم ائله‌مه‌میش بیر یئره گئتمیه‌جه‌ییک». زهیر دئدی: «ای الله-ین بنده‌لری فاطمه‌نین (س) اوغلو، دوستلوغا سمیه‌نین اوغلوندان داها لایقدیر. اونا کؤمک‌ده ائله‌مه‌سیز، الله-ـا پناه آپارین و الیز اونون قانینا بلشدیرمه‌یین. گلین حسین بن علی‌نی (ع) عمی اوغلوسو ایله باش باشا قویون. جانیما آند اولسون یزید، حسینی (ع) اؤلدورمه‌دن‌ده سیزین اطاعتیزدن راضیدیر».

بو آندا، شمر بن ذی الجوشن اونا طرف اوخ آتیب دئدی: «دینمه، الله سنی سوسدورسون، چوخ دانیشماغین بیزی یوردو». زهیر دئدی: «ای آیاق اوسته ایشیه‌نین اوغلو! من هاواخت سن ایله دانیشدیم؟ سن حیوانسان. آند اولسون الله-ـا کی سن قرآندان ایکی آیه ‌ده بیلمیرسن. بیل کی قیامت گونو عذابلی درده مبتلا اولاجاقسان». شمر دئدی: « ایندی، الله سنی و اربابینی اؤلدوره‌جک». زهیر دئدی: «منی اؤلومدن قورخودورسان؟ آند اولسون الله-ـا حسین ایله (ع) اؤلمک سیزینله ابدی یاشاماقدان منه داها سئویملیدیر». سونرا جماعته اوز چئویریب دئدی: «ای الله بنده‌لری! اولماسین کی بئله آلچاقلار سیزی دینیزدن اوزاق سالسین. آند اولسون الله-ـا کی الله، محمدین (ص) اوشاقلاری و خاندانی‌نین قانینی تؤکنلر و کؤمکلری و مدافعلرینی اؤلدورنلری، او حضرتین شفاعتینه چاتدیرمایاجاق». بو اثنادا امام قوشونو ایچیندن بیر نفر قیشقیردی: «ابا عبدالله بویورورلار قاییت. آل فرعونون مؤمنی، قومونو نصیحت ائله‌دیگی کیمی، سن‌ده بونلاری نصیحت ائله‌دین، فایدا وئرسه بو قدر یئتر».

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و سوم آبان 1392ساعت 12:53 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

کربلا قیامی بوتون ضد ظالملرین دقّت مرکزینده

امام حسین (ع) قیامی‌نین سببلرینی تحقیق ائتمک ساحه‌سینده چوخلو آراشدیرمالار اولوب و یئنه‌ده آرتیق تحقیقه یئر وار.

بو قیاما اساس ساییلان سببلردن، ظلمین قارشی‌سیندا دایانماق و آردینجا انسانی آزادلیق و عزّت ایدی. امام حسین (ع)، قیامین اوّلیندن شهادته‌ قدر یئر به یئر بو مسأله‌لره تأکید بویوروردولار. امامین نظرینه گؤره ظالم حاکمین سلطه‌سیندن قورتولماق، فقط سیاسی-اجتماعی حرکت دئییل بلکه اصیل انسانی خصلته قاییتماغا حرکتدیر. بونا گؤره فقط ظلمدن آزاد اولان جامعه‌ده، انسان عزّتی و کرامتینه شاهد اولا بیلریک.

امام حسینین (ع) ائله بو پیامی ایدی کی زمان و جغرافی سرحدلری آشدی و بوتون ضد ظالملره بیر نمونه و الگو کیمی ساییلدی.

عاشورا قیامی خاص زماندا و مکاندا محدود قالمادی. بو قیام چوخلو قیاملارین انگیزه‌سی و قایناغی اولدو. بو قیاملارین بیرینجیسی توّابلار قیامی ایدی کی داها چوخ وجدان عذابینی جبران ائتمگه و حسّیّاتا دایانان بیر قیام ایدی و بیری‌ده مختار قیامی ایدی کی قدرت دنگه‌سینه داخل اولماغا فرصتدن دوزگون استفاده ائتمک ایدی. آما تاریخ بویو مختلف یئرلرده اولان بو قیاملاری، بیری-بیری‌نین یانینا قویاندا اونلارین بعضی خصوصیّتلرینی چوخ اوخشار گؤروروک. آیری سؤزله کربلا قیامی‌نین بعضی تعلیماتی داها آرتیق دقّت مرکزینده اولوب داها آرتیق درک اولوب. بو تعلیماتدان بونلاری آد آپارماق اولار: ظلمی قبول ائتمه‌مک، مظلوما کؤمک ائتمک، ظالم و فاسد حکومتلرین علیهینه قیام ائتمک، معروفا چاغیریب منکردن ساخلاماق، متعالی هدف یولوندا جانفشانلیق ائتمک، اؤلومو ذلّتلی یاشاییشا ترجیح وئرمک و . . .  .

امام حسین(ع)، عاشورا نهضتی‌نین یئر به یئرینده بو تعلیملری یئرلشدیریب، اونلاری حرکت آنیندان شهادته قدر دیری ساخلاییب. هم اوردا کی مدینه حاکمی‌نین بیعت ایسته‌مه‌سی جوابیندا بویورور بو بیعت اسلام تابوتونا تأیید مؤهرو وورماق معناسیندادیر، هم اوردا کی قارداشی محمد حنفیه‌یه قیامین هدفینی پیغمبر امّتی‌نین اصلاحی و اونون سنّتینه قاییتماغی ساییر، و هم اوردا کی عاشورا ساواشی‌نین توفه-توفونده قارشی قوشونا خطبه اوخویور و حجّتی تمام ائلیر.

حرکتلرین و قیاملارین چوخو دا ائله بو پیاملارلا اؤز گوجلرینی بسیج ائدیب قیاملارینی سهمانا سالیبلار.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم آبان 1392ساعت 6:27 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حرّین امام حسین ایله (ع) اوز به اوز اولماسی

حرّ، امام حسینین (ع) مدینه‌یه طرف یولونو باغلایاندان سونرا، امام حسین (ع) حرّه بویوردو: «آنان آغلار قالسین ! نه ایستیرسن؟» حرّ دئدی: «سیزدن سونرا هر کیم بو حالدا من ایله بئله دانیشسایدی جوابینی وئرردیم ! آما آند اولسون الله‌-ـا سیزین آنازین آدینی یاخشیلیقدان ساوایی هئچ یئرده چکه بیلمه‌رم».

محرمین اوّل اون گونون هر بیری بیر عنوانا و معمولاً کربلا شهیدلری گونونه مشهور اولوب و اهل بیت (ع) عاشقلری مقدمه کیمی او گونون صاحبی‌نین مصیبتلرینی دئمکله، ابا عبدالله حسینین (ع) عزاسینی توتارلار.

امام حسینین (ع) اصحابیندان بیری حرّ بن یزید ریاحی‌دیر. حرّ، ابن زیاد قوشونونون باشچیلاریندان ایدی کی کوفه‌لیلرین امام حسینه (ع) وفاسیزلیغینی بیلندن سونرا و جنگی دایاندیرماغا چالیشماقدان سونرا، نهایتده عاشورا گونو عمر بن سعدین قطعی جنگ قراری ایله اوزلشندن سونرا نجات یولونو امام حسینین (ع) رکابیندا ساواشماغی گؤردو و او حضرتین کؤمکلرینه قوشولدو.

ابو مخنف حرّ قوشونونون امام حسین ایله (ع) اوزلشمگینی اماملا سفرده اولان ایکی اسدی کیشی‌نین دیلی ایله بئله یازیر:

« امام حسینین (ع) کاروانی «شراف» دوشرگه‌سیندن حرکت ائله‌ینده گونون اوّلین سرعتله گئتدیلر تا کی گونون اورتالارینا چاتدیلار. بو آندا کاروان ایچیندن بیر کیشی «الله اکبر » قیشقیردی. امام حسین‌ده (ع) تکبیر بویوردولار و سوروشدولار: «نییه تکبیر دئدین؟» او کیشی جواب وئردی: «خرما آغاجی گؤرورم!»

او ایکی اسدی کیشی دئدیلر: «بیز بوردا بیر دانا دا اولسون خرما آغاجی گؤرمه‌میشیک». امام اونلارا بویوردو: «سیزجه او نه گؤروب؟» دئدیلر: «بونلار دوشمن قوشونونون قاراوول‌لاری و اونلارین آتلاری‌نین بویونلاریدیر». امام بویوردو: «آند اولسون الله‌-ـا منیم‌ده نظریم بودور». سونرا امام بویوردولار: «بو منطقه‌ده سیغینا بیله‌جگیمیز بیر یئر وار کی دالیمیز اورا اولسون و بو قومونان بیر طرفدن ساواشاق؟» دئدیلر: «بلی سول طرفده «ذو حُسم» آدیندا بیر یئر وار». امام سرعتله «ذو حُسم»ـا طرف یوللاندی. دوشمن‌ده او طرفه چاپیردی. آما امام و کؤمکلری داها تئز اورا چاتدیلار. امام خیمه‌لری قورماغا امر بویوردو.

حر بن یزید قوشونو ایله گون‌اورتا وقتی چاتدیلار. امام کؤمکلرینه اونلاری و آتلارینی سووارماغی امر ائله‌دی. امامین کؤمکلری اطاعت ائدیب حرّین قوشونو و آتلارینی سوواردیلار.

ظهر نمازی وقتی چاتاندا امام اذانچی «حجّاج بن مسروق جعفی»یه اذان وئرمگی امر ائله‌دی. امام حسین (ع) خیمه‌دن چیخیب الله-ین حمد و ثناسیندان سونرا بویوردو: «ای جماعت ! بو الله تعالانین درگاهینا و سیزه بیر عذردیر. سیزین نامه‌لریز و گؤندردیکلریز گلمه‌یینجه و مندن سیزه طرف گلمگیمی ایسته‌مه‌یینجه من سیزه طرف گلمه‌دیم. دئدیز امامیمیز یوخدور اولسون کی منیم وسیله‌مله الله سیزی هدایت ائله‌دی. ایندی باغلادیغیز عهدده اولسوز من سیزین شهریزه گلیرم و خوشلاماساز دا قاییدارام».

حرّ و قوشونو دینمه‌ییب هئچ نه دئمه‌دیلر. امام (ع) مؤذنه اقامه دئمگی امر بویوردو، سونرا حرّه خطاب بویوردو: «اؤز کؤمکلرینله نماز قیلماق ایستیرسن؟» حرّ جواب وئردی: «یوخ سیز نماز قیلیرسیز و بیز ده سیزه اقتدا ائلیریک».

امام حسین نمازی قیلیب خیمه‌سینه قاییتدی.

عصر نمازی زمانیندا امام، کؤمکلرینه حرکته حاضر اولماغی امر بویوروب خیمه‌دن چیخدی و مؤذنه اذان وئرمک امری بویوردو. عصر نمازی‌نین اقامه‌سیندن سونرا امام، جماعته اوز چئویریب الله‌-ین حمد و ثناسیندان سونرا بویوردو: «ای جماعت! تقوالی اولساز و حقّی اهلی اولانلار اوچون تانیساز الله‌-ی سئویندیررسیز. بیز اهل بیت سیزین ولایتیزه داها لایق‌یک. سیز بو حقّی بیزه قائل اولماساز و بیزدن اطاعت ائله‌مگه مایل اولماساز و نامه‌لریز دئدیکلریزله و نظرلریزله بیر اولماسا، من ائله بوردان قاییدارام».

حر بن یزید دئدی: «منیم بو بویوردوغوز نامه‌لردن خبریم یوخدور!» امام، عقبة بن سمعانا امر بویوردو ایکی خورجون نامه‌نی گتیریب حرّین یانینا قویدو. حرّ دئدی: «بیز بو نامه‌لری یازانلاردان دئییلیک. بیزه امر اولوب سیزی گؤرمک همان عبیدالله بن زیادین یانینا آپاراق».

امام بویوردو: «اؤلوم، سنه بو ایشدن داها یاخیندیر». سونرا کؤمکلرینه بویوردو: «دورون و مینین». اونلار میندیلر و اهل بیت‌ده میندی. امام کؤمکلرینه قاییتماق امری وئردی. آما حرّ بو ایشه مانع اولدو. امام بویوردو: «آنان آغلار قالسین ! نه ایستیرسن؟» حرّ دئدی: «سیزدن سونرا هر کیم بو حالدا منله بئله دانیشسایدی جوابینی وئرردیم ! آما آند اولسون الله‌-ـا سیزین آنازین آدینی یاخشیلیقدان ساوایی هئچ یئرده چکه بیلمه‌رم». یئنه امام بویوردو: « نه ایستیرسن؟» حرّ دئدی: «سیزی عبیدالله بن زیادین یانینا آپارمالییام». امام بویوردو: «آند اولسون الله‌-ـا سیزین دالینجا گلمیه‌جگم». حرّ ده دئدی: « آند اولسون الله-ـا سیزی بوشلامایا‌جاغام». بو سؤزلر اوچ دفعه تکرار اولدو. سونرا حرّ دئدی: «من سیزینله ساواشماغا امریم یوخدور. آما سیزی کوفه‌یه آپارینجا سیزدن آیریلماماغا مأمورام. سیز گلمه‌مک ایسته‌سز، من عبیدالله‌-ـا نامه یازینجا، ائله بیر یول گئدین کی نه کوفه‌یه چاتسین و نه مدینه‌یه، سیز ده مایل اولساز یزیده بیر نامه یازین! بلکه بو مسأله عافیت و صلح ایله قورتولدو. بو منیم اوچون داها یاخشیدیر».

+ نوشته شده در  شنبه هجدهم آبان 1392ساعت 6:15 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

تورکیه‌ده کئشیشلرله ملّا‌لار فوتبال اوینایا‌جاق

فوتبال یاریشی‌نین سمبولیک اولدوغو و دنیایا صلح مساژی وئرمک مقصدی ایله کئچیریله‌جگی بیلدیریلیر.

تورکیه‌ده کئشیشلرله ملّا‌لار فوتبال اوینایا‌جاق. تورکیه مطبوعاتی‌نین وئردیگی معلوماتا گؤره، ادیرنه شهرینده تشکیل اولونا‌جاق یاریشدا تورک ملّا‌لاری ایله ببلغارستاندان گله‌جک کئشیشلر، قارشی-قارشی‌یا گله‌جک.

 

"دار الحدیث" مسجیدی‌نین امام جماعتی محمود ار اوغلو، فوتبال یاریشی‌نین سمبولیک اولاجاغینی و دنیایا صلح مئساژی وئرمک ایسته‌دیکلرینی دئییب.

 

او بیلدیریب کی، یاریش اوچون خالچا ساحه‌ده مشقلر ائده‌رَک اویونا حاضرلاشیرلار: "بورا‌دان دنیایا بیر مئساژ وئرمک ایسته‌ییریک: بیز دین آدام‌لاری، دینیمیزی اَن یاخشی شکلده تمثیل ائتمک مجبوریّتینده‌ییک. اسلام، صلح، سئوگی و صمیمیّت دینی‌دیر. بیز بلغارستانداکی کئشیشلرله بیر آرایا گلیب، بیر جمعیّتده یاشاماق ایسته‌ییریک. نئجه کی، پیغمبریمیز (ص) بوتون دینلرین منسوب‌لاری ایله بیر جمعیّتده و بیر شهرده یاشاییب. بیز ده دیگر دین خادملری ایله بیرلیکده یاشاییریق".

+ نوشته شده در  شنبه هجدهم آبان 1392ساعت 6:14 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

عاشق

رحیم منزوی اردبیلی دن گؤزل بیر شعر. عزیز دوستوم معصومعلی بیات جنابلارین وبلاگیندان:

عاشق

عاشق دگی (دئییل) تک وئرسه سر و جان و تن عاشق -- لازمدی حسین تک چکه ال هر نه‌دن عاشق

افسانه‌لی عاشقلره کـــــــامل دئمک اولمــــــاز -- ناقصدی اؤز عشقینده هله کوه‌کن عاشق

فرهادیله مجنــــــــونه دئــــمه عاشـــــــق کامل  -- منصـــــورده، وامقده دئییـــل من دئیَن عاشق

خار اوسته گزه یار دیاریـــــــنده، بیلــــــــــر نوش   --   ائتمز داخــــی فکر گـول و باغ و چمن عاشق

پروانه کیــــــــمی شمع محبتده وورار پــــــــــــر    --   چیخماز سحره سئوگلیسین چوخ سئون عاشق

بیعت آدی گر گلـــــــسه چکــــــــــــر ال وطنیندن --   نیزه باشین اؤز باشینا ائیلر وطــــــن عاشق

تندن چخادار یک سره شـــــــاهانه لباســــــــــین   -- گیزلینجه گئیر اگنینه بیر پیـــــــــرهن عاشق

ممکندی قناعت ائده بیر کهنه حصـــــــــــــــــــیره   --  هیچ گئیمه‌یه گول جسمینه فاخر کفـن عاشق

مین نازلی قیزی آغلاسا باخمـــــــــــــاز دالیسینجا --    سرعتله گئدر رزمگهه خیــــــمه‌دن عاشق

عجزیله فراتین سویو یالوارســــــــــــــــا دا ایچمز  --   نئیلیر او گیل آلوده سویو قـــان ایچن عاشق

اوز دؤندره حاشــــــــــــا قاچا دوشمن قاباغیندان --  اوز لشگریله جنگ ائیله‌سه تــن به تن عاشق

مین یارا چاتـــــــــــــــــــا بیر یارا دگمز کورگیندن  --  ائیلر سپر اؤز سینه‌سینی صف شکن عاشق

+ نوشته شده در  پنجشنبه نهم آبان 1392ساعت 4:53 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

نمرود اودونون حضرت ابراهیمه (ع) گولوستان اولماسی

خلیل ابراهیم حضرتین (ع) عظمتی او قدر بؤیوکدور کی اونون هانسی دینه منسوب اولدوغو باره‌ده دینلر آراسیندا منازعه وار. حتّی حضرت ابراهیمین (ع) مشرکلر آراسیندا دا سئونلری واریدی و اونون اثرلری مکّه‌ده اونلارین طرفیندن زیارت ائدیلیب محترم ساییلیردی.

حضرت ابراهیمین (ع) نسبی حضرت آدمه (ع) قدر تورات کتابیندا گلیب. توراتین نسب‌نامه‌لری اسلامی کتابلارا دا یول تاپیب و اصلینه و منشأینه دقّت ائله‌مه‌دن قبول ائدیلیب.

کتاب اهلی‌نین اینادیغینا گؤره، (توراتدا کی یازیلان حادثه‌لری حسابلایاندا) حضرت ابراهیم تقریباً میلاددان ایکی مین ایل اوّل، یعنی دؤرد مین ایل بوندان اوّل، اور شهرینده دنیایا گؤز آچدی. توراتدا یازیلانا اساساً او اوّل‌لر یوخاری مرتبه معناسیندا اولان «ابرام» آدلانیردی. دوخسان دوققوز یاشیندا اولاندا، الله تعالا اونون آدنیی «ابراهیم»ـه (ملّتلر آتاسی معناسیندا) چئویردی.

اور شهری یوز ایل بوندان اوّل عراقدا «فرات» قیراغیندا تورپاق آلتیندان چیخاردیلدی.

توراتین دئدیگینه اساساً حضرت ابراهیمین آتاسی[1] «تارح»، اوغلو ابراهیمی و اونون حیات یولداشی «ساره»-نی و اؤز نوه‌سی «لوط»-و گؤتوروب اؤزو ایله فلسطینین غربینده کنعان یوردونا یوللاندی. اونلار یولدا سفرین ادامه‌سیندن واز کئچیب، ایندی تورکیه تورپاقلاریندا یئرله‌شن «حران» شهرینده قالدیلار.

حضرت ابراهیمین (ع) تاریخینده، ایندی‌کی توراتدا اونلارا اشاره اولمایان، ایکی مهم حادثه وار :

 1. او حضرتین بت‌لاری سیندیریب اودا آتیلماسی.

 2. کعبه‌نین بناسی.

قرآن کریم انبیاء و صافات سوره‌لرینده اونون بت سیندیرماسی و اودا آتیلیب اودون اونون اوچون گولوستانا چئوریلمه‌سی باره‌ده یازیب. بو جریاندا حضرت ابراهیم (ع) بت‌لارین گوجسوز اولدوغونو گؤسترمک اوچون اونلاری سیندیریب، بالتانی بؤیوک بُتین چیگنینه قویوب ثابت ائلیر کی بو جانسیز شئیلر عبادت ائله‌مه‌لی دئییل‌لر. اور پادشاهی نمرود، بؤیوک اودون قالانیب، حضرت ابراهیمی (ع) اونون ایچینه آتیلماسی‌نین امرینی وئریر. اونلارین حیرتلی گؤزلری قارشیسیندا الله-ین اذنی ایله اود سویویوب سؤنور و گولوستانا چئوریلیر.



[1] . قرآندا حضرت ابراهیمین (ع) آتاسی بت پرست آزر ده یازیلسا، شیعهنین ایناندیغینا گؤره حضرت ابراهیم (ع) حضرت محمد پیغمبرین (ص) اجدادلارینداندیر و پیغمبریمیزین (ص) بوتون بابالاری حضرت آدمه (ع) قدر بیر الله-ی عبادت ائدیبلر. و انعام سورهسینین 74-جو آیهسینده صحبتی اولان آزر، حضرت ابراهیمین عمیسی اولوب. عرب دیلینده بعضاً عمییه أب سؤزوندنده استفاده اولونار.

