★ دین خادیمی din xadimi ★

دين, حکایه,تکنولوژی و سایر din,hekayə, texnoloji və sair

وبلاگین موضوعلاری

+ نوشته شده در  جمعه شانزدهم تیر ۱۳۹۱ساعت 10:16 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

اوشاقلاردا قولاق آغریسی

آغلاییر، قرارسیزدیر، راحت یاتا بیلمیر، اشتهاسیزلاییب و بیر هئی بهانه ائلیر . . . دردینی دیله گتیره بیلمه‌ین اوشاقلاردا بو علامتلری گؤرمک هر آتا- آنانی نگران ائلر. مخصوصاً ایکی یاشدان آشاغی اوشاقلاردا کی والدین، آغلاماقلارینی آغری علامتی کیمی و ناخوشلوق علامتی کیمی باخمازلار.

اوشاقلارین قرارسیزلیغی، مخصوصاً سویوق دَیمیش اوشاقلاردا اکثراً قولاق آغریسی اولور، اورتا قولاغین التهابیندان عمله گلن قولاق آغریسی.

آما اوشاقلاردا قولاق آغریسی‌نین عامل‌لری نه‌لردیر؟

کؤرپه‌لرده و سوت اَمَر اوشاقلاردا قرارسیزلیق و آغلاماق، اگر تب و بورون توتولما ایله بیر اولسا چوخ احتمالا قولاق آغریسی سببی اولا بیلر.

اوشاقلارین قولاغی آغری‌یاندا معمولاً قولاقلارینا ال وورارلار. آما دقت ائله‌مک لازمدیر کی ساییلان علامتلرین اولمادیغی تقدیرده اوشاغین قولاغینا ال وورماسی، قولاق آغریسی علامتی ساییلا بیلمز. اوشاقلاری قولاق آغریسی اولاندا معمولاً گئجه‌لر آغریدان آییلارلار چونکی قولاق شیشی اوزانمیش حالدا چوخالار.

بو نوع عفونتده ویروسلار و باکتری‌لر؛ بورون، بوغاز و استاش لوله‌سی (اورتا قولاق استاش لوله‌سی طریقی ایله بوغازا و بورونا یول تاپیر) واسطه‌سی ایله اورتاق قولاغی آلوده ائلیرلر.

ائشیک قولاغین التهابی، دیش، بوغاز، لوزه‌لر، دیل و سینوسلارین چیرکی‌ده قولاق آغریسینا سبب اولا بیلر.

قولاق چیرکی معمولاً بیردن بیره اورتا قولاقدان باشلار و مدتی‌ده آز اولار. بعضی اوشاقلاردا قولاق آغریسیندان علاوه، قولاق توتولماسی و آز ائشیتمه عارضه‌سی‌ده اولار. بعضاً ده اورتا قولاغین شدّتلی چیرکی ایله عین زماندا قولاق پرده‌سی ییرتیلار و ایچینده‌کی مایعلر قولاق کانالینا تؤکولر. بو زمان، قولاق آغریسی آزالار آما قولاق توتولماسی عارضه‌سی شدّتلَنَر. والدین‌ده معمولاً اونا دقّت یئتیرمزلر.

متخصصلرین دئدیگینه اساساً، قولاق پرده‌سی‌نین ییرتیلماسی، مننژیت، بئیین آبسه‌لری، اوز عصبی‌نین فلج اولماسی، قان عفونتی، داخلی قولاغین عفونتی و کارلیق، اورتا قولاغین عفونتیندن عمله گله بیلن عارضه‌لردندیلر.

واختیندان تئز دوغان اوشاقلار و اینک سوتو ایله تغذیه اولان اوشاقلار، داها چوخ اورتا قولاق عفونتینه مبتلا اولارلار.

آیری طرفدن، بهداشت و تغذیه فقری، اوشاغین چوخلوغو، یاشاییشا کفایت قدر فضانین اولماماسی، یاخینلارین سیگار چکمه‌سی، بدنین ایمنیسی‌نین ضعیفلیگی، مدرسه و اوشاق باخچاسی کیمی باغلی یئرلرده قالماق، سویوق هوا و سویوق دَیمیش انسانلارلا تماسدا اولماق و عمومیتده بدنین دفاع سیستمینی ضعیفله‌دن هر عامل اورتا قولاق عفونتینه سبب اولا بیلر. هابئله لوزه‌لرین بؤیوکلویو و تئز- تئز عفونت ائله‌مگی و تنفّسی عفونتلر ده، احتمالی چوخالدار.

+ نوشته شده در  جمعه چهارم اردیبهشت ۱۳۹۴ساعت 20:27 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

ائولیلیگین گله‌جگینی گؤرمک اولارمی؟

تحقیقلرین گؤزلنیلمز نتیجه‌لری، ائولیلیکلرین داغلیسماسی‌نین اساس سببینی حیرصلنمک یوخ بلکه تحقیر ائله‌مک و آلچاتماق اولدوغونو، گؤستریر.

ایگیرمی ایل بوندان قاباق «جان گاتمن»، واشینگتون دانشگاهیندا سعادتلی ائولیلیگین عامل‌لرینی آختارماغا باشلادی. او، زوجلاری، عشق آزمایشگاهی آدلاندیردیغی و هر طرفینی مختلف دوربینلرله دولدورموش، مرکزینه چاغیریر کی اونلارین دانیشیقلارینی و آرالارینداکی تعامل‌لرینی تحقیق ائله‌سین.