+ نوشته شده در  شنبه چهارم آبان 1392ساعت 6:59 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

نوح طوفانی‌نین بیتمه‌سی

حضرت نوح (ع)، الله-ین بیرینجی اولو العزم پیغمبریدیر. اونون رسالت مدّتی قرآنین تصریحینه گؤره دوققوز یوز اللی ایل ایدی و بو مدّتده آز عدّه‌دن سونرا -کی دئییلنلره اساساً 40 نفر کیشی و قیرخ نفر خانیم ایدی- هئچ کس اونا ایمان گتیرمه‌دی و هامیسی کفر و الحاد یولونا گئدیب اونو چوخلو اذیّت ائله‌دیلر. حتّی حیات یولداشی و اوغلانلاریندان بیری اونا ایمان گتیرمه‌دیلر، اورا قدر کی حضرت نوح (ع) اؤز ملّتینی نفرین ائدیب الله-ـا بئله دئدی:  «و قال نوح رب لا تذر علی الارض من الکافرین دیارا » ای الله کافرلردن بیر نفری‌ده یئر اوزونده باقی قویما. (نوح سوره‌سی). الله‌ دا، نوحا اونون امری ایله گمی دوزلتماغی و کافرلر حقّینده شفاعت ائله‌مه‌مگی وحی ائله‌دی. «واضع الفلک باعینا و وحینا و لاتخاطبنی فی الذین ظلموا انهم مغرقون»

گمی دوزلمه‌سی قورتولانا قدر کافرلر او حضرتی گمی دوزلدرکن گؤرنده مسخره ائلیردیلر. دوزَلن گمی‌ اوچ مرتبه‌دن عبارت ایدی: بیر مرتبه‌سی دؤرد آیاقلی‌لاردان اؤترو، بیر مرتبه‌سی قوشلاردان اؤترو و بیر مرتبه‌سی انسانلاردان اؤترو.

طوفانین باشلانما علامتی نوح پیغمبرین ائوی‌نین تندیریندن سو قایناماغیدی. «فلما جاء امرنا و فار التنور» امریمیز چاتاندان سونرا تندیر قاینادی (قرآن کریم) نوح گمیده اوتورماغا، مؤمنلری‌ده میندیریب حیوانلارین هره‌سیندن بیر جوت گمی‌یه میندیرمگه امر اولدو. «قلنا احمل فیها من کل زوج اثنین» اونا، هر زوجدان بیر جوت گمی‌یه میندیرمگی امر ائتدیک.

سو گؤیدن یاغیب یئردن قاینادی و داغلاری بورویه‌نه‌ قدر چوخالدی. نهایتده الله-ین امری ایله گؤی یاغماقدن و یئر قاینماقدان دایاندی و نوح گمیسی آغری داغلاریندا یئر آلان جودی داغیندا آراملاییب، حضرت نوح (ع) مؤمنلرله برابر گمیدن چیخیب اوتوراق ائله‌دیلر. طوفان زمانی یئر-گؤیو سو توتان آنلاردا، نوح اوغلونو سو ایچینده گؤرنده اوندان ایسته‌دی گمی‌یه مینسین. اوغلو جواب وئردی: داغا گئدَرم و سودان آماندا قالارام. نوح دئدی: الله-دان سونرا ساخلایان یوخدور. بو آندا بیر دالغا گلیب اوغلونو غرق ائله‌دی. نوح، الله‌-ـا عرض ائله‌دی: ای الله بو بالا منیم اهلیمدندیر و سنین وعده‌ن حقدیر. (الله، کافرلری غرق ائدیب نوح اهلینی نجات وئرمگه وعده وئرمیشدی.) الله بویوردو: «انه لیس من اهلک» او سنین اهلیندن دئییل سنی موعظه ائلیرم کی نادانلاردان اولمایاسان. نوح‌ الله‌دان عفو ایسته‌دی.

+ نوشته شده در  شنبه چهارم آبان 1392ساعت 6:55 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

غدير بايرامي عمل‌لري/ قارداشليق عقدي


قارداشليق عقدي، جامعه‌ده‌كي رابطه‌لري گوجلنديرمك اوچون، اسلامين بؤيوك ابتكارلاري‌نين بيري و غدير بايرامي گونونون مخصوص عمل‌لريندندير. اسلام پيغمبري (ص) ايكي خاص زماندا هجرتدن اوّل و هجرتدن سونرا مسلمانلارين انسجاميني ساخلاماق اوچون، مسلمانلار آراسيندا قارداشليق علاقه‌سي ياراتدي و بوتون مسلمانلاري ايكي ايكي بيري بيري ايله قارداش ائله‌دي. پيغمبرين (ص) معياري مسلمانلارين هر بيري‌نين قارداشيني معيّن ائتمكده، اونلارين خصلتلري‌نين متناسب اولماسي و ايمان درجه‌لري‌نين ياخينليغي ايدي.

غدير سؤزو «گؤل» و «ياغيش سويو ييغيشان يئر» آنلاميندادير. خُمّ غديري مكه و مدينه شهرلري آراسيندا و «جُحفه» آدلي بير يئرده‌دير. اسلام پيغمبري (ص) حجة الوداع حجّينده ذي الحجه‌نين 18-ينده، الله-ين امري اينن اوزون بير خطبه‌دن سونرا حضرت علي بن ابي طالبي (ع) اؤز وصي‌سي و خليفه‌سي كيمي جماعته تانيتديردي.

اسلام پيغمبري (ص) غدير گونو بير ساعتليق خطبه‌دن سونرا «من هر كيمين آغاسي‌يام، علي‌ده اونون آغاسيدير» سؤزونو اوچ دفعه تكرار بويوردو كي مسلمانلارين و تاريخين قولاغيندا قالسين. حضرت بو گونو بايرام آدلانديريب مراسميني يئرينه گتيردي. چاديريندا اَيلَشيب تبريك دئيَنلردن قارشيلادي.

اميرالمؤمنين(ع) و آيري مطهّر اماملار دا (ع) بو گونو عزيز ساييب اونون اوچون عمل‌لر و فضيلتلر ساييبلار:

1. اوروج توتماق كي 60 ايل گناهين كفاره‌سي ساييلير.

2. غسل ائتمك.

3. امير المؤمنين (ع) زيارتيني اوخوماق.

4. ايكي ركعت نماز قيلماق.

5. بو گون ندبه دعاسيني اوخوماغا تأكيد اولوب.

6. دين قارداشلاريني گؤرنده بو دعاني اوخوماق: الحمدالله الذي جعلنا من المتمسكين بولايه اميرالمومنين و الائمه عليهم السلام.

هابئله بوگونده گؤزل و تميز پالتارلار گئيينمك، انسانلاري سئوينديرمك، اونلاري باغيشلاماق، صله رحم، پاي وئرمك، جماعتين مشكل‌لريني حل ائتمك، مؤمنلر و دوستلارلا گؤروشمك و پيغمبره (ص) صلوات گؤندرمگه تأكيد اولوب.

قارداشليق عقديني اوخوماق

قارداشليق عقدي‌نين اوخونماسي غدير بايرامي گونونده تأكيد اولسا دا بو گونه مخصوص دئييل و ايلين بوتون گونلرينده اونو اوخوماق اولار. بو عقدي هر ديل و سؤزله جدّي اولماق شرطي ايله اوخوماق اولار. آما معمول رسمي بئله‌دير: انسان اليني دوستونون ساغ الينه وئره و دئيه:

 واخيتك في الله و صافيتك الله في الله و عاهدت الله و ملائكته وكتبه و رسله و انبيائه و الائمة المعصومين عليهم السلام علي اني ان كنت من اهل الجنة و الشفاعة و اذن لي بان ادخل الجنة لا ادخلها الا و انت معي

سونرا دوست دئيه: قَبلت. سونرا او دئيه: اسقطت عنك جميع حقوق الاخوة ما خلا الشفاعة و الدعاء و الزيارة.

بئله‌ليكله اونلار ايكيسي معنوي قارداش اولاجاقلار.

عقد صيغه‌سي‌نين متنينده گلديگي كيمي بو قارداشليغين اقتضاسي، فقط مقابل طرفي زيارت، دعا و شفاعتده شريك ائله‌مكدير.

قارداشليق عقدي اخلاقي بير تعهّددير بونا گؤره ايكي طرفين توافقي ايله لغو اولا بيلر و اونون لغوينه مخصوص صيغه يوخدور.

قارداشليق عقدينده ارث، مَحرمليك و . . . كيمي فقهي احكام يوخدور. يعني مثلاً ايكي نفر معنوي قارداش اولاندا بيري بيرلريندن ارث آپارمازلار و باجيلاري بيري بيرينه مَحرم اولماز و هابئله بو عقد آغا و خانيم آراسيندا اوخونماز.

بو موضوع ایله علاقه لی آیری یازی:

علی‌نین (ع) ویلایتی بؤیوک سونّی عالیمین نظرینده


+ نوشته شده در  چهارشنبه یکم آبان 1392ساعت 7:12 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

دینی تعلیمات معاصیرلیکله ضدّیت تشکیل ائتمیر

مدرن دنیانین جریانلاری ایله منطبق اولان دینی تعلیماتدان تازا آنلاییشلار، معاصرلیکله ضدّیت تشکیل ائتمیر. بعضی مدرنیزاسیون فکر صاحبلری‌نین اینانجینا گؤره معاصیرلیک سکولاریزمله ال-اله‌دیلر و برابر اولماغا محکومدولار بیر حالدا کی بعضی جامعه‌لرده بئله اولمور.

معاصرلیک اون سککیزینجی عصردن باب اولان بیر اصطلاحدیر و اوندان نظرده توتولان تجربی علمی تأیید دامغاسی وورولان باخیشلارا اوز گتیرمکدیر کی حقیقتده عقل و منطقله بیر باشا رابطه‌ده‌دیر. اونون اساس دَیَرلری مادّی باخیشلارلا تطبیق یئیه بیلن علمی باخیشلارا دایانیر.

سکولاریزم غیر سماوی یول‌لارین دالیسیجا اولدوغو اوچون بو جهتدن معاصرلیکله داها مطابق گؤرونور آما اونونلا تماماً وحدت تشکیل وئرمیر. اولا بیلر معاصرلیکده معنوی و دینی باخیشلاردان عمله گلن نظریه‌لر اولسون کی سکولاریزم اونلارلا موافق اولماسین. بو مقامی‌دا نظره آلماق لازمدیر کی هر عصرین اؤز معاصر نظرلری وار و زمان کئچدیکجه اونلار سنّته چئوریلیر و سکولاریزم دایره‌سیندن خارج اولور.

تاریخ بویو هر عصرین دینی دوشونجه‌لری او عصرین دین عالملری و خادملری دوشونجه‌سی تأثیرینده‌ اولوب. بو جهتدن معاصرلیک هر عصرده مترقّی دینی باخیشلاردان فایدالانیب و بونلار بیر-بیری‌لری ایله ضدیّت تشکیل ائله‌میر.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هشتم مهر 1392ساعت 5:52 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

مسجدالنبی اسلام صدریندن ایندیه قدر

مسجدالحرامدان سونرا اَن شرافتلی مسجد، مدینه‌ده یئرلشن رسول الله (ص) مسجدیدیر. پیغمبر (ص) بو مسجدده نماز قیلماق باره‌ده بویوروب: «صَلاةٌ فِی مَسْجِدِی تَعْدِلُ أَلْفَ صَلاة فِیمَا سِوَاهُ مِنَ الْمَسَاجِدِ إِلاّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ؛ منیم مسجدیمده بیر نماز قیلماق آیری مسجدلرده مین نماز قیلماقلا برابردیر مگر مسجدالحرام».

رسول الله (ص) یثربه داخل اولاندا، بوتون طایفالار و بؤیوکلر حضرتین اونلارین ائوینه وارد اولماقلارینی ایستیردیلر. آما او حضرت بویوردو: او یئرده متوقّف اولاجاق کی دَوه‌سی دیزه چؤکه. دَوه ده ایندی مسجدالحرام اولان یئرده دیزه چؤکدو. دَوه‌نین دیزه چؤکمه‌سینه لاپ یاخین ائو، ابو ایّوب انصاری‌نین ائوی ایدی. او ائوین، بیری-بیری‌نین اوستونده اولان ایکی اوتاغی واریدی. حضرت اوردا اقامت بویوردو.

اوّلده حضرت آشاغی مرتبه‌ده و ابو ایّوب عیالی ایله بیرلیکده اوست اوتاقدا ایدیلر. بیر مدّت سونرا ابو ایّوب پیغمبرین باشی اوستونده اوتوردوغوندان کراهتینی بیلدیریب یئرلری‌نین دگیشمه‌سینی ایسته‌دی، آما پیغمبر (ص) قوناق و گئد-گلی‌نین چوخ اولدوغو اوچون همان شرایطی داها راحت بیلدی.

پیغمبرین (ص) اقامت بویوردوغو محلّه، منطقه‌نین اورتالاریندا  یئرلشیردی –شرقی و غربی حرّه و احد و قبا آراسیندا- بو مسأله اورانین مسجد اولماسینا اساس سببلردن بیری اولدو.

او یاخینلیقدا مسجد اوچون نظرده آلینان یئرین بیر بؤلومونده غرقد و نخل آغاجلاری واریدی و بیر بؤلومو ده قبرستانلیغیدی. بیر بؤلومو ده سهل و سهیل آدیندا ایکی یتیمین ایدی کی پیغمبر (ص) ولی‌لریندن آلدی و مسجد دوزلتمگه حاضرلادی.

پیغمبرین (ص) بنا ائتدیگی مسجدین اوزونلوغو 70 ذراع و اَنی 60 ذراع (تقریباً 1050متر مربع) و اوجالیغی 1.75 متر ایدی. مسجدین اوّل بناسی نخل آغاجی‌نین تنه و یارپاقلاری ایله اولدو. آما زمان بویوندا دفعه‌لرله گئنیشلنیب بو گونکی کیمی اولوب.

هجرتین یئددینجی ایلینده مسلمانلارین سایی چوخالدیقجا مسجدین ان-بویو چوخالدی و مساحتی تقریباً 2475 متر مربعه چاتدی.

هجرتین اون یئددینجی ایلینده مسلمانلارین سایی چوخالماقلا ایکینجی خلیفه مسجدین اطرافینداکی ائولری آلیب مسجده ضمیمه ائتدی. مسجدین مساحتی 3575 متر مربعه چاتدی و اونون بؤیومه‌سی ایله تازا قاپیلار اونا قویولدو.

هجرتین 29-جو ایلینده ده اوچونجو خلیفه مسجدی گئنیشلندیریب 4071 متر مربعه چاتدیردی. عثمان مسجدین عمومی وضعیّتین دگیشیب اونون بناسیندا یونولموش و ناخیشلی داشلاردان استفاده ائله‌دی و مسجدین اؤن طرفینده امام جماعتین دوردوغو یئرده، مقصوره (کیچیک غرفه) دوزلتدیردی کی عمر بن خطابا حمله اولدوغو اتفاق بیر داها باش وئره بیلمه‌سین و امام جماعت محفوظ یئرده دورسون.

هجرتین 88-جی ایلینده ولید بن عبدالملک زمانی عمر بن عبدالعزیزین مدینه والیسی اولاندا مسجد چوخ توسعه تاپدی. ولیدین امری ایله پیغمبرین (ص) مرقدی‌نین دؤره‌سینه دیوار چکیلیب او طرفدن‌ده مسجدین مسحاتینه آرتیریلدی و مسجد 7400 مربعدن آرتیق اولدو. سقفی‌نین اوجالیغی 12 متره چاتدی. مسجدده ایشله‌نن بزکلر و داشلار اونو او گونون جزیرة العربینده تایی اولمایان بیر بنایا تبدیل ائله‌دی.

عباسی خلیفه‌سی مهدی، هجرتین 161 یا 162-جی ایلینده مسجدین توسعه‌سینه اقدام ائله‌دی. اونون مسجده آرتیردیغی مساحت 2450 متر مربع اولدو.

هجرتین اونونجو عصرینده ده عثمانلی سلطانلاری مسجدین توسعه‌سینه ال ووردولار. هجرتین 938-جی ایلینده سلطان سلیمان مسجدین تازادان تیکیلمه‌سینده بیر ایشلر گؤرسه‌ده اساس توسعه‌نی بیرینجی سلطان حمید، هجرتین 1265-جی ایلینده باشلادی. اون اوچ ایل بویوندا مسجد چوخ گؤزل و دواملی تیکینتی ایله تازادان بنا اولوندو. بو بنا مسجدین گؤردویو لاپ محکم بنا ایدی. اوندان سونراکی سلطانلار دا مسجدین آبادلیغینا چالیشدیلار و نهایت مسجد بو گونکی دورومونا گلیب چاتدی.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هشتم مهر 1392ساعت 4:51 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

قربان بایرامی گئجه‌سی و گونونون عمل‌لری

قربان بایرامینا اضحی بایرامی‌دا دئییلیر. اضحی کلمه‌سی ضُحی‌نین جمعیدیر. ضحی، گونون چیخماسی آنینا دئییلیر. حاجیلار قربانلارینی گون چیخان آندا ائله‌دیکلری اوچون ذی الحجه‌نین اونونجو گونونه کی گون اورتادان اوّل قربان کسیلیر «اضحی بایرامی» دئییلیر.

قربان کلمه‌سی‌نین ریشه‌سی اولان قرب کلمه‌سی، قرآندا چوخ گلیب آما «قربان» کلمه‌سی فقط ایکی دفعه گلیب.

 

قرآندا بعضی کلمه‌لر وار کی «قرب» سؤزوندن آلینماییب آما روایتلر و اونلارین دالیسیجا تفسیرلرده او کلمه‌لردن قربان بایرامی، قربانلیق و ... تفسیر و تعبیر اولونوب. بعضی مفسّرلر «شاهد و مشهود» سؤزلری باره‌ده چوخلو نظرلر وئریبلر. بیرینده بئله دئییرلر: شاهد قربان بایرامی و مشهود عرفه گونودور. هابئله «و الشَّفْعِ وَ الْوَتْرِ» آیه‌سی‌نین تفسیرینده جابرین پیغبردن (ص) نقل ائله‌دیگی بو سؤز نقل اولوب: ««الشّفع»دن قربان بایرامی و «الوتر»دن عرفه گونو نظرده توتولوب.

کوثر سوره‌سی‌نین «فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَ انْحَرْ» آیه‌سی باره‌ده مفسّرلرین چوخونون نظرینه گؤره بو آیه‌ده‌کی صلاة‌دان نظرده توتولان قربان بایرامی نمازی و «وَ انْحَرْ»دن ده حیوان کسمه‌سی نظرده توتولوب.

اماملاردان (ع) نقل اولان روایتلرده‌ ده قربان بایرامیندا قربان کسمگه توصیه اولوب. امام موسی بن جعفر (ع) آتاسی امام جعفر صادقدن (ع) نقل ائدیب بویوردو: على بن ابى طالب (ع) ایل بویو دؤرد گئجه‌سینی عبادته آییران شخصدن خوشو گلردی: فطر گئجه‌سی، قربان گئجه‌سی، نیمه شعبان گئجه‌سی و رجب آیی‌نین اوّل گئجه‌سی.

روایت اولوب رسول الله (ص) قربان و فطر بایراملاریندا –هوا نه قدر ایستی و یا سویوق اولسایدی- بُرد گئییب عمامه قویاردی. هابئله رسول الله (ص) فطر و قربان نمازینا چیخاندا اوجادان تکبیر دئیَردی. هابئله امام صادق (ع) بئله بویوروب: سنّت بئله‌دیر کی انسان فطر بایرامی نمازینا گئتمه‌میش و قربان بایرامی نمازیندان سونرا افطار ائلیه.

حجده اولمایانلارا قربان کسمک مستحب عمل ساییلیر آما اونا چوخ تأکید اولوب. روایتده گلیب: امّ سلمه پیغمبرین (ص) یانینا گلیب دئدی: « ای رسول الله اضحی بایرامی یئتیشیر و من قربانلیغا پولوم یوخدور. بورج آلیب قربان کسه بیلرم؟» پیغمبر (ص) بویوردو: بورج آل چونکی او اؤدنمیش بورجدور.

قربانلیق دعاسی:

نقل اولوب امیرالمؤمنین (ع) قربانلیق ذبح ائدنده بئله بویوراردی: «بسم اللَّه وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذِی فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِیفاً مسلماً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِینَ، إِنَّ صَلاتِی وَ نُسُکِی وَ مَحْیایَ وَ مَماتِی لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، اللّهمّ‏ منک و لک» یعنی الله آدی ایله ائله بیرینه اوز گتیرمیشم کی گؤیلری و یئری یارالدیب بیر حالدا کی اؤز دینیمده خالص و مسلمانام و مشرکلردن دئییلم. البته منیم نمازیم، عبادتیم، قربانلیغیم، یاشاییشیم و اؤلوموم عالملری یارالدان الله‌-یندیر. ای الله بو قربانلیق سندن و سنین اوچوندور.» سونرا بئله بویوراردی: «ای الله بو قربانلیق رسولونون طرفیندندیر». سونرا اونو ذبح ائلردی و بیر آیری قوچ‌دا اؤز طرفیندن ذبح ائلردی.

تمتع حجی‌نین قربانلیغی‌نین بیر سری حکملری و شرطلری وار. او جمله‌دن قربانلیغی کسن اونو اوچ یئره بؤلمه‌لیدیر: بیر بؤلومونو اؤزونه گؤتوره، بیر بؤلومونو هدیه وئره و اوچونجو بؤلومونو صدقه وئره.

امام جعفر صادقدن (ع) سوروشدولار: «قربانلیق اتینی نه ائدک؟» بویوردو: « حضرت على بن الحسین و حضرت امام حسن (علیهم السّلام) اونون اوچدن بیرینی قونشولارا گؤندرردیلر. اوچدن بیرینی یوخسوللارا وئرردیلر و اوچدن بیرینی ائو اهلینه ساخلاردیلار.

فقیهلرین بعضیسی یوخسوللارین سهمینی وئرمگی لازم بیلیب قالان ایکی‌سینی مستحب بیلیبلر.

قربان بایرامی‌ نمازی‌نین نئجه‌لیگی

قربان بایرامی نمازی‌نین بیر سئری آدابی وار. بایرام نمازی، اوستو آچیق یئرده قیلینمالیدیر. [مدینه‌ده اولونسا] مصلی‌یا گئتمه‌میش ایکی رکعت مستحب نماز قیلینمالیدیر. نمازا رسول الله (ص) و أمیرالمؤمنین (ع) کیمی گئتمک؛ یعنی آغ عمامه باغلانیب بیر طرفینی سینه‌نین قاباغینا و بیر طرفینی باشین دالیسینا آتیلسین، دؤرد دفعه تکبیر دئییلسین (اللَّه اکبر، اللَّه اکبر، اللَّه اکبر على ما هدانا، اللَّه اکبر على ما رزقنا من بهیمة الانعام، و الحمد للَّه على ما ابلانا) قاییداندا نمازا گئدیلن یولدان یوخ بلکه آیری یولدان قاییدیلسین.

قربان بایرامی نمازی امامین (ع) و یا اونون خاص نائبی حضوروندا واجب، آما بو عصرده (غیبت عصرینده) مستحبدیر.

فطر و قربان بایرامی نمازی ایکی رکعتدیر. بیرینجی رکعتده حمددن سونرا بئش دفعه تکبیر دئییلیب هر تکبیرده بیر قنوت و بئشینجی قنوتدان سونرا آیری تکبیر دئییب رکوعا گئدر. ایکی سجده‌دن سونرا قالخیب ایکینجی رکعتده دؤرد تکبیر دئیَر و هر تکبیردن سونرا قنوت اوخویار و بئشینجی تکبیردن سونرا رکوعا گئدیب رکوعدان سونرا ایکی سجده ائدیب تشهد وئریب سلام وئرر.

فطر و قربان بایرامی نمازی‌نین قنوتوندا هر نه اوخونسا اولار آما بو دعانین اوخونماسی یاخجی اولار: «اللّٰهُمَّ اهْلَ الْکِبْرِیاءِ وَ الْعَظَمَةِ وَ اهْلَ الْجُودِ وَ الْجَبَروتِ وَ اهْلَ الْعَفْوِ وَ الرَّحْمَةِ وَ اهْلَ التَّقْوىٰ وَ الْمَغْفِرَةِ اسْأَلُکَ بِحَقِّ هٰذا الْیَوْمِ الَّذِى جَعَلْتَهُ لِلْمُسلِمینَ عیداً وَ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ ذُخْراً وَ شَرَفاً وَ کَرٰامَةً وَ مَزیداً انْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ انْ تُدخِلَنى فی کُلِّ خَیْرٍ أَدْخَلْتَ فیهِ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ وَ انْ تُخْرِجَنِى مِنْ کُلِّ سُوءٍ اخْرَجْتَ مِنْهُ مُحَمَّداً و آلَ مُحَمَّدٍ صَلَوٰاتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلیْهِمْ اللّٰهُمَّ إِنِّی اسْألُکَ خَیْرَ ما سَأَلَکَ بِهِ عِبٰادُکَ الصَّالِحُونَ وَ اعُوذُ بِکَ مِمَّا اسْتَعاذَ مِنْهُ عِبٰادُکَ الْمُخْلَصُونَ»

شیعه فقیهلری‌نین فتواسینا اساساً ایلین ایکی گونونده اوروج توتماق حرامدیر: قربان بایرامی (ذی الحجه‌نین اونونجو گونو) فطر بایرامی (شوّالین بیرینجی گونو)

قربان بایرامی گئجه‌سی‌نین مهم عمل‌لریندن بیری‌ده امام حسینین (ع) زیارتی‌دیر.

بو باره ده آیری یازی:

http://din-xadimi.blogfa.com/post/440

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و چهارم مهر 1392ساعت 0:0 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

اسلامین آزاد دوشونجه ایله مشکلی یوخدور


اسلامین آزاد دوشونجه ایله مشکلی یوخدور، بلکه بو مسلمانلار و اسلام شناسلاردی‌کی بعضاً آزاد دوشونجه ایله مشکل‌لری اولور. آزاد دوشونجه‌نین اساس مانعلری‌نین بیری شخصیّتلرین حددن آرتیق مهم اولماسیدیر کی منطق قایدالارینی آیاقلاییب شخصیتلری حفظ ائلیریک.

بیر قضیه‌ده صغری، کبری و منطقی شرایطین مجموعسوندان بیر نتیجه اله گلیر. آما بو الزاماتدان علاوه کی عقله و منطقه مربوط اولور، آیری و اضافه مانعلر قویولاندا حقیقتده آزاد دوشونجه‌نین یولو باغلانیر.

اسلام هئچ جوره آزاد دوشونجه‌ ایله مشکلی یوخدور بلکه بو مسلمانلار و اسلام شناسلاردیلار کی معمولاً آزاد دوشونجه‌یه مانع اولورلار. قرائتلر فرقلی اولا بیلر، تفسیرلر فرقلی اولا بیلر. مثلاً من اسلامی اؤز قرائتیمله حق بیلیرم. ایندی بیر آیریسی منیم قرائتیمله فرقلی نظریه‌لر مطرح ائله‌سه من اونونلا مخالفته باشلایاجاغام. حقیقتده اونون نظریه‌سی ایله مخالفت ائدن منم، اسلام یوخ. اسلام، الله اراده‌سیندن باشقا هئچ نه دئمیر. الله‌ین اراده‌سی‌ده بئله‌دیر کی انسان عقل و دوشونجه‌سینی ایشه سالسین و آزاد دوشونسون. بو الله مشیّتیدیر، بیزیم اونون قارشیسیندا دایانماغا حقّیمیز یوخدور. «لا اکراه فی الدین».

الله‌ین اراده‌سی بونا شامل اولوب کی بیز منطق، قرآن و استدلال چرچیوه‌سینده دوشونک. آما بو دوشونجه‌نین محصولو فلان کسین نظریه‌سی ایله مطابق اولمالیدیر یا یوخ؟ دا بونو دئمک اولماز. نتیجه هر نه اولسا اونا احترام قویماق لازمدیر.

بوتون فقیه‌لر و فیلسوفلار اسلام مفسّری‌دیلر و من بونا ملتزم دئییلم کی حتماً جناب عمرو و یا جناب زیدین نظریه‌سی ایله مطابق اولان نتیجه‌یه یئتیشم. بعضاً بیر نظریه مطرح اولار و منطق چرچیوه‌سیندا دفاع اولونار بیری‌نین‌ده سؤزو اولسا منطق یولو ایله جواب وئرمه‌لی‌دیر آما متأسفانه بعضاً شخصیّتلره منطقدن آرتیق اهمیّت وئریلدیگینه گؤره آزاد دوشونجه‌یه میدان وئریلمیر.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و سوم مهر 1392ساعت 11:54 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

امام رضانین (ع) مختلف دین عالملری ایله معروف مناظره‌لری

حضرت امام رضا (ع) مروده اولدوغو قیسا مدّت بویوندا آیری دینلرین عالملریله چوخلو مناظره‌سی اولدو کی اونلارین اَن مشهورو مسیحی «جاثلیق» و یهودی «رأس‌الجالوت» ایله ایدی.

بو مناظره‌لری شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا کتابیندا و مرحوم علامه مجلسی بحار الانوار کتابی‌نین 49-جو جلدینده عیون کتابیندان نقل ائدیب. بو مناظره‌لر مسند الامام الرضا کتابی‌نین 2-جی جلدینده ده نقل اولوب.

او حضرتین یئددی معروف مناظره‌سی وار کی بوردا اونلارین ایکیسینه اشاره ائدیلیر.

مناظره‌لر بونلاردیر:

1. بؤیوک مسیحی عالم جاثلیق ایله مناظره

2. بؤیوک یهودی عالمی رأس الجالوت ایله مناظره

على بن موسى الرضا ـ علیه‌السلام ـ مأمونا داخل اولاندان سونرا او، مخصوص وزیری فضل بن سهله مختلف مکتبلرین عالملرینی مجلسه و مناظره‌یه چاغیرماغا امر ائله‌دی.

فضل بن سهل اونلاری چاغیردی و هامیسی ییغیشاندان سونرا مأمونون یانینا گلیب هامیسی‌نین حاضر اولدوغونو خبر وئردی.

مأمون دئدی: «هامیسی داخل اولسون». هامیسی گلندن سونرا اونلارا خوش گلدین دئییب آرتیردی: «من سیزی خیر ایش اوچون چاغیرمیشام. سئویرم مدینه‌دن تازا گلمیش عمی اوغلوملا مناظره ائلیه‌سیز. صاباح هامیز منیم یانیما گلین و هئچ بیریز غایب اولمایین». هامیسی قبول ائدیب گئتدیلر.

حسن بن سهل نوفلى دئییر: « امام على بن موسى الرضانین (ع) نزدینده‌ صحبته مشغول ایدیک کی حضرتین خادمی یاسر ایچری گلیب دئدی: «مأمون سیزه سلام گؤندریر و دئییر: «قارداشین سنه قربان اولسون! مختلف مکتبلر و دینلرین اصحابی و اربابی مجلیسیمیزه ییغیشیبلار. زحمت قبول ائله‌سیز صاباح بیزیم مجلسه گلیب اونلارین سؤزلرینی ائشیدین. مایل اولماساز دا اصرار ائتمیرم، یئنه مایل اولساز بیز سیزین نزدیزه گلریک و بو بیزیم اوچون آساندیر».

امام ـ علیه‌السلام ـ قیسا و معنالی بیر سؤزله بویوردولار: «منیم سلامیمی اونا چاتدیر و دئنه بیلیرم نه ایستیرسن ! من ان‌شاءالله صاباح سیزین یانیزدا اولاجاغام»

امامین دوستلاریندان اولان نوفلی دئییر: «یاسر مجلسدن چیخاندان سونرا امام ـ علیه‌السلام ـ منه باخیب بویوردو: «سن عراق اهلی‌سن و عراقلیلار ظریف و عاغیللی اولارلار، بو باره‌ده نه دوشونورسن؟ مأمونون شرک اهلی و مذهبلرین عالملرینی بیر یئره ییغماقدان نه نقشه‌سی اولا بیلر؟»

نوفلی دئییر: «عرض ائله‌دیم ایستیر سیزی امتحان ائله‌سین و سیزین علمیزین اندازه‌سی‌نین نه قدر اولدوغونو بیلسین. آما ایشینی ضعیف بینووره اوستونه قویوب، الله-ـا آند اولسون پیس نقشه تؤکوب».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «نه ایش گؤرور و هانسی نقشه‌نی تؤکوب؟»

نوفلی دئدی: «کلام علمی‌نین عالملری بدعت اهلیدیلر و مسلمان عالملریله مخالفدیلر. نییه کی عالم واقعیّتلری دانماز، آما بونلار دانماق و سفسطه اهلیدیلر. الله-ین بیرلیگینه دلیل گتیرسن قبول ائتمزلر. حضرت محمدین (ص) الله رسولو اولدوغونو دئسن، اونون رسالتینی ثابت ائتمه‌نی ایستیه‌جکلر. خلاصه اونلار مغالطه‌یه ال آتیب او قدر سفسطه ائلرلر کی انسان سؤزوندن ال چکسین. سنه قربان اولوب بونلاردان اوزاق اول!»

امام ـ علیه‌السلام ـ گولومسه‌ییب بویوردو: «ای نوفلی، قورخورسان منیم دلیل‌لریمی باطل ائدیب یولو منه باغلایالار؟»

نوفلی جواب وئردی: «الله‌-ـا آند اولسون کی یوخ! منیم سنه گؤره قورخوم یوخدور. اومیدیم وار الله سنی اونلارا غالب ائلیه».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «ای نوفلی سئویرسن بیله‌سن کی مأمون گؤردوگو ایشدن پشیمان اولاجاق؟»

نوفلی دئدی: «بلی»

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: « تورات اهلی قاباغیندا منیم استدلال‌لاریمی توراتلاریندان ائشیدنده، انجیل اهلی قاباغیندا انجیلله، زبور اهلی قاباغیندا زبورلا و روم اهلی قاباغیندا روم دیلی ایله و مختلف مکتبلرین تابعلری قاباغیندا جوابلارینی اؤز دیللرینده ائشیدنده، بلی هر بیر دسته‌نی آیریجا باطل ائله‌دیگیمده، بیر جور کی اؤز مذهبلرین بوشلاییب منیم سؤزومو قبول ائله‌دیلر، او زمان مأمون نظرده توتدوغو مقاما مستحق اولمادیغینی بیلر! اوندا پشیمان اولاجاق و الله‌دان سووای هئچ حرکت و گوج یوخدور؛ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَةاِلا بِالله ِ الْعَلِىِّ الْعَظِیْم ِ»

نوفلی دئییر: «سحر اولدوغوندا فضل بن سهل، امامین ـ علیه‌السلام ـ حضورونا گلیب دئدی: «قربانین اولوم، عمی اوغلون (مأمون) سیزی گؤزلور و جماعت اونون یانیندا حاضردیلر. بو باره‌ده نظریز نه‌دیر؟»

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «سن قاباقدا گئد من‌ده ان‌شاءالله گلرم. سونرا دستماز آلیب و سویقی شربتی (اوندان دوزلن مخصوص شربت) ایچیب بیزه ده وئردی ایچدیک. سونرا او حضرتله چیخدیق کی مأمونا وارد اولاق».

مجلس، تانینمیش و مشهور آداملارلا دولو ایدی و محمد بن جعفر، (امام صادقین (ع) اوغولو و امام رضانین (ع) عمیسی) بنی هاشم و آل ابی طالبدن بیر عدّه و قوشون باشچیلاریندان حاضر ایدیلر.

امام ـ علیه‌السلام ـ مجلسه وارد اولاندا مأمون و محمد بن جعفر و بنی هاشمین هامیسی آیاغا قالخدی.

امام ـ علیه‌السلام ـ مأمونون یانیندا اوتوردو آما اونلار امامین ـ علیه‌السلام ـ احترامینا هله آیاق اوسته دورموشدولار تا کی اوتورماق امری وئریلندن سونرا هامیسی اوتوردو. مأمون اماملا ـ علیه‌السلام ـ دانیشماغا قیزیشدی، سونرا جاثلیقه اوز توتوب دئدی:

«اى جاثلیق! بو منیم عمی اوغلوم، على بن موسى بن جعفردی. سئویرم اونونلا دانیشیب مناظره ائلیه‌سن. آما بحثلرده عدالتی رعایت ائله‌مه».

جاثلیق دئدی: «ای مأمون! من اونونلا نئجه مناظره ائدیم؟ او، من داندیغیم کتابا استدلال ائده‌جک و او منیم اینانمادیغیم پیغمبره اعتقادی وار».

بو آندا امام ـ علیه‌السلام ـ صحبته باشلادی: «ای نصرانی! سنه اؤز انجیلینله استدلال ائتسم اقرار ائلرسن؟» جاثلیق دئدی: «من انجیلین سؤزونو دانا بیله‌رم؟ بلی الله‌-ـا آند اولسون منیم ضرریمه اولسا دا اقرار ائلرم».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «نه ایسته‌سن سوروش و جوابینی آل!»

جاثلیق دئدی: «عیسی‌نین نبوّتی و کتابی باره‌ده نه دئییرسن؟ اونلاردان بیر شئی دانیرسان؟»

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «من عیسی‌نین نبوّتی و کتابینا و حواری‌لری اقرار ائدن امّتینه وئردیغی بشارته اعتراف ائلیرم. آما محمدین (ص) نبوّتینه و کتابینا اقرار ائتمه‌ین و اونو امّتینه بشارت وئرمه‌ین عیسی‌یه کافرم».

جاثلیق دئدی: «قضاوتده ایکی عادل شاهددن استفاده ائله‌میرسن؟»

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «بلی».

جاثلیق دئدی: « محمدین (ص) نبوّتینه اؤز مذهبیندن سووای و نصرانی‌نین قبول ائله‌دیگی ایکی شاهد اقامه ائله و بیزدن بو باره‌ده اؤز مذهبیمیزدن سووای ایکی شاهد ایسته».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: « ای نصرانی ایندی انصافا گلدین، عادل اولوب عیسی بن مریمین نزدینده مقدّم اولان بیرینی قبول ائلیرسن؟»

جاثلیق دئدی: «بو عادل کیمیدیر؟ آدینی دئ».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: دِیلَملی «یوحنّا» باره‌ده نه دئییرسن؟»

جاثلیق دئدی: «به به ! مسیح یانیندا اَن عزیز شخصی آد آپاردین».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «انجیلده بو سؤز وار کی یوحنّا دئدی: «حضرت مسیح منی عرب محمدین دینیندن خبردار ائله‌دی و منه بشارت وئردی کی اوندان سونرا بئله بیر پیغمبر گله‌جک؟ من‌ده حواری‌لره بشارت وئردیم و اونلاردا اونا ایمان گتیردیلر؟»

جاثلیق دئدی: «بلی ! بو سؤزو، یوحنّا مسیح‌دن نقل ائدیب و بیر کیشی‌نین نبوّتی و اهل بیتی و وصی‌سینه بشارت وئریب. آما نه زمان اولدوغونو دئمه‌ییب و بو دسته‌نی بیزه آد آپارماییب کی اونلاری تانی‌یاق».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «بیز بیریسینی انجیل اوخوماغا گتیرسک کی محمدین (ص) و اهل بیتی‌نین آدی اوندا اولان آیه‌لری اوخوسون، اونا ایمان گتیررسن؟»

جاثلیق دئدی: «چوخ یاخشی اولار».

امام ـ علیه‌السلام ـ روملی نسطاسا دئدی: «انجیلین اوچونجو سِفرینی ازبرسن؟»

نسطاس دئدی: «بلی ازبرم».

سونرا امام ـ علیه‌السلام ـ یهودلارین بؤیوگو رأس الجالوتا اوز توتوب بویوردو: «سن‌ده انجیل اوخویارسان؟»

رأس الجالوت جواب وئردی: «جانیما آند اولسون اوخویارام».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «اوچونجو سِفرینه باخ. اوندا محمد (ص) و اهل بیتیندن (ع) سؤز گئدسه منیم نفعیمه شهادت وئر، یوخسا شهادت وئرمه».

سونرا امام ـ علیه‌السلام ـ اوچونجو سِفری اوخودو تاکی پیغمبرین (ص) آدینا چاتدی. اوردا دایاندی و جاثلیقه اوز توتوب بویوردو: «ای نصرانی! سنی مسیح و آناسی‌نین حقّی! منیم انجیلدن خبرلی اولدوغومو قبول ائلیرسن؟»

جاثلیق دئدی: «بلی».

سونرا امام ـ علیه‌السلام ـ پیغمبر (ص) و اهل بیتی‌نین (ع) آدینی اونا اوخویوب بویوردو: «ای نصرانی نه دئییرسن؟ بو عیسی بن مریمین سؤزودو؟ بونو دانیرسان انجیلین بو باره‌ده دئدیگینی، موسی و عیسی‌نی دانیب کافر اولورسان».

جاثلیق دئدی: «انجیلده اولان شئیی دانمارام و اونا اعتراف ائله‌رم».

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «هامیز اونون اقرارینا شاهد اولدوز». سونرا بویوردو: «هر نه سؤالین وار سوروش!»

جاثلیق دئدی: « عیسی بن مریمین حواری‌لریندن خبر وئر گؤروم نئچه نفر ایدیلر و هابئله انجیل عالملری نئچه نفریدیلر؟»

امام ـ علیه‌السلام ـ بویوردو: «بیلن بیر انساندان سوروشدون. حواری‌لر 12 نفریدیلر و اونلارین اعلمی و افضلی لوقا ایدی. آما بؤیوک نصرانی عالملری اوچ نفر ایدیلر: باخ دیاریندا بؤیوک یوحنّا، قرقیسا دیاریندا آیری یوحنّا، و رجاز دیاریندا دِیلمی یوحنّا. پیغمبر (ص) و اهل بیتی‌نین (ع) آدی اونون نزدینده ایدی و عیسی و بنی اسرائیل امّتلرینه بشارت وئرن‌ده او ایدی».

سونرا بویوردو: «ای نصرانی ! الله‌-ـا آند اولسون بیز او عیسی‌یا اینانیریق کی محمده (ص) ایمانی واریدی. آما سیزین عیسی‌زا یالنیز بیر ایرادیمیز وار او دا بو کی او، آز اوروج توتوب و آز نماز قیلاردی!»

جاثلیق بیردن حیرَتلنیب دئدی: «الله‌-ـا آند اولسون علمینی باطل ائتدین و ایشی‌نین بینووره‌سینی ضعیفلتدین، من بئله ظن ائلیردیم سن مسلمانلارین اَن چوخ بیلَنیسن !»

امام _علیه‌السلام_ بویوردو: «نه اولوب کی؟»

جاثلیق دئدی: «چونکی دئییرسن عیسی آز نماز قیلیب آز اوروج توتاردی، بیر حالداکی عیسی بیر گون‌ده افطار ائتمه‌دی و هئچ گئجه‌نی یاتمادی و صائم الدهر و قائم اللیل ایدی».

امام _علیه‌السلام_ بویوردو: «کیم اوچون اوروج توتوب نماز قیلیردی؟»

جاثلیق جواب وئرنمه‌ییب ساکت قالدی. (عیسی‌نین بنده‌لیگینه اعتراف ائتسه‌ایدی اونون الله‌لیغینا اینانماقلاری ایله توتمازدی.)

امام _علیه‌السلام_ بویوردو: «ای نصرانی سندن آیری بیر سؤالیم وار».

جاثلیق تواضعکارلیقلا دئدی: «بیلسم جواب وئره‌رم».

امام _علیه‌السلام_ بویوردو: «سن عیسی‌نین، الله اذنی ایله اؤلولری دیریلتمگینی دانیرسان؟»

جاثلیق چیخیلماز وضعیّتده قالیب مجبوراً دئدی: «دانیرام، چونکی اؤلولری دیریلدن، آنادان گلمه کورون گؤزلرینی آچان و برص مرضینه مبتلا اولانی شفا وئرن بیری، الله ساییلیر و الوهیّته استحقاقی وار!».