گاتمن بو تحقیقلرین بعضاً گؤزله‌نیلمز نتیجه‌سینه دایاناراق، موفق یاشاییشلار باره‌ده نئچه کتاب یازیب. بو گؤزله‌نیلمز نتیجه‌لرین بیری‌ده حیرص و غضبین یاشاییشین داغیلماسیندا اساس سبب اولماماسی بلکه تحقیر و آلچاتماغین اصلی سبب اولدوغودور.

جماعتین چوخو، کیشی و آروادین فرقلی دنیالاردان اولدوقلارینی، آرالاریندا اختلافین یارانماسینا اصلی علت بیلسه‌لر ده، گاتمنین تحقیقلری بونو گؤسترمیر. فرقلی دنیایا عاید اولماق، اختلافدا نقشی اولا بیلر آما اختلافا سبب اولا بیلمز. گاتمنین مصاحبه ائله‌دیگی زوجلارین چوخو، ار – آرواد آراسینداکی دوستلوغونو اونلارین آراسینداکی رضایتین اساس علّتی ساییبلار.

گاتمنین مصاحبه‌لردن اله گتیردیگینه گؤره، ائولیلیکلرین یوزه دوخسانی‌نین عاقبتینی بیلمک اولار. اونون تحقیقلری، بوشانمالارین چوخونو مشترک یاشاییشین اوّل یئددی ایلی و 16 الی 20 ایل ائولنمکدن سونرا باش وئردیگینی گؤستریر.

 

 

+ نوشته شده در  جمعه چهارم اردیبهشت ۱۳۹۴ساعت 20:26 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

فساد و تجمل‌ دالیسجا اولماق دولتلری و تمدن‌لری ییخار

انسانین تاریخینده دؤلتلری و تمدنلری ییخان اساس سببلردن، تجمل دالیسیجا اولماق اولوب. بو روحیه، تمدنلرین سوستالماسی و ضعیفله‌مه‌سینه سبب اولور.

قرآن آیه‌لری‌نین بویوردوغونا اساساً، تمدن‌لرین ییخیلما سسبلرینی اونلارین ائشیگینده یوخ بلکه ایچلرینده آختارماق لازمدیر. بو عامل‌لرین اصلیسی‌ده فساد و تجمّله رغبتلی اولماقدیر. آتن، روم و آیری تاریخی نمونه‌لرین تحقیقی بو مسأله‌نی تأیید ائلیر.

قرآنا گؤره جامعه، بیر شخص کیمی اؤز عمل و رفتاری ایله گئتدیگی مسیری تعیین ائلیر و اونلارین قارشیسیندا مسئولیت داشییر. بئله‌لیکله تمدن‌لر و دولتلر فقط سعی و چالیشماقلا ایره‌لی گئده بیلرلر و اونلارین ییخیلیب داغیلماسی داخلی و خارجی عامل‌لره باغلیدیر کی داخلی عامل‌لرین نقشی داها چوخدور. داخلی سببلرین اَن مهملریندن بیری‌ده فساد و تجمله رغبت تاپماقدیر. تاریخی فیلسوفلار دا بو مسأله‌یه تأکیدلری اولوب. او جمله‌دن ابن خلدون، فسادی و تجمل دالیسیجا اولماغی سیاسی و اجتماعی داعیلمانین اساس سببلریندن ساییر و سؤزونه اندلوسداکی اسلامی حکومتین داغیلماسینی مثال گتیریر. ابن خلدونا گؤره، انسانلار نه قدر کی ناز نعمته و تجمله غرق اولسالار او قدر ده مغلوبیته یاخینلاشارلار.

 

+ نوشته شده در  جمعه چهارم اردیبهشت ۱۳۹۴ساعت 20:25 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

یئکه‌لن باشماقلار

هر گون جور به جور اختراعلار بازارا گلیر، اونلارین بعضیسی یاخشی استقبال ایله اوزلشیرلر. بو اختراعلارین بیری‌ده سایزینی دَییشمک امکانی اولان باشماقلاردیر. بو باشماقلارین مخترعی «کئنتون لی»، بو باره‌ده دئییر: بو باشماقلارین اختراعسی‌نین اساس ایده‌سی، منیم کنیایا اولان سفریمده اولدو. اوردا چوخلو آیاق یالین اوشاقلار گؤردوم. اونلارین باشماق آلماغا پوللاری یوخ ایدی. اطرافدا اولان ایتی شئیلر اونلارین آیاقلارینی کسیب انگل‌لر و میکروبلار اونلارین بدنینه بولاشا بیلردی. ائله اوردا ذهنیمه گلدی کی انعطافلی باشماق دوزلدم. بو انعطافلی باشماقلار اونو گئیَنه سئودیگی سایزی تنظیم ائله‌مگی اجازه وئریر».

بو باشماقلار ایکی کیچیک و بؤیوک سایزدا دوزلیب و هر بیری بئش سایزا قدر بؤیویه بیلر. اونلارین لاپ آز عمرو، بئش ایل اعلام اولوب.

+ نوشته شده در  جمعه چهارم اردیبهشت ۱۳۹۴ساعت 20:25 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

افراط و تفریط هر ایکیسی‌ده اشتباهدی

جامعه‌ده یارانان مشکل‌لرین چوخو افراط و تفریطدن یارانیر، چونکی و افراط و تفریط انسانی دوز یولدان کنارا سالار.

افراط، حدّی آشماق معناسیندا و تفریط مقداردان آز عمل ائله‌مگه دئییلیر. یعنی چوخ یئیین گئتمگه افراطا و سوست گئتمگه تفریط اطلاق اولار.