 امام _علیه‌السلام_ بویوردو: « حضرت الیسع‌ده بو ایشلری گؤروردو. او سو اوستونده یئریدی و اؤلولری دیریلتدی و برصه مبتلا اولانلاری و کورلاری شفا وئردی، آما امّتی اونا الوهیّت قایل اولماییب اونو عبادت ائله‌مه‌لیدیلر. حزقیل پیغمبر ده مسیحین ایشینی گؤروب اؤلولری دیریلتدی».

حضرت سونرا رأس الجالوتا اوز توتوب بویوردو: « ای رأس الجالوت توراتدا تاپیرسان کی بخت النصر، بنی اسرائیل اسیرلرینی، حکومتین بیت المقدّس ایله مبارزه ائله‌دیگی زمان، بابله گتیردی. الله، حزقیلی اونلارا طرف گؤندردی و او اونلارین اؤلولرینی دیریلتدی؟ بو حقیقت توراتدا یازیلیب. حقّی دانانلاردان سووای هئچ کس اونو دانماز».

راس الجالوت دئدی: «بیز بونو ائشیتمیشیک و بیلیریک».

امام -علیه‌السلام- بویوردو: «دوز دئییرسن» سونرا آرتیردی: «ای یهودی ! توراتدان بو سِفر تاپ» سونرا حضرت اؤزو اونو اوخوماغا باشلادی. یهودی کیشی شوک اولدو و حیرتده قالدی.

سونرا امام -علیه‌السلام- اوزونو نصرانی‌یه توتوب اسلام پیغمبری‌نین (ص) معجزه‌لری‌نین بیر بؤلومونو، بعضی اؤلولرین او حضرتین الی ایله دیریلمه‌سی و بعضی ناعلاج مریضلرین اونون برکتینه شفا تاپماسینی سایدی و بویوردو: «بونونلا بئله بیز هئچ وقت اونو اؤز الله‌-یمیز سایمیریق. بو جور معجزه‌لره گؤره عیسی‌نی اؤز الله‌-یز بیلسز، «الیسع» و «حزقیل»-ی ده اؤزوزه معبود بیلمه‌لیسیز. چونکی اونلار دا اؤلولری دیریلتدیلر. هابئله خلیل ابراهیم قوشلاری توتوب باشلارین کسدی و اونلاری اطرافداکی داغلارا قویدو، سونرا اونلاری چاغیراندا هامیسی دیریلدیلر. موسى بن عمران‌دا بئله بیر ایشی اونونلا طور داغینا گلیب ایلدیریم تأثیرینده اؤلنلرینن گؤردو. سن بو حقیقتلری دانا بیلمزسن چونکی تورات، انجیل، زبور و قرآن اوندان دانیشیب. بئله اولسا بونلارین هامیسینی اؤز الله‌-ین بیلمه‌لیسن».

جاثلیقین وئره‌سی جوابی اولمادیغیندان تسلیم اولوب دئدی: «سؤز سنین سؤزوندور و واحد الله‌-دان سووای آیری معبود یوخدور.»

سونرا امام ـ علیه‌السلام ـ انجیل باره‌ده آیری سؤال‌لار سوروشدو و جاثلیقین دانیشیغیندان تناقض‌لر چیخارتدی.

جاثلیق تماماً چاره‌سیز قالمیشدی و قاچماغا یئری یوخ ایدی. بونا گؤره امام ـ علیه‌السلام ـ اونا بیر داها دئینده کی «ای جاثلیق هر نه ایستیرسن سوروش»، سؤالدان چکیندی و دئدی: «ایندی آیریسی سوروشسون. آند اولا مسیحه کی مسلمانلار ایچینده سنین کیمی اولدوغونو گمان ائله‌میردیم».

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و پنجم شهریور 1392ساعت 11:8 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

معروفا چاغیریب منکردن نهی ائتمک، حقّی و قانونو قوروماق آنلامیندا

معروفا چاغیریب و منکردن نهی ائتمک اسلاما چاغیرماق، تجاوز و ظلمدن ساخلاماق، عمومی ثروتلرین دوزگون بؤلونمه‌سی معناسیندادیر.

جماعتین دقّت و فکری‌نین رشد تاپماسی باعث اولار قانونون دوزگون اجرا اولماسی‌نین هامی اوچون فایدالی اولماسی بیلینسین. نتیجه‌ده انسانی و دینی عاطفه‌لر اونلاری حقسیز و قانونسوزلوق قارشیسیندا دایانماغا وادار ائدر و جامعه‌ انسانلارینی معروفا چاغیریب و منکردن نهی ائتمگه و حقدن دفاع ائدیب قانونو قوروماغا وادار ائلر.

اسلامین اجتماعی نظامیندا بو مسأله‌یه چوخلو تأکید اولوب و هامینی اونون اهمیّتینی بیلمگه چاغریلیب. اسلامین بو مسأله‌یه وئردیگی اهمیّتی بیلمک اوچون نئچه آیه و روایته اشاره ائدیریک:

- سیزدن یاخشیلیقلارا چاغیران و پیسلیکلردن اوزاقلادان بیر امّت یارانمالیدیر و یالنیز بئله انسانلار سعادت و خوشبخلیگه چاتاجاقلار.

- سیز بشریّتین اَن یاخشی امّتی‌سیز. یاخشی ایشلری ترویج ائلیرسیز، قولای و پیس ایشلرین قارشیسینی آلیرسیز و الله‌-ـا اینانیرسیز. کتاب اهلی‌ده ایمان گتیرسه‌ ایدی، اونلار اوچون داها یاخشی اولاردی. البته اونلارین بعضیسی‌نین ایمانی وار آما چوخو تبهکاردیلار.

- اونلارین هامیسی بیر دئییل، کتاب اهلی ایچینده حقّه باغلی اولانلار دا واردیر. گئجه یاریسیندا سجده ائدیب الله آیه‌لرینی اوخویورلار و الله‌-ـا و قیامته اینانیرلار، دوزگون ایشلر گؤرورلر و پیس ایشلرین قارشیسینی آلیب و خیر ایشلرده قاباغا دوشورلر. البته بونلار یاخشی آداملار سیراسیندادیلار و هئچ خیر ایش اجرسیز قالمایاجاق. الله، تقوالی انسانلاری تانی‌ییر.

- ایکی اوزلو آروادلار و کیشیلر بیری بیرلری‌نین بئزلری‌نین ایکی رنگی و اوزودولر. بونلار پیس ایشلری ترویج ائدیب یاخشی ایشلرین قارشیسینی آلیرلار.

- ایمانلی و دینلی آرواد و کیشیلر‌ ده بیری بیرلرینه کؤمکدیلر. بونلار خیر ایشلری ترویج ائلیرلر، نماز قیلیرلار، زکات وئریرلر و الله و رسولونونون سؤزونه باخیرلار. الله‌ین رحمتی بونلارا شامل اولاجاق. الله یوخاری مرتبه‌لی و ایش بیلندیر.

اسلامی روایتلرده ده بونون اهمیّتینی بیلدیرن بو باره‌ده چوخلو حال‌لارا راست گلیریک.

پیغمبر (ص) بویورور: منیم امّتیم معروفا چاغیریب و منکردن نهی ائتدیگی گونه‌ قدر همیشه یاخشی وضعیّتده اولاجاق آما بو ایکی عملدن ال چکن آندان اعتباراً بوتون برکتلردن محروم اولاجاق. بیر دسته‌ آیری دسته‌نی استثمار ائلیه‌جک، نه یئرده بیری اونلارین هارایینا چاتاجاق نه گؤیده.

امير المؤمنين علي(ع) بویوروب: الله، اسلام عالملرین او اوزدن دانلادی کی متجاوزلرین فساد و تبهکارلیقلارین عیاناً گؤروردولر آما اونلارین قارشیسینی آلماغا بیر ایش گؤرموردولر چونکی اونلارین باغیشلادیقلارینا طمع سالمیشدیلار غلبه‌سیندن قورخوردولار. بونونلا بئله کی الله دئییب مندن سووای هئچ کسدن قورخمایین. الله دئییر: ایمانلی کیشیلر و آروادلار بیری بیرلرینه کؤمکدیلر، یاخشی ایشلری ترویج ائدیب پیس ایشلرین قارشیسینی آلیرلار.

الله، اونون طرفیندن مقرّر اولان مهم وظیفه کیمی، اوّلده معروفا چاغیریب و منکردن نهی ائتمگه چاغیردی. چونکی بیلیردی بو وظیفه‌یه عمل اولونسا بوتون آیری وظیفه‌لره ‌ده عمل اولوناجاق. ایستر راحت ایستر چتین، معروفا چاغیریب و منکردن نهی ائتمک اسلاما چاغیرماق، ظلم و تجاوزین قارشیسینی آلماق، ظالمله چالماق، عمومی ثروتلرین دوزگون بؤلونمه‌سی، وئرمه‌لی اولدوقلاری مالی، اونلاردان آلماق و مصرف اولمالی یئرده مصرف ائتدیریلمه‌سی معناسیندادیر.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم شهریور 1392ساعت 12:52 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

امام صادقین (ع) سکوتو قرآندا تفکّر ایدی

امام صادقین (ع) اوزونه باخان انسانین نظرینده قرآن تجلّی تاپاردی، قرآنی گؤرنده ده امام صادق (ع) گؤزونون اؤنونه گلردی. او، قرآن آیه‌لری‌ایله دانیشاردی، قرآنلا استدلال ائلردی و سکوتو قرآندا تفکّر ایدی.

پیغمبرین (ص) بویوردوغونا اساساً قیامته‌ قدر بیری-بیریندن آیریلمایان ایکی امانت وار؛ بیری قرآن و او بیری، پیغمبر عترتی (علیهم السلام). بو ایکی یادگار الهی پیغمبرلرین بوتون علملرینی یادا سالیرلار و هر زاد اونلارین نزدینده‌دیر. اماملار الهی کتابین حقیقتلرینه عالم و وارلیق عالمی سرّلاری‌نین وارثلریدیلر. امام صادق (ع) کتاب علمی‌نین وارثی، سینه‌سی قرآن سرّلری ایله دولو اولان اونلارین بیریدیر کی مبارک وجودی قرآنلا بیرلشیب.

 امام‌ جعفر صادق‌(ع) بویورور: «وَ اللهِ إنِّی‌ لَاعْلَمُ كِتَابَ اللهِ مِنْ أوَّلِهِ إلَی‌ آخِرهِ كَأنَّهُ فِی‌ كَفِّی‌. فِيهِ خَبَرُ السَّمَاءِ وَ خَبَر الارْضِ وَ خَبَرُ مَا كَانَ وَ خَبَرُ مَا هُوَ كَائِنٌ. قَالَ اللهُ عَزَّوَجَلَّ: فِيهِ تِبْیَانُ كُلِّ شَیْءٍ؛

 آند اولسون الله-ـا من الله کتابینی اوّلدن آخره بیلیرم، ائله بیل کی منیم اووجومدادیر. اوندا گؤیون و یئرین خبری، کئچمیش واقعه‌لرین خبری، ایندی‌نین و گله‌جگین خبرلری وار. الله تعالا بویوروب؛ قرآندا هر شئیه آیدینلیق گتیریلیب.»

منصور بن حازم دئییر:  «امام صادقه (ع) عرض ائله‌دیم: «الله، مخلوقلاری واسطه‌سی ایله تانینماقدان داها یوخاریدیر، بلکه مخلوقلار الله-ین واسطه‌سیله تانینیرلار».

امام صادق (ع) بویوردو: «دوز دئییرسن.» دئدیم: «هر کیم اونو یارادان تک الله‌ین وارلیغینی اینانسا، بیلمه‌لیدیر کی او الله-ـا رضا وار و او فقط وحی و پیغمبر یولو ایله تانینار. نتیجه‌ده بیرینه وحی اولونماسا، دوزو بودور الله رسوللاری‌نین اتگینه ال آتا، اونلاری گؤرسه، گؤره‌جک کی اونلار حجّتدیلر و اونلاردان اطاعت ائتمک واجبدیر.

سونرا امام صادقه (ع) دئدی: جماعتدن، رسول الله‌دان سونراکی حجّت باره‌ده سوروشدوم. جواب وئردیلر: «قرآن» آما من اونلاری آییق سالدیم کی قرآن قیّم‌سیز کفایت ائله‌مز، چونکی مرجئه، قدريه و حتّى زنادقه کیمی قرآنا اینانمایان مختلف دسته‌لر ده، اؤز سؤزلرینده قرآنا استدلال ائلرلر و ائله بونا گؤره قرآنا قیّم لازمدیر کی اونون باره‌سینده دئدیکلری‌نین هامیسی حقّ اولسون.

بو آرادا ابن مسعود و عمر و حذيفه کیمی انسانلار قیّم آدینا دئییلدیلر. آما من سوروشدوم: «اونلار قرآنین هامیسینی بیلیردیلر؟» جواب وئردیلر: «یوخ فقط علی (ع) قرآنین هامیسینا عالم ایدی». من دئدیم: نتیجه‌ده شهادت وئریرم علی (ع) قرآنین قیّمی‌دیر و اوندان اطاعت ائتمک واجبدیر و پیغمبردن (ص) سونرا جماعته حجّت ساییلیر و او، قرآن باره‌سینده هر نه دئسه حقّدیر.

امام صادق (ع)اونون سؤزلرینی و محکم و گؤزل استدلال‌لارینی ائشیدندن سونرا اونا «رحمک الله» دئمکله دعا ائله‌دی. (اصول كافى، ج 1، ص 168)

امام صادقین (ع) صحابه‌سیندن بیری دئییر: « ائشیتدیم امام صادق (ع) بئله بویوردو: « نحن ولاه امر الله و خزنه‏ علم الله و عيبه وحى الله؛ بیز امامتین و الله خلیفه‌لیگی‌نین و الله علم خزانه‌سی‌نین ولی امری و الله‌-ین وحی صاندیغی‌ییق. (اصول كافى، ج 1، ص 192)

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیستم شهریور 1392ساعت 12:3 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

انسانین تعالاسیندا نافله و گئجه نمازلارین تأثیری

آیه‌لر و روایتلره گؤره، انسان گوجلو اراده‌یه صاحب اولماق و قرار وئرمکده چتینلیکلرله اوزلشمه‌مک اوچون، گئجه‌لر و ایکی آراسیندا آییق اولوب الله‌-ین عبادتینه مشغول اولمالیدیر.

پیغمبردن (ص) روایت اولوب کی بویوروبلار: «جبرئیل گئجه نمازینی او قدر منه تاپیشیردی کی بئله بیلدیم امّتیمین یاخشیلاری گئجه‌لر یاتمایا‌جاقلار». بونا اساساً نافله‌لرین چوخلو فضیلتلری وار، حتّی بعضی روایتلر اونو ترکیتمگی معصیت ساییبلار.

گئجه نمازی‌ انسان اراده‌سی‌نین گوجلندیرمه‌سینده چوخ مهم تأثیری وار. قرآن کریم فجرین دوغماسینا، گئجه آییقلیغینا و دان اولدوزونا، اونلارا آند ایچماق قدر یوخاری اهمیّت وئریر. ائله کی فجر سوره‌سینده بویورور: «آند اولسون فجرین دوغماسینا، آند اولسون اونلو گئجه‌لره، آند اولسون گئجه‌نین درینلیغیندا قیلینان گئجه نمازینا، آند اولسون ایکی رکعت شفع نمازینا و بیر رکعت وتر نمازینا و آند اولسون گئجه‌نین گئدیشینه». و آیری یئرده بویورور: «آند اولسون گئجه‌یه و ایکی طلوع آراسینا».

قرآنین آیری سوره‌لرینده بو جور جمله‌لره راست گلمک اولار. قرآنداکی بو آند ایچمه‌لر سؤزون اهمیّتینی بللی ائلیر و گئجه آییقلیغی‌نین انسانین روحوندا فوق‌العاده تأثیرینه اشاره ائلیر. گونلوک مسأله‌لر انسانین دقّتینی اؤزونه جلب ائلیر و اونون فکرینی مختلف وادی‌لره چکیب نماز اوستونده حضور قلبدن اوزاقلادیر. آما گئجه‌نین درینلیغیندا و فجرین دوغدوغو زمان، نئچه ساعت یاتاندان سونرا، مادّی حیاتین غوغاسی‌نین یاتدیغی آنلاردا، آرام بیر محیطده، هر جور ریاکارلیقدان اوزاق، انسان خاص دقّت و حضور قلب تاپیر کی بو آنلارین عبادتی و راز و نیازی فوق‌العاده روح پرور و کمال یارادان اولور.

علامه مجلسی امام صادقدن (ع) بئله بیر حدیث نقل ائلیر: «مؤمنین شرفی گئجه‌ نمازی قیلماقدا و عزّتی اؤز ناموسونو جماعتدن ساخلاماقدادیر».

گئجه‌نین یاریسی، یوخودان قالخیب کبریایی عرشین قاباغیندا دایانماق نماز قیلان انساندا ائله بیر حال یارادار کی اونو کمالا طرف چکیر. کمالا طرف آددیم آتیب منیّتدن اوزاقلاشان انسانین اورگی‌نین حالی « وجهت وجهي للذي فطر السموات و الارض» (اوزومو یئری و گؤیلری یاردانا چئویردیم) اولسا، اونون نجاتینا اومید باغلاماق اولار.

امام صادقدن بئله روایت اولوب کی بویوروبلار: «گئجه‌ قیامیندان ال چکمه، یازیق او آدام کی گئجه‌نین قیامی و عبادتیندن محرومدیر».

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم شهریور 1392ساعت 12:17 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

امیرالمؤمین (ع) کتابخاناسیندا علامه مجلسی‌نین مزاریندان تصویرلر


«علامه امین» آدینا تانینان آيت‌الله حاج شيخ عبدالحسين تبريزي نجفي 1320-جی هجری قمری ایلده علم و تقوا مرکزی اولان تبریز شهرینده دنیایا گؤز آچدی.

عبدالحسین، تبریز شهرینده سيد محمد مولانا، سيد مرتضي خسروشاهي و آتاسی (ميرزا احمد نجفي) کیمی بؤیوک عالملرین محضرینده تحصیل آلاندان سونرا نجفه گئدیب  ميرزا نائيني، شيخ محمدحسين آل كاشف الغطا، و شيخ محمدحسين كمپاني کیمی بؤیوک عالملرین محضرینده اولوب اوزون چکمه‌دی کی یوخاری فقاهت مقامینا ال تاپدی.

«علامه امینی»‌نی «الغدیر» کتابی ایله تانییریق. بو عظمتلی کتابی یازماق اوچون مختلف سفرلره قاتلانان عالم کی شیعه و سنّی روایتلرینه و سندلرینه استناد ائله‌مکله غدیر خم واقعه‌سینی یازماغا، 10 مین حدیث کتابینی اوخودو.

امیرالمؤمنین (ع) حرمی‌نین قبله قاپیسیندان چیخاندا «شارع الرسول» خیابانینا چاتیرسیز. بو خیابان اؤزونده شیعه‌نین معاصر تاریخی اندازه‌سینده عظمتلی خزانه‌لر یئرلشدیریب. امام خمینی‌نین (ره) ائوی و آیت الله حکیمین (ره) مزاریندان توتوب علامه امینی‌نین (ره) کتابخاناسی و مزارینا قدر.

علامه امینی‌نی داها چوخ سلیس عرب دیلینده 20 جلدده یازیلان عظمتلی کتابی، الغدیرله تانیریق. او بو کتابی یازماق اوچون 24 ساعتین 17 ساعتینی گئجه گوندوز مطالعه‌یه صرف ائدیب. او الینده اولمایان کتابلاری اوخوماق اوچون مختلف سفرلرین رنجینی جانینا آلیب.

علامه امینی بو کتابین یازماسیندا اوزلشن چتینلیقلارا اشاره ائدیب دئییر: «من الغدیر کتابینی یازماغا 10 مین کتابی بسم الله‌-ین «باء» سیندان تمّت‌-ین «تاء»سینا قدر اوخودوم و 100 مین کتابا تکراراً باش ووردوم».

شبهه‌سیز بو بؤیوک کیشی‌نین یوخاری همّتیندن علاوه بو عظمتلی اثرین یارانماسیندا آیری عامللر ده واریدی. علامه امینی و اطرافینداکیلاردان تکراراً نقل اولوب کی هر واخت بو کتابین یازماسیندا چتینلیغا راست گلیردی، حضرت علی‌(نین) حرمینه پناه آپاریدی و عالمی ایشیقلاندیران گونشدن کؤمک ایستیردی.

بو ربّانی عالم، هجری قمری ایلین ربیع‌الثانی آیی‌نین 28-ده جمعه گونو (1349 شمسی 12 تیر) فانی دنیادان کؤچدو و مطهر جسدی مولاسی حضرت علی (ع) کناریندا تورپاغا تاپیشیریلدی.

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم شهریور 1392ساعت 10:58 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

عالمه بنزر جاهل !

اسلام دینی انسانلاری یئر به یئر علم اؤیرنمگه و دوشونمگه چاغیریر. دینی متنلر مختلف یئرلرده علمین اهمیّتی و عالمین منزلتینه تأکید ائدیبلر و علمین یوخاری رتبه‌یه مالک اولدوغونا تأکید ائدیبلر.