افراط ائله‌ینلرین عملی‌نین نتیجه‌سی تفریط ائله‌مک اولور. هر ایشده حدّی آشماق او ایشین ضررلی و فایداسیز گؤرونمه‌سینه سبب اولار. مثلاً بیر یئمگه حدّیندن آرتیق دوز تؤکولسه او یئمک چوخ شور و یئییلمز اولار. نتیجه‌ده او غذانی یئیَن انسان دوزدان زهله‌سی گئدر. یئمگی حاضرلاماقدا دا دوزدان اصلاً استفاده اولونماسا او یئمگی یئمک چتین اولار.

افراط باره‌سینده ائل ایچینده بئله بیر جریان تعریفلرلر: نقل اولور بیر مسلمانین غیر مسلمان بیر قونشوسو واریدی. بیر گون غیر مسلمان گلیب مسلمانین قاپیسینی دؤیَر کی قارداش من اسلام دینی‌نین حق اولدوغونا اینانمیشام و ایستیرم مسلمان اولام. مسلمانچیلیغی منه اؤیرَت. بئله‌لیکله غیر مسلمان قارداش «تازا مسلمان» اولار.

مسلمان قارداش چوخ سئوینر و اوندان سحر تئزدن مسجده گئتمگه حاضر اولماسینی ایستر. سحر صبح اذانینا بیر ساعت قالمیش گئدیب اونون قاپیسینی دؤیَر کی دور گئدک مسجده. او دا سئوینجک دوروب گلر.

بیرلیکده گئجه‌ نمازی قیلارلار. تازا مسلمان، ایستر دورسون گلسین کی دوستو دئیَر صبح نمازینا بیر شئی قالمیر دؤز بونو دا قیلاق. صبح نمازینی قیلیرلار و مسلمان قارداش دعا اوخوماغا باشلار. تازا مسلمان‌دا مجبوراً اوتورورب اونونلا اوخویار. نئچه ساعتدن سونرا تازا مسلمان ایستر دوروب ائوینه ایشینه گئتسین کی مسلمان قارداش دئیَر: گون اورتا نمازینا بیر شئی قالمادی، دؤز اونو دا قیلاق. گون اورتا ایکینجی نمازینی‌دا قیلارلار. تازا مسلمان یئنه دوروب گئتمک ایسته‌ینده مسلمان دئیَر: نمازی نافله‌سیز قیلسان ثوابی آز اولار، دایان نافله‌لری‌ده قیلاق. نافله‌لردن سونرا زیارت اوخوماغا باشلار و غیر مسلمان یئنه مجبوراً اونونلا دایانار. زیارتلر قورتولاندان سونرا تازا مسلمان ایستر دوروب گئتسین کی مسلمان یئنه‌ده دئیَر: شام نمازینا بیر شئی قالمادی بیر ایکی رکعت نافله نمازی قیلساق اونون‌دا واختی اولار. بیرلیکده شام خیفتن نمازینی‌ نافله‌لری ایله قیلیرلار و گئجه‌ یاریسی اولار. بو دفعه مسلمان دوروب ائوه گئتمگه رضایت وئریر. اوزونو تازا مسلمانا توتوب سئوینجک دئییر: سحر یئنه دالینجان گلَرم.

سحر، اذانا بیر ساعت قالمیش مسلمان قارداش گئدیب قونشوسونون قاپیسینی دؤیَر کی دور گئدک مسجده. قونشو قاپینی آچمادان جواب وئرر: دوننکی مسلمانلیق منه کفایت ائلر من داها مسلمان اولماق ایسته‌میرم، اؤز دینیم یاخشیدی.

+ نوشته شده در  جمعه چهارم اردیبهشت ۱۳۹۴ساعت 7:31 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

رستوراندا میوه-تره‌وز اکیلیر

 

آمریکانین کالیفورنیاسیندا تازا بیر رستوران ایشه باشلاییب. بو رستوراندا ایشله‌نن میوه و گؤیو آیری یئردن گتیرمیرلر بلکه اوردا اولان عمودی باغلاردان بیچیرلر. بلی بو رستورانین ستونلاری عمودی باغ کیمی قورولوب و 44 جوره میوه و گؤی اوردا اَکیلیر. بو رستورانین مدیری اريك‌‌اوبرهولتزر دئییر: بیزیم رستوراندا 44 جوره میوه و گؤی بیتیر و بیزیم رستورانین گونون قاباغینی آلان سقف یوخدور.

+ نوشته شده در  جمعه چهارم اردیبهشت ۱۳۹۴ساعت 7:26 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

دعالاریمیزین استجابتی اوچون نه ائدک؟

انسان، الله‌ین وئردیگی عقل ایله و متخصص انسانلارلا مشورت ائله‌مکله ایشه باشلامالیدیر و عین زماندا الله‌دان اونو بو یولدا موفق ائله‌مگینی ایسته‌مه‌لیدیر. حقیقتده دعانین اصل معناسی بودرو: هدفه چاتماغا اَن دوز ایشلری گؤرمک و الله‌دان کؤمک ایسته‌مک. بئله‌لیکله دعا ایکی قسمتدن عبارتدیر: 1. لازم اولان ایشلره اقدام ائتمک. 2. الله‌ین کؤمگینه اومود باغلاییب اونا یالوارماق.

نتیجه‌ده بیر ایشین هدفه چاتماسی اوچون هم فیزیکی ایشلر و هم معنوی حال لازمدیر. آما بونونلا بئله بعضاً ایشین نتیجه‌سی هر شئیی دوزگون ائله‌دیگیمیزه رغماً، ایسته‌دیگیمیز کیمی اولمور. بئله‌نچی وضعیتده تکلیف نه‌دیر؟

دعانین مستجاب اولماسی همیشه ایسته‌دیگیمیز ایشی گؤره بیله‌جگیمیز آنلامدا دئییل. بعضاً ایشلرین بیز ایسته‌دیگیمز زمان گؤرولمه‌سی مصلحت اولمور مثلاً بیر ایل سونرا واقع اولسا بیزه داها مصلحتلی اولار. بعضاً ده بیر ایشین اجرا اولونماسی اصلاً منفعتیمزه دئییل آما بیز اصرارلا اونو یئرینده اوتورتماغا چالیشیریق. بوجور وضعیتلرده گؤرورسن نه قدر چالیشیرسان و دعا ائلیرسن هئچ فایداسی اولمور کی اولمور.

انسان، بیر ایستگین یئرینه گتیریلمه‌سینی ایسته‌سه اونون یولونداکی مانعلری‌ده آرادان گؤتورمه‌لیدیر. دعالارین مستجاب اولونماسیندا گناهلار همیشه مانع یارادیر. کمیل دعاسیندا گؤزل بیر عبارت وار: « اللهم اغفر لي الذنوب التي تحبس الدعا» /الله‌یم دعانی حبس ائله‌ین گناهلاریمی باغیشلا./ بو دعا بعضی گناهلارین دعانین استجابتینه مانع اولماسیندان خبر وئریر.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم اردیبهشت ۱۳۹۴ساعت 17:35 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

شرقی آذربایجانین شهر و کند جمعیتی‌نین نسبتی یئتمیشه اوتوزدور

شرقی آذربایجانین استانداری 1700 دهیاری‌نین اولماسیندان خبر وئریب کندلی‌لرین شهرلره کؤچمه‌سی‌نین آرتماسیندان نگرانچیلیغینی بیلدیریب آرتیردی: شرقی آذربایجانین شهر و کند جمعیتی‌نین نسبتی یئتمیشه اوتوزدور.

اسماعیل جبارزاده شنبه آخشامی تبریزده انقلاب اسلامی مسکن بنیادی‌نین مسئول‌لاری جمعینده، آسایش امکانلاری حاضرلاماقلا کندلی‌لرین کؤچمه‌سی‌نین قارشیسینی آلماغین ممکن اولدوغونا اشاره ائله‌مکله، آرتیردی: متأسفانه تولید مرکزی اولان کندلریمیزده آسایش و اشتغال امکانلاری‌نین یوخلوغو و یا آزلیغی، کندلی‌لریمیزین چوخونون شهرلره کؤچمه‌سینه سبب اولور.

او، کندلردن بؤیوک شهرلره اولان بو کؤچون دایاندیریلماسی‌نین ضرورتینه اشاره ائدیب آرتیردی: کندلی‌لرین شهرلره اولان کؤچو ترسینه چئویرمه‌لی‌ییک چونکی شهره گلن کندلی‌لرین چوخو وضعیتلریندن رضایتلری یوخدور و اونلارین کندلرینه قاییتمالارینا امکانلار یاراتمالی‌ییق.

جبارزاده کئچن ایل بیر میلیارد ایکی یوز میلیون تومن دولتی اعتبارین کندلرده دهیارلار واسطه‌سی ایله خرجلنمه‌سینه اشاره ائله‌ییب دئدی: مسکن بنیادی کندلرین آبادلاماسینا اولان باخیشینی دَییشمه‌لیدیر و بو زمینه‌ده دهیارلارین کناریندا یئرلشمه‌لی و کندلرده رونق، اشتغال و آسایش یاراتماقدا‌ دانشگاهلارین علمی گوجوندن استفاده ائله‌مه‌لیدیر.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم اردیبهشت ۱۳۹۴ساعت 17:32 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

پیس قونشو ایله نه ائتمک اولار؟

یاخشی قونشو نعمت و پیس قونشو نقمت ساییلیر. چونکی انسان عمرو بویو اونون یاخینلیغیندا یاشاییر و اونو فایدالاریندان و یا ضررلریندن تأثیرلنه‌جک.

انسان، اجتماعی بیر موجود اولدوغو اوچون جامعه‌ده یاشامالی و اؤز ایستک و احتیاجلارین او بیری انسانلارینان بیرلیکده و اونلارین کناریندا اله گتیرمه‌لیدیر. بئله‌لیکله قونشو‌نون اولماسی یاشاییشین لازم و ضروری مسأله‌لریندن ساییلیر. ائله بونا گؤره اسلام تاریخینده مختلف روایتلرده، یاخشی قونشو نعمت و پیس قونشو نقمت آدلانیب.

پیغمبر اکرم (ص) بویورور: «دنیادا پیس قونشو‌نون الیندن الله‌ا پناه آپاریرام. گؤزلری سنی گؤرور و اورگی سنی گودور. سنی شاد گؤرنده ناراحت اولار و سنی چتینلیکده گؤرنده سئوینر» (اصول کافي، ج4، ص 493، حديث 16.)

بیر انسانین گناهی اؤزگه‌یه ضرر وورمایینجا اؤزونه مربوطدور مخصوصاً اگر اونو گیزلین ساخلاماغا چالیشیرسا.

پیغمبر الکر (ص) آیری حدیثده قونشو باره‌سینده بئله بویورور: قونشو‌نون سنین بوینوندا نئچه حقی وار:

1. شادلیغیندا اونا تهنیت و تبریک دئیه‌سن.

2. ناخوشلایاندا اونون عیادتینه گئده‌سن.

3. باشینا مصیبت گلنده و دنیانی ترک ائدنده اونون تشییع جنازه‌سینده شرکت ائده‌سن و باش ساغلیغی وئره‌سن.