حضرت علی (ع) علمین درجه‌سی و رتبه‌سی باره‌ده بویوروب: «علم فضیلتلرین لاپ یوخاریسندادیر».[1]

بیر گون بیر نفر او حضرتدن دولاما سؤل سوروشور. (یعنی قصدی اؤیرنمک یوخ بلکه امتحان ائله‌مک ایدی.) حضرت جوابدا بویورور: «اذیّت ائله‌‌مک اوچون یوخ بلکه اؤیرنمک اوچون سوروش؛  چونکی اؤیرنمک قصدی ایله سوروشان جاهل، عالم کیمیدیر. و اَیری یولا آددیم قویان عالم، سهو آختارماقدان اؤترو سوروشان جاهل کیمیدیر».[2]

امیرالمؤمنین علی علیه السلام علم و ادب اؤیرنمگه بئله چاغیریر: «ای مؤمن، علم و ادب سنین قیمتین و دَیَریندی، اونلاری اؤیرنمگه چالیش کی علم و ادبین چوخ اولدوقجا سنین قدرین و قیمتین چوخالار».[3]

هابئله الله پیغمبری (ص) علم و بیلگی‌نین رتبه‌سی باره‌ده بویوروبلار: «بیلگی، بوتون یاخشیلیقلارین باشیندا گلیر و جهالت بوتون پیسلیکلرین باشیندا گلیر».[4]

حضرت علی‌ده (ع) بو باره‌ده تأکید بویورورلار: «البته علم، اورکلری یاشادان، کور گؤزلری ایشیقلاندیران و گوجسوز بدنلری گوجلندیرندی».[5]



[1] . غرر الحکم: 6379 منتخب میزان الحکمة: 448

[2] . نهج البلاغة: الحکمة320 منتخب میزان الحکمة: 260

[3] . مشکاة الأنوار: 135 منتخب میزان الحکمة: 14

[4] . بحارالأنوار: 77 / 175 / 9 منتخب میزان الحکمة: 396

[5] . أمالی الصدوق: 493 / 1 منتخب میزان الحکمة: 396

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفتم شهریور 1392ساعت 11:3 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

چرا برخی از طلبه ها امام جماعت مساجد نمیشوند؟


چرا برخی از طلبه ها امام جماعت مساجد نمیشوند؟

در سالهای اخیر تعداد ورودیهای حوزه های علمیه افزایش نسبتا چشمگیری داشته است و طبیعتا برخی از حوزه های علمیه قدیمی احیا شده و حوزه های جدیدی نیز احداث شده است تا پاسخگوی علاقمندان باشد اما با کمال تعجب تعداد زیادی از مساجد در روستا ها و تعدای از مساجد شهری فاقد روحانی هستند براستی چرا برخی از مساجد روحانی ندارند؟ چرا طلبه ها علاقه ای ندارند تا امام جماعت مسجد باشند؟

 

برخی از طلبه های خوش فکر جوانِ پرتلاش و فداکار در مساجد مشغول فعالیت هستند و بعضا بخوبی نیز توانسته اند مسجد را آباد کنند و منشا خدمات خوبی برای مردم باشند از این رو مخاطب این بحث این بخش از طلبه ها نیستند.

 

1- عدم تلبس همه طلاب: از تعداد طلبه هایی که در حوزه علمیه درس میخوانند تعدادی از طلبه ها تمایلی به پوشش لباس ندارند و تعداد کمی از آنها ملبس به لباس روحانیت میشوند برخی از کسانی که لباس روحانیت میپوشند نیز به عللی بعد از چند سال لباس را کنار میگذارند از این رو طلبه های ملبسی که بصورت دائمی لباس بپوشند کم بوده و به تبع آن مساجد با کمبود روحانیان مواجه خواهند شد.

 

2-ماندگار شدن در قم: طلبه ها مبتدی پس از طی تحصیلات مقدماتی در شهرستانها برای ادامه تحصیل به قم مهاجرت میکنند و به خاطر امکانات علمی قم و فضای اجتماعی مناسب برای زندگی طلبگی، چندان تمایلی به بازگشت به شهرستانها ندارند اگر چه برخی از طلبه ها ممکن است وقت خود را در قم به بطالت بگذرانند اما زندگی در قم را بر زندگی در شهرستان ترجیح میدهند همین مساله باعث میشود که طلبه های در شهرستان یا روستا کمتر حضور داشته باشند البته ممکن است بصورت مقطعی در ایام تبلیغی در شهرستانها حضور داشته باشند.

 

3-مساله ای بنام معیشت: طلبه های ملبسی که در شهرستان حضور دارند ممکن است از نظر معیشتی دچار مشکل باشند و بخواهند در کنار برپایی نماز جماعت کار تبلیغی و فرهنگی انجام دهند تا از این طریق هزینه ایاب و ذهابی دریافت کنند، از این رو ترجیح میدهند تا بجای مسجد که هم پر زحمت است و هم درآمدی ندارد نماز و تبلیغ را در اداره یا خوابگاهی دانشجویی دنبال کنند چرا که هم تعطیلات دارد و هم چند دقیقه ای بیشتر وقت نمیبرد ضمن آنکه ممکن است برای رفت و آمد نیز وسائط نقلیه ارگان مذکور اقدام کند که نور علی نور است بماند اینکه ممکن است در نماز جماعت سازمانی بیشتر از چند نفر شرکت نکنند و عده ای از کارمندان نیز به اسم نماز محل خدمت را بقصد شب نشینی با همکاران ترک کنند.

 

4- سختی نماز جماعت مسجد: امام جماعت بودن در مسجد از کارهای شاق و پر زحمت است خصوصا اگر نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا را یک امام جماعت برگزار کند چرا که در این صورت امام جماعت باید خود را وقف مسجد کند یک روز غیبت از نماز میتواند صدای هیات امنا و نمازگزاران را درآورد، حساب کنید روزهای تعطیل، عید، روزهای برفی، روزهای گرم و داغ و همه و همه را که امام جماعت باید سر وقت حاضر باشد و نماز را به پا دارد، این مساله اول کار است چرا که امام جماعت باید در کنار نماز برای مردم سخنرانی کند و این مساله نیاز به اختصاص وقت برای آماده کردن مطالب دارد، مراجعات مردمی بعد از نماز نیز مقوله دیگری است که بغیر از اختصاص وقت ممکن است حواشی داشته باشد از سوی دیگر امام جماعت باید با نمازگزاران ارتباط برقرار کند و در شادی و غم آنها شریک شود ممکن است روزی نمازگزاری از مکه آمده باشد که باید به خانه او سر زد روز دیگر مادر یکی از نمازگزاران فوت کرده است، روز دیگر مستمندی مراجعه کرده و نمیتوان برای او کاری کرد وباید از نظر ذهنی در رنج باشی که این مستمند چگونه گذران میکند و این قصه سر دراز دارد، واقعیت این است که روحیه برخی از طلبه های امروزی با این کارها سازگار نیست و این مسولیتها را بعنوان دردسر در نظر گرفته و از پذیرش آن خودداری میکند.

 

5-پرستیژ اجتماعی: طلبه های امروزی کمتر علاقه ای دارند در یک مسجد دورافتاده بی نام نشان فعالیت کنند، آنها ترجیح میدهند مدیر یک موسسه فرهنگی باشند که نمایشگاه برگزار میکند پوستر چاپ میکند یا برنامه های پرسرو صدا برگزار میکند، یا اینکه در صدا و سیما حضور داشته باشند وکل ملت را هدایت کنند یا اینکه ترجیح میدهد مجالسی پرشور برگزار کند با مراجعه کنندگان بسیار، از این رو ترجیح میدهد بجای اینکه به او امام جماعت بگویند وی را فعال فرهنگی یا مدیر فرهنگی قلمداد کنند، گویا دیگر مساجد برای فعالیت برخی از طلبه ها جذابیتی ندارد. از نظر انها میتوان کارهای پرسر و صدا انجام داد و ظرف چند مدت در کشور مشهور شد و درسطح ملی کارهای فرهنگی انجام داد ما را چه به یک مسجد کوچک. از سوی دیگر با مذاق طلبه ای امروزی خوش نیست که یک نفر در مسجد بلند شود و برای امام جماعت نذریه جمع کند.

 

6- طلبه های شاغل: از طلبه های ملبسی که به شهرستان برمیگردند برخی در ادارات و دوایر دولتی مشغول کار میشوند و بمرور در آن سیستم هضم میشوند کم کم روحیات طلبگی و وظایف تبلیغی کمرنگ میشود و حتی طلبه لباس را بخاطر وظیفه سازمانی میپوشد از این رو بعد از انکه از اداره به خانه می آید سریعا لباس را به گوشه ای میگذارد و خلاص، این قسم از طلبه ها بعنوان امام جماعت که هیچ بلکه بعنوان یک مسلمان نیز در نماز جماعت مسجد شرکت نمیکنند و حالی برای اینکارها ندارند.

 

7- روحانیان روشنفکر: برخی از طلبه ها و روحانیان که بعضا تحصیلات دانشگاهی نیز دارند حاضر نیستند امام جماعت شوند تصور آنها از نماز جماعت مساجد، حضور در جمع های عوامانه است که نتیجه چندانی برای خود او ندارد از این رو ترجیح میدهد در جمع های نخبگی حاضر شود، میگوید در دانشگاه روزانه در چند کلاسی که میروم با صدها دانشجوی جوان محشور هستم و اگر بتوانم همانجا تبلیغ میکنم بهتر از مسجدی است که دوصف جماعت پیر و نامتوازن در آن جمع هستند. 

نقل از : http://rezataran.ir

+ نوشته شده در  چهارشنبه ششم شهریور 1392ساعت 7:18 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

ترجمه حرکاتی، غربین قدیم یونان دؤره‌سیله قیریقلیغینا سون قویدو


مسلمانلار مختلف علملری ترجمه ائدیب گئنیشلندیرمه‌سه‌ ایدیلر غربین اؤز اثرلرینی یئنیدن اوخوماغا امکانی اولمایاجاغیدی. مسلمانلار دنیانین گون علملری‌نین اؤیرنمگینی لازم گؤردوکلری زمان مختلف علملرین ترجمه‌سینه و توسعه‌سینه ال آتدیلار.

غربه یول تاپان اثرلر و اونلارین قدیم عصرله سوستالمیش رابطه‌لرینی گوجلندیرن اثرلر، یونان دیلیندن عرب دیلینه ترجمه اولان کتابلار ایدی. حقیقتده مسلمانلار فلسفه‌دن علاوه مختلف علملره توسعه وئریب و گؤزه گلیم علمی مدنیّت یاراتدیلار. سونرا بو تمدّن غربه ده چاتدی. حقیقتده ترجمه حرکاتی‌نین ظهورو ایله قدیم یوناندان قیریلان غرب، تازادان اونا چاتدی. بو مسأله‌نین مدرن اروپانین ترقّی‌سینده اؤنملی رولو واریدی.

مسلمانلار بو علملری ساخلاییب و توسعه وئرمه‌سه‌ ایدیلر غرب اؤز اثرلرینی تازادان اوخویا بیلمزدی و او علملری بوتوولوکده الدن وئرردی. سونراکی عصرلرده اروپا، مسلمانلارین مادّی ترقّیسی‌نین شاهدی اولدو و اونو اؤزونه خط باشی کیمی و یا مبارزه اوچون بیر موضوع کیمی، مقصد قالبیندا نظرده توتدو.

مسلمانلار عرب دیلینه چئوریلمیش کتابلاردان بهره‌لنیب علمه توسعه وئردیلر. مثال اوچون ابن سینانین «قانون» کتابی، طبّ عرصه‌سینده اولماسایدی قدیمی منبعلر آرادان گئتمیش اولاردی و اونلاری توسعه وئرمک امکانسیز اولاردی. غرب عالملری عرب دیلینده اولان بو کتابدان بؤیوک منبع کیمی استفاده ائله‌دیلر.

مسلمانلار، علمی ترجمه ائدیب ساخلاماقدان علاوه اونا توسعه وئریب و الی آچیقجاسینا غرب عالیملرین اختیاریندا قویدولار. غربلیلر ده بو آچیلمیش سوفره‌دن بهره‌لنیب علملرینی توسعه وئردیلر. بو مسأله‌نین لاپ مهم زمانی، اورتا عصرلر دؤرونده ایدی کی غرب عالملری متنلری عرب دیلیندن ترجمه ائله‌مکله مسلمانلارین علملرینه ال تاپیب اوندان فایدالاندیلار.

+ نوشته شده در  سه شنبه پنجم شهریور 1392ساعت 12:47 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

اخلاصین عبادتده‌کی رولو


عزیز پیغمبریمیز (ص) و اماملاردان (ع) یئتیشن روایتلره اساساً عبادتلرین و عمللرین تکجه قبول اولماق وسیله‌سی، اخلاصدیر. هر هانسی عبادتین آیری شرایطی اولا آما اخلاصلا توأم اولماسا قبول اولونماز.

اخلاص، عبادتلری فقط الله-ـا خاطر یئرینه گتیرمک آنلامیندادیر. قرآن کریم بیّنه سوره‌سی‌نین دؤردونجو آیه‌سینده بویوردوغو کیمی: «فقط الله‌ی عبادت ائله‌ماغا و دینی اونا خالص ائتمک اوچون امر اولدولار». الله‌ین رسولو دا بویوروب: «قیرخ گون اخلاصلا عمل ائتمک نتیجه‌سینده حکمت چشمه‌لری‌نین اورگیندن دیلینه جاری اولمایان بنده یوخدور». و بیر آیری یئرده بویوروب: «خوش او بنده‌نین حالینا کی عبادت و بنده‌لیگینی فقط الله‌ـا خاطر یئرینه گتیرسین.

اخلاص باره‌سینده اولان روایتلرین سایی چوخدور و اونلارین بوتونوندن مهم بیر نکته اله گلیر: عمللر و عبادتلرین قبول اولماسی‌نین تکجه یولو اخلاصدیر. عبادتین آیری شرایطی اولسا آما خالصلیگی اولماسا قبول اولونماز.

ریاکارلیق اخلاصین ترسیدیر. اخلاص عبادتلرین قبول اولماسینا سبب اولدوغو کیمی ریاکارلیق دا عبادتلری باطل اولماسینا سبب اولار. ائله بونا گؤره اسلام عالملری‌نین هامیسی ریاکارلیغین عبادتلرین باطل اولماسینا سبب اولدوغونو دئییرلر. نماز قیلان، ریاکارلیق اوزوندن بیر کلمه‌نی مخصوص شکلده دئسه و یا ریاکارلیق اوچون مخصوص مکان و زماندا نماز قیلیرسا و یا ریاکارلیقدان اؤترو سجده‌سینی و رکوعسونو اوزالدیرسا نمازی باطل اولار.

اوست-اوسته، ریاکارلیق گیزلی شرکدیر. شرکلی عمل عبادتله منافاتلی‌دیر. ریاکارلیق نه فقط نمازی بلکه هر عبادتی باطل ائلر. خمس، زكات، حج، جهاد و.... هئچ بیری‌نین ریاکارلیقلا آراسی یوخدور. عبدالله بن بكير دئییر: «حج مسافرتینده امام صادق‌‌له (ع) بیرلیکله ایدیک. حضرت یولدا بیر داغ باشینا چیخیب جمعیّتین چوخلوغونا باخیب بویوردولار: «ضجّه چکیب آغلایانلار نه چوخدو و حقیقی حجّ یئرینه گتیرنلر نه آزدیر».

معاذ بن جبل پیغمبر اکرمدن (ص) نبأ سوره‌سی‌نین 18-جی آیه‌سی باره‌ده مفصّل روایت ائدیب کی حضرت بویوروب: امّتیمدن اون صنف مختلف شکللرده محشور اولاجاقلار. بیر صنفی دونوز شکلینده، بونلار دنیادا حرام یئینلردیلر. آیری صنف میمون شکلینده؛ دنیادا سؤز آپاریب گتیرنلر. خلاصه هر عملین عکس‌العملی وار.

زلزال سوره‌سی‌نین 7-8-جی آیه‌لری بویورور: «هر کیم ذرّه آغیرلیغی قدر یاخشی ایش گؤرورسه اونو گؤرر و هر کیم ذرّه آغیرلیغی قدر پیس ایش گؤرورسه اونو گؤرر.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هفتم مرداد 1392ساعت 5:22 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

حدیث باغچاسیندان بیر عطرلی چیچک

حضرت محمد پیغمبر (ص) بویوروب:

هر کیم علم‌لری اؤیرنیب حفظ ائتمک ایسته‌ییرسه، بو بئش خصوصیته صاحب اولمالیدیر:

*ایکی رکعت ده اولسا، آردیجیل گئجه نمازی قیلماق؛

*دایم دستَمازلی اولماق؛

*هم آشکاردا، هم ده گیزلینده (یعنی هم جماعتین گؤزو قارشی‌سیندا، هم ده تک‌لیکده) تقوایا رعایت ائتمک (الله-ین حرام بویوردوق‌لاریندان چکینمک)؛

*شهوتی آرتیرماق اوچون یوخ، طاقت الده ائتمک اوچون یئمک؛

*دیش‌لری مسواکلا تمیزلمک.

(سیّد نعمت‌الله حسینی. مردان-علم در میدان-عمل، 4، 35).

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم مرداد 1392ساعت 8:56 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

انسانین ارزشی باره‌ده بیر حدیث


مرحوم کلینی‌ 7-جی امامدان بیر روایت نقل ائله‌ییب و مرحوم محقق داماد اونو گؤزل شرح وئریب.

حدیث بئله‌دیر کی حضرت بویوردولار: ««إنّ أبدانكم ليس لها ثمن إلاّ الجنّة، فلا تبيعوها بغيرها»[1] بدنلریزین جنّتدن ساوایی قیمتی یوخدور. اونلاری اوندان ساوایینا وئرمه‌یین.

مرحوم محقق داماد دئییر: بو روایت روحوزون بهشتدن یوخاری اولدوغونا اشاره ائلیر. روحو «جنّة اللّقاء»یه وئرمه‌لیسیز. روحوز ﴿عند مليكٍ مقتدر﴾ه چاتمالیدیر. و عندالله اولماق اوچون اَن یاخشی یول اوروج توتماقدیر.[2]

اوروجون باطنی، لقاءالله صورتینده ظهور ائلر و انسان اوچون لقاءالله‌دان یوخاری فرض یوخدور. چون انسان هئچ زمان آرادان گئتمه‌ین ابدی موجوددور و نهایتاً بیر عالمدن آیری عالمه گئدر. اوروجون باطنی اونا نصیب اولسا دایم حضوردان رنجیده اولمادان همیشه حقّ محضرینده اولار. جنّتین تکرارلی لیغی یورماز. اوردا اصلاً یورولماق یوخدور. ایستر ظاهری جنّت ﴿جنّات تجري من تحتها الأنهار) اولسون، ایستر معنوی جنّت اولسون. انسان یورقونلوق، سوسوزلوق و آجلیق رنجینی چکمه‌دن توخلوق لذّتیندن سیراب اولاجاق. جنّتین وضعیّتی دنیا کیمی دئییل.



[1] . كافي، ج 1، ص 19، ح 12.

[2] . «جعله (عليه‏السلام) الجنّة ثمن البدن، إشارة إلي أنّ ثمن جوهر النفس المجرّدة هو الله سبحانه فكأنه (عليه‏السلام) قال: أما إنّ أبدانكم ثمنها الجنّة فلا تبيعوهها وأمّا نفوسكم المجرّدة وأرواحكم القدسيّة فإنّما ثمنها هو الله سبحانه والفناء المطلق فيه وفى مشاهدة نور وجْهه الكريم فلا تبيعوها بغيره» (ميردامادین اصول كافي‌یه یازدیغی تعليقه ، ص 38).

+ نوشته شده در  شنبه نوزدهم مرداد 1392ساعت 10:16 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

رمضان بایرامی SMS -لری

رمضان بایرامی SMS -لری

 

  کایناتین یارادیجی‌سی و عالملرین ربّی بؤیوک الله‌-ـا سونسوز شکرلر اولسون! رمضان بایرامی برکتیله، بوللوغویلا گلسین، بوتون انسانلیق اوچون خیرلره وسیله اولسون.

 

  بیر داملا اومید سپیلسین اورگینه، بیر داملا سعادت دولسون گونلرینه ، مین بیر دعان قبول و بایرامین مبارک اولسون

 

  سئوگی سؤزه دولارسا دعا اولور، دعا الله-ـا چاتیرسا نور اولور، عینی یولدا بیرلشن دعا‌لاریمیزین نورا دؤنوشوپ ربّیمیزه چاتماسی دیلگی ایله بایرامین مبارک اولسون

 

  الله‌ین رحمتی سنه شامل اولسون. سنه گلن هر یاخشیلیق الله‌داندیر، بوتون پیسلیکلر نفس‌دندیر. مکانین جنّت، یووان سعادتلی، قلبین الله سئوگیسی ایله دولو، بایرامین مبارک اولسون.

 

  اورگینه داملا داملا اومید، گونلرینه مین داد‌لی سعادت دولسون. سئودیکلرین همیشه یانیندا اولسون، یوزون و گولون هیچ سولماسین. بایرامین مبارک اولسون...

 

  رمضان بایرامینیز مبارک، اورگینیز اومید‌لی، اومید‌لرینیز آتلی، سئودانیز قاناد‌لی، سعادتینیز قاتلی، سوفره‌نیز دادلی، مکانینیز تخت‌لی، عمرونوز بخت‌لی اولسون...

 

  کوسکونلرین باریشدیغی، سئونلرین بیر آرایا گلدیگی، رحمت و شفقت دولو گونلرین اَن دَیَرلیلریندن اولان رمضان بایرامینیز مبارک اولسون.

 

  بو دَیَرلی رمضان بایرامیندا، کایناتین یارادیجی‌سی و عالملرین ربّی باغیشلایان و مهربان بؤیوک الله بوتون دعا‌لارینیزی قبول ائتسین.

 

  بایراملار برکتدیر، اومیددیر. دعا‌لارین قبول اولسون ، سئودیکلرین همیشه سنینله  اولسون بایرامینیز مبارک اولسون.

 

  بوتون اورکلر سئوینجله دولسون، اومید‌لر گئرچک اولسون، آجیلار اونودولسون، دعا‌لارینیز قبول و بایرامینیز مبارک اولسون.

 

  قلبلر واردیر سئوگینی یاشاتماق اوچون، انسانلار واردیر دوستلوغو پایلاشماق اوچون و بایراملار واردیر سئوگی ایله قوجاقلاشماق اوچون. بایرامینیز مبارک اولسون.