4. ائوینی اونون ائویندن ائله اوجا دوزلتمیه‌سن کی اونو گونش ایشیغیندان و آزاد هوادان محروم ائلیه‌سن. (نهج الفصاحة. ص291)

پیغمبر اکرم (ص) بیر سفارش ضمنینده اباذر غفاری‌یه بویورور: ائی اباذر، یاخشی مصاحب ایله اولماق تک قالماقدان یاخشیدی. تک قالماق‌دا پیس مصاحب ایله اولماقدان یاخشیدی . . .فقط مؤمن انسانلا دوستلوق ائله و فقط تقوی اهلی ایله بیر سفرده اوتور». ( اعلام الدين، ص 198، پیغمبرین (ص) اباذره وصیت بابی)

پیس قونشو‌نون مقابلینده اونو مختلف شرعی و اسلامی یوللارلا هدایت ائله‌مک لازمدیر. آما بو یوللار دا نتیجه وئرمه‌سه و اونون شرّیندن اماندا اولماق امکانسیز اولسا قانونی یول ایله اقدام ائله‌مک لازمدیر.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم اردیبهشت ۱۳۹۴ساعت 8:50 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

ابو ریحان بیرونی‌نین لقبی هاردان گلیب؟

ابو ریحان محمد بن احمد بیرونی‌نین دوستونون ریحان آدلی کیچیک بیر قیزی واریدی کی اولدوزلارا و نجوم علمینه چوخ علاقه‌سی واریدی. ابو ریحان اونا بو زمینه‌ده درس وئرمگه رغبت تاپیر و اونون اوچون نجوم علمی باره‌ده «کتاب التفهیم لأوائل صناعة التنجیم » آدیندا تعلیم کتابی یازیر. اوندان سونرا ابو ریحان (یعنی ریحانین آتاسی) آدینا معروف اولور. اونون آتا بابا کندی‌نین آدی بیرون اولدوغو اوچون‌ده بیرونی آدلانیر.

ابو ریحانین «آثارالباقیة عن القرون الخالیة» (کئچمیش عصرلردن قالان اثرلر) کتابیندا مختلف ملّتلرین اهمیتلی واقعه‌لرینی یازیب و بیر-بیریله مقایسه ائدیب. مثلاً بو کتابدا ملّتلرین، یئرین عمرو باره‌ده‌کی نظرلرینی یازیب مقایسه ائله‌ییب.

ابو ریحان، ابو علی سینا اینن معاصر ایدی و اونونلا مکاتبه ائدردی.

سلطان محمود غزنوی زمانیندا، ابو ریحان سلطان محمودون رکابیندا هند سفرینه گئدیر و اوردا هند و سانسکریت دیلین اؤیرنیر و هند فلسفه‌سی ایله تانیش اولور و سونرالار چوخلو کتابلار سانسکریت دیلیندن عرب دیلینه ترجمه ائلیر.

ابو ریحان علم اؤیرنمگه او قدر دوشگون ایدی کی اؤلوم یاتاغیندا دا علمی بیر مسأله‌نین حلّینه چالیشیردی. اوندان سوروشاندا کی اؤلوم یاتاغیندا بو مسأله‌نی بیلدین بیلمه‌دین نه فرقی وار؟ جواب وئریر: من بو مسأله‌نی حل ائده بیلسم یقیناً داها عالم بو دنیادان گئده‌جگم.

ابو ریحانین اثرلری اکثراً عرب دیلینده اولوب کی اونلاردان بونلاری آد آپارماق اولار: تحقیق مااللهند، التفهیم لاوایل صناعة التنجیم، الجماهر فی معرفة الجواهر، الصیدنة فی الطب، آثار الباقیة عن القرون الخالیة، استیعاب الوجوه الممکنة فی صنعة الاصطرلاب.

 ابو ریحان ۲۹ ذیقعده ۳۶۲ قمری (۵ سپتامبر ۹۷۳ میلادی) ایلینده خوارزم یاخینلیغیندا بیرون آدلی بیر کندده دنیایه گلدی. و ۲۷ جمادی‌الثانی ۴۴۰ قمری (۱۳ دسامبر ۱۰۴۸ میلادی)‌ده غزنه شهرینده دنیایه گؤز یومدو آما قبری‌نین هاردا اولدوغو بللی دئییل.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم اردیبهشت ۱۳۹۴ساعت 8:43 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

استرسین درمانی اوچون فوق العاده معجون

آمریکانین کالیفورنیا دانشگاهی‌نین محققلری بیر تحقیق ضمنینده، ایچیلن چای و یا قهوه‌یه شکر تؤکمگین، استرسین درمانی اوچون تأثیرلی اولدوغونو بیلدیلر.

بو تحقیقده چای و یا قهوه‌لرینه شکر تؤکنلر تؤکمه‌ینلره گؤره، عصبی فشارلار مقابلینده داها مقاومتدی و داها آرام اولدولار.

لازم اولان مقداردا شکر، بئینین داها انرژیلی ایشله‌مه‌سینه کؤمک ائلیر و اونو، عصبی محرکلرین قارشی‌سیندا بیردن بیره عکس العمل‌لردن ساخلیر و هیجانینی کنترل ائلیر

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم اردیبهشت ۱۳۹۴ساعت 8:39 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

مُد دالیسینجا اولما سببلری

انسانلارین اؤزلرینی بَیَنمه‌مه‌سی، اونلاری ‌اؤزگه‌یه اوخشاماغا رغبتلندیرر. تاریخلری ثباتلی اولان جامعه‌لرده مُد دالیسینجا اولما رغبتی چوخ آشاغی سویّه‌ده اولور. آما آتالارینا فخر ائتمه‌ین جامعه‌لر همیشه مُد دالیسینجا اولوبلار. بئله‌نچی جامعه‌لر، اؤزلرینه یوخ بلکه بیگانه‌لره اوخشاماق ایستیرلر بونا گؤره ده مُد نه‌ده ایسه اونون دالیسینجا دوشوب اونو کؤلگه‌دن کؤلگه‌یه تعقیب ائلیرلر. بو گونون دنیاسیندا دا ارتباطی وسیله‌لرین چوخالماسی نتیجه‌سینده مُدو تعقیب ائتمک و اوندان خبردار اولماق داها ساده و راحت اولوب.

 اؤزلرینی حقیر گؤرن انسانلار منزلت و کرامت عطشی اولوب مُد طریقی ایله اؤزگه‌یه بنزه‌مک و بئله‌لیکله یوخاریدا گؤرونمک ایسته‌ییرلر. بئله انسانلار، هزینه ائله‌دیکلری یئری اؤز احتیاجلاری ایله یوخ بلکه اونلاری جامعه‌ده یوخاری گؤستره‌ بیلن یئرلره باخیب تعیین ائلیرلر. اونلارین فکری ذکری هر نه‌یین بهاسینا اولموش اولسا بئله، اطرافلارینا گؤره داها یوخاریدا گؤرسنمک اولور. بو دوشونجه، انسانلارین بوتون یاشاییش ساحه‌لرینده ایستر اجتماعی ایستر سیاسی و حتی شخصی ساحه‌لرینده اؤزونو بروزه وئریر.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم فروردین ۱۳۹۴ساعت 16:17 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

تبریز شهرداری بودجه‌سی‌نین یوزده قیرخی ترافیکی طرحلره اختصاص تاپیر

تبریز شهرداری عمومی رابطه‌لری‌نین وئردیگی خبره گؤره، یعقوب وحیدکیا دئدی: تبریز شهرداری‌سی‌نین محترم توسعه‌ و برنامه تؤکمه‌ معاونتی طرفیندن وئریلن معلوماتا اساساً طرافیکی طرحلر شهرین ایلکین اولویتلریندن ساییلیر و بونا گؤره بو ایلین بودجه‌سی‌نین یوزده قیرخینی شهر ترافیکین یونگول‌لتمگه گؤره بو طرحلره اختصاص وئرمیشیک.

او آرتیردی: مترونو یولا سالماق و اتوبوسرانی و تاکسیرانی سیستمینی توسعه وئرمکله عمومی حمل نقلین گوجلندیرمه‌سی، یول آچما طرحلرین اجراسی و جور به جور تقاطعلارین احداثی، تبریز شهرداریسی‌نین بو ایلکی ترافیکی طرحلری و برنامه‌لریندن ساییلیر.

وحیدکیا، بو سیاستلرین یئرینه اوتورماسی‌ ایله تبریز شهری‌نین ترافیکی مشکل‌لری‌نین حل اولونماسینا اومودلو اولدوغونو بیلدیردی.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم فروردین ۱۳۹۴ساعت 16:17 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

عشق شاعری ابوالقاسم نباتی

نباتی‌نین تورکی و فارسی شعرلری اونون گوجلو قلمیندن آخیب اونو ایکی فارسی و تورکی شعری‌نین زیروه‌سینده یئر وئریب.

سید ابوالقاسم نباتی قره‌داغین قوینوندا یئر آلان اوشتبین کندینده دنیایا گؤز آچیب. میر یحیی‌نین اوغلو میر ابوالقاسم نباتی. جماعت اونا مجنون شاه‌دا دئیَردیلر. نباتی قره‌داغین داغلاریندان دنیایا آخان چشمه‌دیر کی خوش عطری دنیانی بورویوب.

سؤزلری عاشیقلارین دیلیندن دوشمه‌ین نباتی، دنیانی گزندن سونرا قاییدیب اوشتبین کندینده سون منزلینده سکونت تاپیب.

تا کی بنیاد ائیلرم رخسار جاناندان حدیث

ائیله بیل کیم ائیلرم گولزار جاناندان حدیث

 

غافل اولما ناله شبگیر و آه صبحدن

واصل اول دلداره آز ائت شام هجراندان حدیث

 

هادی راه حقیقت مرشد صاحب نظر

نقطه پرگار  عالم  بحر  عرفاندان  حدیث

 

خسرو شیرین و فرهادی نظامی‌دن سوروش

کیم «نباتی» دایم ائیلر شاه مرداندان حدیث

 

نباتی‌نین غزل، قصیده،مخمس، رباعی، ساقی نامه قالبللاریندا تورکی و فارسی دیلینده چوخلو شعرلری وار. اونون شعر مجموعه‌سی نباتی نشریاتی و دکتر صادق نجفی مدیریتینده اولان آزاد آراز منطقه‌سی طرفیندن ایکی جلدده چاپ اولوب.

اوشتبین جماعتی نباتی‌دان نقل اولان چوخلو خاطره‌لر ازبردن بیلیرلر. نباتی وطنینی چوخ سئویردی:

 

ای گرفته از رخت خورشید عالم گیر نور

چند از خاک درت باشم من مهجور دور

 

گر بگویم رفت سودایت ز سر ، باور مکن

روز محشر با غم عشق تو بر خیزم ز گور

 

دئییلنلره گؤره نباتی، اوستادی‌نین الیندن نبات شاخه‌سی پای آلیب و ائله نباتی تخلصو ده بوردان گلیر.