 

  بیر اووج دعا، بیر قوجاق سئوگی، حرارتلی بیر مئساژ، یوخ ائدیر مسافه‌لری بیرلشدیریر کؤنوللری قلبینیز نور، ائوینیز سعادت دولسون، بایرامینیز مبارک اولسون.

 

  زمانا و مکانا سیغمایان بیر برکتله برکتلنمک و باغیشلانمیش اولمانین او شرفلی مقامینا چاتماق تمنّی سی ایله بایرامینیز مبارک اولسون.

  

  اسلامین نورلو گونشی قلبینه دولسون، مقامین جنّت، حضرت محمّد (ص) قونشون اولسون، گونلرین سعادتلی، گؤنلون سعادتله دولسون. بایرامین مبارک اولسون.

+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم مرداد 1392ساعت 7:46 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

نهج‌البلاغه‌دن بیر درس

حضرت علی‌نین (ع) گؤزو همیشه والی‌لری‌نین اوستونده اولوردو و قیسا حکومتی‌نین بویوندا آداملارینی توبیخ ائله‌مک مضمونوندا چوخلو نامه‌لر یازدی.

نهج البلاغه کتابینی ورقله‌ینده بو مسأله‌یه تئز تئز راست گلمک اولار. حضرت علی (ع) «منخم بن سلیم»-ی زکات ییغماغا گؤندرنده اونا بئله یازمیشدی: (25-جی مکتوب)

«تایسیز بیر الله‌-ین قورخوسو ایله یولا دوش، مسلمانلارین کناریندان خوشلاری گلمه‌ین صورتده کئچمه. اونلارین ماللاریندان الله‌-ین حقّیندن آرتیق آلما. بیر طایفایا چاتاندا اونلارین ائولرینه گئتمه‌میش سولارینا گئت. سونرا سکینه و آراملیقلا اونلارین آراسینا گئت و اورتالاریندا دور. اونلارا سلام وئر و سلام وئرمگی قیسا ائله‌مه. سونرا دئنه: «ای الله‌-ین بنده‌لری ! الله‌-ین دوستو و خلیفه‌سی منی سیزه طرف گؤندریب کی املاکیزدان الله-‌ین پایینی آلام. سیزین املاکیزدا الله‌-ین پایی واردی کی اونون ولی‌سینه وئره‌سیز؟» بیری یوخ دئسه (دئسه کی وئرمه‌لی زکاتیم یوخدور) اونا مراجعه ائتمه. آما بیری دئسه کی بلی وار. اونو قورخوتمادان و اونا چتین توتمادان اونونلا گئت و قیزیلدان گوموشدن هر نه وئرسه آل. اینک، قویون و دوه‌سی‌ده اولسا اجازه‌سیز اونلارین یانینا گئتمه چونکی اونلارین چوخو اونوندور. حیوانلارین یانینا گئدنده صاحبلرینه مسلّط اولان کیمی و صاحبلرینه چتین توتان کیمی اونلارا باخما. هئچ حیوانی قورخودوب قووما. صاحبلرینی اونلارین توتماقدا اینجیتمه.

[زکاتی آلاندا] مالی ایکی یئره بؤل و صاحبیندن اونلارین بیرینی سئچمگه اختیار وئر. سئچدیگینه اعتراض ائله‌مه. قالانلاری‌دا همانجور ایکی یئره بؤل و یئنه اوندان ایسته بیرینی سئچسین. [بو ایشی اوراجن ادامه وئر کی گئریده قالان] الله-ین حقّی مقداریندا اولسون. الله-ین حقّینی اوندان آل و اگر بؤلمگی بَیَنمه‌سه و فسخ ائله‌مک ایسته‌سه، سن فسخ ائله و ایکی قسمتی بیر-بیرینه قات و تازادان تکرار ائله.

+ نوشته شده در  پنجشنبه دهم مرداد 1392ساعت 8:14 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

فتوای جدید آيت الله بيات زنجاني در مورد نوشیدن اضطراری آب در ماه رمضان

این مطلب عیناً از سایت رسمی آن مرجع (http://bayatzanjani.net/fa/news/article-340.html) نقل می گردد:

 آيت الله بيات زنجاني در فتوايي جديد ابراز داشتند:
"با استناد به موثقه عمار و روايت مفضل ابن عمر از امام صادق(ع) كه در باب ١٦ وسائل الشيعه از ابواب "من يصح منه الصوم" آمده است، كساني كه روزه مي گيرند ولي تاب و تحمل تشنگي را ندارند، فقط به اندازه اي كه جلوي تشنگي شان را بگيرد مي توانند آب بنوشند و در اين حالت روزه شان باطل نبوده و قضا هم ندارد
."

لازم به ذکر است نظر فقهی معظم له در رسالۀ عملیه به این شکل نبوده و این نظر فقهی جدید ایشان است./

------------------------------------

 

 مرجع عالیقدر به استفتائات دیگری که در پی انتشار این فتوا برای دفتر ارسال شده است پاسخ دادند.

 استفتاء اول:

سؤال: ضمن عرض سلام؛ حضرتعالی در فتوائی فرموده اید:
با استناد به موثقه عمار و روايت مفضل ابن عمر از امام صادق(ع) كه در باب ١٦ وسائل الشيعه از ابواب "من يصح منه الصوم" آمده است، كساني كه روزه مي گيرند ولي تاب و تحمل تشنگي را ندارند، فقط به اندازه اي كه جلوي تشنگي شان را بگيرد مي توانند آب بنوشند و در اين حالت روزه شان باطل نبوده و قضا هم ندارد.
حال سؤال من اینجاست آیا فردی که در چنین شرایطی قرار گرفته، می تواند احتیاطاً و از روی استحباب روزۀ خود را قضا کند؟


پاسخ: "باسلام و تحیت؛ احتیاط همیشه امری پسندیده است ودر فرض سؤال نیز احتیاط مستحب آن است که فرد روزۀ خود را در وقت مقتضی، قضا کند."

 

 استفتاء دوم:

سؤال: در خصوص فتوای جدید حضرت آقا در خصوص كساني كه روزه مي گيرند ولي تاب و تحمل تشنگي را ندارند، فقط به اندازه اي كه جلوي تشنگي شان را بگيرد مي توانند آب بنوشند استدعا دارم از آن بزرگوار سوال بفرمائید : آیا اشخاصی که ناراحتی دستگاه گوارش دارند و به همین دلیل نباید معده ایشان خالی بماند می توانند روزه گرفته و اندکی غذا برای خالی نماندن معده تناول فرمایند ؟
پاسخ: با سلام و تحیت؛ در فرض سوال اگر احتمال ضرر و زیان قابل توجه به دلیل روزه گرفتن داده شود، روزه گرفتن جایز نیست.
لازم به ذکر است فتوای مذکور مربوط به مورد و شرایط خاص است و از آن موارد با شرایط قید شده نمی توان به موارد دیگر تعدی کرد. بنابراین آن دو روایت مورد استناد در فتوا، تنها مربوط به "آب" است که آن هم با شرایط خاصی که از موارد بارز "ضرورت" می باشد، محسوب می شود.


آيت‌الله العظمي بيات زنجاني در اظهاراتي جديد در جمع  تعدادي از علما و روحانيوني كه در دفتر ايشان حضور يافته و پيرامون فتواي اخير معظم له شبهات و نظراتي داشتند، بياناتي اظهار داشتند كه عينا از سايت ايشان منتشر مي‌گردد:

 

بسم الله الرّحمن الرّحيم

همانطوري كه حضرات مستحضرند در متون روايي و فقهي ما پيرامون روزه شيخ و شيخه (پيرمرد و پيرزن) و ذوالعطاش (مبتلا به مرض تشنگي)، بحثي داريم كه آيا افطار آنها از باب رخصت است يا عزيمت؟ يعني مختارند كه افطار كنند يا موظف به افطار روزه هستند؟ در خلال همين بحث، درباره افرادي بحث شده كه بيماري تشنگي ندارند و عنوان "ذوالعطاش" بر آنها صدق نمي‌كند، اما دچار عطش مقطعي و اتفاقي مي‌شوند و نمي‌توانند روزه خود را ادامه دهند. مثلاً كارگري روزه گرفته و در اثر گرما احتمال دارد ادامه روزه منجر به غش و حتي مرگ شود. اين فرد ذوالعطاش نيست، اما دچار عطش شديد مقطعي شده است. در اين مورد امام صادق (عليه‌السلام)فرموده‌اند كه آنان مي‌توانند آب بنوشند. دو روايت در اين‌باره وارد شده كه هر دو هم به نظر اينجانب معتبر است. البته در نسخه وسائل در موثقه عمار، كلمه عطاش آمده است، ولي در تهذيب، كلمه عطش آمده كه همين درست است، چون ذوالعطاش لازم نيست به اندازه رمق آب بخورد، چراكه مطابق صحيح محمد ابن مسلم اساساً روزه بر او واجب نيست. سند موثقه عمار، احمد بن ادريس از نظر نجاشي و شيخ ثقه است. محمد بن احمد به دليل احمد بن محمد بن حسن  همان ابن يحيي است. اينجا سلسله سند وسائل اصح است، با اينكه معمولا تهذيب اصح است. احمد بن حسن و عمرو بن سعيد و مصدق بن صدقه و عمار همگي اگرچه فطحي مذهب هستند ولي همگي ثقه هستند.

سند روايت دوم (روايت مفضل) هم ما معتقديم معتبر است و اين دو روايت از حيث سند جاي بحث ندارد.

روايت مفضل انگار كه درباره امروز است و درباره افرادي ست كه به دليل تشنگي فراوان، قادر به ادامه روزه نيستند. حضرت هم نمي‌گويد كه: "روزه‌شان را تمام كنند ولو اينكه در فشار قرار گيرند" و نيز نمي فرمايند كه روزه شان را افطار كنند و بعد كفاره دهند و يا قضا كنند، بلكه راهنمايي مي‌كنند كه با خوردن آب به مقدار ضرورت، به روزه ادامه بدهند. البته برخي از اعاظم و اعلام فرموده‌اند كه اينجا درباره افطار يا ادامه روزه سكوت شده و طبق قواعد عامه دال بر ابطال روزه است، اما به اين نكته توجه نشده كه اگر عمومات در اينجا حاكم بود، نياز نبود كه گفته شود روزه‌دار «بقدر ما يمسك رمقه» بخورد.

به نظر من نسبت اين روايت با روايات عمومات، نسبت شبه حكومت است نه تخصيص. امام (ع) از عنوان افطار استفاده نكرده و اساساً چنين شربي را مثلاً مانند ريختن دارو به زور به حلق روزه دار مفطر نمي‌دانند چراكه آنجا از عبارت "افطر" استفاده فرمود.

دقت در موثقه عمار و روايت مفضل  نشان مي‌دهد كه معصوم (ع) در عنوان «مفطر» تصرف كرده و چنين شربي را موضوعاً از عنوان مفطرات خارج كرده است. پس اين دو روايت بر عمومات تقدم دارد و الا لغويت اين دو روايت لازم مي آيد.

با اين وجود مطلبي جامع تر و كاملتر پيرامون اين فتوا به زودي در اختيار دوستان قرار خواهد گرفت.

+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم مرداد 1392ساعت 1:7 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

حضرت علی‌نین (ع) شهادتی باره‌ده نئچه فرقلی روایت

ابن ابی الدنیا (م 281) اوچونجو قرنین محدث و تاریخچی‌سی ایدی کی حضرت علی‌نین (ع) شهادتی باره‌ده مستقل کتاب یازیب. بو کتاب، بو باره‌ده الیمیزه چاتان اَن قدیمی کتاب ساییلیر.

مستقل کتابدان سؤز گئدنده، اوّلدن آخره قدر بیر موضوعدا و بوردا امام علی‌نین (ع) شهادتی باره‌ده یازیلان کتاب نظرده توتولور. البته تاریخ طبری و یعقوبی کیمی عمومی تاریخ کتابلاریندا دا بو باره‌ده سؤز یازیلیب.

امام علی‌نین (ع) شهادتی باره‌ده یازیلان اثرلر آراسیندا «ابن ابی الدنیا» نین کتابی گونوموزه چاتان اَن قدیی کتابدیر. هرچند اوندان اوّل‌ده آیری اثرلر واریمیش. بو اثرین آدی «امیر المؤمنین علیه السلامین مقتلی» دیر کی بیرینجی دفعه مرحوم عبدالعزیز طباطبایی طرفیندن تراثنا مجله‌سی‌نین 12-جی نمره‌سینده (1408ق) یاییلدی.

کتابین یازانی ابن ابی الدنیا قرشی‌یه معروف اولان ابوبکر عبدالله بن محمد بن عبید (208 - 281) تاریخ و حدیث زمینه‌سینده عالم ایدی کی حدیث و تاریخ زمینه‌سینده مختلف کتابلار یازمیشدی.

او، تاریخچی طبری‌دن اوتوز ایل اوّل وفات ائتمیشدی.

اونون کتابیندا مختلف تاریخی مأخذلردن نقل اولموش 119 روایت وار. هر بیر روایت امام علی علیه السلامین شهادت جریانی باره‌ده بیر داستاندیر کی زمینه‌لر و طبعاتین‌دا ایضاح ائدیب. بو روایتلرین هامیسی «ابن ابی الدنیا»نین دیلی‌ ایله «حافظ حسین بن صفوان برذعی» (م 340) آدلی شخص طرفیندن نقل اولور.

هر خبرین راویلری «ابن ابی الدنیا»دان خبرین اصل منبعینه قدر، نقللرین چوخونون اوّلینده گلیب. اونلارین بعضیسی شیعه تاریخچیلری و بعضیسی عامه (سنّی) تاریخچیلریدیر. مثال اوچون بو سند: . . . . عن جابر بن عبدالله جعفی، عن محمد بن علی [امام باقر] . . . سونرا امام علی‌نین (ع) وصیّتینی امام مجتبی‌یه (ع) نقل ائدیب.

بیرینجی روایت امام علی‌نین (ع) سحر اوّل وقت مسجده یوللانان زماندان یازیر کی قوشلار او حضرتین قاباغینا چیخیب اؤتمگه باشلادیلار. اصحاب قوشلاری اوزاقلاشدیرماغا چالیشدیردیلار آما حضرت بویوردو: «قوومایین! اونلار نوحه اوخورلار».

امام علی علیه السلامین شهادت روایتلری بو کتابدا فرقلی نقل اولوب. طبری تاریخینده اولدوغو کیمی بو کتابدا دا فرقلی و متعارض روایتلر، دال به دال گلیب.

حسن بن دینار، حسن بصری‌دن روایت ائدیر کی دئدی: او گئجه علی بن ابی طالب دئدی: «انّی مقتول لو قد أصبحت. سحر آچیلاندا من مقتول اولاجاغام».

بو کتابین بئشینجی روایتینده هشام بن محمد کلبی‌نین دیلی ایله بئله گلیر: نخع‌دن بیر کیشی منه روایت ائتدی کی «صالح بن میثم بن عمران بن میثم تمار» آتاسیندان بئله روایت ائتدی: «علی صبح نمازی اوچون ائشیگه چیخدی. نمازین تکبیرینی دئدی. سونرا انبیاء سوره‌سیندن اون بیر آیه اوخودو. بو آندا، ابن ملجم قیلینجلا او حضرتین فرقیندن ووردو. جماعت اونون باشینا تؤکولوب قیلینجی الیندن آلدیلار. اونلار نمازدایدیلار. علی رکوع‌یه گئتدی سونرا سجده ائتدی. من اونو گؤردوم قان باشیندان آخیردی و او سجده ائدیردی. باشی‌نین قانی او طرف بو طرفه تؤکولوردو. یئنیدن ایکینجی رکعته قالخدی آما حالی دَییشدی. قرائتینی آراملاتدی. سونرا اوتوروب تشهد و سلام وئریب مسجدین دیوارینا دایاندی».

یئدینجی روایتده بئله گلیب: «ابن بجره اشجعی» ایله «ابن ملجم» قرار قویموشدولار قیلینجلا اماما حمله ائله‌سینلر. بیری‌نین قیلینجی سهوه گئتدی و دیوارا دَیدی و ابن ملجمین قیلینجی اصابت ائتدی. اونلارین هر ایکیسی‌ده قاچدیلار. ابن بجره کنده‌یه طرف و ابن ملجم بازارا طرف. ابن ملجمی توتوب امامین نزدینه گتیردیلر.

11-جی روایتده بئله گلیب: واقعه‌دن ایکی گئجه اوّل، امام مسجده وارد اولوب اورداکیلاری یوخودان اویالدیردی. ابن ملجم او حضرتین نزدینه گلیب امامی توبه‌یه چاغیران بیر مکتوب وئردی. امام او آن اونو اوخویا بیلمه‌دی. نمازدان سونرا آچیب اوخودو. اوندا بئله یازیلمیشدی: «سنی شرکدن توبه ائله‌مگه چاغیریرام». حضرت بویوردو: «بو نامه‌نین صاحبی کیمدیر؟» هئچ کسدن جواب گلمه‌دی. امام آغیز سویونو اونا آتیب محو ائدیب ائشیگه آتیب بویوردو: «الله‌ین لعنتی اونا اولسون».

12-جی روایتده امام باقر علیه السلامین دیلی ایله بئله گلیب: الله تعالی شهادت کرامتینی ابن ملجمین ضربتی ایله امام علی‌یه (ع) نصیب ائتمه‌سی‌نین اراده ائله‌دیگی زمان، ابن ملجم، بنی اسد مسجدینده ایدی. هاوا قارالاندا کندی‌لرین ائولریندن بیرینه گئتدی. اوندان بیر جمعه اوّل، امام منبره چیخیب بویوردو: «الله پیغمبری‌ (ص) منه بویوردو « لایبغضک مؤمن و لا یحبک کافر» مؤمن سندن غضبلنمز و کافر سنی سئومز. و آرتیردی: یوخودا گؤردوم بیر شیطان منه ضربه ووروب ساققالیمی باشیمین قانینا ایسلادیب. آما بو منی ناراحت ائتمه‌دی. . .

معهود گئجه‌سی ابن ملجم قاپی یانیندا کمین قوردو. امام نماز اوچون مسجده وارد اولاندا ابن ملجم ضربه‌سینی یئندیردی. محمد بن حنیفه حضرتین یاخینلیغیندا دورموشدو. اونو توتدو. جماعت‌ده ابن ملجمه هجوم ائتدیلر کی اونو اؤلدورسونلر. امام علی (ع) بویوردو: «دؤزون، اونو اؤلدورمه‌یین. قالسام اونو قصاص ائدرم و یا باغیشلارام. قالمازسام جان، جان مقابلینده».

13-جو روایت عبدالغفار بن قاسم انصاری‌نین دیلی ایله بئله نقل اولوب: نئچه نفردن ابن ملجمین گئجه‌نی اشعث بن قیسین ائوینده یاتدیغینی ائشیتدیم. ائله او ایدی کی سحر وقتی اونا دئدی: سحر اولدو ! (یعنی تئز اول یوبانما !)

همان سحر «بنی کنده» مسجدی‌نین اذانچیسی «حجر بن عدی» ایدی. ائله او، مناره باشیندان دئدی: «اعور علی‌نی اؤلدوردو». (ابن ملجم بیر گؤزلو ایدی.) سونرا اشعثه خطاباً دئدی: «ابن ملجم سنین یانیندایدی و سن اونونلا پیچیلداشیردین».

91-جی روایتده «زحر بن قیس»ین دیلی ایله بئله گلیب: حسن بن علی منی مدائنه گؤندردی کی شهادت خبرینی اوردا اولان حسین بن علی‌یه چاتدیرام. یئتیشنده حسین بن علی دئدی: «زحر! نییه رنگین آتیب؟» دئدیم: «امیرالمؤمنینی بو دنیاده حیاتی‌نین سون گونونده و او دنیاسی‌نین اوّل گونونده ترک ائتمیشم. بو حسنین سیزه مکتوبودور». امام سوروشدو: «اونو کیم اؤلدوردو؟» دئدیم: «فاسق مارقیندن عبدالرحمان بن مجلم آدیندا بنی مراددان بیر نفر». سوروشدو: «اؤلدورولدو؟» دئدیم: «بلی» تکبیر دئییب آرتیردی: « انا لله و انا الیه راجعون و الحمد لله رب العالمین، نه بؤیوک مصیبت ! بونونلا کی الله رسولی بویوردو: هر زمان سیزه مصیبت گلسه، منیم مصیبتلریمی یادا سالین کی اوندان یوخاریسی یوخدور. الله رسولی دوز دئدی و بو مصیبت او مصیبتدن سونرا اَن بؤیوک مصیبتدیر و من عمرومده اوندان یوخاریسینی گؤرمیه‌جگم. سونرا بویوردو: ان البلاء الینا أهل البیت سریع. مصیب بیز اهل بیته طرف سرعتلیدیر. و الله المستعان. حسین بن علی مدائن جماعتینی ییغیب امام حسنین نامه‌سینی اونلارا اوخودو. بو آندا «عبدالله بن سباء» آدینا تانینان همدان اهلیندن اولان ابن السوداء دئدی: «علی‌نی قبرده ده گؤرسم، بیلیرم کی ظهور ائده‌نه قدر اؤلمیه‌جک. بو آندا جماعتین آغلاشماسی و استغفاری گؤیه قووزاندی و حسین بن علی‌یه تسلیت دئدیلر و او حضرت جماعتله کوفه‌یه قاییتدی.

+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم مرداد 1392ساعت 5:43 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

امام حسن(ع) و امام حسینین(ع) یاش فرقلری نه قدر ایدی؟

شیعه عالمی‌نین ایکینجی امامی امام حسن (ع)، حضرت علی‌ ایله (ع) پیغمبرین قیزی حضرت فاطمه‌نین (س) ائولنمه‌سی‌نین بیرینجی مولودو ایدی.