نباتی کندین کنارینداکی چایین ساحلینده عشق قوناقلارینی و اونون کندینی زیارته گلنلری آغیرلیر:

 

سئودیگیم گؤزلرین آلدی جانیمی،

یاغی غمزه‌لرین قانیمی تؤکر،

 

دوشسه هرکیم، داخی چیخماز توروندان،

گؤروم بو زولف‌دیر یا کی  مشک ِتر؟

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و پنجم فروردین ۱۳۹۴ساعت 9:7 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

باش پیوندی‌نین ایلک داوطلبی

والری اسپریدونوف اؤلومجو ناخوشلوغا مبتلا اولوب و اؤز باشینی بیر آیری بدنه پیوند وورماغا داوطلب اولوب.

دکتر «سرجیو کاناوارو» بئله ادعا ائلیر کی «والری اسپریدونوف»ون باشینی کسیب آیری بدنه یاپیشدیرا بیلر. والری عجیب ناخوشلوغا مبتلا اولوب. اونون عضله‌لری اوشاقلیقدان داها بؤیومورلر و ایندی اونون اسکلتینی ساخلاماغا گوجلری یوخدور.

والری 30 ایلدیر بو وضعیتده یاشاییر و ایندی بو طرز یاشاییشدن قورتولماق اوچون بو خطرلی جراحلیغین ریسکینی قبول ائلیر.

دکتر کاناوارو بو باره‌ده دئییر: «بو گونون علمی بو عمل اوچون حاضردیر. بو جراحلیقدا ایکی طرفین‌ده باشی کسیلیب و 36 ساعتلیک بیر جراحلیقدا سالم باش اؤلو بدنین اوستوه یاپیشدیریلاجاق. شاید «پلی اتیلن گلیکول» آدلی چسبله نخاع ایپلرین اوجلارینی بیر بیرینه یاپیشدیرماق اولدو. بو جراحلیق اولسا ناخوش یارالارین توختاماسی اوچون 4 هفته کومادا قالمالیدیر. اوندن سونرا بدنینی و اوزونو ترپده بیلر و حتی اؤز سسی ایله دانیشا بیلر».

بو عملین خرجی 10 میلیون دولاردان آرتیق تخمین وورولوب. آما دکترلرین چوخو بو مسأله‌نی فانتزی بیر خیال بیلیرلر و ائله بونا گؤره ده دکتر کاناوارو اؤزونه جراحلیق اوچون طبیب تیمی تاپا بیلمیر.

بعضیلرینه گؤره بو، غیر اخلاقی بیر ایشدیر آما بیر عده‌یه گؤره ده بو ایش اورک پیوندی کیمی معمولی پیوند ساییلمالیدی.

یئری گلمیشکن؛ بوندان 40 ایل قاباق دکتر «رابرت وایت» بو جراحلیغی میمونلار اوستونده ائله‌دی آما میمون 8 گوندن سونرا اؤلدو. دکتر وایت‌دا غیر اخلاقی ساییلان بو ایش اوچون محاکمه اولوندو.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و پنجم فروردین ۱۳۹۴ساعت 9:3 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

کؤکلوک بئلی چوخورا سالار

چاق انسانلارین بئلی، اونورغالاری‌نین داها چوخ قاباغا اَیییلدیگی اوچون، او بیری انسانلارا گؤره داها چوخ چوخورا دوشور.

انسان بئلی طبیعی حالتده انحانلی اولور. کورک و سینه عضله‌لری کفایت قدر گوجلو اولسالار بو انحانین طبیعی حالدا قالماسینا چوخ کؤمک اولار. آما چاقلیق مخصوصاً قارینین حددن آرتیق بؤیوکلویو و بو ناحیه‌ده‌کی عضله‌لرین ضعیفلیگی ستون فقراتا و انحنا اندازه‌سینه منفی تأثیر قویار.

چاق انسانلارین بئلی، اونورغالاری‌نین داها چوخ قاباغا اَیییلدیغی اوچون، او بیری انسانلارا گؤره بئللری داها چوخ چوخورا دوشور. چاقلیقدان علاوه، روحی مشکل، آغیر اشیاء قووزاماق، ارث،سوموک پوکالماسی،بئل دیسکی‌نین التهابی، بئلده‌کی قوز و عضلانی مشکل‌لر ده بئلین چوخورا دوشمه‌سینه سبب اولا بیلر.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و پنجم فروردین ۱۳۹۴ساعت 9:0 AM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

تک قالماق عمری قیسالدار

تازا تحقیقلرده تک قالماغین، عمرون قیسالیغیندا تأثیرلی اولدوغو بللی اولدو. بو تحقیق، اوچ میلیون نفرین اوستونده اجرا اولوب.

آمریکانین یوتا ایالتی‌نین «بریگام یانگ» دانشگاهی‌نین روانشناسی دپارتمانی اوستادی،«تیموتی اسمیت»، بو باره‌ده دئییر: «بیز بو مطالعه‌ده اوچ: ورزش ائله‌مک، قان فشاری و کلسترول داوالارین مصرفی عامل‌لرینی تحقیق ائله‌دیک. آما ایشین آخرینده منزوی اولماغی، بونلارین هر بیریندن داها چوخ اؤلومه سبب اولا بیله‌جگینی نتیجه آلدیق».

بو تازا تحقیق، 1980-دان 2014-جو ایلینه قدر، تکلیک و اجتماعی انزوانین عمر اوزونلوغونداکی تأثیرینه مربوط اولان 70 مطالعه‌ اساسیندا اجرا اولدو. تحقیقده شرکت ائدنلرین متوسط یاشلاری 66 ایدی و اونلارین اوچده بیری مزمن ناخوشلوغا مبتلا ایدیلر.