هجرتین  اوچونجو ایلینده رمضانین یاریسیندا دنیایا گؤز آچدی. امام حسن (ع) کرامتلی جدّی‌نین دورانیندان نئچه‌ ایلدن آرتیق گؤرمه‌دی. اسلامین عزیز پیغمبری رحلت ائدنده، اونون تقریباً یئددی یاشی واریدی. پیغمبرین رحلتیندن سونرا تقریباً اوتوز ایل آتاسی امیرالمؤمنینین کناریندا اولدو. حضرت علی‌نین (ع) شهادتیندن سونرا اون ایل بویو مسلمانلارین امامتینی عهده‌لرینه آلدیلار. و نهایت 50-جی هجری ایلینده معاویه‌نین توطئه‌سی ایله 48 یاشیندا مسمومیت تأثیرینده شهید اولوب مدینه‌نین بقیع قبرستانیندا دفن اولدو.[1]

امام حسین (ع)، هجرتین دؤردونجو ایلی‌نین شعبانین اوچونجو گونونده مدینه ‌شهرینده دنیایه گؤز آچدی.

او حضرت عمرونون آلتی ایلینی کرامتلی جدّی‌نین دورانیندا یاشادی. پیغمبرین (ص) رحلتیندن سونرا اوتوز  ایل آتاسی حضرت علی‌نین(ع) کناریندا اولدو. امیرالمؤمنینین شهادتیندن سونرا اون ایل قارداشی‌نین کناریندا اولدو. قارداشی‌نین شهادتیندن سونرا اون ایل بویو معاویه‌ ایله مخالفت ائله‌دی، اونو اؤلوموندن سونرا دا اوغلو یزیدین قاباغیندا دایانیب 61-جی هجری ایلی‌نین محریمین عاشورا گونونده کربلا وادی‌سینده شهادته چاتدی.[2]

ابن شهر آشوبون یازدیغینا گؤره او حضرتین ولادتی قارداشی امام حسندن (ع) اون آی ایرمی گون سونرا اولوب. او گون سه‌شنبه و پنجشنبه گونو ایدی. بیر آیری روایتده، او حضرتین قارداشی ایله یالنیز بیر حمل مدّتی فاصله اولدوغو ذکر اولوب. حمل مدّتی آلتی آیدیر.[3]



[1] . پیشوالار سیره‌سی, ص 87.مهدی پیشوایی , قم ، امام صادق (ع) مؤسسه‌سی ،1379 ش،چاپ 11 .

[2] . همان , ص 143 .

[3] . منتهی الامال ، ج1 ، ص 522 ،شیخ عباس قمی ،قم ، هجرت نشریّاتی ،1378 ، اون اوچونجو چاپ .

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم مرداد 1392ساعت 3:59 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

اوروجلوغا حاضرلیق

اسلام دنیاسی، عزیز بیر قوناغی قبول ائله‌مگه حاضرلاشیر: مبارک رمضان آیی.

جسمیمیزی بو گؤزل گونلره حاضرلاماق‌دا چوخلو اهمیّت داشییر. بونا گؤره جسمیمیزی فیزیولوژیک جهتدن اوروجلوغا حاضرلاماق و گونده‌لیک قیدا رژیمیمیزی تنظیمه سالماغین یوخاری اهمیّتی وار.

اوروجلوقدان نئچه گون اوّلدن اوروج توتماغا باشلاماق پیغمبر (ص) سنّتی اولماقدان علاوه بدنیمیزه اورجلوق شرایطینه حاضرلاشماغا دا کؤمک ائلر.

ایکینجی نوع دیابتی اولانلار بو آیدا تازا گؤی و توت چوخ یئمه‌لی و دِسرلرینه دارچین آرتیرمالیدیلار. گونده‌لیق بیر ایکی چای قاشیغی قدر دارچین یئمک، قانداکی قندین مقدارینی تنظیمه سالار. غذادا کفایت قدر فیبر اولمالیدیر چونکی بو مادّه ده، قان قندی‌نین میزانینی تنظیمه سالار.

دیابتین ایکینجی نوعونا مبتلا اولانلار اورجلوقدا گون بویو اؤز یانلاریندا شیرین یئمه‌لی ساخلامالیدیلار کی هر وقت هیپوگلیسمیا (قان قندی‌نین آزالماسی) علامتلرینی مثلاً باش گیجللنمه، اورک بولانما و باش آغریسی، گؤرسه‌لر اوروجلارینی سیندیرماقدا شبهه ائله‌مه‌سینلر. بو علامتلر بدنین خبردارلیغیدیر.

اوروجلوقدا اوروج اولمایان ساعتلرده، بدنیزین لازم اولدوغو قدر مایعات ایچین. هئچ اولماسا گونده سککیز لیوان سو و اوندان علاوه میوه سویو، اوت دمله‌مه‌لیلری ایچین. بدنین سویونو آزالتماغا سبب اولان مایعات مثلاً قهوه و نوشابه کیمی شئیلر ایچمه‌یین. فیبرله دولو اولان یئمکلر مثلاً تازا گؤی و لوبیه‌لری بوللو مقداردا یئیین.

جسمانی حاضرلیقلاردان علاوه، ذهنیمیزی‌ده الله‌-ین قوناقلیق آیینا حاضرلامالی‌ییق؛ گونده‌لیک ذکرلر، مهربانلیق، خانواده رابطه‌لرینی گوجلندیرمک، اجتماعی رابطه‌لرینی گوجلندیرمک، اراده‌میزی گوجلندیرمک و صبر، بو یولدا گؤزل آددیملاردان ساییلیر.

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوازدهم تیر 1392ساعت 5:58 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

شیعه و سنّی اختلافی‌نین تاریخی و فکری ریشه‌سی

سون گونلر مصرده باش وئرن حادثه‌لرین[1] ریشه‌سی معاصر دورده اسلامدان رادیکال تلقّی‌یه قاییدیر. بو دهشتلی جنایتلره ال وورانلار، حدّدن آرتیق اؤز رهبرلرینه اینانیرلار و اؤز عقل و شعورلارینی کنارا قویوب جهالت اوزوندن بو جنایتلره ال وورورلار و حتّا اولا بیلر بو جنایتلری قربةً الی الله اولاراق حیاتا کئچیریرلر.

بو رفتارلارین قطعیاً دینی توجیهی یوخدور. بو عمللره مرتکب اولانلار دیندارلار یوخ بلکه اؤزلرینی دینه تحمیل ائدنلردیر. «زاویة أبومسلم» در منطقه هرم در استان "الجیزة" نزدیک قاهره،

تأسفله اسلام تاریخینده ایستر سنّی و ایستر شیعه اولسون، بیر جور تلقّی وار کی ریشه‌سی اشعری‌لیک و اخباری‌لیغا قاییدیر. بو تلقّی هر شئیی نقل آچیسیندان گؤرور. بیر موضوعدا روایت اولاندا، داها آیری بیر شئیه اهمیّت وئرمیرلر و اونا عمل ائله‌مگه چالیشیرلار. بیر حالدا کی بیر نقل، دینه نسبت وئریلنده؛ اونون نه قدر معتبر اولوب-اولماماسی، نه قدر زمان و مکان شرایطینه باغلی اولماسی، نه قدر آیری زمان و مکانلارا سرایت تاپا بیلمه‌سی جهتدن آراشدیریلمالیدیر. تأسفله داها بونا اهمیّت وئرمیرلر.

عقله و فلسفه‌یه دقّتسیز اولماقدان علاوه، دَییشمک و تغییره ده دقّت یئتیرمیرلر. بو عمللره مرتکب اولانلار نقل مفهومونا عقل ایله باخا بیلسه‌ ایدیلر بیر مطلبین عینیّاتیندان علاوه اونون اصل‌لرینی‌ده گؤره بیلردیلر. اونلار، حتّا انتزاعی بیر مئتودلا، ساده بیر اصلی‌ده کئچمیشدن انتزاع ائده بیلیمیرلر. هر شئیه سطحی و تجریدی باخیرلار. ذهنلرینده‌کی استدلاللار بیر-بیرلریله رابطه‌سی اولمایان جزیره‌لر کیمیدیر. چاتدیقلاری بیر نتیجه‌نین آیری نتیجه‌لرله اویغون گلمه‌دیگینی گؤره بیلمیرلر. اونلارین بیلدیکلرینه آیری بیر شئیین آرتیرا بیلمه قابلیّتلری یوخدور چونکی اؤزلری‌نین قطعیاً تحلیل گوجلری یوخدور. اونلار حدّدن آرتیق اؤز رهبرلرینه باغلیدیلار و حقیقتده اؤزلرینی، آداملیقلارین کنارا بوراخیب، جهالت اوزوندن رهبرلری‌نین امری ایله، بو جنایتلره ال ووروب و بونو قربة الی الله اولاراق یئرینه یئتیریرلر.

تاریخ بویو شیعه و سنّی بؤیوکلری وحدتین یارانماسی یولونودا چوخلو چالیشمالار آپاریبلار. آما بو کیمی حادثه‌لر،  بوندان آرتیق ایشله‌مگین لازم اولدوغونو گؤستریر. بو ایکی مذهبین بؤیوکلری بو مسأله اوستونده جدّی صورتده دوشونمه‌لیدیلر. اونلار اختلافلی مسأله‌لرین اوستونده دانیشماسالار بو ایشی توده‌لر و اونلاری منحرف ائدنلر عهده‌لرینه آلاجاقلار. حقیقتده ایندیکی وضعیّت، دینه توده‌ای باخماغین نتیجه‌سیدیر. 

سلفی دوشونجه و اخباریلیق دینه یاراشان و رحمت پیغمبرینه یاراشان دوشونجه دئییل. تأسفله هم شیعه و سنّی دنیاسیندا تفرقه زمینه‌سی وار. یعنی هر ایکی طرفده‌ده بیر عدّه وار کی منفعتلرینی فرقه‌چیلیکده و سلفی دوشونجه‌سینده گؤرورلر. ایندی بو سلفی، سنّی‌ده اولا بیلر شیعه‌ده اولا بیلر.

هر حالدا بو ایکی مذهبین عقلاسی، بیرلیکده دانیشیب دوشونوب چاره یولو تاپمالیدیلار.

شیعه و سنّی دنیاسیندا بو اختلافلی مسأله‌لرین یانیندا وحدته آپارا بیلن چوخلو یوللار دا وار. فقط اونلارا اهمیّت وئرمک لازمدیر.



[1] . نیمه شعبان گئجه‌سی مصرین «الجیزه» استانین «هرم» منطقه‌سی‌نین «زاویة أبومسلم» کندینده بیر عدهّ سلفی، نیمه شعبان مراسیم اولان بیر ائوه هجوم ائدیب، بئش نفری فجیع شکیلده اؤلدوروب دیگرلرینی‌ده کؤتک آلتینا سالیبلار. پلیس گوجلری یاخیندا اولسالاردا، هجوم ائدنلرین چوخلوقلارینا گؤره حادثه‌ده دخالت ائده بیلمه‌ییبلر.

+ نوشته شده در  شنبه هشتم تیر 1392ساعت 8:32 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

پیسلیک قارشیسیندا یاخشیلیق

حضرت علی‌دن (ع) روایت اولونان حدیثده بئله بویورولور:

“سیزی ایسته‌مه‌ینلره و سیزینله عداوت ائدنلره قارشی یاخشیلیق ائتمگینیز اونلارا قارشی پیسلیک ائتمگینیزدن داها تأثیرلیدیر و اونلارین اصلاح اولونماسینا سبب اولار.”

(غرر الحکم، 3637-جی حدیث)


پیسلیک ائدن انسانین قارشیلیغیندا یاخشیلیق ائتمک بو معنادا دئییل کی سیزه داها آغیر ضربه وورماسی اوچون اونا کؤمک ائده‌سیز بلکه بو آنلامدادیر کی اونو بیر الله قولو کیمی، بیر انسان کیمی سئوه‌سیز و سعادتی اوچون الیزدن گلنی ائده‌سیز. عیناً بیر آتا-آنانین بالایا ائله‌‌دیگی کیمی. اولاد نه قدر والدینه پیسلیک ائله‌سه ده آتا-آنا اونون تنبیهی اوچون هر نه ائتسه‌لر ده هئچ وقت اونون بدبختلیگین ایسته‌مزلر.

+ نوشته شده در  پنجشنبه ششم تیر 1392ساعت 3:17 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

جوت قولاق و بیر دیل، معناسی نه‌دیر؟

جوت قولاق و بیر دیل، معناسی نه‌دیر؟

بیر دئییب ایکسین ائشیتمگیندیر.

سوسماغین باشی‌نین راحتلیغی‌ ایله،

شیطانی ایچینده اریتمگیندیر.

قارداشا گولومسه اجر قازان سن،

بونو باجارماسان خیرله دیندیر.

اؤنونده دایانان هر انسان ایله،

فرصت تاپان کیمی اونو سئویندیر.

گولر اوز، ایچیندن گلمه‌ین آنلار،

اؤنونده اولانی دینله، بسیندیر.

چونکی، دانیشان چوخ، دینله‌ین آزدیر،

گؤزل دینله‌ین کس خالقا شیریندیر.

ان گؤزل دینله‌ین الله ائلچیسی،

بو یولدا نمونه‌ن و منهجیندیر.

کسمه‌دی دانیشان کسین سسینی،

«بیتدیمی صحبتین» دئیَن امیندیر.

سؤز کسمک گؤزلره چوخ گؤرونمه‌ین،

منشأیی بیلینمز بیر دوشمنین‌دیر.

اولما هر صحبتین قولاق شاهدی،

ظنّ ائتمه، دوشمنین تکجه دیلیندیر.

گؤزلرین گؤردوگو گناهلار ایسه،

شرفی آپاران بیر عادتیندیر.

سفئهین جوابی سوسماقدیر بعضاً،

بعضاً ده دانیشماق حقّی سنیندیر.

علم اینجه‌دیر، سرت اورکلره گیرمیر،

سرت اورک اخلاقا حاجتیندندیر.

علم دقیق اولور، بو اوزدن‌ده او،

گناهی خوشلامیر، چونکی، او دیندیر.

گؤزلجه دینله‌ین ییغار معلومات،

دینله‌مک بیلمه‌ین یول جاهلیندیر.

عالملر ایللرله علمی دینله‌میش،

بو ایسه بیل، اخلاص نعمتیندندیر!

+ نوشته شده در  دوشنبه سوم تیر 1392ساعت 5:52 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

بوتون دینلرده منجی واردیر

منجی بحثی تقریباً بوتون دینلرده، ایستر وحیانی دینلرده و ایستر غیری- وحیانی دینلرده واردیر. آزیندان بیر عدّه‌نین اعتقادینا گؤره هندو و بودا دینلری وحیانی دین اولمادیقلارینا رغماً او دینلرده ده منجی بحثی مطرح اولوب. او دینلرین انیانجینا گؤره آخرالزماندا بیر نفر گله‌جک و وحیانی دینلرده مطرح اولان منجی‌نین ایشلرینی گؤره‌جک.

بودایی دینینده آخرالزماندا ظهور ائدن بودالاردان سؤز گئدیر. هندو دینینده ده «کریشنا»یا مختلف تجلّی‌لر تانیرلار کی انسانلارین نجاتی اوچون «کریشنا»نین سون تجلّی‌سی آخرالزماندا باش وئره‌جک. وحیانی دینلرده، _اسلام، مسیحیت و حتّا زردوشتلیکده_ آخرالزماندا ظهور ائدن شخصه نسبت وئریلن ایشلر، بودا و هندو دینلرده ده آخرالزماندا گلن شخصه نسبت وئریلیر.

اسلامدا آخرالزمان منجی‌سینه، ایکی مختلف باخیش وار. بیری شیعه طرفیندن و بیر اهل سنّت طرفیندن. بیز شیعه‌لری او حضرتین وارلیغینا و غیبتده اولدوغونا اینانیریق آما اهل سنّتین اعتقادینا گؤره، او حضرت هله ولادت تاپماییب و آخرالزماندا دنیایا گله‌جک. آما امام زمانین (عج) گؤره‌جگی ایشلر باره‌ده شیعه و اهل سنّتین اعتقادی بیردیر.

نهج‌البلاغه کتابیندا مهدویّت باره‌سینده درین بیر مقاما اشاره اولوب. حضرت علی (ع) اوردا بویورور: «آخرالزماندا «يعطف الهُدي علي الهوي إذا عطفوا الهوي علي الهدي» یعنی هدایتین ضلالته و «الهوی»یه چئوریلدیگی زماندا امام زمان (عج) «الهوی»نی هدایته چئویرر». «الهوای» آشاغی دوشمک و پیسلشمک آ«لامیندادیر. «الهدی»نی هدایت قارشیسیندا گتیرمکله بو مهم نکته‌یه اشاره اولور کی آخرالزماندا هدایت قاپیلاری‌نین هامیسی آچیق اولاجاق.

نهج البلاغه‌ده تحقیق ائدنده، «هوی» و «هدی» نین بیر-بیرینه مقابل معنادا ایشلنمه‌سینه دفعه‌لرله راستلاشیریق. بو گؤزل کتابدا «تقوی» سؤزو ده «هدی»نین یئرینده اوتوران کلمه‌لردندیر.

حضرت علی (ع) تقوی کلمه‌سینی معنا ائدنده اونو انسانی تعادل‌لی اولماغا کؤمک ائدن بیر گوج کیمی تانیتدیریر. حضرت علی (ع) بویورور: «تقوی، انسان اونون بئلینه مینمیش حمیل بیر آت کیمیدی کی جیلوو اونون الینده‌دیر و اونو سعادته و مقصده چاتدیرار. آما «هوی» نوختاسی قیریلمیش یاراماز بیر آت کمیدیر کی جیلووو راکب الینده دئییل و هر آن اونو یئره ییخا بیلر». بو اساسدا امام زمانین (عج) اساس شاخصه‌سی اعتدالدیر. بو اعتدال حیاتین بوتون عرصه‌لرینده ظاهر اولور. او جمله‌دن اخلاق، دیندارلیق، امنیّت و . . . عرصه‌لرینده.

+ نوشته شده در  دوشنبه سوم تیر 1392ساعت 1:1 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

امام زمانین (عج) کؤمکلری‌نین نئچه‌سی خانیمدی؟

امام باقردن (ع) بیر روایت و ام سلمه‌نین دیلیله پیغمبردن (ص) بیر حدیث اساسیندا امام زمانین کؤمکلری‌نین بیر تعدادینی خانیملاردی.

امام زمانین (عج) محضرینه گئدن خانیملارین بیرینجی دسته‌سی او زماندا یاشایانلارداندیلار کی او حضرتین الله‌ین امن حرمینده ظهورو زمانی او حضرتین خدمتینه چاتارلار. بو باره‌ده ایکی روایت وار:

بیرینجی روایت: امّ سلمه ظهور علامتلری باره‌ده بیر حدیث ضمنینده پیغمبردن روایت ائدیر: یعوذ عائذ من الحرم فیجتمع الناس إلیه کالطّیر الواردة المتفرقة حتّی یجتمع إلیه ثلاث مأة و أربعة عشر رجلاً فیه نسوة فیظهر علی کلّ جبّار و ابن جبّار...[1]

بیر سیغینان، الله‌ین امن حرمینه سیغینار و جماعت، دؤرد طرفدن هجوم ائدن قوشلار کیمی، اوچ یوز اون دؤرد نفر توپلانانا قدر، اونا طرف ییغیشارلار. اونلارین بعضیسی خانیملاردیلار کی هر جبّارا و جبّار اولادینا غالب اولارلار . . .

ایکینجی روایت: جابر بن یزید جعفی، امام باقردن (ع) مفصّل بیر حدیث ضمنینده ظهور علامتلری باره‌ده یازیب: و یجیی ء واللّه ثلاث مأة و بضعة عشر رجلاً فیهم خمسون امراة یجتمعون بمکة علی غیر میعاد قزعا کقزع الخریف یتبع بعضهم و هی الآیة الّتی قال اللّه : «أینما تکونوا یأت بکم اللّه جمیعا إنّ اللّه علی کلّ شی ء قدیر...[2]

الله‌ـا آند اولسون اوچ یوز اون اوچ نفر گله‌جک و اللی نفری خانیمدیر کی اوّلدن قرار قویمامیش مکّه‌ده بیر-بیری‌نین کناریندا توپلاناجاقلار. بودور شریفه آیه‌نین معناسی: «هر یئرده اولساز الله سیزی حاضر ائلر. چونکی او هر ایشه قادردیر».

اوچ یوز اللی نفردن اللیسی آرواد!

بو ایکی روایتین حیرت وئریجی مقاملاری وار. بیرینجی: اوچ یوز اون اوچ کیشی توپلانار و اونلارین اللیسی آرواددیر !

ایکینجیسی: او حضرتین کؤمکلری‌نین آدلاری ساییلان روایتده اصلاً خانیم آدی یوخدور.[3]

بو ایکی مقامی بئله توضیح ائتمک اولار: بو اللی نفر همان اوچ یوز اون اوچ نفرین ایچینده‌دیلر چونکی اولاً امام «فیهم» کلمه‌سیندن استفاده ائدیب. یعنی بو عدّه‌نین اللیسی خانیمدیر.

دوماً: اولا بیلسین «کیشی» تعبیری بونا گؤره اولسون کی سایی‌نین چوخو کیشیدیر و او جهتدن اکثرین آدیندان استفاده ائدیب.

ثالثاً: بو ساییدان کناردا، کؤمک نظرده توتولسایدی «معهم» کلمه‌سیندن استفاده ائدردی، «فیهم» یوخ. چونکی بو اوچ یوز اون اوچ نفر بدر اصحابی عددی کیمی ساییلیبلار و هامیسی یوخاری رتبه‌لی باشچیلاردیلار و قدرت جهتیندن چوخ یوخاری حدّده‌دیلر کی بعضیسی بولوتلا یئر به یئر اولورلار و شبهه‌سیز عادی جماعتدن فرقلنیرلر. بونا گؤره اونلاری اوچ یوز اون اوچ نفرین سیراسیندا بیلسک اونلارا مخصوص موقعیّت وئرمیش اولوروق یوخسا حضرتین آیری کؤمکلری سیراسیندا اولماقلارینی دئسک، اونلارا داها آز امتیاز وئرمیش اولوروق.