اسمیتین تحقیق تیمی، اجتماعی انزوانین یعنی اجتماعی فعالیتین اولماماسی و یا آزلیغینی اؤلوم خطرینی یوزده 29 آرتیردیغینی گؤردولر.

قاباقکی مطالعه‌لر ده تکلیک حسّی، ایستر شخصین اجتماعی فعالیتی اولسون یا اولماسین، اؤلوم خطرینی یوزده 26 آرتیرماسینی گؤستریردی.

بو مطالعه‌یه اساساً تکلیگین تأثیری کیشیلرده و خانیملاردا برابر اولور و 65 یاشدان کیچیک اولانلاردا داها آرتیق تأثیر قویور. البته فیزیکی مشکلون اولماسی‌دا تأثیری چوخالدیر.

بو تحقیقده تک یاشایانلارین، بیر آیرسی ایله بیرلیکده یاشایاندان، یوزده 32 داها چوخ تئز اؤلمک معرضینده اولدوغو بیلیندی.

انسانلارین آیریسی طرفیندن مراقبته و دقّته حیاتی احتیاجلاری وار. تک یاشایان انسانلاردا بو اساسلی احتیاج تأمین اولونمور و نتیجه‌ده واختیندان تئز اؤله بیلیرلر.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و چهارم فروردین ۱۳۹۴ساعت 20:12 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

حیات یولداشینی آلچاتماق اولماز!

حیات یولداشیزین سیزی آلچاتدیغینی گؤرنده و مختلف یوللارلا سیزه توهین ائله‌دیگینی گؤرنده مشترک یاشاییشین ادامه‌سی سیزه چتینلشیر. بئله‌نچی وضعیتده سالم و شاد رابطه‌نین معناسیز اولماسی کاملاً طبیعیدیر. سیز ده بو جور موقعیتده اولساز، اؤزوزون و حیات یولداشیزین رفتارینی اصلاح ائله‌مگه چالیشمالیسیز.

نه ائتمک اولار؟

احساسیز باره‌ده دانیشین و ناراحاتلیغیزی حیات یولداشیزا بیلدیرین. حیات یولداشیز تحقیرلی سؤز دئین زمان و یا پیس داوراندیغی زمان، همان گونون آخشامی اونا بو عملدن ناراحات اولدغوزو دئیین. نئچه گون سونرایا ساخلاساز، رفتار و اونون جزئیاتی یاددان چیخا بیلر.

حسّ‌لریزی دوز و احتراملی دئیین. ائله دانیشمایین کی او گناهکار اولدوغونو و سیزین حددن آرتیق ناراحات اولدوغوزو حس ائله‌سین.

نمونه گتیرمه‌دن اونا بیر رفتارین ارتکابینا متهم ائتمه‌یین.

اوندان بو عمل‌لرین سببینی سوروشون. او حیرصلنیب سیزی و یا اؤزگه‌سینی تحقیر ائله‌ینده حتماً بیر شئیدن قورخور و اؤز نگرانچیلیغینی گیزلتمک ایستیر. اونون رفتاری‌نین انگیزه‌سینی تاپساز، اونونلا داها راحات دانیشا بیلرسیز.

بیرلیکده دَییشمگه چالیشین

داورانیشین اصلاح ائله‌مه‌سینه لاپ یاخشی یول بیرلیکده تاپیلان یولدور. لازم اولسا اؤزوزو دَییشین. اگر او سیزین بعضی منفی رفتارلاریز و یا نا مناسب سؤزلریزین تأثیرینده، سیزی آلچالدیر، یاخشی اولار اؤزوزو اصلاح ائلیه‌سیز.

شاید آلچالدیغیز زمان سیز ده قیشقیریب مقابل طرفی آلچاتماغیز کؤنلوزدن کئچه. آما مطمئن اولون بو ایش وضعیتی کورلاماقدان علاوه آیری نتیجه‌ وئرمیه‌جک.

هر دانیشیغین آخری ایکی طرفین قبول ائله‌دیگی و منطقلی نتیجه‌‌یه چاتمالیدیر. مقابل طرفیز دانیشیق اهلی اولماسا آرتیق اطلاعات آلماق اوچون حتماً بیلن بیریندن مشورت آلین.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و چهارم فروردین ۱۳۹۴ساعت 20:11 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

نشاسته‌لی مادّه‌لرین مصرفینی آزالدین

غذایی فیبرلر بدنه لازم اولان ماده‌لردیلر کی حبوبات و کامل تاخیل‌لاردا بولدولار. فیبر بدنده هضم اولمور آما باغیرساقلارین حرکتینی آرتیرار، یوغون باغیرساغین جداره‌سینده انبساطا سبب اولار و هابئله باغیرساقدا یاغ و قندین جذبینی آزالدار.

بدنده فیبرین چوخالماسی اوچون کامل تاخیلدان استفاده ائله‌یین و غذالاری یارما و سبوسلو دویودن حاضرلایین. هابئله هر گون جور به جور گؤیلر و میوه‌لر مصرف ائله‌یین و میوه سویو یئرینه تازا میوه‌دن استفاده ائله‌یین. اوندان علاوه یئر آلما کیمی نشاسته‌لی مادّه‌لری آز یئیین و یئینده ده اونلاری بوخاردا، سودا و یا کباب شکلینده پیشیریب یئیین.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و چهارم فروردین ۱۳۹۴ساعت 20:10 PM  توسط میرزه عبدالصمد ملكي əbdüssəməd   | 

مطالب قدیمی‌تر