[1] . صدوق، محمد بن علی بن الحسین، کمال الدین، ج 2، ص476

[2] . الهیثمی، نورالدین علی بن ابی بکر، مجمع الزوائد، ج 7، ص315؛ معجم احادیث الإمام المهدی، ج 1، ص

[3].  المجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج 52، ص 223

+ نوشته شده در  شنبه یکم تیر 1392ساعت 9:25 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

علی اکبر، شجاعت و سخاوت نمونه‌سی/ حضرت علی اکبرین (ع) یاشاییشی

حضرت علی اکبر (ع) شجاعتلر و سخاوتلر اوغلودور، نییه کی سخاوت رهبرلری اتگینده بؤیویوب و البتّه بو گؤزل خاصیّتی اونلاردان ارث آپاریب. حضرت علی اکبرین عظمتینی گؤرسدن نکته‌لرین بیری، حضرت اباعبدالله (ع)-ین اؤز جوانی‌نین نعشی اوسوتونه چاتان زمان دئدیگی معروف جمله‌دیر: سندن سونرا دنیانین باشینا کول اولسون.

بیر روایته اساساً حضرت علی اکبر هجری قمری ایلین 33-جو ایلین شعبانین اون بیرینده دنیایه گؤز آچدی. حضرت علی اکبرین دقیق ولادت تاریخی بللی دئییل.

حضرت علی اکبر، آتا طرفیندن وحی خاندانینا وصل اولور، کرامتلی جده‌سی حضرت فاطمه زهرادیر (س). صولت و عظمتده امیرالمومنین علی (ع) کیمی و گؤزللیکده و یوخاری اخلاقدا حضرت رسول‌الله (ص) کیمی ایدی.

او حضرتین آناسی ابی مره بن عروه بن مسعود ثقفی‌نین قیزی لیلا ایدی. او، شیعه‌لرین اوچون امامی یعنی حضرت اباعبدالله الحسین، سیدالشهدانین اوغلودور. شیعه مکتبی باخیشیندان او حضرتی توصیف ائله‌مک ایسته‌سک، یوخاریداکی مناقب و مزیّتلردن علاوه، او حضرت، جدّی‌نین دینی یولوندا شهید اولان کربلا شهیدلر سیراسیندادیر. آما فضایل باخیمیندان حضرت علی اکبر اسلام پیغمبرینه اوخشوردو. حضرت علی اکبر مخصوص فضیلتلری واریدی کی اونو سایر ائمه اولادیندان آییریردی.

او حضرت کرامتلی آتاسی حضرت حسین بن علی (ع) و مظلوم عمیسی حضرت امام حسن مجبتی (ع) اتگینده بؤیودو. حضرت علی اکبر (ع) شجاعت اولادیدیر.

حضرت علی اکبرین (ع) عمرونو سیاسی جهتدن اوچ یئره بؤلمک اولار: بیرینجی دوره، جدّی حضرت علی‌نین (ع) حیاتی ایله مصادف ایدی. اونون بو مقطعده 6-7 یاشی واریدی و حضرت علی‌نین (ع) شهادت ماجراسینا شاهد اولدو. او حضرت اوشاقلیقدان بنی امیّه‌نین کثیف فتنه‌لریله تانیش اولدو.

او حضرتین ایکینجی عمر دوره‌سی عمیسی امام حسن (ع)-ین دوره‌سی ایدی. او، عمیسینه او قدر یاخیندی کی کربلا قضیه‌سینه اوخشار قضیّه اوز وئرسه ایدی کربلادا گؤستردیگی شجاعتی اوردا دا گؤسترردی.

حضرت علی اکبرین پارلایان گونش کیمی ایشیق ساچان اوچونجو دوره، امام حسین (ع)-ین امامت دوره‌سی ایدی. او بو مرحله‌ده آتانین وزیری و ساغ الی کیمی وظیفه‌سینی یئرینه یئتیردی. بو رابطه او قدر قوی ایدی کی بیر عدّه بئله گمان ائدیردیلر امام حسیندن سونرا خلیفه و امام، او حضرت اولاجاق. بو مرحله‌ده اونون لیاقت و عظمتی بیر حدده ایدی کی معاویه فقط اونو اسلام امّتی‌نین رهبرلیگینه لایق گؤروردو.

+ نوشته شده در  جمعه سی و یکم خرداد 1392ساعت 7:53 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

جولفانین کَمکی داغینداکی پیلّه‌کانلی ائولر

زاویه، جولفانین کَمکی داغی‌نین اتکلرینده یئرلشن مشهور و گؤزل مرزی کنددیر. بوتون گؤرنلری حیران قویان قدیم شکلده تاریخی کند.

بو توریستی و تاریخی کند جولفانین مرکزی بخشی‌نین تابعلریندندیر و موناسیب یولو وار. بو کندین، آب و هاوا، باغلاری‌نین گئنیشلیگی و پیلّه‌کانلی ائولریله مخصوص آللاه وئرگی و طبیعی گؤزللیگی وار.

زاویه کندی شرقی آذربایجانین تاریخی و مذهبی کندلریندن اولوب هادیشهردن یئددی و جولفادان اوچ کیلومتر فاصیله‌سی وار.

بو کندده ایمام موس کاظمین (ع) نوه‌لریندن اولان ایمامزادا سید اسماعیلین مزاری یئرلشیب.

ایمامزادانین حیاطیندا میلّی اثرلر سیراسیندا ثبت اولموش ایکی عدد مین ایللیک چینار آغاجی وار. بو آغاجلار ایمامزادانین جنوب ضیلعینده و بیر-بیریندن دؤرد متر فاصیله‌لری وار. آغاجلارین دؤره‌سی اوچ متر یاریم و اوجالیغی 15 متره چاتار کی اونلارین باشلاری بیر-بیرینه توخونوب.

کندلیلرین دئدیگینه گؤره اوّللر بو آغاجلارین دیبیندن سو آخیردی آما نئچه ایل بوندان اوّل بو آغاجلاری سووارماغا یئر آلتی سیستمی قوشولوب.

زاویه‌نین گئنیش باغلاری، پیله‌کانلی ائولری، ثمره‌لی گیرده‌کان، گیله‌نار، اریک و گیلاس آغاجلارینا گؤره عاییله ایله خوش گونلر کئچیرمگه لاپ گؤزل یئر حسابا گلیر.

ایمامزادا سید اسماعیل (ع) کندین ائولرینه باخان بیر تپه‌نین اوستونده یئرلشیب. بوقعه‌نین قدیمی بیناسی 4*4 متردیر و گونبذی اونون ائنلی دیوارلاری اوستونده قویولوب. ایمامزادانین موطهّر مزاری اوستونده موشبّک تاختادان ضریح قویولوب کی 120 ایل بوندان اوّل نخجیوانلی بیر مهارتلی نجارین الیله دوزلیب.

ضریحین کناریندا صفوی دؤرونده اؤلدورولموش عوثمانلی قوشونونا عایید باشچی‌نین قبری وار. بوقعه‌نین داخیلی ساده سالچی ایشلری ایله بزه‌نیب.

بوقعه‌نین گیریشی شیمال طرفدندیر. زاییرلرین ریفاهینا گؤره حیاطین جنوبی ضیلعینده بیر نئچه اوتاق وار و غربی ضیلعده ده 200 مترلیک بیر مسجید وار.

+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم خرداد 1392ساعت 6:35 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

حضرت علی‌یه (ع) عاشیق اولان مسیحیلر

حضرت علی (ع) نهج‌البلاغه‌نین 48-جی خوطبه‌سینده بویورورو: «گئجه چاتاندا و قارانلیق پرده‌سی اونا چکیلنده حمد آللاه مخصوصدور. اولدوزلارین طلوع و غروب زامانی حمد آللاها مخصوصدور. حمد او ذاتا مخصوصدور کی نعمتلری قورتولان دئییل و باغیشلادیقلارینی جوبران ائتمک اولماز. آما سونرا: قوشونومون قاراووللارینی اؤندن گؤندردیم و امریم اونلارا چاتانا قدر فرات قیراغیندا دایانمالارینی ایسته‌دیم. فرات چایینی اؤتوب سیزدن _دیجله چایی‌نین کناریندا ساکین اولان_ بیر جمعیّتین طرفینه گلمک قرارینا گلمیشم. ایستیرم اونلاری سیزینله برابر، دوشمنه طرف سفربر ائدم و سیزی گوجلندیرمک اوچون اونلاردان کؤمک آلام».

بو خوطبه‌نی او حضرت کوفه‌نین خاریجینده «نخیله» قرارگاهیندا «صفین» ساواشینا یوللاناندا هیجری قمری 37-جی ایلینده شوّالین 20-ده بویورموشدو. (ابن ابی الحدید شرحی جیلد 3، صفحه 201) هابئله بو خوطبه‌نی تاریخچیلرین بیر تعدادی او جومله‌دن «نصر بن مزاحم» نقل ائدیب.

صفین یولونداکی جریانلار: بو سفرده ایمام «آنبار» شهرینه چاتدی. بو شهرین اکینچیلیری و بؤیوکلری قارشیلاماغا گلیب دئدیلر: «سیزه قاطیر هدیه گتیرمیشیک و موسلمانلارا یئمک حاضیرلاییب حیوانلاریزا چوخلو یئم حاضیرلامیشیق». ایمام بویوردو: «آما حیوانلار باره‌سینده، اونلاری سیزدن آلماغا حاضیریق و خراجیزدان چیخاریق. یئمکلرین قیمتی بللی اولماسا اونلاری یئمه‌ریک». دئدیلر: «اؤزوموز قیمت ائدیب اونون پولونو وئره‌ریک». ایمام بویوردو: «سیز اونلارین حقیقی قیمتینی حسابلامایا‌جاقسیز». دئدیلر: «سیزین قوشونوزدا بیزیم تانیشلاریمیز وار. اونلارا باغیشلاماغا مانع وار؟»

ایمام بویوردو: «هامی سیزین دوستوزدور. موسلمانلارین هئچ بیری سیزین هدیه‌زی قبول ائله‌مه‌مه‌لیدیلر». سونرا بویوردو: «عسکرلردن هر بیری سیزدن بیر شئی غصب ائله‌میش اولسالار بیزه خبر وئرین». اونلار هدیه وئرمکده ایصرار ائله‌دیلر. ایمام بویوردو: «بیز سیزدن احتیاجسیزیق». بئله‌لیکله اؤز تایسیزلیق و بؤیوکلویونو ثبوت ائله‌دی. حقیقتده ایمام بو ایشی ایله هر جور تجاوزون قاقارشیسینی آلدی.

یولدا «رقه» دیارینا چاتاندا فرات کناریندا «بلیخ» آدیندا بیر یئرده اوتوراق ائله‌دیلر. ائله بوردایدی کی صومیعه‌دن بیر راهیب چیخیب او حضرتین محضرینه گلیب دئدی: «آتالاریمیزدان بیزه بیر کیتاب قالیب. بو کیتابی عیسی‌بن مریمین (ع) صحابه‌سی یازیبلار». سونرا اونو اوخوماغا باشلادی: «آللاه جزیرةالعرب جماعتی ایچینده  اونلارا کیتاب و حیکمتی اؤیرتمک اوچون و آللاه یولونو اونلارا گؤسترمک اوچون بیر پیغمبر مبعوث ائلر. اونون یولوندا خشونت یوخدور و او باغیشلار. اومّتی آللاهی تسبیح ائدن اینسانلاردیلار و وفاتیندان سونرا اونلارین آراسیندا داغیناقلیق یارانار. اومّتیندن بیر کیشی فرات کناریندان کئچر. او عدالته چاغیریب یاخشیلیقلارا امر ائدیب پیسلیکلردن نهی ائلر. دونیا اونون اوچون کولدن داها دَیَرسیزدیر. اؤلومو سو ایچمک کیمی راحات قبول ائلر. خلوتده آللاهدان قورخار و آشکاردا اونا خاطیر جماعته نصحیت وئرر. هر کس او پیغمبری درک ائدیب ایمان گتیرسه آللاهین جنّتینی آلمیش اولاجاق و هر کس او صالح بنده‌نی تاپسا اونا کؤمک ائله‌مه‌لیدیر چونکی اونونلا اؤلمک شهادتدیر». ایمام (ع) آغلاییب آللاها شوکر ائله‌دی. راهیب دئدی: «من سیزدن آیریلمایاجاغام.» او راهیب شهید اولانا قدر، گئجه گوندوز امیرالمؤمنینله (ع) اولدو. ایمام اونا ناماز قیلیب دفعه‌لرله اونون باغیشلانماسینی ایسته‌دی. (نهج‌البلاغه شرحی ابن ابی الحدید جیلد 3، صفحه 204 و 205)

حضرت علي‌نین (ع) ویلادتینی اوّلدن بیلن راهیب   

ابوطالب(ع) زامانی «مثرم بن دعيت بن شيتقام» آدیندا بیر راهیب واریدی. بو کیشی عبادتده معروف ایدی و آللاهی 190 ایل عیبادت ائله‌میشدی و آللاهدان هئچ ایستگی اولمامیشدی. نهایتده آللاهدان ایسته‌دی اؤولیادان بیرینی اونا نیشان وئرسین. آللاه تعالا ابوطالبی اونون نزدینه گؤندردی. مثرم اونو گؤرمک همن آیاغا قالخیب باشیندان اؤپدو و اونو اؤز قاباغیندا اوتوردوب دئدی: «آللاه سنه رحمت ائله‌سین. سن کیمسن؟» ابوطالب دئدی: «تهامه بؤلگه‌سیندن بیر کیشی». سوروشدو: «عبد منافین هانسی طایفاسیندان؟» جواب وئردی: «بنی هاشمدن». راهیب، یئنه دوروب ابو طالبین باشیندان اؤپوب دئدی: «آللاها شوکر اولسون کی آللاه منیم ایستگیمی وئردی و اؤلمه‌میشدن اوّل اؤز ولی‌سینی منه گؤستردی». سونرا دئدی: «سنه بشارت اولسون! آللاه منه ایلهام ائدیب کی سنه بشارت وار». ابو طالب سوروشدو: «او بشارت نه‌دیر؟» دئدی: «سندن بیر اوشاق اولاجاق کی ولی الله دیر. او آللاهین ولیسی، تقوالیلارین ایمامی و رسول الله‌-ین وصی‌سیدیر. او اوشاغی گؤرسن مندن اونا سلام یئتیر و اونا دئنه: مثرم سنه سلام یئتیریر و شهادت وئریر کی آللاهادا سووای تانری یوخدور. تکدیر و شریکی یوخدور و محمد (ص) اونون بنده‌سی و رسولودور و سن اونون حقلی خلیفه‌سی‌سن. نُبوّت محمدله و وصایت سنینله کامیل‌لشیر». بو حینده ابو طالب آغلاییب سوروشدو: «اونون آدی نه‌دیر؟» دئدی: «آدی علی‌دیر».

قوشونون سوسوزلوغو و مسیحی راهیب

صفّین یولوندا ایمامین (ع) قوشونو سوسوزلوغا دوچار اولدو. سو احتیاطی قورتولموشدو و هر طرفده سو آختاریشلاری نتیجه‌سیز قالدی. حضرت علی (ع) قوشونونو یولدان آزاجیق قیراغا چکیب بیر آز یول گئدندن سونرا چؤلون اورتاسیندا بیر صومعه آشکار اولدو. حضرت صومعه‌یه طرف گئدیب صحابه‌یه بویودو: «اورانین ساکینلرینی چاغیرین». جماعت چاغیردی. بیر راهیب باشینی صومعه‌دن ائشیگه چیخاردی. حضرت اونا بویوردو: «سیزین یاخینلیغیزدا بو جمعیّته جواب وئره بیله‌جک سو وار؟» راهیب دئدی: «موطلقا، منله سو آراسیندا ایکی فرسخ فاصیله وار منیم‌ده بیر آیلیق سویومو گتیرمه‌سه‌لر سوسوزلوغومدان اؤلرم». حضرت صحابه‌یه بویوردو: «راهیبین بو سؤزون ائشیتدیز؟» دئدیلر: «بلی ! ایندی کی گؤجوموز وار، امر ائلیرسن کی اورا گئدیب سویا ال تاپاق؟» حضرت بویوردو: «یوخ سیزین بو ایشه احتیاجیز یوخدور!» سونرا او حضرت قاطیری‌نین باشینی قیبله‌یه طرف چئویریب و صومعه یاخینلیغیندا بیر نوقطه‌یه ایشاره ائدیب بویوردو: «بورانی قازین». بیر عیدّه کولونگله قازماغا باشلادیلار. نهایت بیر پارلاق (آغ) داشا چاتدیلار (داها قازماق مومکون اولمادی). دئدیلر: «یا علی کولونگ بو داشا تأثیر ائتمیر». حضرت بویوردو: «سو او داشین آلتیندادیر. داشی ترپده بیلسز سویا چاتاجاقسیز. چالیشین داشی یئریندن قوپارداسیز».

موعاصیر مسیحی و حضرت علی (ع)

جورج جورداق، لوبنانین مشهور موحقیقلریندن و مسیحی مؤلّیف، دَیَرلی ««الامام علی صوت‌العداله الانسانیه» کیتابینی یازماقلا بو ایمامین دوشونجه‌لری و زیندگانلیغینا اولان عشق و علاقه‌سینی بیروزه وئریب. او، بو بئش جیلیدلیک کیتابدا حضرت علی‌نین (ع) اینسانی دوشونجه و حکومت زامانلارینا عاشیقانه شکلده ایشاره ائدیب.

«علی و اینسان حاقلری»، «علی و فرانسه اینقیلابی»، «علی و سقراط»، «علی و اونون عصری» و «علی و عرب میلّیِّتی» کیتابلاری، مسیحی جورج جورداقین «صوت العداله الانسانیه» کیتابی‌نین بئش جیلدینی تشکیل ائدیر. جورج جورداق جوانلیغی‌نین لاپ گؤزل ایللرینی، بو کیتابین تحقیقی و یازماسینا صرف ائله‌دی. لوبنانین جنوبوندا مرجعیون شهرینده 1926-جی ایلنیده دونیایا گلمیش جورج جورداق دئییر: «عربین مشهور شاعیری قارداشیم «فوآد جورداق» نهج‌البلاغه کیتابینی منه وئریب اونو درین اوخوماغیما تشویق ائله‌دی. نهج‌البلاغه‌نی اوخویاندان سونرا حضرت علی‌نین (ع) حالتلری، اخلاقی و ادبیّاتینا عاشیق اولدوم و اوندان سونرا او حضرت باره‌سینده سونّیلر و شیعه‌لر طرفیندن یازیلمیش کیتابلاری اوخوماغا باشلادیم».

+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم خرداد 1392ساعت 6:25 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملکی əbdüssəməd  | 

ناماز قیلمایان شخصه شئیطانین جاوابی

 

کئچمیش زامانلاردا بیر نفر عربیستان چؤل‌لرینده تک‌باشینا اوزاق بیر سفره چیخیبمیش. شئیطان اونو یولوندان آزدیرماق اوچون تغییری-لیباس اولوب اینسان قیافه‌سینده اونون قارشی‌سینا چیخیر و دئییر:

- سلام، ائی دوست. گؤرورم، تک‌باشینا هاراسا سفر ائدیرسن. ایسته‌ییرسنسه، سنه یول یولداشی اولارام. منیم‌ده یولوم سن گئتدیگین طرفه‌دیر.

همین شخص چوخ سئوینیر و شئیطانین تکلیفینی قبول ائدیر. بو مینواللا ایکی یولداشی اوزون-اوزادی یوللارینا داوام ائدیرلر. نهایت قاش قارالیر، آخشام دوشور. بیردن شئیطان یولداشینا دئییر:

- من سنینله دوستلوق ائتمک ایسته‌میرم!

آدام بونون سببینی سوروشدوقدا شئیطان دیل‌لنیر:

- سحردن سنی موشاهیده ائدیرم. سنی بیر دفعه ده اولسون ناماز قیلان گؤرمه‌دیم. من اینسان قیافه‌سینه گیرمیش شئیطانام. سنی یولوندان آزدیرماق اوچون بئله ائتدیم. باخدیم کی، سنی آزدیرماغا احتیاج یوخموش. من آللاها یالنیز بیر دفعه سجده ائتمه‌ییب اونا عاصی اولدوم. بو عملیمه گؤره ده الله منی قیامته قدر لعنتله‌دی. سن ایسه گونده بئش دفعه آللاها سجده ائتمه‌یه تنبل‌لیک ائدیرسن. اونا گؤره ده سنینله اولماغیملا بیر داها آللاهین لعنتینه دوچار اولماقدان قورخورام و سنینله دوستلوق ائتمکدن ایمتیناع ائدیرم. سنین وضعیتین منیمکیندن بئترمیش کی!

Namaz qılmayan şəxsə şeytanın cavabı

Keçmiş zamanlarda bir nəfər Ərəbistan çöllərində təkbaşına uzaq bir səfərə çıxıbmış. Şeytan onu yolundan azdırmaq üçün təğyiri-libas olub insan qiyafəsində onun qarşısına çıxır və deyir:
- Salam, ey dost. Görür
əm, təkbaşına harasa səfər edirsən. İstəyirsənsə, sənə yol-yoldaşı olaram. Mənim də yolum sən getdiyin tərəfədir.
H
əmin şəxs çox sevinir və şeytanın təklifini qəbul edir. Bu minvalla iki yoldaşı uzun-uzadı yollarına davam edirlər. Nəhayət qaş qaralır, axşam düşür. Birdən şeytan yoldaşına deyir:
- M
ən səninlə dostluq etmək istəmirəm!
Adam bunun s
əbəbini soruşduqda Şeytan dillənir:
- S
əhərdən səni müşahidə edirəm. Səni bir dəfə də